Beş(5) yazaçlı FaRkLaR

- YÜZ-GÖZ (OLMAK)

( HERC Ü MERC
SER-Â-PÂ, SER-TE-SER
BERG Ü ŞÂH
ZÂNÛ-BE-ZÂNÛ / ZÂNÛ-BER-ZÂNÛ
ÜFTÂN Ü HÎZÂN
REFTE REFTE
BÂRÂN-DÎDE
BÎ-SER Ü BÛN
ÇÂR-NÂ-ÇÂR, HÂH NÂ HÂH, KÂM-U NÂ-KÂM
ÂVEND )

- YÜZLÜ/LÜK ile YÜZLÜK ile YÜZLÜ YÜZLÜ ile YÜZLÜK BİRİMLER BÖLÜĞÜ

- BUOYANCY[İng.] / POUSSEE[Fr.] / AUFFRIEB[Alm.] ile/değil/yerine/= YÜZME KAPASİTESİ

- YÜZME ile KRAVL[İng. < CRAWL]

( ... İLE Dizleri bükmeksizin bacakları hızla hareket ettirerek kulaçla yüzme. )

- YÜZMEDE:
1932 ile 2012

( İlgili videoyu, burayı tıklayarak izleyebilirsiniz... )

- YÜZME'DE:
KELEBEK ile/ve KURBAĞA

- YÜZMEK ve UÇMAK

( İkisinde de her yönde yapılabilecek hareketler çok geniştir. )

- YÜZMEK ile YÜZME HAVUZU ile YÜZME KESESİ

- YÜZÜK ile/||/<> ...

( İnce topuklu kadın ayakkabılarının topuğuna geçirilen demir Senirkent Isparta Az üzük yüzük yüzik yözek yözök jüzük düzük cüzük cüzük cüzük cüzik Krç Blk cüzük Yakutça süsüöx mafsal śĕrĕ halka kuślă śĕrĕyüzük OT yüzük Eski Kıpçakçada da yüzük olarak geçer yüz ü k küçültme eki Türkçe yüz kökü Tuva Hakas ve Karagas diyalektlerinde çüs eklem mafsal olarak kullanılır Räsänen V 214a Altay Teleüt diyalektlerinde yüzük olarak kullanılan yüstük biçiminin yüz lükten geldiği açıktır Tuvacada yüstük biçimi çüstüke çüskük çevrilmiştir Räsänenin yüzükü yüksük biçimiyle birleştirmesi yanlıştır Rӓsӓnen MTS 110 yüksük Teleüt diyalektinde yüstük yanında süyeş adı da kullanılır Macarca gyu ru Çuvaş özellikleri taşıyan eski bir Türk dilinden kalma bir biçimdir Ligeti TörK 21 Ligetinin belirttiği gibi Clausonun Macarca gyu ru biçimine dayanarak başta δli bir biçimden söz etmesi yanlıştır Komşu dillerde kullanılan alıntılara ilişkin bilgi almak için Doerfer TMEN 596 TLT 327 Yakutça dörö halka biçiminin yüzük ile birleştirilmesi yanlıştır Egorov ÊS 212 Yakutça dörö törö Moğolcadan alınmıştır Kałużyński ME 96 )

( ÜZÜK[Az.]~YÜZÜK[Tkm.]~YÜZIK[Nog.]~YÖZEK[Tatk.]~YÖZÖK[Bşk.]~JÜZÜK[Kzk.]~DÜZÜK[Kzk.]~CÜZÜK[Kklp.]~CÜZÜK[Krg.]~CÜZÜK[Özb.]~CÜZIK[Özb.]~ŚĔRĔ[Çuv.] )

- YÜZÜK ile HÂTEM[Ar.]

( Halka biçiminde parmağa geçirilen. İLE Mühür, üstü mühürlü yüzük. )

( ENGÜŞTER ile ... )

- YÜZÜK ile YÜKSÜK

( Parmağa geçirilen, genellikle metal halka. | Yüzük oyunu. İLE Dikiş dikerken, iğnenin batmasını önlemek için parmak ucuna takılan kesik koni biçiminde koruncak. | Köklerin ucunda bulunan ve kökün üretken dokusunu korumaya yarayan oluşum. KALENSÖVE )

( RING vs. THIMBLE )

- YÜZÜK ile YÜZÜK KAŞI ile YÜZÜK OYUNU ile YÜZÜK PARMAĞI

- YÜZÜNDEN DÜŞEN BİN PARÇA ile/ve KARADENİZ'DE GEMİLERİN Mİ BATTI?

- YÜZÜNE-GÖZÜNE BULAŞTIRMAK ile BİR ÇUVAL İNCİRİ BERBAT ETMEK

- YÜZYILLARA GÖRE ile/ve/değil/yerine/||/<>/< DÖNEMLERE GÖRE

- Yüzyüze KONUŞ!!!

- Z-AXIS[İng.] / AXE-Z[Fr.] / Z-ACHSE[Alm.] ile/değil/yerine/= Z EKSENİ

- Z: YAŞAM/HAYAT ve/||/<> ZÕIO[< ZÕION]: CANLI

- Z0-BOSON[İng.] / BOSON-Z⁰[Fr.] / Z0-BOSON[Alm.] ile/değil/yerine/= Z0 BOZONU

- ZAAF ile/ve/değil EKSİK

- ZAAF ile/ve/değil/yerine SINIR(LAMA)

- ZÂAM/ZÂAMİL[Ar.] ile/||/<> KEFİL[Ar.]

( İleri süren, iddia eden kişi. @@ Bir kimsenin borcunu ya da yükümlülüğünü üstlenen kişi. | Sorumluluk altına giren kişi. | Güvence veren kişi. )

- ZABIT KÂTİBİ ile/değil/yerine/= TUTANAK YAZMANI

- ZABIT VARAKASI ile/||/<> PROCÈS - VERBAL[Fr.] ile/||/<> TUTULGA

( PROCÈS - VERBAL )

- ZABIT[Ar. < ŻABṬ] ile/değil/yerine/=/||/<> TUTANAK (ZABIT KÂTİBİ, ZABITNAME, ZABIT VARAKASI, MUTABAKAT ZAPTI)

- ZABIT/ZAPT/ZABT[Ar.] ile/değil/yerine/= TUTANAK

- ZABİT[Ar. < ŻĀBİṬ] ile/değil/yerine/=/||/<> ZABİT

( birinci zabit Rütbesi teğmenden binbaşıya kadar olan subay Tuttuğunu koparan dediğini yaptıran )

- ZABIT ile ZABITA ile ZABIT VARAKASI

- ZABİTAN[Ar. < ŻĀBİṬ + Fars. -ĀN] ile/değil/yerine/=/||/<> ZABİTAN

( Subaylar )

- HUILE DE VITROL[Fr.] ile/değil/yerine/= ZAÇ YAĞI

- ZÂCİR ve/||/<>/>/< RAM

( Men ve yasak eden. VE İtaat eden. )

- ZAFER ile/ve BAŞARI

- ZAFER ile/ve/değil/<>/< ÇABA

( Süreçsiz, sonuç olmaz! )

( Tatmin, elde edilende değil çabada yatar. Zafer de, tüm çabayı ortaya koymaktır. )

- ZAFER ile KAZANMAK

( )

- ZAFER ile/ve/değil/yerine/||/<>/< SEFER

( Sonuç. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Süreç. )

- ZAFER[Ar.] ile/değil/yerine/= UTKU

- ZAFER[Ar. < ẒAFER] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAFER

( Zafer Bayramı zafer takı takızafer Savaşta kazanılan başarı utku yengi Bir yarışma veya uğraşıda çaba harcayarak elde edilen başarı )

- ZAFER ile ZAFER BAYRAMI

- ZAFER:
ZEVK ile/ve/||/<> SEVİNÇ

- ZAFER/YENİLGİ değil/yerine SEFER

- ZAF-I TELİF ile/||/<> CILIZLIK

( Tümcelerin sözdizimi kurallarına sözcüklerin genel kullanışa aykırılığı yüzünden güç anlaşılır olması )

- ZÂFİR[Ar. < ZAFER] ile ZAFÎR[Ar. < ZAFER] ile ZAFÎR[Ar.]

( Zafer kazanan. İLE Zafer bulan, zafere erişen. İLE Sinir demeti.[İng., Fr. PLEXUS] )

- ZAĞ ile/||/<> KARGA

( karga Ağızlarda dar bir alanda kalmıştır Sart zağ zåğ zāġ a crow raven rook )

( ZĀĠ )

- ZAGAN[Ar. < ZÂG]["ga" uzun okunur] ile ZAGAN[Ar.]

( Kargalar. İLE Çaylak. )

- ZAĞANOS[Yun.] ile/||/<> BİR CİNS DOĞAN

( bir cins doğan R ζάγανοϛ doğan Arapça Suriye ẓannūs faucon employé pour la chasse aux oiseaux biçimi Türkçeden geçmiştir )

( ΖΆΓΑΝΟϚ / ζάγανοϛ )

- ZAĞANOS/ZAĞANOS[Yun. < ] ile/||/<> ŞAHİN/ŞAHİN[Fars. < ŞĀHĪN]

( Bir cins doğan )

- ZAĞAR ile/||/<> BİR TÜR AV KÖPEĞİ

( bir tür av köpeği Kökeni karışıktır Yalnız Türkçede kullanıldığına göre yabancı bir dilden alındığı anlaşılıyor Kúnos NyK 26 445 Macarcadan geçtiğini öne sürmüştür Ona göre zağar Macarca Windhund olarak kullanılan agárdan alınmıştır Kúnos az agár biçiminden yola çıkarak zağarın başındaki znin Macarca az articleinden kaldığını bildirmiştir Türkçede bir tür av köpeğine verilen kopoy adı da Macarca bir alıntıdır kopó kopoy Ancak Türkçede Macarca az articleini almış başka bir örnek geçtiğini bilmiyoruz Buna karşılık Edelspacher NyK 10 341 Macarca agárın Güney dillerinden alındığını ortaya atmıştır Güney dillerinde zagar olarak geçer zagàr Srp zàgar Art Jagdhund Edelspachere göre zağar biçimi yanlış bir ayırma sonunda a zagár az agár Macarcada agár biçimini almıştır Başka bir deyişle Edelspacher de Kúnosa benzer bir açıklama yapmıştır Yalnız Kúnos Macarca agár biçiminden yola çıkmıştı Edelspacher ise Güney dillerinde geçen zagarı kök olarak kabul etmiştir Kniezsa SzlJsz 584585 Edelspacherin savına katılmamıştır Palló Régi török eredetü igéink Szeged 1982 23 az agár a zagár açıklamasını yeniden vermiştir Munkácsi Ethn 5 73 ÁKE 119122 Macarca agár biçiminin Kafkas dillerinden alındığını yazmıştır Hubschmid Vox Romanica 14 200 zağarın dillerinden geçtiğini dile getirmiştir Şçerbak İRLTJa 127 eski ve yeni diyalektlerde köpek olarak kullanılan sözleri gözden geçirirken zağarı saymakla yetinmiştir İlliçSvitıç Êtimologija 1964 334337 zağarın Kafkas dillerinden alındığını ortaya atmıştır Räsänen V 528a Rumca ζαγάριden geçtiğini açıklamıştır Andriotis EL ζαγάριyi sözlüğüne almamıştır Türkçe zağarın Arapçada da geçtiği anlaşılıyor EtTuhfette parla sözü alzaġarî diye açıklanmıştır Dozyye göre 1 594a zaġar chien de chasse à oreilles pendantes chien couchant anlamına gelir Macarca agárın kökenini açık olarak bilmiyoruz Yaygın bir inanca göre Türk dillerinden kalma bir alıntıdır Bu yolda bilgi almak için Golden RónaTas Arm 49 Ancak Ligeti TörK bu alıntı üzerinde durmamıştır Kakuk ÉlOsm 427 Slavca olduğunu dile getirmiştir Bulgarcada zagàr zàgar zogar biçimleri geçer BER 1 580 )

- ZÂHİB[< ZEHÂB] ile ...

( GİDİCİ, GİDEN | BİR FİKİR YA DA ZANNA UYAN, KAPILAN | (~OLMA) ile ABCDEF ( VARSAYIMINA KAPILMA )

- ZAHİD[Ar. < ZĀHİD] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAHİT

( Dinin yasak ettiği şeylerden sakınıp buyurduklarını yerine getiren dünya işlerine önem vermeyen kimse )

- ZÂHİF[Ar. çoğ. ZÂHİFÂT] ile ZÂHİF[Ar.]

( Sürüngen, yılan gibi karnı üzerinde sürünerek ilerleyen. İLE Kibirli, övüngen.[MAĞRUR, MÜTEKEBBİR] )

- ZAHİF ile/||/<> RAMPANT[Fr.] ile/||/<> SÜRÜNGEN

( botanik )

( RAMPANT )

- ZÂHİL[Ar.] ile ZÂHİL[Ar.] ile ZÂHİL[Ar.] ile ZÂHİR[Ar.]

( Zakkum ağacı. İLE Sağlığı düzelen ya da sıkıntıdan sonra gönlü ferahlayan. | Unutan. İLE İhmal eden, unutan. İLE ... )

- ZAHİR | GÖRÜNÜŞ ile/||/<> GÖRÜNÜŞ

( Bir nesnenin öze ilişkin olmayan ikincil özellikleri astronomi En çok İslav dillerinde eylemin bitmiş veya bitmemiş olduğunu göstermek üzere fiillerde görülen şekil farkı Bir fiildeki oluş ve kılışın zaman bakımından konuşan tarafından öznel biçimde değerlendirilmesi fiilde dil psikolojisine ve konuşanın kendi değerlendirmesine bağlı zaman kayması durumu Seninle bu konu üzerinde uzun uzun tartışacağım da bir sonuç mu alacağım cümlesindeki tartışacağım ve alacağım fiilleri şekil olarak gelecek zaman gösterdikleri hâlde kişisel öznel bir değerlendirmenin ifadesi olan görünüş bakımından seninle bu konuda uzun tartışmayacağım ve sonuç da alamıyacağım şeklinde olumsuz bir anlamı yansıtmaktadır Aşağıdaki örneklerde de kullanılan fiiller ayraç içine alınan birer zaman kaymasına uğramış bulunmaktadırlar André Gide böyle bir zamanda peyzajlarımızı fakir ve neşesiz sanatımızı derme çatma insanımızı çirkin buldu çirkin bulmuş anlamında Takma bir insanüstü gözüyle etraftaki ızdıraba tiksine tiksine bakarak geçti geçmiş anlamında A H Tanpınar Beş Şehir s 157158 Fatih in İstanbul da bina ettiği ilk sarayın kitaplarda okuduğumuz satırlardan başka bir hatırası kalmamış kalmadı anlamında ve enkazı kaldı ise toprak altında kalmıştır kaldı anlamında Y K Beyatlı Aziz İstanbul s 49 Dün geceki renkli rüyamda geniş bir bahçede dolaşıyordum Arkamda billûr gibi bir pınar var Yanımdakilerden biri bana gümüş bir tasla su getiriyor parçasındaki dolaşıyorum getiriyor fiilleri şekilce şimdiki zaman kipi oldukları hâlde anlam bakımından geçmiş zamanı var fiili de yine vardı anlamını vermektedir Hasta doktora gitmiş gitse doktor hastaya getirilmiş getirilse ne fark ederdi Osman Çeviksoy Tutuklu Yürek s 27 Ekmeklerine o sarı tereyağından sürüp yiyorlar yediler Henüz gün ağarmamıştır ağarmamıştı Sevinç Çokum Derin Yara s 110 vb )

( APPEARANCE | ASPECT )

( APPARENCE | ASPECT )

( ASPEKT, SUBJEKTIVISCHE ANSCHAUUNGSFORM, VERLAUFSORT, VERLAUFSSTUFE )

- ZÂHİR[< ZUHUR] ile ...

( GÖRÜNEN, GÖRÜNÜCÜ, AÇIK, BELİRLİ | DIŞ YÜZ, GÖRÜNÜŞ )

- ZÂHİR[Ar. < ZUHÛR] ile ZAHÎR[Ar. < ZAHR] ile ZAHÎR[Ar.] ile ZÂHİR[Ar.] ile ZÂHİR[Ar.] ile ZÂHİR[Ar.] ile ZAHR[Ar.]

( Görünen, görünücü, açık, belirli, meydanda. | Elbette, şüphesiz, öyledir ya. | Galiba, zannederim, umulur ki. | Görünüşe göre, anlaşılan, meğer. | Dış yüz, görünüş. İLE Arka çıkan, yardımcı. İLE İç ağrısı. | Bâsur ve mesâne yangısında olan ağrılı ıkıntı. İLE Parlak.[daha çok, yıldızlar için] İLE Taşkın, coşkun. İLE Semiz, tavlı, bol. İLE Arka, sırt. | Kâğıt vs.'nin arka tarafı, gerisi. )

- ZÂHİR ve/<> ÂHİR

- ZÂHİR ile AŞİKÂR

- ZÂHİR ile/ve BÂTIN

( Sonra/Âhir. İLE/VE Önce/Evvel. )

( Sırt. İLE/VE Karın. )

( Adâlet ile dengelenir. İLE Aşk ile dengelenir. )

( Güneş bâtı(n)dan [içinizden] doğar. )

- ZAHİR[Ar. < ẒĀHİR] ile/değil/yerine/=/||/<> BELLİ | DIŞ YÜZ | KUŞKUSUZ

( belli dış yüz kuşkusuz )

- ZÂHİR ve/<> EDEB

- ZAHİR[Ar. < ẒAHĪR] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAHÎR

( Yardım eden destekleyen arka çıkan )

- ZAHİR ile ZAHİRE ile ZAHİRİ

- AŞK:
ZÂHİRÎ ile/ve/değil/yerine/||/<>/< BÂTINÎ

- ZÂHİRÎ MUAMELE[Ar.]/SCHEINGESECHAEFT[Alm.] ile/değil/yerine/= GÖRÜNÜŞTEKİ İŞLEM

- ZÂHİRLER ile ÂRİFLER

( Tariften anlar. İLE Halden anlar. )

- ZÂHİR-ÜZ-ZENEB[Ar.] =/ile URODÈLES[Fr.] =/ile ...

( Kuyruklular. )

- ZAHİT/ZAHİD[Ar. < ZĀHİD] ile/||/<> TAKVA/TAKVA[Ar. < TAḲVĀ] ile/||/<> SOFU/SUFİ[Ar. < ṢŪFĪ]

( Dinin yasak ettiği şeylerden sakınıp buyurduklarını yerine getiren dünya işlerine önem vermeyen kimse )

- ZAHİT[Ar.] ile ZAİT[Ar.]

( ... İLE Çoğaltan, artıran. | Gereksiz. | Artı[+]. )

- ZAHME[Ar. < ŻAḪME] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAHME

( mızrap Kudüm çalmakta kullanılan ucu topuzlu uzun değnek )

- ZAHMET OLMAZSA ile/değil SAKINCASI YOKSA

- ZAHMET ve/||/<> HİKMET ve/||/<> İBRET

- ZAHMET ile/değil/yerine/= SIKINTI, EZİYET, RAHATSIZLIK | ZOR, GÜÇ | YORGUNLUK

- ZAHMET[Ar.] ile ZAMET[< SAMET < SAMED]

- ZAHMET/Lİ ile/ve/değil/||/<>/> RAHMET/Lİ

( ... İLE/VE/DEĞİL/||/<>/> "Zahmet"i, zevk edinmek. )

( Zahmet ile Rahmet arasında, sadece bir nokta fark vardır. )

- ZAHR ile/||/<> SAĞRI ile/||/<> DAM DERESİ

( Mimarlık Damlarda iki ayrı yöndeki eğik yüzeylerin meydana getirdikleri dam dereleri ile mahya aşıkları arasında kalan üçgen biçimindeki yüzeylere verilen ad a dam deresi mahya ağığı İki koyağı birbirinden ayıran az eğimli yayvan sırt sırt coğrafya Ağızlarda dağın tepesine yakın yokuş yer olarak da geçer Az sağrı atın sağrısı sağrı atıŋ sağrısı saurı savır sawırı atıŋ sawırısı sawır Blk sauru sōrı 1 sağrı 2 yan kıç 3 hayvanın sağrısından çıkan deri Tar sağra Tel sūrı sağır sār Kâşgarlı Mahmuda göre Orta Türkçede sağrı deri olarak geçer Eski Kıpçakçada da sağrı biçimi kullanılır Yakutçada öz Türkçe sözlerin başındaki slerin düştüğünü biliyoruz Ancak Yakutça sārı köm sārı dicke aber nicht feste Stutenhaut biçiminde snin düşmediği göze çarpıyor O nedenle bu biçimin Moğolcadan alındığı açıktır Moğol diyalektlerinde sāri cuir fait de la peau de la croupe dun cheval âne ou mulet olarak kullanılır Farsça saġrī biçimi Türkçeden alınmıştır Tibetçe sagri sagsri Farsçadan alınmıştır Yule HobsonJobson 818 Fransızca Almanca İngilizce gibi belli başlı Avrupa dillerinde de kullanılır chagrin shagreen Chagrin )

( RIDGE )

( CROUPE )

( SCHWELLE )

- ZAHR[Fars.] ile/ve/||/<> ZAHR[Ar.]

( Ağu, zehir, sem, yılan/akrep vb. zehiri.[> ZAHRA: Öd, safra, öç, öfke.] İLE/VE/||/<> Çiçek, özellikle sarı çiçek. )

- ZAHRÎ ile/||/<> SIRT

( Gövdenin ense ile kuyruksokumu arasındaki ve ayrıca cimnastikte bir devinim grubunun alanı olan bölümü Dağların ya da tepelerin üst bölümü karşılık dorsal dorsum sırt Bir hayvan ya da hayvanın bir parçasının üst yüzeyi yerde yatay duran bir canlının üst yüzeyi I Çamaşır Gençali Senirkent Gedikli Şarkikaraağaç Isparta II Düveni boyunduruğa bağlayan ucu demirli ağaç Yukarıkaşıkara Yalvaç Isparta biyoloji botanik Bir hayvanın ya da hayvanın bir parçasının üst yüzeyi yerde yatay duran bir canlının üst yüzeyi Dorsal Bir organizmanın veya organizmanın bir parçasının üst yüzeyi yerde yatay duran bir canlının üst kısmı dorsal anat 1 Sığır gövde etinin sırt kısmından elde edilen 34 kg ağırlığında dikdörtgen biçiminde pastırmalık et parçası veya bu parçadan yapılan pastırma 2 Dorsum Az sırt 1 arka sırt 2 yamaç üstü sırt 1 arka sırt 2 dağ sırtı sırt dış yan arka yan Alt sırt arka sırt sırt tau sırtı dağ sırtı sırt 1 dış yan arka 2 taşra 3 arka sırt dövdü 4 dağ sırtı sırt 1 dış yan 2 tepe 3 sırt dövdü sirt 1 dağ sırtı 2 sırt arka Kâşgarlı Mahmuda göre Oğuzlar bayır yokuş sırt olarak kullanırlar Orta Türkçede sırt kıl kalın kıl olarak da geçer Sırtın bu anlamı düşündürücüdür Clauson arka sırt anlamını ana anlam olarak değerlendirmiş salt Orta Türkçede geçtiği anlaşılan kıl kalın kıl anlamını atın ensesinde bulunan kalın kıl olarak açıklamıştır Ligeti TörK 97 Clausonun açıklamasını göz ardı ederek kıl kalın kıl olarak kullanılan sırtın ayrı bir söz olduğunu dile getirmiştir Onun bu yargıya varmasında domuz kılına verilen Macarca serte adının yol açtığı anlaşılıyor Macarca serte adı eski bir Türk dilinden kalma alıntı olarak açıklanıyor ve özellikle Çuvaşça şǎrt domuz kılı biçimi tanık olarak kullanılıyordu Ligeti TörK 286287 Buna karşılık Türkçe sırt macarcaya szirt sırt dağ sırtı olarak da geçmiştir O açıdan Ligetinin sırt dağ sırtı anlamına gelen sırtı kıl kalın kıl olarak kullanılan sırttan ayırmak gereksinimini duyduğu anlaşılıyor Clausonun dile getirdiği gibi birinci anlamın en eski anlam olduğu anlaşılıyor Üçüncü anlam sonradan gelişmiştir Türkçe baş bel boğaz boyun gibi sözlerin anlamları gibi Orta Türkçede gördüğümüz kıl kalın kıl anlamı da ikincil bir anlamdır Ramstedt KSz 15 148 Türkçeden Rusçaya da geçmiştir Vasmer REW 3 59 )

( BACK | CREST | DORSAL | DORSUM )

( DOS | CRÊTE | DORSAL )

( RÜCKEN | KAMM | DORSAL, RÜCKEN )

( DORSUM | DORSUM: SIRT )

( SIRT[Az.]~SIRT[Tkm.]~SIRT[Nog.]~SIRT[Alt.]~SIRT[Sag.]~SIRT: TAU SIRTI[Tatk.]~SIRT[Krg.]~SIRT[Kzk.]~SIRT[Tuv.] )

- ZAİF[Ar. < ŻAʿĪF] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAYIF

( zayıf nahif zayıf sesli eli zayıf sinirleri zayıf Eti yağı az olan şişman olmayan insan veya hayvan arık II ince kavruk nahif Görevini yapacak yeterli gücü olmayan Sağlamlığı dayanıklılığı olmayan Önemli güvenilir olmayan Çok az Enerjisi etkisi yoğunluğu az olan Ortanın altında olan not Bilgi yönünden yeterli olmayan İradesi gereği kadar güçlü olmayan )

- ZÂİKA | TADIM ile/||/<> TADIM

( tatma biyoloji tat tadım )

( GUSTATION )

- ZAİKA ile/||/<> TAT

( Dildeki tat tomurcuklarını uyarmaya yetecek güçte olan tat uyaranları tadım biyoloji İran kaynaklı sözlü geleneği koruyan öykülere verilen ad Hayvanların yedikleri yemlerden aldıkları haz duyusu Anadoluda yer adı olarak da geçer Tatlar Eski kaynaklarda tat yabancı olarak kullanılır Göktürkçede tat olarak geçer Orta Türkçede tat yabancı olarak kullanılır Orta Türkçede İranlı anlamına da gelir Eski Kıpçakçada tat ekinci olarak da geçer Yabancı anlamına gelen tat biçiminin Anadolu ağızlarında dilsiz olarak kullanılması normaldir Anadoluda yer adı olarak da geçer Tatlar Eski kaynaklarda tat yabancı olarak kullanılır Göktürkçede tat olarak geçer Orta Türkçede tat yabancı olarak kullanılır Orta Türkçede İranlı anlamına da gelir Eski Kıpçakçada tat ekinci olarak da geçer Yabancı anlamına gelen tat biçiminin Anadolu ağızlarında dilsiz olarak kullanılması normaldir )

( TASTE )

( GOÛT )

- ZAİT, POZİTİF | ARTI >< EKSİ

( (I) Sıfırdan büyük olan. @@ (II) 1. Toplama işlemi. 2. Toplama işleminin (+) simgesi. 3. Eksi karşıtı. 4. Sıfırdan büyük nicelik. @@ 1. a. Kon dizgesinde, özeğe göre seçilen bir bölgede alınan yerlerin imi. b. Toplama işlemi imi. 2. Durgun elektrikte, cam çubuğun sürtüşmesiyle oluşan yük imi. 3. Bir atom ya da da atom kümesinin, elektron yitirmesiyle oluşturduğu yük imi. bk. artın. @@ 1. Bir imleme anlaşmasında eksi doğrultunun tersine yönelmiş sayılan doğrultu, 2. Yalnız iki eşlemi bulunan nesnelerden birine verilen im: artı yük gibi. 3. Sayıların sıfırdan büyük olanlarına verilen im. 4. İki sayıma, iki niceliğin toplama işlemini belirleyen im. @@ (matematik) @@ (fizik, kimya, matematik) @@ )

( POSITIVE | PLUS | NEGATIVE~NEGATIVE | MINUS, LESS | MINUS )

( POSITIF | PLUS | NÉGATIF~NÉGATIF | MOINS )

( POSITIVUS | NEGATIVUS~NEGATIVUS | MINOR )

( POSITIV | PLUS | NEGATIV~NEGATIV | MINUS, WENIGER | NEGATIF )

( POSITIVO~NEGATIVO )

( ΘΕΤΙΚΌΣ / θετικός~ΠΛΗΝ / πλην )

- ZÂKİ[Ar.] ile ZAKÎ[Ar. < ZEKÂ] ile ZAKÎ[Ar. < ZEKÂ] ile ZÂKİR[Ar.]

( Saf, halis, temiz, pak. İLE Keskin/güzel kokulu. İLE Saf, temiz, doğru hareketli. İLE Anan, zikreden/zikredici. | Tekkelerde zikir sırasında dervişleri teşvik için ilâhiler okuyan kişi. )

- ZÂKİR[< ZİKR] ile ...

( ZİKREDEN, ZİKREDİCİ, ANAN | TEKKELERDE ZİKİR ESNÂSINDA DERVİŞLERİ TEŞVİK İÇİN İLÂHİLER OKUYAN KİMSE )

- ZÂKİR ile/değil/>< GÂFİL

( [zikrettiğini] Bilen. İLE/DEĞİL/>< Bilmeyen. )

- ZAKKUM[Ar.] ile/değil/yerine/= AĞIAĞACI/AĞIÇİÇEĞİ

( Zakkumgillerden, çiçekleri beyaz ya da pembe renkli, çoğunlukla kurumuş dere yataklarında kendin kendine yetişen, ağılı bir bitki. )

( NERIUM OLEANDER )

- ZÂLİK[Ar.] ile ZÂLİK[Ar.]

( Gidici/giden. İLE Şu, o. )

- ZÂLİM <>/>< ÂLİM

( Zâlim olan, âlim olabilir fakat zâlim olan, ârif ol(a)maz. )

( Yol sırasında, süreçte, kimin zâlim, kimin âlim olduğu/olacağı bilinmez. )

- ZÂLİM[Ar.] ile/değil/yerine/= KIYINÇÇI

- ZÂLİM ile/değil/yerine LEVVÂM

( Başkasına kötülük. İLE/DEĞİL/YERİNE Kendine, [kendini geliştirmek üzere] "yüklenme". | Özeleştiri. )

( Zâlime uyan ve/ya da susan, zâlimden beterdir. )

- ZALİM[Ar. < ẒĀLİM] ile/değil/yerine/=/||/<> ZALİM

( Acımasız ve haksız davranan zulmeden )

- ZALİMANE[Ar. < ẒĀLİM + Fars. -ĀNE] ile/değil/yerine/=/||/<> ACIMASIZCA

- ZAMAN ALGISINDA:
24 SAAT ile/ve/değil/yerine/<> (HER) AN

( Kesikli süreklilik. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/<> Kesiksiz süreklilik. )

( Güneşe ve güne göre. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/<> İnternette. )

( Doğal. İLE/VE/<> Yapay. )

( Dengeli. İLE/VE/<> Dengesiz. )

( Doğal sınırların güvenliği ve güvencesinde. İLE/VE/<> Şişirilmiş "sınırsızlığın" ve ucların uçurumunda. )

- TIME INTERVAL[İng.] / INTERVALLE DE TEMPS[Fr.] / ZEITABSTAND[Alm.] ile/değil/yerine/= ZAMAN ARALIĞI

- ZAMAN AŞIMI ile SÜRESİ GEÇMİŞ

( LAPSE vs. LAPSED )

( خرف شدن ile زوال ile گذشت زمان ile ساقط )

( KHARF SHODAN ile ZAVAL ile GOZASHT ZAMAN ile SAGHAT )

- ZAMAN:
| BEKLERKEN ve/||/<> KORKARKEN ve/||/<> KEDERLİYKEN ve/||/<> SEVİNÇLİYKEN/NEŞELİYKEN |
ve/değil/yerine/||/<>/<
SEVERKEN

( [ [çok] "Yavaş". VE/||/<> "Hızlı". VE/||/<> "Uzun". VE/||/<> "Kısa". | VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Sonsuz. )

- ZAMAN:
BEKLEYİNCE ile/ve/||/<> GECİKİNCE ile/ve/||/<> ÜZÜLÜNCE ile/ve/||/<> MUTLU OLUNCA ile/ve/||/<> ACI ÇEKİNCE ile/ve/||/<> SIKILINCA

( "Yavaşlar". İLE/VE/||/<> "Hızlanır". İLE/VE/||/<> "Can yakar". İLE/VE/||/<> "Kısallır". İLE/VE/||/<> "Bitmek bilmez". İLE/VE/||/<> "Uzar". )

- ZAMAN BİLİMİ | ZAMAN DİZİNİ/KRONOLOJİ[Fr. < CHRONOLOGIE] ile/||/<> ZAMAN BİLİMSEL | ZAMAN DİZİNSEL/KRONOLOJİK[Fr. < CHRONOLOGIQUE]

( zaman bilimi zaman dizini )

- ZAMAN (DİLBİLGİSEL) ile ...

( TENSE (GRAMMATICAL) )

- ZAMAN EKİ ile/||/<> ZAMAN EKİ

( Eylemlerde kullanılan ve zaman kavramı veren ek ecek geleceğim gelecek tren miş pişmişti pişmiş aş iyor seviyor vb gülecek gelecek zaman anlamış duyulan geçmiş zaman biliyor şimdiki zaman bilir geniş zaman vb bÇekimli fiillerde zaman kavramını veren ve fiil tabanına gelen birinci ek DI AcAK mlş Iyor r Ir yazdı görülen geçmiş zaman Azerbaycan Türkçesi zaman şäkilçisi Türkmen Türkçesi zamaan goşulması zamaanaffiksi Gagauz Türkçesi zaman afiksi Özbek Türkçesi zamón qoşimçasi Uygur Türkçesi zaman qoşumçisi Tatar Türkçesi zaman quşımçası Başkurt Türkçesi zaman yalğawı zaman koşumçası Krç Malk zaman affiks calgawu Nogay Türkçesi zaman kosımşası Kazak Türkçesi şakjurnagı Kırgız Türkçesi çak müçösü Alt öydin kojultazı Hakas Türkçesi tus hozımı Tuva Türkçesi üye kojumaa Rusça affiks vremeni )

- ZAMAN GEÇİRMEK ile/değil/yerine ZAMANI DOLDURMAK

- ZAMAN ...:
" 'GEÇSE/GEÇSİN' DİYE BEKLEDİĞİNDE" ile/ve/||/<> " 'DURSA/DURSUN' DİYE BEKLEDİĞİNDE"

( Durur [gibi algılanır]. İLE/VE/||/<> Geçer [gibi algılanır]. )

- ZAMAN GEÇTİKÇE:
YÜZSÜZLEŞEN değil HATALARIYLA YÜZLEŞEN

- ZAMAN GENİŞLEMESİ ile/||/<> UZUNLUK DARALMASI

( Zaman genişlemesi hareket eden saat yavaş İLE uzunluk daralması hareket yönünde kısalma )

( Formül: Δt = γΔt₀ İLE L = L₀/γ İLE γ = 1/√(1-v²/c²) )

- TIME DILATATION[İng.] / DILATATION DU TEMPS[Fr.] / ZEITDILATATION[Alm.] ile/değil/yerine/= ZAMAN GENLEŞMESİ

- ZAMAN [HEM PAYLAŞILABİLİR, HEM DE PAYLAŞILMAZ; NE PAYLAŞILIR, NE DE PAYLAŞILMAZ]

- Zaman kazandırmak için SUS!!!

- Zaman kazanmak için SUS!!!

- ZAMAN KAZANMAK ile FIRSAT ARAMAK/BEKLEMEK

- ZAMAN ÖLÇME ile/||/<> CHRONOMÉTRAGE[Fr.] ile/||/<> SÜRE ÖLÇÜMÜ

( Yarışlarda ve eğitimde tüketilen süreyi ölçme Saatli dünya ve ülke sonaşamları yol ya da yarışlık koşullarında bu zaman çift süreölçerle ölçülür )

( CHRONOMÉTRAGE )

- ZAMAN:
ÖNCELİK ile/ve/||/<> SONRALIK

- ZEITUMKEHROPERATOR[Alm.] ile/değil/yerine/= ZAMAN TERS SİMETRİ İŞLEMCİSİ

- ZEITUMKEHR[Alm.] ile/değil/yerine/= ZAMAN TERS SİMETRİSİ

- TIME REVERSAL[İng.] / INVERSION DU TEMPS[Fr.] ile/değil/yerine/= ZAMAN TERSİNİRLİĞİ

- TIME REVERSAL OPERATOR[İng.] / OPÉRATEUR D'INVERSION TEMPORELLE[Fr.] ile/değil/yerine/= ZAMAN TERSİNİRLİK İŞLEMCİSİ

- ZAMAN:
UD ve ÖD

( Sümerce'si. VE Türkçe'si. )

- ZAMAN:
UNUTTURMAYABİLİR ve/fakat UYUŞTURABİLİR

- ZAMAN VE ENERJİ TÜKETİMİMİZ:
"NASIL GÖRÜNDÜĞÜMÜZ" ile/değil/yerine NASIL GÖRDÜĞÜMÜZ

- ZAMAN VE KOŞULLARIN DEĞİŞİMİ ve/<> YASALARIN DEĞİŞİMİ

( Zamanın ve koşulların değişmesiyle birlikte yasaların da değişikliğe uğraması kaçınılmazdır.
Ezmanın tagayyürü ile ahkâmın tagayyürü inkâr olunamaz! )

- ZAMAN(ve "SÜREKLİLİK/TE"):
DEVİM BİRİMİ ile/ve/||/<>/> ANLARIN TOPLAMI ile/ve/||/<>/> VEHMİ ile/ve/||/<>/> RED ile/ve/||/<>/> ZAMANDAN BAĞIMSIZLIK

- ZAMAN VE ZEMİNDE NESNE değil BİRLİKTE OLUŞMAYLA

( Özdek/nesne, zamanı gerçekleştiren devinimdir. )

- ZAMAN VE ZEMİNİNİ BİLMELİ!

- ZAMAN VERDİM ile/değil/yerine SÜRE KOYDUM

- ZAMAN YÖNETİMİNDE:
ACİL ve ÖNEMLİ ile/ve/||/<> ÖNEMLİ ve ACİL DEĞİL
ile/ve/||/<>
ACİL DEĞİL ve ÖNEMSİZ ile/ve/||/<> ÖNEMSİZ ve ACİL

( Hemen yap/alım! İLE/VE/||/<> Yapacağımız zamanı belirle/yelim!
İLE/VE/||/<>
İşi yapabilecek biri(leri)ne yönlendir/elim! İLE/VE/||/<> Yapma/yalım! )

- ZAMAN ZAMAN

( BÂRHÂ )

- Zaman zaman DİNLE!!!

- Zaman zaman KONUŞ!!!

- (ZAMAN ZAMAN/SIK SIK) GERİNMELİ!

- Zaman zaman SUS!!!

- ZAMAN ZAMAN ile OLUR OLMAZ

- ZAMAN ZARFI ile/||/<> ADVERBE OF TIME[İng.] ile/||/<> ADVERBE DE TEMPS[Fr.] ile/||/<> ZEITADVERB[Alm.] ile/||/<> ZAMAN BELİRTECİ

( Derleme zaman zarfı Bir eylemin anlamını zaman kavramı ile sınırlandıran belirteç Sabahleyin gelmiş Şimdi gidecek Yarın gelsin Geceleyin rastlayınca şaşırmış vb )

( ADVERBE OF TIME )

( ADVERBE DE TEMPS )

( ZEITADVERB )

- ZAMAN ZARFI ile/||/<> ZAMAN ZARFI

( Dün bugün yarın erken geç gibi zarflar Cümlede fiilin karşıladığı oluş ve kılışı zaman bakımından belirgin duruma getiren ve sınırlandıran zarf Benim eskiden hem mektep arkadaşım hem komşum bir Süleyman vardır Şimdi ne iş yapar pek bilmiyorum P Safa Biz insanlar s 74 Muhakkak ki Vedia bunu Orhan ın beceriksizce sualinden de hemen anlamıştı P Safa göst e s 229 Sonra sonra düşündüm de ancak anladım duygularımın bu sözlere uygun olduğunu T Buğra Dönemeçte s 84 Gitti garsonun biraz önce gelen gazeteleri bıraktığı masaya oturdu T Buğra göst e s 21 Handan onu ve az sonra beliren babasını da ancak Şerif valizini alırken farketti T Buğra göst e s 20 Bugün olamazlar ama yarın olurlar Yarın ne olacağını biliyor musun Her gün bir şey değişiyor Dün Pakize Hanım bu çarşaflarla on sene evvel kadınlar sokağa çıksaydı kıyamet kopardı diyordu A H Tanpınar Sahnenin Dışındakiler s 150 Kışın kardan testiler yapıyorsun iyi ama hiç onlar ısıya dayanır mı Mevlana Mesnevi III s 57 Yazın buzlu suyun nimeti ona dinî bir inşirah sunardı A Ş Hisar Çamlıcadaki Eniştemiz s 88 Sabahleyin bıçaklı bir adam uyuşturmaksızın etimi derinlerine kadar oydu sonra bir ay oyuğun içine fitil koyup çıkardılar F R Atay Gezerek Gördüklerim 50 Yaşım s 25 vb Azerbaycan Türkçesi zaman zärfi Türkmen Türkçesi haal vagt bildiryään haallar Gagauz Türkçesi zaman ishalin Özbek Türkçesi payt ravişi Uygur Türkçesi vaqit rävisi Tatar Türkçesi waqit raveşe waqit xäle Başkurt Türkçesi waqit xäle räwese zamannı hallıgı Krç Malk zamançı sözlew zamannı sözlewleri Nogay Türkçesi zaman nareçiyesî Kazak Türkçesi mezgilüstewi Kırgız Türkçesi mezgil taktooç Alt öyin körgüzer kubulbas Hakas Türkçesi tusnareçiyezî Tuva Türkçesi üyenin nareçiyezi Rusça nareçiye vremeni )

( ADVERBE OF TIME )

( ADVERBES DE TEMPS | ADVERBE DE TEMPS )

( ZEITADVERB )

- ZAMAN ve ZEMİN(BAĞLAM) ile/ve/değil/yerine/||/<> ZİHİN ve ZEMİN(KOŞULLAR)

( Bir şeyin(/durumun/olgunun/olayın), öyle olması ya da olmamasındaki, az ya da çok oranında(etmenliliğinde) olmasındaki belirleyiciler. )

( Dış. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<> İç. )

( İkincil. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<> Birincil. )

- ZAMAN/OĞUR/ÖYLEK ile/ve/||/<>/değil/yerine AN/KIPI

( Zamlanmış AN. İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE ÂN'ın ÂN'a geçtiği AN'daki AN! )

( "Anlamlı" bir yaşam sunar. İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Mutlu bir yaşam sunar. )

( Dirimlilik içinde. İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Sürekli dirimlilik ile. )

( [kökeni/etimolojisi] ZEMAN[Ar.]: Eskime, bir nesne üzerinde sürenin geçmesi. > ZAMAN: Süre, eskiye, geçmişe karışan süre. [Ar.] Somut bir anlamı varken, gerçek bir nesneyi yansıtırken soyutlaştı. İki nesne arasında, birinden ötekine giderken geçen süreye, eskiye karışan süreye zeman denirken sonraları vakt anlamında soyut bir varlığı yansıtır oldu. )

( ... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Göktanrı dili.(N) )

( ... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Bilginin kaynağı. (N) | [Özdek/Madde'nin kaynağı (H).] (HN) )

( ... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Akıllı enerji. )

( ... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Dişil ve eril enerji olarak ikili sistemi yansıtır. )

( [Sümer Türkçesi'nde]... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Gök Tanrı. )

( ... İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Evrenin başlangıcının simgesi. )

( Zaman, AN'ların birbirini izlemesidir. )

( Zaman sonsuzdur, ama sınırlıdır; ebediyet ise şimdi'nin zerresindedir. )

( Zaman içindeki ebediyet sadece tekrarlanıştır. )

( Zaman, yalnızca, bilinçte varolur. )

( Zaman, bizi zamanın dışına götüremez. )

( Zamanın getirmiş olduğunu, yine zaman götürecektir. )

( Zaman, içindeki bir deneyimdir ama deneyimleyen zaman-ötesinde. )

( Zamansızlık içinde, "ebediyen" sözcüğünün bir anlamı yoktur. )

( Batmayan güneşi bulanlar için zaman diye bir şey yoktur. )

( Zamansız olan, zamanı bilir; zaman ise zamansız olanı bilmez. )

( Zaman-ötesi olana ancak zaman-ötesi olanla erişilebilir. )

( İnandığınızı yapın ve yaptığınıza inanın. Başka her şey enerji ve zaman savurganlığıdır. )

( Nasıl, okyanusun her bir damlası okyanusun tuzunu taşırsa, öylece her AN da ebediyetin lezzetini taşır. )

( Bir kez, Şimdi'de iyice yerleşirseniz, gideceğiniz başka yer olmaz. )

( Anımsanan ile yaşanan an arasında, bir an'dan bir an'a gözlemlenebilen bir temel fark vardır. Yaşanan an, zamanın hiçbir noktasında, anımsanan olamaz. İkisi arasında, sadece yoğunluk değil çeşit farklılığı vardır. Yaşanan an, hiçbir yanılgıya yer vermeyecek biçimde öyledir. )

( Yaşanan an gerçektir, halbuki anımsananda bir hayli kararsızlık ve belirsizlik vardır. )

( Yaşanan anı eşsiz kılan nedir? Apaçıktır ki, sizin mevcut olduğunuz duygusu. Bellekte ve beklentide, bunun gözlem altındaki bir zihinsel hal olduğu hakkında açık ve belirgin bir duygu vardır; yaşanan anda ise bu duygu en başta, bir hazır bulunuş ve farkında oluş duygusudur. )

( ÂN-I GAYRI MUNKASİM: BÖLÜNEMEYECEK OLAN AN! )

( Mutlak, zamandan öncedir. )

( Bellek ve beklenti olmadıkça zaman da yoktur. )

( El'in sermayesi. [Kendinin olmayan] ["Allah'a ait olan"] )

( Ne içindeyim zamanın
Ne de tümüyle dışında
Yekpâre, geniş bir ÂN'ın
Parçalanmaz akışında )

( Yüzünü toprağa indir dem-be-dem Dem bu demdir dem bu demdir dem bu dem )

( Dem, bu demdir, dem, bu dem! Dem, bu demdir, dem, bu dem! )

( An, bu andır, an, bu an! An, bu andır, an, bu an! )

( BÎ HENGÂM[Fars.]: Vakitsiz. )

( CARPE DIEM: GÜNÜ/ÂNI/YAŞANANI YAŞA/YAKALA! [Lat.] [günlük yaşa değil!] )

( HAKUNA MATATA: AN'I YAŞA! [Kenya dilinde] )

( CHRONOS ile/ve/||/<>/değil/yerine CAIROS )

( Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.

Ahmet Hamdi TANPINAR )

( ZAMAN'ı...
Durdurmak istiyorsan... ÖPÜŞ!
Duyumsamak istiyorsan... YAZ!
Bırakmak istiyorsan... SOLUK AL!

ZAMAN'da...
Yolculuk yapmak istiyorsan... OKU!

ZAMAN'dan...
Kaçmak istiyorsan... MÜZİK DİNLE! )

( Zaman, herşeyin aynı anda olmasını engellemek için doğanın kullandığı araçtır. )

( Time is endless, though limited, eternity is in the split moment of the now.
Time exists in consciousness only.
Time is a succession of moments.
Time is an inner experience but the experiencer is timeless.
The absolute precedes time.
What time has brought about, time will take away.
The timeless can be reached only by the timeless.
Time cannot take us out of time.
Just as every drop of the ocean carries the taste of the ocean, so does every moment carry the taste of eternity.
The timeless knows the time, the time does not know the timeless.
Eternity in time is mere repetitiveness.
In the timeless the words 'for ever' have no meaning.
Without memory and expectation there can be no time.
Once you are well-established in the now, you have nowhere else to go.
Do what you believe in and believe in what you do. All else is a waste of energy and time.
Between the remembered and the actual there is a basic difference which can be observed from moment to moment. At no point of time is the actual the remembered. Between the two there is a difference in kind, not merely in intensity. The actual is unmistakably so.
The actual is real, while there is a good deal of uncertainty about the remembered.
What makes the actual unique? Obviously, it is your sense of being present. In memory and anticipation there is a clear feeling that it is a mental state under observation, while in the actual the feeling is primarily of being present and aware. )

( An olmadan, zaman olmaz; ancak, sonsuz zaman olmadan da ân'a ilişkin düşünüş olmaz. )

( ZAMAN ve/değil/yerine/||/<>/< AN

Kaygının neden oldukları, olabilecekleri ve ortadan kaldırılmasındaki araç ve çözümlerin merkezinde, zaman ve algı yönetimi bulunur.

Geleceğin olumsuzu olan ve "Ya ..." ile başlayan düşünce, söz ve kaygıların yanlışlığı ve yanıltıcılığını da ancak yoğunlaşılması gereken iki düşünce üzerinde/n aşabiliriz. Birincisi, en az %51 olmak üzere, ŞU AN'da ve BURADA bilincinin yanı sıra, ikinci olarak, %46-48 oranında da geleceğin belirgin ve olumlu bakışı olan "... İSTİYORUM." düşüncesi ve sözüyledir. Tabii, tortuları, bahaneleri, mazeretleri, yani "... da"/"... ama" sözlerinin tamamen devre dışı tutulmasıyla.

Geçmişin olumsuzu olan "Keşke ..." düşünce ve sözü, hiçbir zaman düşünülmeyeceği gibi, geçmiş ve değişmezliğini ancak geçmişin olumlu deneyimlerini, "İyi ki ..." düşünce ve sözüyle, isabet kaydedilmiş, olumlu durumlar, kayıtlar, süreç ve sonuçlarla dengeleyebiliriz.

"Belirsiz" olan geleceğin belirli kılınmasını da, "Değişmez" olan geçmişin tatminkârlığını da şu anda ve buradaki bilincimiz belirlemektedir. Yaşanmış ve "değişmez" olanların pişmanlığı ya da yaşanmamış ve "belirsiz" olan belirginliğini, ancak ve ancak şu anda ve buradaki %99'lara çıkarılabilecek düşünce, eylem ve tutumlarımızla, direncimizle[ihtiyârımızla] belirleyip, geri kalan sürecin de isteklerimizle/istencimizle[irâde] doldurulması, anlamsız ve değersiz kaygıların ortadan kalkması, daha verimli bir yaşam ve kendilik deneyiminin verimliliğiyle taçlanacaktır.

Kaygının ortadan kalkmasındaki en önemli yani öncelikli bilgi ve uygulama, pek alışık olmasak bile mutlaka sürekli anımsanması ve devrede tutulması gereken, bilinemeyecek olanların varolduğu ve bilinemeyecekleri yönündeki teslimiyet ve tevekkülümüzdür. Bu, ilk başta ve çoğumuz için pek geçerli ve olanaklı "görülmese" bile hep birlikte yaşıyor olduğumuz halde, her birimizin, "kendini öncelikli ve ayrıcalıklı görerek", "sürekli ve tek kazananın kendimiz olması gerektiği" "düşüncesi/zannı", tavrı ve tutumu kadar yanlış ve yanıltıcı, bir başka ötekileştirici ve birbirimizden uzak düşürücü büyüklükte bir tutum olamaz.

Bir başka kaygı verici ve büyük yanlışlardan biri de, hepimizin, kendi ve yakınları için, aynı anda, "en"leri istemesi, dilemesi ve dile getirmesidir. Herşeyin "en güzeli"ni, "en baştakini/tepedeki"ni, "en değerlisi"ni, "en başarılısı"nı, "en güçlüsü"nü, "en büyüğü"nü, sürekli diline dolamış bir birey ve toplum için de refah ve ferah söz konusu değildir ve hiçbir zaman da olmayacaktır.

Olan biten herşeyin uclarında ve uçurumlarında dolaşmanın, iddia sahibi olmanın, bir anlamının, bir değerinin olmayacağını, teknolojinin hızlı gelişimi ve konforun artmasındaki yanılgının taşıdığı, ne ve "ne kadar" yaşanılacak olursa olsun, her şeyi ve herkesi, sonuç odaklılıkla, süreci, bir şeyleri, başlamadan bitirmenin peşinde koşulduğu, yaşamın, tavında, kıvamında, hızlı gitmek yerine yavaş yaşamanın değeri bilinmediği, önceliği yaşanmadığı sürece daha da anlamsız bir kartopu-çığ ilişkisine döneceğini görememenin bedelleri, her ne kadar istenilmese de ne yazık ki, gerçek anlamda "kaygılanmamızı" gerektirecek çok büyük sorunların oluşacağına ve çığ altında kalarak, ezilerek yok olunacağına bir kanıttır.

"En büyük" ya da tek kaynağı "merak" olan, ancak sonuçların değer gördüğü niteliksiz "sorgulamaların" da ne içeriği, ne süreci, ne de sonucu, kişileri ve toplumları hiçbir nitelikli sonuca götürmeyeceği gibi, kendi, yakınları, vatanı, toprağı, bayrağı, sancağı, dili ve geleceği için "kaygılanılması" gereken bir durumu da ortaya sermektedir.

"Geleceği/ni merak eden/ler,
fallara değil mezarlıklara baksın!"

Bireysel ve toplumsal olarak "kaygılanmak" durumunda kalacağımız olumsuz durumları, zihnimizin üst köşelerinde, kenarda tutmak üzere, tekrar kaygının çözümlerine yönelik kişisel yönetim bilgilerimize geri dönelim...



Kaygı DEĞİL/YERİNE Saygı - B (bile değil) )

( [daha iyi olabilmek için zihnin yönlendirilmesi gereken] Olumsuz/sorunlu/yetersiz/hasta(lıklı) vb. durumlarda. İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Olumlu/mutlu/yeterli durumlarda. )

( [Odaklanılması gereken] Daha az. İLE/VE/||/<>/DEĞİL/YERİNE Daha çok. )

( )

( En mutsuz kişi, geçmiş ve/ya da geleceğe (fazla) odaklı olandır. )

(

ZAMAN

100 yılın değerini anlamak için El değiştirmeye (Handover) tanık olmuş bir Hong Kong vatandaşına sorun.

70 yılın değerini anlamak için ölmekte olan bir insana sorun.
40 yılın değerini anlamak için çölde dolaşmış (traveled in the wilderness) bir Yahudi'ye sorun.
7 yılın değerini anlamak için 7 yıllık iznini (sabbatical leave) alamamış bir profesöre sorun.

5 yılın değerini anlamak için bir daha seçilememiş bir milletvekiline sorun.

Bir milisaniyenin değerini anlamak için şehri karanlığa gömen bir elektrik (power) mühendisine sorun.

Bir mikrosaniyenin değerini anlamak için pentium makine almış olan birine sorun.

Bir nanosaniyenin değerini anlamak için yeni terfi etmiş bir dijital devreler tasarımcısına sorun.

Bir pikosaniyenin değerini anlamak için birçok patentin sahibi olan analog devreler tasarımcısına sorun.

Bir femtosaniyenin değerini anlamak için Nobel Ödülü kazanmış fizikçiye sorun.

)

( TARFET-ÜL-AYN: Bir kere göz açıp kapayıncaya kadar olan AN.
ÂNÂT, LÂHZE: An. Göz ucu ile bir kere bakıncaya kadar geçen zaman.
VEHLE: Dakika, An. ["O günün vehrinde" DEĞİL "O günün vehlinde"] )

( RÛZİGÂR/ZAMAN ile/ve/<>/değil/yerine DEM )

( [not] TIME vs./and/<>/but MOMENT )

( TEMPS avec/et/<> MOMENT, NUANCES )

( ZEIT mit/und/<> MOMENT )

( TEMPUS cum/et/<> ... )

( TIEMPO con/y/<> MOMENTO/RATO )

( TEMPO con/e/<> ATTIMO/MOMENTO )

( KALA ile/ve/<>/değil/yerine ZEN )

( ... ile/ve/<>/değil/yerine LAN )

- ZAMAN ile ARASIZLIK

( TIME vs. WITHOUT INTERRUPTION )

- ZAMAN ile/ve/değil EŞİK

- ZAMAN ile/ve/= FIRSAT

( TIME vs./and/= OPPORTUNITY )

- ZAMAN ile GÖRELİ ZAMAN

( TIME vs. RELATIVE TENSE )

- ZAMAN ve/||/<>/< HAREKET ve/||/<>/< DEĞİŞİM

( Zaman, hareketin ölçüsüdür ve değişimin tanımlanma çabasıdır. )

( TIME and/||/<>/< MOVEMENT and/||/<>/< ALTERATION )

- ZAMAN[Ar.] ile HIKBE[Ar.] ile BURHE[Ar.]

- ZAMAN ve/||/<> İRFAN

- ZAMAN ve/||/<> (")KILIÇ(")

- ZAMAN ile/ve/||/<> MATEMATİK

( TIME vs./and/||/<> MATHEMATICS )

- ZAMAN ile/||/<> "MUMYALANMIŞ ZAMAN"

( ... İLE/||/<> Fotoğraf. )

- ZAMAN ile/ve/değil/||/<>/< ÖNCELİK-SONRALIK

- ZAMAN ile/ve SABIR

( Zamanı gelmeden görürsek, yanarız. )

( TIME vs./and PATIENCE )

- ZAMAN ile SAHİB-İ ZAMAN

( AKILLARINDAN GEÇİRDİKLERİ KÂİNATTA OLUŞMAYA BAŞLAYAN KİŞİ | ALLAH'IN AYNASIDIR )

- ZAMAN ile/<> SAMAN

( Evvel. İLE/VE/||/<> Kalbur.
[Evvel, zaman içinde. İLE/VE/||/<> Kalbur, saman içinde.] )

- ZAMAN ile/ve/<> SEVGİ

( Sevdiklerinize zaman ayırın! Yoksa, zaman, sizi sevdiklerinizden ayırır. )

( TIME vs./and/<> LOVE )

- ZAMAN ile/değil/yerine/= SÜREY

- ZAMAN ve/<> UZAY

( Zaman ve uzayın kökeni, her bir neden-sonuç zincirinin ilk nedeni olarak deneyimlenebilir. )

( Bir kez zaman ve uzayı gerçek olarak kabul etmişseniz, kendinizi de ufacık, önemsiz ve kısa ömürlü sayacaksınız. )

( Zaman ve uzayın içinde değilsiniz, zaman ve uzay sizin içinizdedir. )

( Tüm uzay ve zaman, zihindedir. )

( Siz, uzay ve zaman ötesisiniz! )

( Zaman ve uzay zihinde, zihne ait olduklarından, siz zaman ve uzayın ötesindesiniz, ebedi ve her yerde hazır olan. )

( The origin and the end of all manifestation, the root of time and space, the prime cause in every chain of causation.
Once you accept time and space as real, you will consider yourself minute and short-lived.
Space and time are in you and not you in space and time.
All space and time are in the mind.
You are beyond space and time.
Time and space are in the mind, you are beyond time and space, eternal and omnipresent. )

( Sonsal Sınıflama[Kategori] değildir![bkz. KANT] )

( TIME and/<> SPACE )

- ZAMAN ile/||/<> UZAY

( Einstein'ın görelilik kuramıne göre zaman ve uzay birbirinden bağımsız değildir İLE uzay-zaman sürekliliği oluşturur )

( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1879-1955) (Ülke: Almanya/ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Görelilik teorisi, fotoelektrik etki) (Nobel: 1921) )

- ZAMAN ile/ve/<> VAKİT/ÇERLİK[dvnlgttrk]

( ... İLE/VE/<> Özel bir dilim. )

( Vakit, idrak sahibinedir. )

( Vakit, keskin kılıçtır. )

( Zaman onları ifnâ etmez, vaktin içinde vakti yaşayanlara ibn'ül-vakt denilir. )

( Zaman, insana emanettir. )

( Yarın ya da yarına bırakmak tarikat halinden değildir. )

( SA'AT-İ VAHİDEDİR ÖMR-İ CİHAN SA'ATİ TAATE SARFEYLE HEMAN )

- ZAMÂN[Ar.] ile VAKT[Ar.]

- ZAMAN ile YALIN ZAMAN

( ABSOLUTE TENSE )

- ZAMAN[Ar. < ZAMĀN] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAMAN

( zaman aşımı zaman ayarlı zaman belirteci zaman bilimi zaman birimi zaman çizelgesi zaman dışı zaman dizini zaman eki zaman tüneli zaman zaman zaman zarfı zaman zarfında açık zaman ahir zaman aman zaman art zamanlı basit zaman Birinci Zaman birleşik zaman bir zaman dar zaman Dördüncü Zaman eş zaman eş zamanlı geçmiş zaman gelecek zaman geniş zaman her zaman İkinci Zaman kimi zaman mürekkep zaman müruruzaman ölü zaman şimdiki zaman Üçüncü Zaman yalın zaman aynı zamanda çift zamanı hikâye birleşik zamanı iftar zamanı rivayet birleşik zamanı yıldız zamanı vaktizamanında bir zamanlar Bir işin bir oluşun içinde geçtiği geçeceği veya geçmekte olduğu süre hengâm vakit Bu sürenin belirli bir parçası vakit Belirlenmiş olan an Çağ mevsim Bir işe ayrılmış veya bir iş için alışılmış saatler vakit Dönem devir Olayların oluş ve akış sırasını belirleyen düzenli ve dönemli gök olaylarını birim olarak kullanan sanal bir kavram Çekimli fiilin karşıladığı kılış veya oluşun içinde geçtiği dil bilgisel zaman dilimini gösteren kategori bildirme kipi haber kipi Yer kabuğunun geçirdiği gelişimde belirlenen ve fosillere göre dörde ayrılan geniş evrelerden her biri )

- ZAMAN ile ZAMAN (ANLAMSAL)

( TIME (SEMANTIC) )

- ZAMAN ile/||/<> ZAMAN[Ar. < ZAMÂN]

( Akıp giden olayların tekrar eden gök olaylarına göre sıralanmasından doğan bir kavram Güneş ve yıldızların öğlene göre açısal uzaklığına saat açısına karşılık bir ölçü Bir dizge katmanlarının oluştuğu zaman süresi Felsefe kavramı olarak oluş gelip geçiş değişme ve süreklilik biçimi dönüşü olmayan bir doğrultuda birbiri ardından gitme Zaman sürüp giden doğru bir çizgi olarak düşünülebilir geriye doğru sonsuza değin uzanır geçmiş aynı zamanda ileriye doğru geleceğe akıp gider Nesnel objektif zaman Ölçülebilen zaman ama kendi içinde değil cisimlerin devinimiyle ölçülebilir Uzaydaki devinimlerin sıralanması zamanın da zaman kesimlerine bölünmesini sağlar Modern fizik nesnel zamanın olmadığını ileri sürer görellik kuramı Öznel zaman Zaman bilincine dayanır yaşantılara bağlıdır nesnel olarak ölçülemez duruma göre yaşanılan zaman kısa ya da uzun görünebilir jeoloji Bir eylemim veya bir oluşun meydana geldiği devri anlatmak üzere fiilin aldığı şekil bu şekil aynı zamanda kılmış da anlatabiir Eylem söz söyleyenin söylediği andan önce yapılmış veya olmuşsa GEÇMİŞLİK Mazi Passé Geçmiş zaman söylediği anda yapılmakta ise ŞİMDİLİK Hal Présent Şimdikilik söylediği andan sonra yapılacaksa GELECEKLİK istikbal Futur Gelecek zaman bu yolda sınırlanmamış olursa GENİŞ ZAMAN Muzari Atemporel Geniş zaman adını alır Bu zamanlar tek zamanlı oldukları vakit SALTIK Absolu başka bir olaya göre kurulmuş bir şekilde olurlarsa GÖRELİ Relatif Bileşik zaman ve Katmerli bileşik zaman vasfını alırlar Birincil ve İkincil zamanlar Berk geniş ve Berk geri zaman Aorist Çekimli fiilin karşıladığı kılış veya oluşun içinde geçtiği zaman dilimi Şimdiki zaman geçmiş zaman gelecek zaman geniş zaman vb Fiildeki zaman basit zaman ve birleşik zaman olarak ikiye ayrılır yazıyor yazdı yazacak yazmış yazdıydı yazıyormuş yazsa yazmalı evdeydi vb Sen söyle Allahını seversen dedi bir çocuk ötekine maymun Türk mü demiş ne O da ona taş atmış Sen tafsilâtını daha iyi bilirsin İnzibat meclisleri toplanacakmış Gençlerimiz burada hitabeler irade ediyorlar Taş atan çocuğun kovulmasına rey verenler Nasıl dedi bakayım Eşekmişler amma Türk de değilmişler onu konuşuyorduk P Safa Biz insanlar s 48 vb Ayrıntı için basit zaman birleşik zaman Azerbaycan Türkçesi zaman Türkmen Türkçesi zamaan Gagauz Türkçesi zaman Özbek Türkçesi zamon Uygur Türkçesi zaman Tatar Türkçesi zaman Başkurt Türkçesi zaman zaman Krç Malk zaman Nogay Türkçesi zaman Kazak Türkçesi şak Kırgız Türkçesi çak Alt öy Hakas Türkçesi tus Tuva Türkçesi üye Rusça vremya zamān Farsça zamānın yapısı için Markwart UJb 7 8992 )

( TIME | ERA | TENSE )

( TEMPS | ÉRE | ÈRE )

( ZEIT | ARA | ZEITSTUFE )

( TEMPUS )

( ZAMĀN )

- ZAMAN ile/ve ZAMANDA (OLAN)

- ZAMAN ve ZAMANE'DEN ŞİKÂYET

- ZAMAN ve/||/<>/< ZEMİN/MEKÂN/YER

( İnsan, mekândan, zamana geçiştir. )

( Terazi var, tartı var, herşeyin bir zamanı var. )

( Bazı işlerde/hizmetlerde de zaman ve zemin gözetmek olmaz. )

( Varolanlar'ı birbirine göre belirleyen koordinatlar. )

( İrfân'ın göstergesi, doğru/uygun zaman ve zemine göre konuşmak ve hareket etmektir. )

( İşitme. VE/<> Görme. )

( Nesnelerin ard ardalığı. VE/||/<> Nesnelerin yan yanalığı. [GERÇEK/LİK] )

( Çizgi. VE/<> Nokta. )

( TIME and/||/<>/< PLACE )

- ZAMAN ile/ve/=/||/<>/>/< ZİHİN

- ZAMAN('DA) ile/ve/<> AN('DA)

( Kul. İLE/VE/<> Allah. )

( Gövdede ve zannında. İLE/VE/<> ... )

- ZAMANI DEĞİL" ile "SIRASI DEĞİL"

- ZAMANI GELDİĞİ ZAMAN ... değil ZAMANI GELDİĞİNDE ...

- ZAMANI:
NEREDE GEÇİRDİĞİMİZ ile/ve/değil/yerine/||/<>/< NASIL GEÇİRDİĞİMİZ

( Gövdemizle ilişkilidir. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Anlığımızla(zihnimizle) ilişkilidir. )

( Nicelikseldir. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Nitelikseldir. )

- ZAMAN-I RÂHİ | DÖRDÜNCÜ ZAMAN ile/||/<> DÖRDÜNCÜ ZAMAN

( Bugünü de kapsayan en yeni yerbilim dönemi jeoloji )

( QUATERNARY )

( QUATENAIRE | TEMPS QUATERNAIRE )

( QUARTÂR )

- ZÂMÂN-I/ASR-I SAADET -ile

( HZ. MUHAMMED'İN YAŞADIĞI DÖNEM | ÖMRÜNÜ SAADETE KAVUŞTURAN KİŞİ )

- ZAMANIM YOK" ile/ve/değil/||/<> "ÖNCELİĞİM DEĞİL"

- ZAMAN(IM) YOK ile/değil ÖNEM VERMİYORUM

- ZAMANIN, DÜŞÜNÜLMESİNDE/DEĞERLENDİRİLMESİNDE:
ÖNCELİK ve/||/<> SIRALAMALARI

- ZAMANIN EL VERDİĞİNCE değil ZAMAN EL VERDİĞİNCE

( "ZAMANIN EL VERDİĞİ KADAR" demek üzereyken "ZAMANIN" diye başlayıp bu sözü kullandıktan sonra bir anda zihne başka bir sözün gelmesiyle hızla yön değiştirerek ifadenin bozulmasıyla oluşur. [Dli yanlış kullanmaktan değil bazen konuşma koşullarının çoklu etkileri altında sözcükler arasında karmaşalar yaşanabilir.] )

- ZAMANINDA ORADA/YERİNDE OLMALI!

- ZAMANINDA YA DA ZAMANSIZ SÖYLENMİŞ SÖZLER ile/ve GERÇEK YA DA YANLIŞ SÖZLER ile/ve HOŞ YA DA ACI SÖZLER ile/ve YARARLI YA DA YARARSIZ SÖZLER ile/ve NAZİK VE GÜCENDİRİCİ SÖZLER

( WORDS AT THE RIGHT TIME OR UNTIMELY vs./and TRUE OR FALSE WORDS vs./and NICE/SWEET OR GRIEF WORDS vs./and BENEFICIAL OR USELESS WORDS vs./and POLITE AND OFFEND WORDS )

- ZAMANINI:
"ÇALMAK" ile/değil ALMAK

- ZAMANI/VAKTİ HARCAMAK değil/yerine ZAMANI/VAKTİ KULLANMAK

- Zamanında KONUŞ!!!

- ZAMANLAMAK ile ZAMANLAYABİLMEK ile ZAMAN ile ZAMANE ile ZAMANLI ile ZAMANSIZ/LIK ile ZAMAN EKİ ile ZAMAN AŞIMI ile ZAMAN ZAMAN ile ZAMAN ZARFI ile ZAMAN AYARLI ile ZAMAN BİLİMİ ile ZAMAN BİRİMİ ile ZAMAN DİZİNİ ile ZAMAN TÜNELİ ile ZAMANE ADAMI ile ZAMANE ÇOCUĞU ile ZAMAN BİLİMSEL ile ZAMAN BELİRTECİ ile ZAMANLI ZAMANSIZ

- ZAMANSIZ ile/||/<> GENİŞ ZAMANLI

( Geniş zamanlı Bütün zamanları kapsıyan veya böyle olduğu için belli bir zamanla ilgisi olmıyan fiil şekli Dünya dönüyor sözünde dönüyor fiili geniş zamanlı sayılır )

( ATEMPOREL )

- ZAMAN/SIZ/LIK ile/ve DÖNEM/SİZ/LİK

( TIME vs./and PERIOD )

- ZAMÂN/ZEMÂN[Ar. çoğ. EZMİNE] ile ZAMÂN[Ar.]

( Zaman, vakti, çağ, devir. | Süre, mehil. | Mevsim. | Fiillerde, geçmiş, şimdiki, gelecek ve geniş zamanlardan her biri. İLE Kefil olma, kefillik. | Bir şeyin mislini ya da değerini vermek üzere zarara karşı kefil olma, garanti. )

- ZAMBAK ile ADA SOĞANI

( ... İLE Zambakgillerden, soğanından ilaç olarak yararlanılan bazı nesneler elde edilen çok yıllık bir bitki. )

( ... cum URGINEA MARITIMA )

- ZÂMİN[Ar.] ile ZAMÎN[Ar.]

( Tazmine zorunlu olan, kefil. İLE Tazmîn eden, kefil olan. )

- ZAMİR[Ar.] ile/değil/yerine/= ADIL

- ZAMİR[Ar. < ŻAMĪR] ile/değil/yerine/=/||/<> İÇYÜZ

- ZAMİR ile/||/<> PRONOUN[İng.] ile/||/<> PRONOM[Fr.] ile/||/<> PRONOMEN, FÜRWORT[Alm.] ile/||/<> ADIL

( Derleme adsı içlem adınsı adcıl Kişi özlük gösterme soru ve belirsizlik kavramları vererek varlıkların yerini tutan sözcük Ben sen o biz siz onlar kendim kendin kendi kendisi kendimiz kendiniz kendileri bu bunlar şu şunlar o onlar kim kimi kime kimde kimden kimin ne neyi neye nede neden neyin biri birisi birbiri vb )

( PRONOUN )

( PRONOM )

( PRONOMEN, FÜRWORT )

- ZAMİR ile/||/<> ZAMİR[Ar. < ZAMİR]

( Önce geçen veya sonradan gelecek olan bir ismin yerine kullanılan ve onun anlattığı şeyi bildiren kelime veya takı Zamirler ya ben sen o kim gibi ayrı kelime halinde bulunarak AYRILI veya im sin gibi takı şeklinde SIĞINIK diye ayrılırlar Bu kelimelere Kişilerin ve canlı cansız ad grubundaki varlıkların yerini tutma onları işaret veya soru yolları ile temsil etme görevi yüklenmiş olan ad soylu kelime türü Şahıs gösteren ben sen o bunlar şunlar onlar şahıs zamirleri dönüşüklülük gösteren kendim kendin kendi kendisi kendimiz kendiniz kendileri zamirleri bu şu o bunlar şunlar onlar işaret zamirleri biri birisi başkası herkes kimse vb belirsizlik zamirleri hangisi kim ne neyi neden vb soru zamirleri gibi türleri vardır Azerbaycan Türkçesi äväzlik Türkmen Türkçesi çalışma Gagauz Türkçesi aderlik Özbek Türkçesi ólmóş Uygur Türkçesi almaş Tatar Türkçesi almaşlıq Başkurt Türkçesi almaş oranca Krç Malk almaş Nogay Türkçesi awis Kazak Türkçesi esimdik Kırgız Türkçesi at atooç Alt soluma Hakas Türkçesi orındı Tuva Türkçesi at ornu Rusça mestoimeniye )

( PRONOUN )

( PRONOM )

( PRONOMEN, FÜRWORT )

- ZAMİR[Ar. < ŻAMĪR] ile/değil/yerine/=/||/<> ZAMİR

( belgisiz zamir belirsizlik zamiri dönüşlülük zamiri gösterme zamiri işaret zamiri kişi zamiri soru zamiri şahıs zamiri Kişi dönüşlülük gösterme soru ve belirsizlik anlamı vererek adların yerini tutan söz adıl ben sen o biz siz onlar kendim kendin kendi kendimiz kendiniz bu şu o kim ne biri )

- ZÂMİR[Ar.] ile ZAMÎR[Ar. çoğ. ZAMÂİR]

( Neyzen, düdük çalan. İLE İç, içyüz. | Kalp, vicdan. | Gönülde gizli olan sır. | [dilbilgisinde] Adın yerini tutan sözcük. )

- ZAMİR-İ FİİLÎ ile/||/<> PERSONAL ENDING[İng.] ile/||/<> DÉSINENCE PERSONNELLE[Fr.] ile/||/<> PERSONALENDUNG[Alm.] ile/||/<> KİŞİ EKİ

( Derleme şahıs eki şahıs bildirici ek Eylem çekimlerinde kullanılan ve kişi gösteren ek Türkçede dört grup kişi eki vardır s 1 Grup Kişi Ekleri 1 K T m geldim gelsem 1 K Ç k geldik gelsek 2 K T n geldin gelsen 2 K Ç iniz geldiniz gelseniz 3 K T geldi gelse 3 K Ç 1er geldiler gelseler II Grup Kişi Ekleri 1 K T im gelmişim geliyorum gelirim geleceğim gelmeliyim 2 K T sin gelmişsin geliyorsun gelirsin geleceksin gelmelisin 3 K T gelmiş geliyor gelir gelecek gelmeli 1 K Ç iz gelmişiz geliyoruz geliriz geleceğiz gelmeliyiz 2 K Ç siniz gelmişsiniz geliyorsunuz gelirsiniz geleceksiniz gelmelisiniz 3 K Ç 1er gelmişler geliyorlar gelirler gelecekler gelmeliler III Grup Kişi Ekleri 1 K T I K Ç 2 K T gel 2 K Ç in gelin 3 K T sin gelsin 3 K Ç sinler gelsinler IV Grup Kişi Ekleri 1 K T im geleyim 1 K Ç lim gelelim 2 K T sin gelesin 2 K Ç siniz gelesiniz 3 K T gele 3 K Ç 1er geleler vb 1 K T im geleyim 1 K Ç lim gelelim 2 K T sin gelesin 2 K Ç siniz gelesiniz 3 K T gele 3 K Ç 1er geleler vb )

( PERSONAL ENDING )

( DÉSINENCE PERSONNELLE )

( PERSONALENDUNG )

- ZAMÎR-İ FİLÎ | ZAMÎR-İ FİİLÎ ile/||/<> PERSONEL ENDING[İng.] ile/||/<> DESINENCE PERSONNELLE[Fr.] ile/||/<> PERSONALENDUNG[Alm.] ile/||/<> ŞAHIS EKİ

( Fiil çekiminde şahıs belirten ek Türkçede dört grup şahıs eki vardır 1 Grup şahıs ekleri 1 şahıs teklik m bildim bilsem 1 şahıs çokluk k bildik bilsek 2 şahıs teklik n bildin bilsen 2 şahıs çoklukInIz UnUz bildiniz bilseniz 3 şahıs teklik bildi bilse 3 şahıs çokluk lAr bildiler bilseler II Grup şahıs ekleri 1 şahıs teklik Im Um bilmişim biliyorum bilirim bileceğim bilmeliyim 2 şahıs teklik sIn sUn bilmişsin biliyorsun bilirsin bileceksin bilmelisin 3 şahıs teklik bilmiş biliyor bilir bilecek bilmeli 1 şahıs çokluk Iz Uz bilmişiz biliyoruz biliriz bileceğiz bilmeliyiz )

( PERSONEL ENDING )

( DESINENCE PERSONNELLE )

( PERSONALENDUNG )

- ZAMÎR-İ MUTAVAAT, MUTAVAAT ZAMÎRİ | DÖNÜŞLÜ ZAMİR ile/||/<> DÖNÜŞLÜLÜK ZAMİRİ

( Söz içinde yapılan işin yapana döndüğünü anlatan ve şahıs kavramını pekiştirerek belirten kendi zamiri. Bu zamir iyelik ekleri alarak bütün şahısları karşılar: kendim, kendin, kendi, kendisi; kendimiz, kendiniz, kendileri: Sen bu işi kendin başarmalısın Bugüne kadar kendisinden herhangi bir haber çıkmadı gibi. )

( REFLEXIVE PRONOUN~REFLEXIVE PRONOUN )

( PRONOM RÉFLÉCHI~PRONOM RÉFLÉCHI )

( PRONOMEN REFLEXIVUM~PRONOMEN REFLEXIVUM )

( REFLEXIVPRONOMEN, RÜCKBEZÜGLICHES FÜRWORT | REFLEXIVPRONOMEN~REFLEXIVPRONOMEN )

( PRONOME RIFLESSIVO~PRONOME RIFLESSIVO )

( ΑΥΤΟΠΑΘΉΣ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / αυτοπαθής αντωνυμία~ΑΥΤΟΠΑΘΉΣ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / αυτοπαθής αντωνυμία )

- ZAMÎR-İ MUTAVAAT, MUTAVAAT ZAMÎRİ ile/||/<> REFLEXIVE PRONOUN[İng.] ile/||/<> PRONOM RÉFLÉCHI[Fr.] ile/||/<> REFLEXIVPRONOMEN, RÜCKBEZÜGLICHES FÜRWORT[Alm.] ile/||/<> DÖNÜŞLÜ ZAMİR

( Söz içinde yapılan işin yapana döndüğünü anlatan ve şahıs kavramını pekiştirerek belirten kendi zamiri Bu zamir iyelik ekleri alarak bütün şahısları karşılar kendim kendin kendi kendisi kendimiz kendiniz kendileri Sen bu işi kendin başarmalısın Bugüne kadar kendisinden herhangi bir haber çıkmadı gibi )

( REFLEXIVE PRONOUN )

( PRONOM RÉFLÉCHI )

( REFLEXIVPRONOMEN, RÜCKBEZÜGLICHES FÜRWORT | REFLEXIVPRONOMEN )

( PRONOMEN REFLEXIVUM )

( PRONOME RIFLESSIVO )

( ΑΥΤΟΠΑΘΉΣ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / αυτοπαθής αντωνυμία )

- ZAMÎR-İ ŞAHSÎ | ŞAHIS ZAMÎRİ ile/||/<> ŞAHIS ZAMİRİ

( Dilbilgisinde söz söyleyen, kendisine söz söylenen ve kendisinden söz edilen kişilerin yerini tutan kelime. Türkçede şahıs zamirleri şahıslar için ben, sen, o; çokluk şahıslar için biz, siz, onlar kelimeleridir. )

( PERSONAL PRONOUN~PERSONAL PRONOUN )

( PRONOM PERSONNEL~PRONOM PERSONNEL )

( PRONOMEN PERSONALE~PRONOMEN PERSONALE )

( PERSONALPRONOMEN~PERSONALPRONOMEN )

( PRONOME PERSONALE~PRONOME PERSONALE )

( ΠΡΟΣΩΠΙΚΉ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / προσωπική αντωνυμία~ΠΡΟΣΩΠΙΚΉ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / προσωπική αντωνυμία )

- ZAMÎR-İ ŞAHSÎ ile/||/<> PERSONAL PRONOUN[İng.] ile/||/<> PRONOM PERSONNEL[Fr.] ile/||/<> PERSONALPRONOMEN[Alm.] ile/||/<> ŞAHIS ZAMÎRİ

( Dilbilgisinde söz söyleyen kendisine söz söylenen ve kendisinden söz edilen kişilerin yerini tutan kelime Türkçede şahıs zamirleri şahıslar için ben sen o çokluk şahıslar için biz siz onlar kelimeleridir )

( PERSONAL PRONOUN )

( PRONOM PERSONNEL )

( PERSONALPRONOMEN )

( PRONOMEN PERSONALE )

( PRONOME PERSONALE )

( ΠΡΟΣΩΠΙΚΉ ΑΝΤΩΝΥΜΊΑ / προσωπική αντωνυμία )

- ZAMK[Ar. < ŞAMĞ] ile ARAP ZAMKI/ZAMK-I ARABÎ

( Akasya, kitre, sütleğen vb. ağaçların kabuklarından sızarak donan, eriyiği yapıştırıcı olarak kullanılan, renksiz ya da sarı kırmızımtırak renkte biçimsiz nesne. | Bu nesnenin yapıştırıcı olarak kullanılan eriyiği. İLE Akasyadan elde edilen bir zamk. )

- ZAMK-I ARABÎ | ARAP ZAMKI -ile/||/<>

( (kimya) )

- ZAMK-I ARABÎ ile/||/<> GOMME ARABIQUE[Fr.] ile/||/<> ARAP ZAMKI

( kimya )

( GUM ARABIC )

( GOMME ARABIQUE )

( GUMMIARABIKUM )

( GOMMA ARABICA )

( ΑΡΑΒΙΚΌ ΚΌΜΜΙ / αραβικό κόμμι )

- ZAMKIARABİ[Ar. < ṢAMĠ + ʿARABĪ] ile/değil/yerine/=/||/<> ARAP ZAMKI

- ZAMKLAMAK ile ZAMKLANMAK ile ZAM ile ZAMK ile ZAMKLI ile ZAM PAKETİ ile ZAMK AĞACI ile ZAMKLI KAĞIT ile ZAMK AKASYASI ile ZAMK HASTALIĞI

- ZAMLI SÛRE değil ZAMM-I SÛRE

( "Zamm-ı Sûre okunur." DEĞİL Zamm-ı Sûre yapılır. )

- ZAMME[Ar. < ŻAMME] ile/değil/yerine/=/||/<> ÖTRE

- ZAMMETMEK[Ar. < ŻAMM + Tr. ETMEK] ile/değil/yerine/=/||/<> KATMAK

- ZAN BI ART ile GEÇİT
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]

( Koçngar/Qoçngar başı ile Balasagun arasındaki bir dağ geçidi. İLE ... )

- ZAN (ETMEK) ile/ve/||/<>/> İDDİA (ETMEK)

- ZAN ETMEK ile/ve/||/<> ÜMİT ETMEK

- ZAN:
"ÖNE SÜRÜLEBİLECEK BİR ŞEY"
değil
ANCAK, KABUL EDİLECEK BİR ŞEY

- ZAN ile BÂTIL İNANÇ

( GÜMÂN ile ... )

( SURMISE vs. SUPERSTITION )

- ZAN ile/ve/değil/||/<>/> İTHAM

- ZAN ile/ve/değil KABUL

( [not] SURMISE vs./and/but ACCEPTANCE )

- ZAN ile/ve/||/<> ŞAİBE

- ZAN[Ar.] ile/||/<> ZEHÂB[Ar.]

( Herhangi bir şeyin kişinin kendi zihninde kurduğu gibi gerçekleştiğine iddia etmesi. @@ Bir düşünceye uyma, sapma. | Zihnen bir yola sapmak. | Zannetmek, öyle sanmak. )

- ZANAAT OLARAK SİMYA ile FELSEFÎ SİMYA ile DİNÎ SİMYA

( Uygulamalar arasında nedensel ilişki kurmadan, herhangi bir teoriye dayanmadan nesneler üzerinde simyevi işlemler yapmak. Burada esas olan nesneleri kullanmaktır. İLE Belirli bir teoriye dayalı olarak ve nedensel ilişkiler kurarak nesneleri tespit ve tasvir etmek. Burada esas olan nesneler içinde kalmaktır. İLE Doğaüstü, mistik ve spritüel güçleri de dikkate alarak belirli ritüeller içinde nesneleri anlamaya çalışmak. Burada esas olan nesnelerin doğaüstü güçlerin işaretleri olduğunu anlamaktır. )

( Bolos (M.Ö. II. yy.) simyayı felsefi bir yöntem haline getiren. )

( Zosimus (M.S. III. sonu, IV yy. başı) simyayı bir din haline getiren. )

( İslâm dünyasında ise simya ilk önce felsefî açıdan dikkate alınmıştır. Cabir b. Hayyân sadece madenleri değil bitkileri ve hayvanları da simyanın konusu kılmıştır. Civa ve kükürt teorisini geliştirerek tüm varolanları yekpare bir sistem içerisinde açıklamaya çalıştı. Bunun için bazı sayısal simgeleri kullandı. Aynı zamanda kurduğu laboratuvarlarla felsefi simyadan 'bilimsel simya'ya(kimya'ya) geçiş yaptı. )

- ZANBI ile ÇEKİRGE
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]

( Bir çekirge türü. İLE ... )

- ZÂNBI ile/||/<> ZÂNBI
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]

( Bir çekirge türü. İLE Balâsâgûn arasındaki bir dağ geçidi. )

- ZANKA[Rus.] ile/||/<> İKİ ATLI KIZAK

( iki atlı kızak dillerinden alındığı anlaşılıyor sánka kleiner Schlitten Rusçada sánki olarak geçer )

- ZANKA/ZANKA[Rus. < ] ile/||/<> TROYKA/TROYKA[Rus. < ]

( İki atlı kızak )

- ZANKA[Rus. < ] ile/değil/yerine/=/||/<> ZANKA

( İki atlı kızak )

- ZANLI ile/değil/yerine/= ÖN SANIK

- ZANLI ile SANIK

( Bir suç dolayısıyla sorguya çekilen. İLE Aleyhine ceza davası açılan. )

( MAZNÛN[< ZANN] ile ... )

( SUSPECT vs. ACCUSED )

- ZANN - CEHİL ile İLİM - HİLİM

- ZANN ile/ve/||/<>/>/< "EZBER/KALIP"

- ZANN[Ar.] ile/= GÜMÂN[Fars.]

- ZANN ile VEHİM

( ... İLE İki olasılığın (güçlü/güçsüz) birine zihnin/nefsin katılımı. )

- ZANN ile ZANN-I GALİB

( %49 İLE %1 )

- ZANNETME! ile/ve/||/<> FARZ ETME! ile/ve/||/<> SOR! ile/ve/||/<> SÖYLE!

- ZANNETMEK[Ar. < ẒANN + Tr. ETMEK] ile/değil/yerine/=/||/<> SANMAK

- ZANNETMEK ile/ve/||/<> BİLE DEĞİL

- ZAR | MEMBRAN ile/||/<> MEMBRAN ile/||/<> ZAR, HÜCRE ZARI

( zar hücre zarı Zar Zar )

( MEMBRANE )

( MEMBRAN )

- ZAR ile/ve/<> İÇZAR

( ... İLE/VE/<> Çiçektozunu saran iki zardan, içte olanı. )

- ZAR ile PERDE

- ZAR ile PERDE(HİCÂB-I KİBRİYA)

- ZARAFET ile ZARİF ile ZARİFÇE

( ELEGANCE vs. ELEGANT vs. ELEGANTLY )

( ظرافت ile زيبندگي ile ظريفي ile نغز ile ظريف ile پربراز ile با سليقه ile موزون ile عبهر ile مستظرف ile ظريفانه )

( ZARAFT ile ZYBANDEGY ile ZARYFEY ile NAGHZ ile ZARYFE ile PARBARAZ ile BA SELYGHEH ile MOZON ile عبهر ile MOSTAZARF ile ظريفانه )

- ZARAR | DOKUNCA ile/||/<> DOKUNCA

( Bir gözlem ve deneyleme koşulunun uygunluğunu ya da bir ölçme aracının işlerliğini bozan etki Satış ederinin tüm değer ederi altına düşmesi )

( HARM | DAMAGE, LOSS )

( DOMMAGE, PERTE, PRÉJUDICE )

- ZARAR/HASAR:
CANA ile/değil/yerine MALA

- ZARAR/MAZARRAT[Ar. < MAŻARRAT] ile/||/<> ZARAR/ZİYAN[Fars. < ZİYĀN]

- ZARAR-ZİYAN

- ZARAR/ZİYAN ile/değil/yerine/= DOKUNCA/EKSİÇIKAR

- ZARAR ile/değil/yerine DAHA AZ ZARAR

- ZARAR ile HASAR

( Her mazarrata, mazeret bulmanın sonu yoktur. )

( DAMAGE/HARM vs. HAVOC )

- ZARAR ile HASARLI ile HASARLAR ile ZARAR VERİCİ

( DAMAGE vs. DAMAGED vs. DAMAGES vs. DAMAGING )

( مظرت ile صدمه ile آزار رساندن ile غرامت ile خسارت ile لتمه ile خسارت زدن ile خسارت وارد آوردن ile صدمه زدن ile ضايعه ile آسيب رساندن ile زيان ile لتمه وارد کردن ile گزند ile للطمه ile نمديده ile آسيب ديده ile عواريه ile عيب دار ile معيوب ile متضرر ile آفت زده ile ضايعات ile خسارت آميز ile آسيب آور ile آسيب رسان )

( مظرت ile SADAMEH ile AZAR RESANDAN ile GHARAMET ile KHSART ile LATMEH ile KHSART ZADAN ile KHSART VARD AVARDAN ile SADAMEH ZADAN ile ZAYE ile ASYBE RESANDAN ile ZYAN ile LATMEH VARD KARDAN ile GOZAND ile للطمه ile NAMADYDAH ile ASYBE DYDAH ile عواريه ile EYBE DAR ile MAYVEB ile MOTEZRAR ile AFT ZADEH ile ZAYAT ile KHSART AMYZ ile ASYBE AVAR ile ASYBE RESAN )

- ZARAR ile/değil/yerine KARAR

( Çoğu. İLE/DEĞİL/YERİNE Azı. )

- ZARAR ile KÂRDAN ZARAR

( LOSS vs. LOSS IN PROFIT )

- ZARAR ile/değil/yerine SAKINCA

- ZARAR[Ar. < ŻARAR] ile/değil/yerine/=/||/<> ZARAR

( akıllara zarar akla zarar maddi zarar manevi zarar Bir şeyin bir olayın yol açtığı çıkar kaybı veya olumsuz kötü sonuç dokunca ziyan mazarrat götürü hüsran muhatara Alışveriş üretim vb işlerden oluşan maddi çıkar kaybı )

- ZARAR ile ZARAR GÖRMÜŞ ile ZARARLI ile ZARARSIZ

( HARM vs. HARMED vs. HARMFUL vs. HARMLESS )

( گزند ile صدمه ile آسيب ile مضرت ile بدخدمت کردن ile مظرت ile صدمه زدن ile آسيب زدن ile آزار ile گزند رساندن ile ضرر ile آسيب ديده ile زيانبار ile زيانبخش ile مخربي ile مضر ile زيانرسان ile موذيانه ile موذي ile پرگزند ile بيگزند ile بي آزار ile بي ضرر ile کم آزار )

( GOZAND ile SADAMEH ile ASYBE ile مضرت ile BADKHODAMAT KARDAN ile مظرت ile SADAMEH ZADAN ile ASYBE ZADAN ile AZAR ile GOZAND RESANDAN ile ZAR ile ASYBE DYDAH ile ZYANBAR ile زيانبخش ile MOKHARBY ile MAZAR ile زيانرسان ile موذيانه ile MOOZY ile PORGAZAND ile BEYGOZAND ile BEY AZAR ile بي ضرر ile KAM AZAR )

- ZARAR ile ZARARLI

( DETRIMENT vs. DETRIMENTAL )

( ضرر ile درد ناک )

( ZAR ile DARD NAK )

- ZARAR ile ZARARLI/LIK ile ZARARSIZ/LIK ile ZARARLILAR ile ZARARSIZCA

- ZARAR ile ZIRAR

( ... İLE Zarara zararla karşılık verme. )

- ZARARI, AZA İNDİRGEMEK değil ZARARI, AZA İNDİRMEK

- ZARARLI/YANLIŞ/KÖTÜ/GÜNAH/HARAM AMA ... ile/değil/yerine ... VE ZARARLI/YANLIŞ/KÖTÜ/GÜNAH/HARAM