Bugün[21 Şubat 2026]
itibarı ile 58.713 başlık/FaRk ile birlikte,
58.713 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.


Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...

(4/236)


- ADAM OLUP OLMADIĞIN ile/ve/>/değil NE KADAR ADAM OLDUĞUN


- ADAM ile/ve/||/<> EFENDİ

( Bir şey/ler biliyorsan, susma! İbret alsınlar. İLE/VE/||/<> Bir şey bilmiyorsan, sus ki, en azından, efendi sansınlar. )


- ADAM[Ar. < ÂDEM] ile HERİF[Ar. < HARİF]


- ADAM ile KOCA

( ... ile ZEVC )

( ... ile ŞÛY/ŞEVHER )

( MAN vs. HUSBAND )


- ADAM ile PAPAZ

( CHAP vs. CHAPMAN )

( خشکي شدن ile خشکي زدن ile واسطه سيار )

( KHSHKY SHODAN ile KHSHKY ZADAN ile VASETEH SYAR )


- ADAMAK ile ÖZEL ile ÖZVERİ

( DEDICATE vs. DEDICATED vs. DEDICATION )

( وفق دادن ile اهداء کردن ile وفق کردن ile وقف شده ile وقف ile اهداء ile فداکاري )

( VAFGH DADAN ile ANPANDA KARDAN ile VAFGH KARDAN ile VAQF SHODEH ile VAQF ile ANPANDA ile FEDAKARY )


- ADAMAK ile SADIK ile ADANAN ile İNZİVADA DUA EDEN ADANAN ile ÖZVERİ

( DEVOTE vs. DEVOTED vs. DEVOTEE vs. DEVOTEE PRAYING IN SECLUSION vs. DEVOTION )

( وفق دادن ile چيزي راوقف کردن ile خاص کردن ile وفق کردن ile وقف کردن ile سر سپردن ile جان سپار ile علاقمند ile جان باز ile جان نثار ile رفيق باز ile فداکار ile مجاهد ile پيش مرگ ile مريد ile مخلص ile عاکف ile وقف ile از خود گذشتگي ile عبوديت ile طاعت ile سرسپردگي ile تسبيل ile جانبازي ile چاکري )

( VAFGH DADAN ile CHYZY RAVAQF KARDAN ile KHAS KARDAN ile VAFGH KARDAN ile VAQF KARDAN ile SAR SEPARDAN ile JAN SEPAR ile ALAGHAMAND ile JAN BAZ ile جان نثار ile RAFYGH BAZ ile FEDAKAR ile MOJANPAND ile PEYSH MORG ile MARYD ile MOKHLES ile AKOF ile VAQF ile AZ KHOD GOZASHTGY ile OBUDYT ile TAAT ile SARSEPARDEGY ile تسبيل ile JANBAZY ile چاکري )


- ADAMDAN SAY(MA)MAK ile/değil MUHATAB ALMA(MA)K


- ADAMINA GÖRE ile/değil/yerine ÂDÂBINA GÖRE


- ADAMINA GÖRE ile/değil/yerine MUHATABINA GÖRE


- ADANA ile ADANALI/LIK ile ADANA KEBABI


- ADANMAK ile/yerine/değil (GEREKTİĞİ/YETERİ KADAR) ÖNCELİK/ÖNEM VERMEK

( Yanlışı. DEĞİL/>< Doğrusu. )

( [not] TO BE DEVOTED vs./but TO ATTACH IMPORTANCE/PRIORITY (IN NECESSARY/ENOUGH)
TO ATTACH IMPORTANCE/PRIORITY (IN NECESSARY/ENOUGH) instead of TO BE DEVOTED )


- ADA(N)MAK ile/ve VAKFETMEK

( TO (GET) DEVOTE vs./and TO DONATE )


- ADANMIŞLAR ile KESİN İNANÇLILAR


- ADANMIŞ/LIK ile FEDAKÂR/LIK


- ADANMIŞ/LIK ile İNANMIŞ/LIK


- ADANMIŞ/LIK ile İNANMIŞ/LIK


- ADANMIŞLIK ile/değil/yerine ZEN


- ADAPTASYON ile/||/<> ADAPTE ETMEK ile/||/<> ADAPTE OLMAK ile/||/<> ADAPTİF ile/||/<> ADAPTÖR ile/||/<> AKOMODASYON

( Uyum. İLE/||/<> Uyarlamak. İLE/||/<> Uyum sağlamak, alışmak. İLE/||/<> Uyumsal. İLE/||/<> Bağdaştırıcı, uyarlayıcı. İLE/||/<> Uyum, odak uyumu. )


- ADAPTASYON ile/||/<> ADAPTİF ile/||/<> ADAPTÖR

( Uyum | uyarlama. İLE/||/<> uyarlayıcı İLE/||/<> uyargaç )


- ADAPTASYON ile/||/<> AKLİMASYON

( Adaptasyon genetik İLE aklimasyon fenotipik uyumdur )

( Formül: Evrimsel İLE bireysel )


- ADAPTASYON ile BİYOÇEŞİTLİLİK

( Bir türün çevresine uyum sağlama yeteneği. İLE Dünyadaki tüm canlı türlerinin çeşitliliği. )


- ADAPTASYON ile/ve/||/<>/> ENTEGRASYON


- ADAPTASYON ile YAPAY SEÇİLİM

( Bir türün çevresine uyum sağlama yeteneği. İLE İnsan tarafından belirli özelliklere sahip canlıların seçilerek üretilmesi ve bu özelliklerin gelecek kuşaklara aktarılması işlemi. )


- ADAPTASYON ile YAPIŞMAK


- ADAPTE ile ADAPTASYON


- ADAPTİF BAĞIŞIKLIK ile/||/<> ADAPTİF BAĞIŞIKLIK DÜZENİ/SİSTEMİ ile/||/<> ADAPTİF DAVRANIŞ ile/||/<> ADAPTİF ÖZELLİK ile/||/<> ADAPTİF YAYILIM ile/||/<> ADAPTÖR PROTEİN

( Lenf gözelerinin antijenlere belirli ve uzun süreli tepkilerini anlatmak için kullanılan genel bir terim.[Majör histokompatibilite kompleksi, T-gözesi alıcıları[TCR], immunoglobulinlerle birlikte rekombinaz etkinliğine sahip enzimlere gereksinim duyar.][Çenesiz balıklar dışındaki tüm omurgalılarda bulunmaktadır.] İLE/||/<> Omurgalılarda patojenlere karşı oldukça özel ve uzun süreli savunma sağlayan lenfosit düzeni.[İki ana lenfosit sınıfından oluşur. Patojene ya da patojen kaynaklı moleküllere özel olarak bağlanan antikorları salgılayan B lenfositleri/gözeleri ve patojen tarafından enfekte edilmiş gözeleri doğrudan öldürebilen ya da patojeni ortadan kaldırabilecek öteki gözeleri uyaran sinyal proteinleri [göze yüzeyi proteinleri ya da göze dışına salgılanan proteinler olabilir] üreten T lenfositleri/gözeeleri.] İLE/||/<> Bir hayvanın belirli bir durum ya da çevreye uymasını sağlayan ve hayvanın uzun dönem yaşamkalımını ve üremesini destekleyen herhangi bir davranış. İLE/||/<> Bir canlının evrim sürecinde kazandığı ve gelişim sürecinde ortaya çıkan, bunun sonucunda o canlının yaşamda kalma ve/ya da üreme başarısını artıran nitelikleri. İLE/||/<> Bir türün kısa zaman içinde çok farklı türe evrimleşmesi süreci.[Bu evrimsel süreç, genellikle bir ortamdaki çeşitli ekolojik boşlukların doldurulması ya da yeni ortamlara uyum sağlanması sonucunda ortaya çıkmaktadır.][Hispaniola, Küba ve Bahamalar'dan gelen kahverengi anoller[Anolis sagrei], kabuk anolleri[Anolis distichus] ve şövalye anollerinin[Anolis equestris] Karayip Adaları'na yayılması örnek olabilir.] İLE/||/<> Temel görevi, iki ya da daha fazla sayıda proteini bir göze içi sinyal yolağında ya da protein kompleksinde birbirine bağlamak olan proteinlerin genel adı. )


- ADAPTİF GRİD ile/||/<> UNİFORM GRİD

( Adaptif değişken çözünürlük, uniform sabit aralık. )

( Formül: AMR İLE sabit Δx )


- ADAPTİF RADYASYON ile/||/<> KONVERJANT EVRİM

( Adaptif bir ata çok niş, konverjant farklı ata benzer. )

( Formül: Diverge İLE converge )


- ADAPTOMETRE ile ADAPTOMETRİ

( ADAPTOMETER vs. ADAPTOMETRY )

( سازواري سنج ile سازواري سنجي )

( SAZVARY SANJ ile SAZVARY SANJY )


- ADÂVET[Ar.] ile BİĞZA[Ar.]


- ADÂVET[Ar.] ile ŞENEÂN[Ar.]


- ADAY ile/ve/||/<>/< ADAY ADAYI


- ADAYA ile ADAYA

( Ada'ya. @@ Aday'a. )


- ADA-YA ile ADAY-A

( Ada'ya. İLE Aday'a. )


- ADC İLE PROTAC İLE BİOCONJUGATE ile/||/<> İLAÇ KONJUGATLARI

( Click ile ilaç bağlama. )

( Formül: mAb-linker-drug )


- ADCIL -ile

( NOMINAL )


- ADCILIK/NOMİNALİZM ile GERÇEKÇİLİK/REALİZM

( Evrensel kavramların sadece isimlerden ibaret olduğunu savunan görüş. İLE Evrensel kavramların gerçek ve bağımsız varlıklar olduğunu savunan görüş. )


- ADCILIK/NOMİNALİZM ile GERÇEKÇİLİK/REALİZM ile KONSEPTUALİZM/KAVRAMCILIK


- ADDAN TÜREME AD ile ADDAN TÜREME EYLEM


- ADDETMEK ile ADDEDİLMEK


- ADDİTİVE NUMBER THEORY ile/||/<> MULTİPLİCATİVE

( Additive toplama odak, multiplicative çarpma odak. )

( Formül: Toplam İLE çarpım )


- AD DOLUNAN"/ADL OLUNMAK/ADLOLUNMAK ile/değil ADDOLUNMAK/ADDOLUNAN[Ar. + Tr.]

( Saymak, sayılan. )


- ADDÜKSİYON ile/||/<> ADDÜKTÖR ile/||/<> AFİNİTE ile/||/<> ASPİRASYON

( İçe çekim. İLE/||/<> İçe çeken, yaklaştırıcı. İLE/||/<> Çekim. İLE/||/<> Aygıtla emerek çekme. )


- ADEM
|------VEHM------|ŞEKK|------ZANN/ŞÜPHE------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/></>/<
YAKÎN

( 0
|------%50 altı.[1-49]------|%50-50|------%50 üzeri.[51-99]------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/>/<
%100 )

( YOK(LUK)
|------ KURUNTU------|BELKİ|------KUŞKU------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/>/<
KESİN(LİK) )

( image )

( image )

( )

( Anımsadığımız şeylerle, onlar gerçekmişlercesine meşgul oluyoruz ne yazık ki. )

( RECM[Ar. çoğ. RÜCÛM]: Taşa tutma, taşlama. | Birine atılan taş. | Suçluyu beline kadar gömüp taşlayarak idâm etme. | Sövme, lânetleme. | Zan üzerine konuşma. )

( DEFINETLY NOT[%0]
ALMOST NEVER[%10]~DOUBTFULLY[%20]~IMPROBABLY[%30]~UNLIKELY[%40]~
MAYBE[%50]~
PERHAPS[%60]~PROBABLY[%70]~LIKELY[%80]~ALMOST CERTAINLY[%90]~
DEFINITELY[%100] )


- ADEM ile/ve/||/<> ÂDEM/ÂZEM

( Yokluk. İLE/VE Yokluğun varlığı ve darlığı. )

( Yokluğun varlığı, bir kâmil insan! )

( Kişi, sevdiğinde yok olmalı. )

( ... ile TIFL- CİHEL-RÛZE: Hz. Âdem. )

( Yokluk, hiçlik, ölüm. | Osmanlı Türkçesi sözcüklerle birleşerek, "-siz, -lik" anlamında kullanılır. [ADEM-İ MERKEZİYET: Yerinden yönetim.] İLE/VE Dinsel inançlara göre, ilk yaratılan insan ve ilk peygamber. | Kişi, adam. | İnsanda bulunması gereken olumlu özelliklere sahip olan. )

( Nonexistence. vs./AND Existence of the nonexistence. )

( Varlık. | İlk yaratılan insan ve peygamber. @@ Yokluk. )

( NONEXISTENCE vs./and ADAM )


- ADEM ile ADEMCİ/LİK ile ADEM BABA ile ADEM EVLADI


- ÂDEM ile/ve HATEM'ÜL ENBİYÂ


- ADEM ile KARARLI

( ADAM vs. ADAMANT )

( آدم ابولبشر ile آدم ile يکدنده )

( ADAM ABOLBESHAR ile ADAM ile YKODANDEH )


- ÂDEM ile/ve/||/<> MERDÜM-Ü DİDE-İ EKVÂN OLAN ÂDEM


- ADEM ile/ve/||/<> ZEVÂL


- ADEN-/ADENO- ile/||/<> ADİPO- ile/||/<> ADENO- ile/||/<> ATHER-/ATHERO- ile/||/<> AXILLO- ile/||/<> MYX-/MYXO- ile/||/<> MUC-/MUCO- ile/||/<> BLENN-/BLENNO- ile/||/<> -AGOGUE ile/||/<> ELEO-/ELAEO-/ELAİO-/OLEO- ile/||/<> LİP-/LİPO- ile/||/<> PİMELO- ile/||/<> STEAR-/STEARO-/STEAT-/STEATO- ile/||/<> SİAL-/SİALO- ile/||/<> PTYAL-/PTYALO- ile/||/<> LACT-/LACTO- ile/||/<> GALACT-/GALACTA-/GALACTO- ile/||/<> AMPHİ- ile/||/<> PY-

( Bez, salgı bezi, bez ile ilgili [adenom: Bez tümörü]. İLE/||/<> Yağ dokusu ile ilgili [adiposit: Yağ gözesi]. İLE/||/<> Yağ, yağ dokusu. İLE/||/<> Damar plağı, yağ birikimi [ateroskleroz: Damar sertliği]. İLE/||/<> Koltuk altı ile ilgili [aksiller lenf nodu: Koltuk altındaki lenf bezleri]:. İLE/||/<> Mukus, müköz bez ve dokularla ilgili. İLE/||/<> Mukus ya da müköz membranlarla ilgili. İLE/||/<> Mukusun olması, mukusla ilgili. İLE/||/<> Salgılatan, başlatan, artıran. İLE/||/<> Yağ, akıcı yağ. İLE/||/<> Yağ. İLE/||/<> Yağla ilişkili. İLE/||/<> Yağ, donyağı, mum yağı. İLE/||/<> Tükürük ve tükürük bezleri ile ilgili. İLE/||/<> Tükürük, tükürük bezi ile ilgili. İLE/||/<> Süt. İLE/||/<> Süt, süt gibi sıvı. İLE/||/<> Cerahatle ilgili, cerahat olması. İLE/||/<> İki yönlü, çift [amfipatik: Hem suyu, hem de yağı seven moleküller]. )


- ADENİN[Fr.] ile ADENİT[Yun.]

( Pankreastan çıkarılan, çay özünde de bulunan bir nesne. İLE Lenf düğümleri yangısı. )


- ADENİT ile/||/<> ADENOM

( Bezin yangısı. İLE/||/<> İyi huylu tümör. )


- ADENOİD ile/||/<> ADENO-...

( Geniz eti, bezimsi. İLE/||/<> Bez [yapıda/ile ilgili]. )


- ADENOM ile/||/<> ADENOKARSİNOM ile/||/<> ADENOPATİ ile/||/<> ADENİT

( İyicil bez uru. İLE/||/>< Kötücül bez uru. İLE/||/<> Beze sayrılığı. İLE/||/<> Ak kan beze yangısı. )


- ADENOM ile/ve/||/<>/> ADENOM KARSİNOM SEKANSI


- ADENOM[Yun.] ile ADENOPATİ[Fr.] ile ADENOİT[Fr.]

( Kansere dönüşmeyen zararsız ur. İLE Lenf bezlerinin her türlü hastalığı/bozukluğu. İLE Adenom görüntüsünde olan. )


- ADENOM ile KARSİNOM

( Hipofiz bezinde ortaya çıkan iyi huylu tümörlerdir. İLE Tüm kanserlerin %80-90'ını oluşturan en yaygın kanser tipidir.[Deride, gövde boşluklarında ve örgenlerde bulunur. Önce farklı örgenlerde kanser olarak başlayıp, metastaz olarak beyne sıçramış olabilir.] )


- ADENOZİN MONOFOSFAT[C10H14N5O7P] ile/||/<>/> ADENOZİN DİFOSFAT[C10H15N5O10P2] ile/||/<>/> ADENOZİN TRİFOSFAT

( İçinde adenin, riboz ve bir fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. İLE/||/<>/> İçinde adenin, riboz ve iki fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. İLE/||/<>/> İçinde adenin, riboz ve üç fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. )

( [Molar kütlesi] 347,22 g/mol İLE 427.20 g/mol İLE ... )


- ÂDER[Ar.] ile ÂDER[Ar.]

( Kasığı çıkık kişi. İLE Ateş. )


- ADESE[Ar.] ile ADESE[Ar.]

( Dürbün, mercek. İLE Kovucuk. )


- ÂDET/AYBAŞI/REGL ile YAŞDÖNÜMÜ/MENAPOZ

( 28 günde bir, 3 ilâ 7 gün arasındadır. Normal koşullarda bir çay bardağının 2/3'ü kadar kan kaybı oluşur. İLE ... )

( TUHR: İki âdet arasında geçen zaman. [En az 15 gündür] )

( SİNN-İ BUHRÂN/YE'S: Adetten kesilme yaşları. )

( )

( "kanıyorum" sözcüğü, kişi üzerinden düşünmeye neden olduğundan, bu kullanım tamamen yanlıştır!

Bu, bir durum ve kavram olduğundan ve de dirimsellikle(biyoloji) ile ilgili olduğundan, "kanıyor" ya da "kanama var" olarak tanımlamak, kullanmak gerekir. "Ter kokuyor/sun" demek yerine "ter kokusu var" demek gerektiği gibi. Yani bu genel geçer bir "özellik/sıfat", "kimlik" ve "o kişiye özgü" olmaktan çıkarılmalıdır. Bu tür düşük kişi temelli/odaklı düşünce ve tanımlardan tamamen uzak durulmalı/tutulmalıdır.

"Ben/sen" ve "benim/senin" sözcüklerinin kullanımında başkalarının da bulunması söz konusudur. Yani ancak başkalarının da bulunduğu yerde, "ben"/"benim" sözcükleri kullanılabilir. Tek başınayken ya da banyoda/tuvalette, "örtülü/giyinik olma ya da çıplaklık" diye bir düşünce/durum olmadığından, hiçbir organın tanımı olmadığı gibi her bir acıyan ya da kaşınan noktamızla, bir bütün olarak kendimizizdir. Hiçbir tanım ya da ayrımımız olmaksızın, gövdemizle/aracımızla, kendimizi algılayan ve deneyimleyenizdir sadece.

"Kanım/ağrım" ya da "başım/bacağım/kolum/dişim" desek de bunlar, işimizi gören, bulunması zorunlu ya da gerekli parçalarımızdır. "Terim/idrarım/dışkım/bokum" sözcüklerini duymaz ya da söylemeyiz. Çünkü onlar, "işi bitmiş, tüketilmiş, çıkan, atılması gerekenler" olarak bilinenler ve sabit olmayanlar olduğundan, her ne kadar bizden çıkmış olsalar da kendimizden ayrı görür ve ayrıymış gibi dillendiririz. Aradaki kopukluğu, karşıtlığı ve tutarsızlığı, bisiklete binmeyi tüm yaşamımız boyunca ancak bir kere öğrenebilmek gibi bu tür ayrıntıları da bir kere düşünerek ve anlayarak, dilimizi/sözcüklerimizi doğru, yerinde kullanarak çözmek ve aşmak durumundayız.

Bunlar gibi günlük dilde "ben/sen" sözcüklerini ya da sözcüklerdeki "m/n" harfinin kullanımında da bilinçli ve doğru kullanım ve doğru tutumda olmak durumundayız. Kendimizi, gövdemiz/in olsa da organlarımız ya da etkileşimde olduğumuz, kullandığımız nesnelerle özdeşleş(tir)memek, kişileri, parçalara indirgememeyi önemseyerek bu ayrımlara olabildiğince özen göstermeyi yeğlemeliyiz.

Ayrıntılar ve daha fazlası için...

FaRkLaR.net/sozluk/fark/53117 | FaRkLaR.net/sozluk/fark/44494

FaRkLaR.net/dirimbilim | FaRkLaR.net/TIP | FaRkLaR.net/Doga | FaRkLaR.net/Dil )

( )

( HAYZ, TAMS ile SİNN-İ YE'S [45-55 yaş arasıdır] )

( MENSTRUATION/PERIOD vs. MENOPAUSE )


- ADET/TANE ile PARÇA

( GRAIN vs. PIECE )


- ADET ile ÂDET

( Sayı. | Herhangi bir sayıda olan şey, tane. İLE Birinin, yapmaya alışmış olduğu şey, alışkı. | Topluluk içinde, eskiden beri uyulan kural, töre. Gelenek, alışkanlık. | Aybaşı, âdet kanaması. )


- ADET ile ADETA ile ADETÇE


- ÂDET[Ar.] ile DE'B[Ar.]


- ADET ile/ve/değil DEMET


- ÂDET ile İBÂDET

( Fark, Niyet ve İdrak'te. Âdet ile ibâdeti ayıran, niyettir. )

( İhanetle ibâdet birarada olmaz. )


- ÂDET ile/ve/<> ÖRF

( Davranışlarla ilgilidir. İLE/VE/<> Bilgiyle ilgilidir. )


- ADET ile SAYI

( PIECE/UNIT vs. NUMBER )


- ÂDET ile SÜNNET

( Âdetleri âdet etme, âdeti terk etme! )


- ADEZİF ile/||/<> ADEZYON

( Yapışıcı, yapışık. İLE/||/<> Yapışma, yapışıklık. )


- ADEZYON ile/||/<>/> ADEZİV

( Yapışma. İLE/||/<>/> Yapışan. )


- ADH ile/||/<> ALDOSTERON

( ADH su geri emilimi İLE aldosteron Na geri emilimi. )

( Formül: Water İLE sodium )


- ADHAR -ile

( Taşıma, destekleme, dayanak. )


- ADHAR ile/||/<> YOGA-KSHETRA

( Taşıma, destekleme, dayanak. @@ Yoga sahası, felsefi anlamda fiziksel gövde. )


- ADHARMA ile

( Zulüm. )


- ADHERENS/ADHERE OLMAK[İng. < ADHERENCE] ile/||/<> AKRESYON

( Katılma, girme, iltihak | yapışma, yapışkan, yapışık | tutunmak, tutunum, tutunma. İLE/||/<> Yapışma. )


- ADHERENS ile/||/<> ADHERE OLMAK

( Tutunum. İLE/||/<> Tutunmak. )


- ADHEZYON ile/ve/||/<>/>/< KOHEZYON ile/ve/||/<>/>/< KAPİLER ETKİ

( Sayın Haluk Berkmen'in yazısı için burayı tıklayınız... )

( )

(

Özellik Adhezyon Kohezyon Kapiler Etki
Tanım Farklı türden moleküller arasındaki çekim kuvveti. Aynı türden moleküller arasındaki çekim kuvveti. Sıvının dar bir boru içinde yükselmesi veya alçalması olayı.
Neden Moleküller arası farklılık (örneğin su ve cam arasında). Moleküller arası benzerlik (örneğin su molekülleri arasında). Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin birleşimi.
Etkileri Sıvının yüzeylere yapışmasını sağlar. Sıvının bir arada kalmasını sağlar (damlacık oluşumu). Sıvının dar borularda yükselmesini veya alçalmasını etkiler.
Örnek Su damlasının bir yaprak yüzeyine yapışması. Su damlasının küresel formunu koruması. Bitkilerin köklerinden suyun yukarı taşınması.
)


- ADHİ-YOGA ile

( En Yüce Yoga. )


- ADHİ-YOGA ile/||/<> GEDO ZEN

( En Yüce Yoga. @@ Sadece olağanüstü, doğaüstü güçler elde etmek için yapılan uygulamalar. )


- ADHIZ ile/||/<> ADHIZ
[<
Divân-ü Lugât-it-Türk]

( Yüksek yer, başka yüksek şeyler. İLE/VE/||/<> Geçit vermeyen. [dağ] )


- ADI ANILMAYAN ile/ve/<> ADI ANILAMAYAN


- ADİ DİFERANSİYEL DENKLEM ile/||/<> KISMİ DİFERANSİYEL DENKLEM

( ODE tek bağımsız değişken, PDE çok bağımsız değişken )

( Formül: dy/dx = f(x iley) İLE ∂u/∂t = k∇²u )


- ADI OLAN ile/ve/<>/değil/yerine KENDİ OLAN

( Kendi ol(a)mayan. İLE/VE/<>/DEĞİL/YERİNE Adı ol(a)mayan. )

( Adı var, kendi yok; kendi var, adı yok. )


- ADI UNUTABİLMEK İÇİN:
ZİKİR YOLU ile/ve MUHABBET YOLU

( Daha büyüğünü düşünerek.[zikr] İLE/VE Sevdiğini düşünerek. )


- ADİ YABAN ARISI ile ALMAN YABAN ARISI

( Yüzlerinde çapaya benzer bir işaret bulunur. İLE Yüzlerinde üç tane benek bulunur. )

( Binlerce yabanarısı türü içinde sadece bu iki tür bizleri rahatsız eder. )

( İkisi de koloni halinde yaşarlar. )

( İkisi de soktuğunda oldukça acıtır. )

( Yabanarısını öldürmek iyi bir tutum değildir. Ölü yabanarılarının feromon adlı bir salgıları olur. Bu da yuvadaki öteki arılara tehlike çağrısı uyandırır. Bir anda etrafınız yabanarılarıyla sarılabilir. )

( VESPULA VULGARIS cum VESPULA GERMANICA )


- ÂDİ ile/değil/yerine/>< ÂDİL


- ADİ ile ADİL/LİK ile ADİ ADIM ile ADİ KESİR ile ADİ SUÇLU/LUK ile ADİ DEFTER ile ADİ PALANGA ile ADİ ISKARMOZ


- AD/I" ile/ve/değil/yerine/||/<>/< TAD/I

( Sarışının adı var, esmerin tadı var. )

( [not] NAME vs./and/but/||/<>/< TASTE
TASTE instead of NAME )


- ADIL DÜŞMELİ DİL -ile

( PRO DROP LANGUAGE )


- ÂDİL ile/ve/<> ÂCİL

( Ancak, korkusuzluğa gelenler âdil olur. )


- ADİL ile ADİL DAĞITIM ile ADİL OYUNCU ile ADİL SEKS ile TİCARET FUARI ile ADALET

( FAIR vs. FAIR DISTRIBUTION vs. FAIR PLAYER vs. FAIR SEX vs. FAIR TRADE vs. FAIRNESS )

( بازار مکاره ile حق بين ile کرايه ile برحق ile مکاره ile بي غرض ile باانصاف ile باعدالت ile منصف ile سيمتن ile عادل ile نسبتا خوب ile عادلانه ile خوبرو ile تقسيم منصفانه ile پاک باز ile جنس لطيف ile کسب حلال ile کسب منصفانه ile حق بيني ile عدل )

( BAZAR MAKAREH ile حق بين ile KARAYYEH ile BARHAGH ile MAKAREH ile BEY GHARZ ile باانصاف ile BAEDOLT ile MANSEF ile سيمتن ile ADEL ile NASBETA KHOB ile ADELANEH ile خوبرو ile TAQSYM MANSAFANEH ile PAK BAZ ile جنس لطيف ile KASB HALAL ile KASB MANSAFANEH ile HAGH BEYNEY ile ADEL )


- ÂDİL[Ar.] ile/ve/||/<> ÂDİLÂNE[Ar. ÂDİL + Fars. < ÂNE]

( Adâletle iş gören, adâletten, doğruluktan ayrılmayan, hakkı yerine getiren, adâletli. İLE/VE/||/<> Hakça. )


- ÂDİL ile/ve/||/<>/> AYDIN

( Dışımız. İLE/VE/||/<>/> İçimiz. )


- ADÎL[Ar.] ile MİSL[Ar.]


- ADİLEŞMEK ile ADİLEŞTİRMEK ile ADİLEŞEBİLMEK ile ADİLEŞİVERMEK


- ADİLİK/ONURSUZLUK/ŞEREFSİZLİK ile/değil/yerine/>< GÜÇ/KUDRET


- ADIM ile ADIM

( Bir adımda alınan yol.[yaklaşık 65 cm.] İLE Yaklaşık olarak bir mimar arşınına eşit olan eski bir uzunluk ölçüsü.[75,711 cm.] )


- ADIM ile ATILIM


- ADIM ile/ve AYAK

( Yürümek üzere yapılan ayak atışlarının her biri. | Bir adımda alınan yol. [75 cm. olarak kabul edilir.] İLE/VE Yarım arşın ya da 30.5 cm. uzunluğundaki ölçü birimi. | Buzdolabı ölçülerinde -İngiliz ölçüsü fut'un- kübü alınarak hesaplanan değer. )

( [Yunan çağında, Anadolu'da] ... İLE/VE 0,296 metre. )


- ADIM ile AYAK

( Bir adım atmak için 200 kasımızı kullanırız. )

( PACE vs. FOOT )

( HATVE ile KADEM )


- ADIM ile/ve/değil DÜZEY


- ADIM ile VİDA ADIMI/HATVE[Ar.]

( ... İLE Bir vidanın, bir dönüşte aldığı yol. )


- ADÎMET-ÜL-ERCÜL -ile

( AYAKSIZLAR, APODES[Fr.] )


- ADÎMET-ÜL-KURÛN[Ar.] -ile

( Deve gibi boynuzu oymayan çatal tırnaklılar. )


- ADIMLAMAK ile ADIMLANMAK ile ADIMLAYABİLMEK ile ADIL ile ADIM/LIK ile ADI SANI ile ADIM ADIM ile ADI ÜSTÜNDE ile ADI BELİRSİZ/LİK ile ADIM CÜMLESİ


- ADIM/SOLUK/LOKMA/YUDUM ile/ve/||/<> EDİNİM


- ADIN(İSMİN) DURUMLARI(HALLERİ):
YALIN ile/ve/<> -İ HALLERİ ile/ve/<> -E HALİ ile/ve/<> -DE HALİ ile/ve/<> -DEN HALİ ile/ve/<> -İN HALİ

( Yalın. İLE/VE/<> Belirtme/Yükleme/Kimi. İLE/VE/<> Yönelme/kime. İLE/VE/<> Bulunma/Kimde/Kalma. İLE/VE/<> Ayrılma/Kimden/Çıkma. İLE/VE/<> Tamlayan/İlgi/Katılma/Kimin. )

( [Lat./İng./Fr.] Nominatif. İLE/VE/<> Akuzatif. İLE/VE/<> Datif. İLE/VE/<> Lokatif. İLE/VE/<> Ablatif. İLE/VE/<> Genitif. )


- ADINA ile/ve/||/<> ADI ALTINDA


- ADINA ile/ve/||/<> HESABINA


- ADINA ile/değil UĞRUNA


- ADINA(") ile/değil/< ... ÜZERE/İÇİN/AÇISINDAN/BAKIMINDAN

( "KESMEMEK ADINA" değil ... KESMEMEK ÜZERE ... )

( IN THE NAME OF ... vs. FOR/TO ... )


- ADINI:
"BAHŞ ETMEK" ile/ve/||/<> "BAĞIŞLAMAK"


- ADINI BİLMEK ile TADINI BİLMEK

( Haberdar olmak. İLE Deneyimlemiş olmak. )

( İLM el-YAKÎN ile HAKK el-YAKÎN )


- ADİPOSİR[Fr.] ile ADİPOZ[Fr.]

( Kadavraların çürümesi sırasında lipitlerin bozulması sonucu ortaya çıkan amonyaklı sabun. İLE Yağ dokusu. | Göze dokusunun aşırı yağ yüklenmesiyle belirgin sayrılıklı durum. )


- ADİPOZ ile/||/<> ADİPOZ DOKU

( Yağlı. İLE/||/<> Yağ dokusu. )


- AD(İSİM) ile YÜKLEM(FİİL)

( [Hareket ve zaman ...] Yok. İLE Var. )


- ADİSYON ile/||/<> ADJUVAN ile/||/<> ADNEKS

( Ek, ekleme, katma. İLE/||/<> Ek, tamamlayıcı, artırıcı, yardımcı. İLE/||/<> Ekler. )


- ADIYAMAN ile ADIYAMANLI/LIK


- ADJUNTAS -ile

( Porto Riko'da bir dağ kasabası.[Kuru fasulye ve pilavıyla ünlüdür.] )


- ADL Ü İHSAN -ile

( ADÂLET VE İYİLİK )


- ADL[Ar.] ile FEDÂ'[Ar.]


- ADL[Ar.] ile HASEN[Ar.]


- ADL[Ar.] ile IDL[Ar.]


- ADL[Ar.] ile İNSAF[Ar.]


- ADL[Ar.] ile KIST[Ar.]


- ADLANDIRABİLMEK ile ADLANDIRIVERMEK


- ADLANDIRMA ile/ve/<> KAVRAMLAŞTIRMA

( GIVING NAME vs./and/<> TO CONCEPT )


- ADLANDIRMA ile/ve/||/<> KÖPRÜ


- ADLANDIRMA ile/ve/<> NİTELENDİRME

( GIVING NAME vs./and/<> TO CHARACTERIZE )


- ADLANDIRMA ile/ve YORUMLAMA

( GIVING NAME vs./and TO INTERPRET )


- ADLANMAK ile ADLANDIRMAK ile ADLANDIRILMAK


- ADLAR ile EYLEMLER/FİİLLER ARASINDA BAĞINTI SAĞLAYAN HARFLER

( Cüveynî, bir ifâdenin lafzı ve anlamında yol açtığı değişikliğe göre dört kısma ayırmıştır: ( 1. Lafzı ve okunuşunu değiştirmeyip anlamı değiştiren harfler; 2. Lafzı ve okunuşu değiştirmeyip anlamı değiştiren harfler; 3. Hem lafzı hem de anlamı değiştiren harfler; 4. Ne lafzı ne de anlamı değiştiren harfler. )


- ADLARI:
İLKÇAĞ'DA ile BİZANS'TA ile OSMANLI'DA

( DEMONNESOI / PROPONTIDAS ile PAPADONISIA ile KIZIL ADALAR )


- ADLAŞMAK ile ADLAŞTIRMAK


- ADLER ile/ve/<> ADLER

( Friedrich İLE/VE/<> Alfred )

( Fizik'te. İLE/VE/<> Psikoloji'de. )


- ADLİ DNA ile/ve/||/<> ANTİK DNA

(

Adli DNA ve Antik DNA arasındaki FaRkLaR

Moleküler Genetik Uygulamalarının İki Farklı Alanı

ADLİ DNA (Forensic DNA)

Suç soruşturmalarında, kimlik tespitinde, babalık testlerinde ve felaket kurbanlarının kimliklendirilmesinde kullanılan, modern biyolojik örneklerden elde edilen DNA'nın çözümleme bilimi

ANTİK DNA (Ancient DNA - aDNA)

Arkeolojik, paleontolojik ve müze örneklerinden elde edilen, yüzlerce ila milyonlarca yıl öncesine ait degradasyona uğramış DNA'nın izolasyonu, amplifikasyonu ve çözümleme bilimi

Temel Karşılaştırma
Özellik Adli DNA Antik DNA
Örnek Yaşı 0 - 100 yıl 100 - 1.000.000 + yıl
DNA Niteliği Nispeten iyi korunmuş Yüksek degrade
Parça Uzunluğu 100 - 500 bp 30 - 100 bp
Başarı Oranı %80-95 %10-40
Zaman Baskısı Yüksek (Acil) Düşük (Araştırma)
Maliyet $100 - 500 / örnek $1.000 - 10.000 / örnek
Çözümleme Süresi 24 - 72 saat Haftalar - Aylar
Örnek Tipleri ve Kaynakları
Adli DNA Örnekleri Antik DNA Örnekleri
Biyolojik Sıvılar: Kan, sperm, tükürük Fosilleşmiş Kalıntılar: Kemik, diş
Dokular: Kas, deri, organ parçaları Mumyalanmış Dokular: Yumuşak doku kalıntıları
Keratinöz: Saç, tırnak Koprolitler: Fosilleşmiş dışkı
Temas DNA: Dokunulan yüzeyler Sediment DNA: Toprak örnekleri
Karışım: Eşeysel saldırı örnekleri Amber: Reçine içindeki organizmalar
DNA Degradasyon Mekanizmaları
Degradasyon Tipi Adli DNA Antik DNA
Hidrolitik Hasar Orta düzey Çok yüksek
Oksidatif Hasar Değişken Yaygın
Depürinasyon Sınırlı Ekstensif
Çapraz Bağlanma Nadir Sık
C > T Transisyon Minimal Karakteristik
Mikrobiyel Hasar Kontrol edilebilir Yaygın
Laboratuvar Yaklaşımları
Parametre Adli DNA Lab Antik DNA Lab
Temiz Oda Standart steril koşullar Ultra-temiz, pozitif basınçlı
Ekipman Rutin PCR ekipmanları Özel aDNA ekipmanları
İş Akışı Tek yönlü, hızlı Çok aşamalı, yavaş
Validasyon Adli standartlar Araştırma protokolleri
Akreditasyon ISO 17025, FBI standartları Araştırma standartları
Personel Adli genetik uzmanları Paleogenetik uzmanları
Moleküler Yöntemler
Yöntem Adli DNA Antik DNA
DNA Yalıtımı Standart kitler Özel aDNA protokolleri
Amplifikasyon Standart PCR Kısa fragment PCR
STR Çözümlemesi Rutin kullanım Nadiren başarılı
SNP Çözümlemesi Artan kullanım Yaygın kullanım
Mitokondriyal DNA Degrade örneklerde Birincil hedef
Sekansalama Sanger/NGS Çoğunlukla NGS
Whole Genome Nadiren Hedef (düşük kapsama)
Genetik Markerlar
Adli DNA Markerleri Antik DNA Markerleri
STR: CODIS 20 locus, yüksek polimorfizm mtDNA: Yüksek kopya sayısı, maternal soy
Y-STR: Baba soy takibi, eşeysel saldırı SNP: Popülasyon genetiği, adaptasyon
X-STR: Karmaşık akrabalık Mikrobiyal DNA: Patojen evrimi
SNP: Fenotipleme, biyocoğrafik köken Whole Genome: Evrimsel çalışmalar
Uygulama Alanları
Adli DNA Uygulamaları Antik DNA Uygulamaları
TEMEL KULLANIM ALANLARI
Suç soruşturmaları (cinayet, tecavüz) Evrimsel dirimbilim çalışmaları
Kimlik tespiti (felâket kurbanları) İnsan göç yolları haritalama
Babalık ve akrabalık testleri Soyu tükenmiş türlerin genetiği
Soğuk vaka çözümlemeleri Sayrılık evrimi araştırmaları
Yaban yaşamı adli tıp Evcilleştirme süreçleri
Veri Çözümleme ve Biyoinformatik
Parametre Adli DNA Antik DNA
Veri Miktarı Megabayt Gigabayt - Terabayt
Nitelik Denetimi Standart QC Hasar paternleri çözümlemesi
Referans Genom Modern insan Çoklu referanslar
Bulaşma Denetimi Negatif denetimler Karmaşık süzme
İstatistiksel Çözümleme Eşleşme olasılığı Filogenetik Çözümleme
Veri Tabanları CODIS, NDIS GenBank, ENA
Etik ve Yasal Boyutlar
Parametre Adli DNA Antik DNA
Yasal Düzenleme Sıkı yasal kontrol Araştırma etiği
Veri Gizliliği Yüksek duyarlılık Bilimsel paylaşım
Bilgilendirilmiş Onam Zorunlu Müze/kazı izinleri
Kültürel Duyarlılık Mağdur hakları Yerli halkların hakları
Mahkeme Kabulü Standart prosedürler Uygulanamaz
Teknolojik Gelişmeler
Adli DNA Yenilikleri Antik DNA Yenilikleri
Rapid DNA (90 dakika sahada çözümleme) Capture teknikleri (hedefli zenginleştirme)
NGS panelleri (fenotipleme+STR+SNP) Single cell genomiks
Epigenetik yaş tahmini Sediment DNA (fosil olmadan)
RNA çözümlemesi (doku tayini) Protein sekansı (daha eski örnekler)
Mikrobiyal DNA (postmortem interval) AI/ML hasar düzeltme
Benzerlikler
Moleküler Temel İkisi de DNA molekülünün yapısını ve dizilimini inceler
Temel Teknikler İkisi de PCR ve sekans çözümlemesi kullanır
Degradasyon İkisi de bozulmuş DNA ile çalışabilir
Bulaşma Riski İkisi de yüksek bulaşma riski taşır
İstatistiksel Yaklaşım İkisi de popülasyon genetiği ilkelerini kullanır
24 - 72 saat
Adli DNA Çözümleme Süresi
Haftalar - Aylar
Antik DNA Çözümleme Süresi
%80 - 95
Adli DNA Başarı Oranı
%10-40
Antik DNA Başarı Oranı

Adli DNA Özellikleri

  • Güncel hukuki sorunlara çözüm
  • Hızlı sonuç gerekliliği
  • Yüksek başarı oranı
  • Standart protokoller
  • Mahkeme kabulü zorunlu
  • Kimlik tespiti odaklı

Antik DNA Özellikleri

  • Geçmişin gizemlerini aydınlatma
  • Uzun araştırma süreci
  • Düşük başarı oranı
  • Deneysel protokoller
  • Bilimsel yayın odaklı
  • Evrimsel süreçler odaklı
Ünlü Vakalar ve Çalışmalar

Adli DNA Vakaları

  • O.J. Simpson davası
  • 11 Eylül kurbanları
  • Golden State Katili
  • Romanov ailesi

Antik DNA Çalışmaları

  • Neandertal genom projesi
  • Ötzi buzul adamı
  • Mısır firavunları
  • Denisova insanı keşfi
)


- ADLİ TABİP ile TAÇ

( CORONER vs. CORONET )

( پزشک قانوني ile نيم تاج )

( PEZESHK GHANONY ile NEYM TAJ )


- ADLÎ TATİL SÜRESİNCE:
AVRUPA'DA ile/>< TÜRKİYE'DE

( [Süreler] İşler. İLE/>< İşlemez. )


- YARGI:
ADLÎ ile/ve/||/<> İDÂRÎ ile/ve/||/<> ASKERÎ

( ... İLE/VE/||/<> ... İLE/VE/||/<> 2017'de kaldırılmıştır. )


- ADLÎ ile ADLÎ

( Adâletle ilgili. İLE II. Sultan Bayezid'in şiirdeki takma adı/mahlâsı. )


- ADLİ ile ADLİ TIP ile ADLİ YIL ile ADLİ MAKAM ile ADLİ MERCİ ile ADLİ POLİS/LİK ile ADLİ SİCİL ile ADLİ TABİP/LİK ile ADLİ TATİL ile ADLİ ZABITA ile ADLİ ECZACILIK


- ADLÎ ile/ve/||/<>/< AKLÎ


- ADLİ ile YARGI ile SAĞDUYULU

( JUDICIAL vs. JUDICIARY vs. JUDICIOUS )

( قضايي ile وابسته بدادگاه ile قوه قضائيه ile روشن راي )

( GHAZAYY ile VABASTEH BEDADEGAH ile GHOOH GHAZAYEYYEH ile ROSHEN RAY )


- ADLI/LIK ile ADLI SANLI ile ADLI ADIYLA


- ADLİYE ile ADLİYE MAHKEMESİ ile ADLİYE TEŞKİLATI


- ADME İLE BİYOYARARLANIM İLE YARILANMA ile/||/<> İLAÇ FARMAKOKİNETİĞİ

( İlaç vücut içi hareketi. )

( Formül: t½ = 0.693/k )


- ADOBE PHOTOSHOP ile/ve/<> ADOBE ILLUSTRATOR

( )


- ADOLESANS/ADÖLESANS ile/||/<> ADOLESAN/ADÖLESAN

( Ergenlik. İLE/||/<> Ergen. )


- ADRENAL ile/ve/||/<> ADRENAL BEZLER ile/ve/||/<> ADRENALİN/EPİNEFRİN ile/ve/||/<> ADRENOKORTİKOTROPİK HORMON[ACTH]

( Böbrek üstü bezi. İLE/VE/||/<> Böbreklerin üzerinde yer alan, üçgen biçimine benzer bir çift endokrin bezi. İLE/VE/||/<> Adrenal bezlerin ürettiği hormon. [Korku ve kaçış anlarında kana bol oranda karışır.] İLE/VE/||/<> Hipofiz bezinin ön lob tarafında üretilen polipeptit yapıda olan bir hormon.[Adrenal bezlerin dış bölgesinin etkinliğini düzenleyen bir polipeptit hormon.][Hipofiz tarafından salgılanması, hipotalamus tarafından atılan başka bir polipeptit olan, "kortikotropin salan hormon(CRH)" tarafından düzenlenir.] )


- ADRENALİN ile/ve/||/<>/> ADRENOKROM

( ... İLE/VE/||/<>/> Gövdede salgılanan adrenalinin oksitlenmiş durumu. [Kimyasal bir uyuşturucu. Gövde, bu kimyasalı korku ya da heyecan sırasında gerçekleşen adrenalin patlaması ile salgılar.] )


- ADRENALİN[İt./Fr. ADRENALINE]/EPİNEFRİN ile/değil/yerine ENDORFİN

( Hekimlikte damarları daraltma, bronşları açma, kanamaları kesme vb. amaçlarla kullanılan, kan şekerinin yükselmesine yol açan böbrek üstü bezlerinin salgısı. İLE/DEĞİL/YERİNE Mutluluk salgısı/hormonu. )

( Hekimlikte damarları daraltma, bronşları açma, kanamaları kesme vb. amaçlarla kullanılan, kan şekerinin yükselmesine yol açan böbrek üstü bezlerinin salgısı. İLE/DEĞİL/YERİNE Mutluluk salgısı/hormonu. )


- ADRES ile ADRES KARTI ile ADRES KİTABI ile ADRES DEFTERİ ile ADRES REHBERİ ile ADRES MAKİNESİ


- ADRES ile ADRES SAYACI ile ADRES FORMATI ile KARŞILAMA ADRESİ ile ADRES KISMI ile ADRES KAYDI ile ADRES DEĞİŞKENİ ile ADRESLENEBİLİR ile MUHATAP ile HİTAP EDEN ile ADRESLEME

( ADDRESS vs. ADDRESS COUNTER vs. ADDRESS FORMAT vs. ADDRESS OF WELCOME vs. ADDRESS PART vs. ADDRESS REGISTER vs. ADDRESS VARIABLE vs. ADDRESSABLE vs. ADDRESSEE vs. ADDRESSER vs. ADDRESSING )

( مخاطب قرار دادن ile سرخط ile نشاني ile اسم و رسم ile مخاطب ساختن ile ورنامه ile آدرس ile نشاني دادن ile خطاب کردن ile نشاني شمار ile قالب نشاني ile خير مقدم ile جز نشاني ile ثبات نشاني ile متغير نشاني ile نشاني پذير ile مخاطب ile گيرنده نامه ile نشاني يابي ile نشاني دهي ile خطاب به )

( MOKHATAB GHARAR DADAN ile SARKHAT ile NESHANY ile ESM VE RASM ile MOKHATAB SAKHTAN ile ورنامه ile ADRES ile NESHANY DADAN ile KHATAB KARDAN ile NESHANY SHMAR ile GHALEB NESHANY ile خير مقدم ile JAZ NESHANY ile SOBAT NESHANY ile MOTEGHYR NESHANY ile NESHANY PAZYR ile MOKHATAB ile GYRANDEH NAMEH ile NESHANY YABY ile NESHANY DAHY ile KHATAB BAH )


- ADS/CFT YAZIŞMASI ile/||/<> KALİBRE/ÇEKİM DUALİTESİ

( AdS/CFT string kuramı ve alan kuramı arasında dualiteiken, kalibre/çekim dualitesi farklı boyutlarda etkileşimdir )

( Formül: Z_CFT = Z_string )


- ADSIL ÇEKİM -ile

( NOMINAL INFLECTION )


- ADSIZ PARMAK ile ADSIZ/LIK ile ADSIZ SANSIZ


- ADSIZ ile/ve/||/<> ATSIZ


- MODEMDE:
ADSL ile VDSL ile FIBER

( )


- ADSORPSİYON ile/||/<> ABSORPSİYON

( Adsorpsiyon yüzey İLE absorpsiyon hacim olayıdır )

( Formül: Yüzey tutunma İLE içe alma )


- ADUD[Ar.] ile ADÛD[Ar.]

( Kol, pazı. | Yardımcı, arka. İLE Isırımlı, bir lokma. | Acıklı, ıstırap verici. | Zâlim. )


- ADUVV[Ar.] ile KÂŞİH[Ar.]


- ADVAITA ile

( İyi kötü, güzel çirkin gibi ikici karşıt kavramların üstünden, ötesindeki bir boyuttan aşkın bir bakış açısı. )


- ADVAİTA ile/||/<> MADHYAMİKA ile/||/<> NETİ-NETİ

( İyi kötü, güzel çirkin gibi ikici karşıt kavramların üstünden bakış açısı. @@ Orta Yol. Ne aşırı çilecilik, ne aşırı nefse düşkünlük. @@ O değil bu değil. Ebedi gerçeğe ulaşmak için tüm isimlerin ve formların reddi. )


- ADVERS ile/||/<> ADVERS ETKİ

( Yan, istenmeyen, ters. İLE/||/<> Yan etki. )


- AEIDEIN -ile

( Şarkı söyleme eylemi. )


- AER-/AERO- ile/||/<> ETH- ile/||/<> PHYSO- ile/||/<> PNEUM-/PNEUMA-/PNEUMAT-/PNEUMATO- ile/||/<> PNE-/-PNEA/PNEO-/-PNOEA ile/||/<> LARYNG-/LARYNGO- ile/||/<> PNEUMO-/PNEUMON-/PNEUMONO-

( Hava, havayla/gazla ilgili, gaz. İLE/||/<> Hava. İLE/||/<> Gaz ya da hava bulunması. İLE/||/<> Hava, yel, solunumla ilgili, bir bölümde hava ya da gaz olması. İLE/||/<> Solunum, belirli tipte solunumla ilgili. İLE/||/<> Soluk borusu ile ilgili, larinks. İLE/||/<> Akciğer, hava ya da solunumla ilgili. )


- AERO/AIR CHAMBER ile/||/<> AEROB ile/||/<> AEROBİK ile/||/<> AEROFİL ile/||/<> AEROSOL ile/||/<> AEROTERAPİ ile/||/<> AİR-BORN[E]

( Hava kutusu. İLE/||/<> Havacıl. İLE/||/<> Havacıl, oksijenli. İLE/||/<> Havacıl. İLE/||/<> Püskürtü, [havada] asıltı. İLE/||/<> Hava sağaltımı. İLE/||/<> Havayla bulaşan, havadan bulaşan. )


- AEROB İLE ANAEROB İLE FAKÜLTATİF ile/||/<> OKSİJEN GEREKSİNİMLERİ

( Mikroorganizmaların O2 ilişkisi. )

( Formül: O2 + 4e⁻ + 4H⁺ → 2H2O )


- AEROBİ[Fr.] ile AERODİN[Fr.] ile AERODİNAMİK[Fr.]

( Hava ya da oksijen bulunan yerlerde gelişebilen mikro organizma. İLE Aerodinamik güçlerle havada tutulan her türlü uçar araç. İLE Gazların devinimini inceleyen fizik dalı. )


- AEROBİK BAKTERİLER ile/||/<> ANAEROBİK BAKTERİLER

( Oksijen gerektirir, oksijen var oluşunda yaşar. İLE Oksijensiz ortamda yaşar. [Bağırsak mikrobiyotasının çoğunluğu anaerobiktir. Oksijene maruz kalınca ölür]

Solunum ile enerji üretir. İLE Fermantasyon yapar.

Pasteur anaerobik bakterileri keşfetti. İLE Fermantasyon çalışmaları sırasında tanımladı. )

( Louis Pasteur tarafından 1861 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )


- AEROBİK SOLUNUM ile/||/<> ANAEROBİK SOLUNUM

( Aerobik oksijen kullanır ve çok ATP üretir, anaerobik oksijensiz ve az ATP üretir )

( Formül: Aerobik: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 36ATP\nAnaerobik: C₆H₁₂O₆ → 2C₃H₆O₃ + 2ATP )


- AEROBİK ile AEROBİK SOLUNUM


- AEROBİK ile/||/<> AEROFAJİ ile/||/<> AEROP ile/||/<> AEROSOL

( Havacıl. İLE/||/<> Hava yutma. İLE/||/<> Havacıl, havasever. İLE/||/<> Püskürtü. )


- AEROBİK ile/||/<> ANAEROBİK

( Aerobik oksijenli solunum İLE anaerobik oksijensiz solunumdur )

( Formül: 36 ATP İLE 2 ATP )


- AEROGRAF[Fr.] İLE AEROGRAFİ[Yun.]

( Hava basınçlı boya püskürtme tabancası. İLE Basınç, nem ve sıcaklık gibi olguların özelliklerini inceleyen bilim dalı. )


- AEROGRAM ile HAVA PROGRAMI

( AEROGRAM vs. AEROGRAMME )

( هوا نامه )

( NPAVA NAMEH )


- AEROLİK[Fr.] ile AEROLİT[Fr.]

( Sıkıştırılmış havanın borulardaki akışını inceleyen bilim dalı. İLE Özellikle silikattan oluşmuş bir tür göktaşı. )


- AEROLOJİ[Fr.] ile AEROLOJİK[Fr.]

( Yeryüzü engebelerinin etkisi dışındaki atmosferi inceleyen bilim dalı. İLE Atmosfer koşulları ile ilgili. )


- AEROMETRE[Yun.] ile AERONOMİ[Fr.]

( Hava ölçer. İLE Gezegenlerin atmosfer özelliklerini koşullandıran fiziksel ve kimyasal olayları incleyen bilim dalı. )


- AEROSİT[Yun.] ile AKONDRİT[Fr.]

( Göktaşı. İLE Kumsuz göktaşı. )


- AEROTERAPİ[Fr.] ile AEROTERMOTERAPİ[Fr.]

( Hava ile sağaltım, hava kürü. İLE Gövdeye sıcak hava gönderilerek yapılan sağaltım. )


- AES İLE DES İLE CHACHA20 ile/||/<> SİMETRİK ŞİFRELEME

( Gizli anahtar şifreleme sistemleri. )

( Formül: SubBytes→ShiftRows→MixColumns )


- AF ile/ve İSTİĞFAR

( Cezası saklı olarak, ceza almama. İLE/VE Tüm yanlış/ceza kayıtlarının silinmesi. )


- AFACANLAŞMAK ile AFACAN/LIK


- AFAK[Fr.] ile/ve/||/<>/> AFAKİ[Fr.]

( Göz merceği olmayan göz. İLE/VE/||/<>/> Göz merceği yokluğu. )


- AFAK ile AFAKİ/LİK


- ÂFAK ile/ve ENFÜS

( Bir şeyi anlatmak için şeriat erbabı âfaktan, hakikat erbabı ise enfüsten örnek verir. )


- ÂFAK ile İNSAN


- ÂFÂKÎ ile/ve/<> İZÂFÎ ile/ve/<> KEYFÎ


- AFAL AFAL (BAKMAK) -ile

( Şaşkın bir biçimde bakmak. )


- AFALLAMAK ile AFALLATMAK ile AFALLAŞMAK ile AFALLAŞTIRMAK ile AFAL ile AFAL AFAL


- AFARACI -ile

( Harman yerinde vs. toplamakta çalıştırılan işçilere verilen ad. )


- AFAZİ ile AFONİ

( Söz yitimi. İLE Ses yitimi. )


- AFAZİ ile AMNEZİ

( Söz yitimi, konuşamama. İLE Anımsayamama, bellek kaybı. )


- AFAZİ ile DİZARTRİ

( Edinilmiş bir dil bozukluğu. [Beynin hasar görmesi, inme oluşması gibi durumlarda ortaya çıkar.][Genellikle beynin sol bölgesinde oluşan hasarlarda görülür. İLE Konuşma kaslarının zarar görmesi sonucunda ortaya çıkar. )


- AFAZİ ile/ve/||/<> PERSEVERASYON

( Söz yitimi. İLE/VE/||/<> Bir sözcük ya da sözcük dizisinin, hastanın direnci[ihtiyârı] dışında sürekli olarak kullanılması.[Afazik bir bozukluk çeşididir.][Organik serebral reaksiyonlarda ve demanslarda görülür.] )


- AFEDERSİN ile/||/<> AFFEDERSİN


- AFEREZ:
UYGULANAN KİŞİYE GÖRE
ile/||/<>
AYRIŞTIRILAN KAN BİLEŞENİNE GÖRE

( Uygulanan kişiye göre...
Tedavi edici. VE Bağışçı aferezi.
[Eğer bir hastalığı düzeltmek için yapılıyorsa "tedavi edici aferez" denilir. Örneğin, bir kas hastalığı olan Myastania Gravis gibi hastalıklarda uygulanan yöntem bu bölüme girer.
VE
Bağışçı aferezi, genelde kan bankacılığı ve kök hücre uygulamalarında kullanılır. Örneğin, kan bankasında, bağışçılardan, isteğe göre kan pulcukları (trombosit-platelet), plazma, kırmızı küre(eritrosit) ve kemik iliği aktarımı bağışçısından, kök hücre toplanması, bu bölüme girer.]

İLE/||/<>

Ayrıştırılan kan bileşenine göre...
A. Sitaferez[herhangi bir bileşenin uzaklaştırılması]
1) Lökaferez[Beyaz kürelerin uzaklaştırılması]
Granülosit Aferezi
Lenfosit Aferezi
Kök Hücre Aferezi

2) Tromboferez[kan pulcuklarının uzaklaştırılması]

B.Komponent Değişimi
Tedavi edici(terapötik) Plazma Değişimi
Tedavi edici(terapötik) Eritrosit Değişimi

C. Seçici Aferez
Cascade Filtrasyonu (Çift Filtrasyon)
LDL Aferezi (Lipid Aferezi)
Fotoferez
Yapay Karaciğer Desteği (KC Diyalizi)
Sepsis Uygulamaları )


- AFEREZ[Fr.] ile AFEREZ

( Sözcük başındaki bir sesin düşmesi, ön ses düşüm. İLE Kan/aferez bağışı. )


- AFERİN ile/ve/||/<> DUA


- ÂFET[Ar.] ile ÂFÂT[Ar. < ÂFET]

( Büyük felâket, belâ. | [mec.] Çok güzel insan. İLE Belâlar, musibetler. )


- A'FET[Ar.] ile ÂFET[Ar.]

( Solak. | Pek akılsız kişi. | En güç şey. İLE Büyük felâket, belâ. | [mec.] Çok güzel insan. )


- AFET ile AFET İSTASYONU


- ÂFET ile/ve/||/<>/> EKSİK/NOKSAN[Ar. NUKSAN]


- ÂFETLERDE ENGELİN/SORUNUN/ÖLÜMÜN:
"AZALTILMASI" ile/ve/değil/||/<>/< ARTMASINI ENGELLEME

( )


- AFFEDEBİLMEK ile/ve/||/<> SABREDEBİLMEK ile/ve/||/<> VAZGEÇEBİLMEK

( [Kişiyi] Farklı kılar. İLE/VE/||/<> Güçlü kılar. İLE/VE/||/<> Kendi kılar. )


- AFFEDEBİLMEK ile/ve/değil/yerine/||/<> VAZGEÇEBİLMEK

( [not] FORGIVE vs./and/but/||/<> FORGET
FORGET instead of FORGIVE )


- AFFEDELİM! ile/ve/||/<>/> SABREDELİM!

( Güçlüyken. İLE/VE/||/<>/> Zayıfken. )


- AFFEDİLEBİLİR ile AFFEDİLDİ ile BAĞIŞLAYICI

( FORGIVABLE vs. FORGIVEN vs. FORGIVING )

( بخشش پذير ile پوزش پذير ile بخشيدني ile قابل عفو ile آمرزيده ile باگذشت ile خطابخش ile با گذشت ile بخشايشگر ile بخشنده ile غفار ile بخشاينده )

( BAKHSHESH PAZYR ile POZESH PAZYR ile BAKHSHYDANY ile GHABEL OFO ile AMARZYDAH ile BAGOZASHT ile خطابخش ile BA GOZASHT ile BAKHSHAYSHGAR ile BAKHSHANDEH ile GHAFAR ile BAKHSHAYNADEH )


- AFFEDİLEBİLİR ile AFFEDİLEBİLİRLİK ile MAZERET ile AFFEDERSİN ile MAZERET ile MAZERET SAHİBİ ile MAZERETLER

( EXCUSABLE vs. EXCUSABLENESS vs. EXCUSE vs. EXCUSE ME vs. EXCUSED vs. EXCUSER vs. EXCUSES )

( معاف شدني ile بخشيدني ile معذوريت ile معذرت خواستن ile بهانه ile دستاويز ile معذور داشتن ile مستمسک ile عذر ile معذرت ile بهآنه ile معذرت ميخواهم ile معذور ile عذر آورنده ile معاذير ile معذر )

( MOAF SHODANY ile BAKHSHYDANY ile معذوريت ile MAZARAT KHASTAN ile BACPEHANEH ile دستاويز ile MAZUR DASHTAN ile MOSTAMSK ile OZR ile MAZARAT ile بهآنه ile MAZARAT MYKHAHOM ile MAZUR ile OZR AVARANDEH ile معاذير ile معذر )


- AF[F]EKSİYON ile/||/<> AF[F]EKT ile/||/<> AF[F]EKTE ile/||/<> AF[F]EKTİF

( Duygulanım, sayrılığa yakalanma. İLE/||/<> Duygu durum. İLE/||/<> Sayrılığa yakalanmış. İLE/||/<> Duygusal. )


- AFFERENT ile/||/<> EFFERENT

( Afferent merkeze doğru İLE efferent merkezden uzağadır )

( Formül: Duyu İLE motor )


- AFFETMEK ile AFFEDİLMEK ile AFFETTİRMEK ile AFFEDEBİLMEK


- AFFETMEK ile/ve/değil/yerine GÖZARDI ETMEK

( [not] TO FORGIVE vs./and/but TO IGNORE
TO IGNORE instead of TO FORGIVE )


- AFFETMEK ile/ve/||/<>/< KABUL ETMEK


- AFFETMEK ile UNUTMAK ile BARIŞMAK

( TO FORGIVE vs. TO FORGET vs. RECONCILIATION )


- AFFİNE GEOMETRY ile/||/<> PROJECTİVE GEOMETRY

( Affine paralel korunur, projective sonsuz nokta eklenir. )

( Formül: Preserves parallel İLE adds infinity )


- AFFOLUNMAK ile AFFOLUNABİLMEK


- AFGAN ile AFGAN ARAPLARI ile AFGANİSTAN ile AFGANLAR

( AFGHAN vs. AFGHAN ARABS vs. AFGHANISTAN vs. AFGHANS )

( افغان ile عربهي افغاني ile فغانستان ile افغانستان ile افاغنه )

( AFGHAN ile عربهي افغاني ile فغانستان ile AFGHANSTAN ile افاغنه )


- AFİ ile AFİF/LİK ile AFİS ile AFİŞ ile AFİŞÇİ/LİK


- AFÎF[< İFFET] -ile

( İffetli, nâmuslu, temiz. [eriller için] )


- AFİLİ[Y]ASYON ile/||/<> AFİLİYE

( Bağlantı. İLE/||/<> Bağlantılı. )


- AFİN İLE METRİK İLE TOPOLOJİK ile/||/<> GEOMETRİK ÖZELLİKLER

( Dönüşümler altında korunan özellikler. )

( Formül: Topolojik ⊃ Afin ⊃ Metrik )


- ASI/AFİŞ[Fr. < AFFICHE] ile/ve/||/<>/> AFİŞE[Fr. < AFFICHER]

( Bir şeyi duyurmak ya da tanıtmak için hazırlanan, kalabalığın görebileceği yere asılmış, genellikle resimli duvar ilânı. @@ Görülür duruma getirmek. | Açığa vurmak, belirtmek, duyurmak, dile düşürmek, reklam etmek, açıklamak. | Birini bilinmeyen bir yönüyle tanınmak. | Açıklanmış. )


- AFONİ[Yun.] ile AFTONJİ[Fr.]

( Ses yitimi. İLE Ses çıkarma yetisinin kaybolması. )


- AFORİZMA ile VECİZE EDEN KİMSE ile AFORİZMA YAPMAK

( APHORISM vs. APHORIST vs. APHORIZE )

( کلام موجز ile کلمات قصار ile پند نويس ile پند گفتن )

( KOLAM MOJEZ ile KOLMAT GHSAR ile PAND NOYS ile PAND GOFTAN )


- AFORİZMALAR ile/ve/||/<> BAHANELER


- AFOROZ ETMEK ile AFOROZ

( EXCOMMUNICATE vs. EXCOMMUNICATION )

( تکفير کردن ile تکفير )

( TAKFYR KARDAN ile تکفير )


- AFOROZ[Yun.]["AFAROZ" değil!] ile/ve/değil/||/<>/< REFÜZE[İng./Fr. REFUSE] (ETMEK/OLMAK)

( Hristiyanlıkta kilise tarafından verilen topluluktan kovma cezası. | Dışlamak, darılmak, konuşmamak. Darılıp biriyle konuşmama, ilgiyi kesip kendinden uzaklaştırma. | Birini sergilediği olumsuz eylemleri nedeniyle toplum ya da bir topluluktan dışlama. İLE/VE/DEĞİL/||/<>/< Reddetmek, geri çevirmek, kabul etmemek. )


- AFOROZLAMAK ile AFOROZLANMAK ile AFOROZ ile AFOROZLU


- AFRA TAFRA ile AFRALI TAFRALI


- AFRİKA (SAVANA/ORMAN) FİLİ[Fars. < PÎL] ile/||/<> ASYA FİLİ

( Daha iri. İLE/VE Daha küçük. )

( Her biri, her gün 200 kilo ot yer. )

( Hortumları, 3 metre uzunluğunda ve 200 kilo ağırlığındadır. [4 litre suyu bir anda çekebilecek yapıdadır.] [Ucundaki parmak benzeri bölümler sayesinde tek bir pirinç tanesini yerden alabilecek kadar duyarlıdır.] [Bir aslanı tek darbede öldürebilecek kadar güçlüdür.][Gövdemizdeki tüm kasların toplamından 100 kat daha fazla kas bulunur.] )

( Ayak uclarında yürürler. [Tabanı ile topuk kemiği arasında kalın ve yüksek bir kıkırdak tabakası bulunur.] )

( Koşamaz ve zıplayamazlar fakat yürüyüşleriyle saatte 25 km. hıza ulaşabilirler.] )

( Öteki fillerin 10 km. öteden gelen düşük frekanslı sesleri ayaklarıyla duyabilirler. )

( Yunuslar ve bazı primatlar gibi kendilerini aynada tanıyabilirler. )

( Her gün, 100 litre su içmeleri gerekmektedir. [her bir emişte 8 litre su içebilmektelerdir] )

( Günde, sadece 2 saat uyurlar. )

( Sürü önderleri dişillerdir. )

( Ortalama ömürleri 50 yıldır. [80 yaşına kadar yaşamış olanı da vardır.] )

( Az sayıda doğal düşmanı olan filler genellikle yaşlandıkça aşınan dişlerinden dolayı aç kalarak ölürler. )

( Ölülerini sık sık ziyaret ederler. [Ölenlerin kemik ve dişlerini hortumlarıyla okşarlar.] )

( Gebelik süresi en uzun hayvan. [22 ay / 600-360 gün] )

( Her bir filin kan damarları, kendine özgü bir yapı sergilediğinden, tıpkı insandaki parmak izi gibi ayırt ettirici özelliğe sahiptir. )

( Filler, ehllileştirilebilir fakat evcilleştirilemez. )

( En yakın akrabaları denizinekleri[yaşayan] ve damanlardır. )

( Ayaklarıyla sismik hareketleri duyarlar ve çeşitli göç ve hareketlerini yeraltı verilerine[verilerinden aldıkları yorumlara] göre de belirlemektelerdir. )

( NEHÎM[Ar.]: Aslan kükremesi ve fil sesi. )

( Fil )

( Tek başlarına hareket edebilirler. İLE/VE Ancak/daha çok eşleriyle birlikte hareket ederler. )

( Zıplamayan tek memelidir. )

( )

( )

( Afrika'da, 1980'de 1 milyonu aşkın olan fillerin sayısı, günümüzde[2020] 300 bin civarındadır ne yazık ki. :( ((( )

( )

( )

( PÎL
PÎLESTE: Fildişi. )

( AFRICAN ELEPHANT vs. INDIAN ELEPHANT )

( ELEPHAS )

( EL ELEFANTE )


- AFRİKA:
SAHRA ÜSTÜ ile/ve/||/<> SAHRA ALTI


- AFRİKA ile AFRİKA ile AFRİKALI AMERİKALI

( AFRICA vs. AFRICAN vs. AFRICAN AMERICAN )

( افريقا ile آفريقا ile افريقيي ile آفريقيي ile سياه پوست )

( افريقا ile AFARYGHA ile افريقيي ile آفريقيي ile SYAH POOST )


- AFRİKA ile AFRİKALI/LIK ile AFRİKA DOMUZU ile AFRİKA MENEKŞESİ ile AFRİKA ÇEKİRGESİ


- AFRO[Fr.] ile AFRO[İng.]

( Kıvırcık saç. İLE Afrika kökenli. )


- | AFRODİT = VENÜS | ile/ve/||/<>/> URANYA

( | Yunan'ların (en) güzele verdiği ad. İLE/= Roma'lıların (en) güzele verdiği ad. | İLE/VE/||/<>/> ... )

( | [Aşkın simgesi.] Yunan'da. İLE/= Latin'de. | İLE/VE/||/<>/> ... )

( | Sevgi ve güzellik. | İLE/VE/||/<>/> Bilim ve gerçekliği simgelediğinde aldığı ad. )


- AFRODİT/VENÜS ile NİNİ ile LILLITH

( Güzel/masum kadın. İLE Güzel ve şuh/kötücül kadın[La femme fatale]. İLE İblis\'in karısı. )


- AFRODİZYAK ile AFRODİT

( APHRODISIAC vs. APHRODITE )

( مشهي ile مبهي ile مبهيه ile ونوس يوناني )

( مشهي ile مبهي ile مبهيه ile ونوس يوناني )


- AFRODİZYAK/TA[İng. APHRODISIAC | Fr. < APHRODISIAQUE < Yun.]:
EŞEYSEL İSTEĞİ ARTIRAN ile/ve/||/<> EŞEYSEL GÜCÜ ARTIRAN ile/ve/||/<> EŞEYSEL HAZZI ARTIRAN


- AFSUNLAMAK ile AFSUNLANMAK ile AFSUN ile AFSUNCU/LUK ile AFSUNLU


- AFT[Yun./Fr. APHTE] ile/ve/||/<> AĞIZ YARALARI

( Vitamin eksikliğinden ya da alerjiden kaynaklanan ağız yaraları. | Ağız mukozasında görülen ufak, kirli sarı lekeler. )


- AFTOS[Yun.] ile GÖNÜL EĞLENDİREN, OYNAŞ, METRES


- AFTÖZ ÜLSER (BEHÇET) ile/||/<> BASİT AFT

( Behçet hastalığındaki aftöz ülserler tekrarlayan ve çoklu İLE basit aft tek ve nadirdir. Behçet aftları sistemik hastalığın parçası İLE basit aft lokal irritasyondan kaynaklanır. Behçet aftları daha ağrılı ve uzun süreli iyileşir. )

( Hulusi Behçet tarafından 1937 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1948) (Ülke: Türkiye) (Alan: Dermatoloji, İmmünoloji) (Önemli katkıları: Behçet hastalığını 1937 yılında tanımladı. Üçlü semptom kompleksini (ağız yaraları, genital yaralar, göz iltihabı) bir hastalık olarak ortaya koydu. İsmini taşıyan ilk Türk doktor.) )


- AFV[Ar.] ile GUFRÂN[Ar.]


- AFYON ile/||/<>/> KODEİN[Fr. < CODEINE]

( ... İLE/||/<>/> Afyondan elde edilen, öksürük ve ağrı kesmeye yarayan bir alkaloit. )