Paralel'lik bulunan FaRkLaR

- SEVGİDE:
[Yun.] EROS ile/ve/||/<>/> PHILOS ile/ve/||/<>/> STORGE ile/ve/||/<>/> LUGUS ile/ve/||/<>/> MANIA ile/ve/||/<>/> PRAGMA ile/ve/||/<>/> PHILAUTIA ile/ve/||/<>/> AGAPE

( Eşeysellikteki sevgi. İLE/VE/||/<>/> Etkileyici sevgi, dostluk sevgisi. İLE/VE/||/<>/> Aile/akraba sevgisi. İLE/VE/||/<>/> Oyun sevgisi. İLE/VE/||/<>/> Takıntılı sevgi. İLE/VE/||/<>/> Kalıcı sevgi. İLE/VE/||/<>/> ["]Benlik["] sevgisi. İLE/VE/||/<>/> Tanrısal/Aşkın sevgi. )

- EROSAL ile/||/<> EROTİK

( Şehvet uyandıran resim ve heykeller için kullanılan bir sıfat. )

( EROTIC~EROTIC )

( EROTIQUE | ÉROTIQUE~ÉROTIQUE )

( EROTISCH~EROTISCH )

( EROTICO~EROTICO )

( ΕΡΩΤΙΚΌΣ / ερωτικός~ΕΡΩΤΙΚΌΣ / ερωτικός )

- EROSİON[Fr. < ÉROSION] ile/değil/yerine/=/||/<> EROZYON

( rüzgâr erozyonu Yer kabuğunu oluşturan kayaçların başta akarsular olmak üzere türlü dış etmenlerle yıpratılıp yerinden koparılarak eritilmeleri veya bir yerden başka bir yere taşınması olayı aşınma aşınım itikâl Değer veya saygınlık kaybetme )

- EROTİK/EROTİQUE[Fr. < ÉROTIQUE] ile/||/<> EROTİZM/EROTİSME[Fr. < ÉROTISME]

( Cinsel duyumlar veya onlara bağlı olan duyumların uyandırdığı duygu ve coşkularla ilgili olan kösnül şehvani şehevi erosal )

- EROTİK/ŞEHEVİ[Ar. < ŞEHEVĪ] ile/||/<> EROTİZM/ŞEHVANİYET[Ar. < ŞEHVĀNİYYET]

- EROTİKLİK | EROSALLIK ile/||/<> EROTİZM | EROSÇULUK | KÖSNÜLLÜK

- EROTIQUE[Fr.] ile/||/<> EROSAL

( Şehvet uyandıran resim ve heykeller için kullanılan bir sıfat )

( EROTIC )

( EROTIQUE | ÉROTIQUE )

( EROTISCH )

( EROTICO )

( ΕΡΩΤΙΚΌΣ / ερωτικός )

- EROTİQUE[Fr. < ÉROTIQUE] ile/değil/yerine/=/||/<> EROTİK

( Cinsel duyumlar veya onlara bağlı olan duyumların uyandırdığı duygu ve coşkularla ilgili olan kösnül şehvani şehevi erosal )

- EROTISM[İng.] ile/||/<> KÖSNÜLLÜK

( Cinsel uyaranlara karşı olağandışı duyarlık gösterme durumu Freuda göre duyu örgenleri ile öteki örgenlerin iç zarlarının bu açıdan uyarıcı niteliği vardır )

( EROTISM )

- EROTİSME[Fr. < ÉROTISME] ile/değil/yerine/=/||/<> EROTİZM

( Cinsel duygu ve isteklerine çok düşkün olma durumu kösnüllük erosçuluk şehvaniyet )

- ERPES | UÇUK ile/||/<> UÇUK

( Bir sıtma belirtisi olarak da ortaya çıkabilen sulu küçük deri kabarcığı Yıkık yapı ören Tahtacı Burhaniye Balıkesir Sıcaklığını değiştirmeksizin yalnızca basıncını artırarak sıvılaştırabilen bir uçunun durumu Uçuk dönüşül sıcaklık altında bulunan bir tür uçundur )

( FEVER BLISTER | VAPOR )

( HERPÈS | VAPEUR )

( HITZBLASCHEN | DAMPF )

( HERPES )

- ERREUR[Fr.] ile/||/<> HATÂ

( matematik )

( ERREUR )

- ERŞ, EREŞ[Fars. < ERŞ, EREŞ] ile/değil/yerine/=/||/<> ARIŞ

( Kolun dirsekten parmaklara kadar olan bölümü )

- ERTELEME ile/ve/||/<>/< ALÇAKGÖNÜLLÜLÜK

- ERTESİ GÜN HAPI ile/||/<> ERTESİ SABAH HAPI

- ERTESİ GÜN HAPI ile/||/<> ERTESİ SABAH HAPI

( Bir günün haftanın ayın mevsimin yılın ardından gelen gün hafta ay mevsim yıl ferdası )

- ERTESİ ile/||/<> FERDASI

- ERUPTİON[Fr. < ÉRUPTION] ile/değil/yerine/=/||/<> ERUPSİYON

( Yanardağın püskürmesi )

- ERVAH[Ar. < ERVĀḤ] ile/değil/yerine/=/||/<> ERVAH

( ham ervah Ruhlar )

- ERVAHİYE | ANİMİZM ile/||/<> ANİMİZM ile/||/<> CANLICILIK

( canlıcılık Canlıcılık 1 Doğadaki her varlıkta bir ruh bulunduğu her nesneyi bir ruhun yönettiği yolundaki din kurumuna kaynaklık eden ilkel inanç 2 Ruhu bedenin ilk nedeni ve canlandırıcısı sayan ruhsal olayları olduğu gibi yaşamla ilgili olayları da düşünen bir ruhun yönettiğini ileri süren öğreti 1 İnsanın beden ve ruhtan oluştuğunu ruhun da yaşamın temeli olduğunu ileri süren öğreti 2 Çocuğun çevresindeki eşyayı canlı sayması animismusanima ruh 1 Olup bitenin ruhlar alanının gizli güçlerince yönetildiğine inanan ilkel anlayış 2 Bağımsız bir ruhsal varlığın insanda ve doğa nesnelerinde yerleşik olduğuna inanan ilkel dinsel görüş 3 Tek ve aynı ruhun düşünsel ve organik yaşamın ilkesi olduğunu ileri süren öğreti 4 Çocukta bir düşünce biçimi olarak bütün cisimlerin canlı olduğuna inanma 1 Evrendeki çeşitli olayların ruh âlemine ait güçlerce yönetildiğini ileri süren akım 2 İnsanda ve doğada maddeden bağımsız bir ruhun bulunduğunu bütün cisimlerin canlı olduğunu ileri süren anlayış 3 Ruhun düşünce hayatının ve organik yaşantının temeli olduğunu öne süren doktrin animizm )

( ANIMISME )

- ERVAHİYE | CANLICILIK ile/||/<> CANLICILIK

( 1 Doğadaki her varlıkta bir ruh bulunduğu her nesneyi bir ruhun yönettiği yolundaki din kurumuna kaynaklık eden ilkel inanç 2 Ruhu bedenin ilk nedeni ve canlandırıcısı sayan ruhsal olayları olduğu gibi yaşamla ilgili olayları da düşünen bir ruhun yönettiğini ileri süren öğreti 1 İnsanın beden ve ruhtan oluştuğunu ruhun da yaşamın temeli olduğunu ileri süren öğreti 2 Çocuğun çevresindeki eşyayı canlı sayması animismusanima ruh 1 Olup bitenin ruhlar alanının gizli güçlerince yönetildiğine inanan ilkel anlayış 2 Bağımsız bir ruhsal varlığın insanda ve doğa nesnelerinde yerleşik olduğuna inanan ilkel dinsel görüş 3 Tek ve aynı ruhun düşünsel ve organik yaşamın ilkesi olduğunu ileri süren öğreti 4 Çocukta bir düşünce biçimi olarak bütün cisimlerin canlı olduğuna inanma 1 Evrendeki çeşitli olayların ruh âlemine ait güçlerce yönetildiğini ileri süren akım 2 İnsanda ve doğada maddeden bağımsız bir ruhun bulunduğunu bütün cisimlerin canlı olduğunu ileri süren anlayış 3 Ruhun düşünce hayatının ve organik yaşantının temeli olduğunu öne süren doktrin animizm )

( ANIMISM | (YUN. ANIMISMUS | SPIRITUALISM )

( ANIMISME | SPIRITUALISME )

( ANIMISMUS | SPIRITUALISMUS )

( ANIMISMUS | SPIRITUS )

( ANIMISMO )

( ΑΝΙΜΙΣΜΌΣ / ανιμισμός )

- ERVAHİYE | CANLICILIK ile/||/<> TİNSELCİLİK

( 1. Doğadaki her varlıkta bir ruh bulunduğu, her nesneyi bir ruhun yönettiği yolundaki, din kurumuna kaynaklık eden ilkel inanç. 2. Ruhu bedenin ilk nedeni ve canlandırıcısı sayan, ruhsal olayları olduğu gibi, yaşamla ilgili olayları da düşünen bir ruhun yönettiğini ileri süren öğreti. @@ 1. İnsanın beden ve ruhtan oluştuğunu, ruhun da yaşamın temeli olduğunu ileri süren öğreti. 2. Çocuğun, çevresindeki eşyayı canlı sayması. @@ (Lat. animismus-anima = ruh) : 1. Olup bitenin ruhlar alanının gizli güçlerince yönetildiğine inanan ilkel anlayış. 2. Bağımsız bir ruhsal varlığın insanda ve doğa nesnelerinde yerleşik olduğuna inanan ilkel dinsel görüş. 3. Tek ve aynı ruhun düşünsel ve organik yaşamın ilkesi olduğunu ileri süren öğreti. 4. Çocukta bir düşünce biçimi olarak bütün cisimlerin canlı olduğuna inanma. @@ 1. Evrendeki çeşitli olayların ruh âlemine ait güçlerce yönetildiğini ileri süren akım. 2. İnsanda ve doğada, maddeden bağımsız bir ruhun bulunduğunu, bütün cisimlerin canlı olduğunu ileri süren anlayış. 3. Ruhun, düşünce hayatının ve organik yaşantının temeli olduğunu öne süren doktrin, animizm. )

( ANIMISM | (YUN. ANIMISMUS | SPIRITUALISM~SPIRITUALISM )

( ANIMISME | SPIRITUALISME~SPIRITUALISME )

( ANIMISMUS | SPIRITUS~SPIRITUS )

( ANIMISMUS | SPIRITUALISMUS~SPIRITUALISMUS )

( ANIMISMO~SPIRITUALISMO )

( ΑΝΙΜΙΣΜΌΣ / ανιμισμός~ΠΝΕΥΜΑΤΟΚΡΑΤΊΑ / πνευματοκρατία )

- ERYSIPELAS[İng.] ile/||/<> YILANCIK

( 1 Erysipelothrix rhusiopathiae ile oluşan bakteriyel enfeksiyon erizipel Sığır ve koyunlarda seyrek olarak arthritis endokarditis laminitis veya sistemik enfeksiyonlar biçimlenir Domuzlarda septisemiyle birlikte deride küçük damarlarda oluşan bakteriyel trombozlar tipik baklava dilimine benzer iskemiler oluşur 2 Hindi ve domuz kasaplarıyla balıkçıların ellerinde ve yüzlerinde Erysipelothrix rhusiopathiae ile oluşan ödem ve kızartılarla belirgin yara enfeksiyonu erizipeloit erizipel )

( ERYSIPELAS )

- ERYTHEMA[İng.] ile/||/<> KIZARTI

( Eritem )

( ERYTHEMA )

- ERZ | PİRİNÇ ile/||/<> PİRİNÇ ile/||/<> PİRİNÇ[Fars. < BİRİNC]

( Bakırçinko alaşımlarının genel adı Halk arasında sarı da denir botanik kimya Buğdaygiller Gramineae Poaceae familyasından sulak ve bataklıklarda tohumları için kültürü yapılan bir yıllık otsu bitki Bakır çinko alaşımlarının genel adı Buğdaygiller familyasından sulak ve bataklıklarda tohumları için kültürü yapılan selüloz ve silis içeriği yüksek çok sert kavuza sahip taneleri protein bakımından fakir nişasta bakımından zengin tek yıllık otsu bitki )

( BRASS | RICE )

( LAITON | RIZ )

( MESSING | REIS )

( ORYZA SATIVA )

- ERZAK[Ar. < ERZĀḲ] ile/değil/yerine/=/||/<> ERZAK

( Uzun süre saklanabilen yiyeceklerin genel adı )

- ERZE ile/||/<> ÇAM

( Irmaklarda işleyen bir tür küçük gemi botanik Çamgiller Pinaceae familyasından her dem yeşil iğne yapraklı yaprakları 25li kümeler hâlinde olan ülkemizde orman oluşturan ve 5 türü bulunan kozalaklı bitkiler Yerel ağızlarda şam ve ışam olarak geçer Kıbrıs ağzında da şam biçimi kullanılır Az şam Azeri alanında şamağacı biçimi de geçer Eski Kıpçakçada şam olarak kullanılır Arapçadan kalma bir alıntı olduğu anlaşılıyor şamᶜ mum Başlangıçta Türkçede şam ağacı yani mum ağacı olarak kullanıldığı açıktır Daha sonra şam çam ağacı adı ellipse yoluyla şama çam dönüşmüştür Çam gibi reçineli ağaçların yağlı ve çabuk yanmaya elverişli bölümlerinin çıra olarak kullanıldığını biliyoruz O açıdan Arapçada mum olarak kullanılan şamᶜ sözü Türkçede kolaylıkla şam çam ağacı yani çıra veya mum ağacı değerini kazanmıştır Ağızlarda şam mum olarak da geçer Arapça şlerin Türkçede çye çevrildiğine sık sık tanık oluyoruz Ramstedt SKE 47 Türkçe çamı Korece čhamnamu the oak biçimiyle birleştirmiştir Daha sonra Räsänen V 97b de işaretiyle bu birleştirmeyi vermiştir Çağdaş diyalektlerin büyük bir bölümünde çam ağacına karagay adı verilir karagay karagay karagay ak çam köknar kızılkaragay çam karagay Tel karagay karagay Bu adın Moğolcadan alındığını biliyoruz Ramstedt KWb 169a Räsänen V 235 Doerfer TMEN 280 Leksika 133 Çağdaş diyalektlerde dar bir alanda narat adı da çam olarak kullanılır narat Blk narat Leksika 133 Bu adın da Moğolcadan geldiği anlaşılıyor narasun Eren TD 52 767 Tuvacada çam olarak xadı adının geçtiğini görüyoruz Hakasçada xara ve xazı adları geçer Çuvaşçada xır Yakutçada ise xırıya adı kullanılır Yakutçada bäs adı da çam olarak geçer Räsänen V 71b Rassadin Zaimstvovanija 82 Çuvaş ağızlarında yaxtă biçimi de göze çarpar Egorov ÊS 355 Räsänen StO 18 3 26 Sinor ResAltL 251 s 2 not Karaçaycada Tanne olarak balas adı geçer Räsänen V 60a Kürtçe çam pin sapin biçimi Türkçeden alınmıştır Türkçeden Bulgarca Sırpça Arnavutça Rumca Rumence gibi Balkan dillerine de çam olarak geçmiştir Yerel ağızlarda şam ve ışam olarak geçer Kıbrıs ağzında da şam biçimi kullanılır Az şam Azeri alanında şamağacı biçimi de geçer Eski Kıpçakçada şam olarak kullanılır Arapçadan kalma bir alıntı olduğu anlaşılıyor şamᶜ mum Başlangıçta Türkçede şam ağacı yani mum ağacı olarak kullanıldığı açıktır Daha sonra şam çam ağacı adı ellipse yoluyla şama çam dönüşmüştür Çam gibi reçineli ağaçların yağlı ve çabuk yanmaya elverişli bölümlerinin çıra olarak kullanıldığını biliyoruz O açıdan Arapçada mum olarak kullanılan şamᶜ sözü Türkçede kolaylıkla şam çam ağacı yani çıra veya mum ağacı değerini kazanmıştır Ağızlarda şam mum olarak da geçer Arapça şlerin Türkçede çye çevrildiğine sık sık tanık oluyoruz Ramstedt SKE 47 Türkçe çamı Korece čhamnamu the oak biçimiyle birleştirmiştir Daha sonra Räsänen V 97b de işaretiyle bu birleştirmeyi vermiştir Çağdaş diyalektlerin büyük bir bölümünde çam ağacına karagay adı verilir karagay karagay karagay ak çam köknar kızılkaragay çam karagay Tel karagay karagay Bu adın Moğolcadan alındığını biliyoruz Ramstedt KWb 169a Räsänen V 235 Doerfer TMEN 280 Leksika 133 Çağdaş diyalektlerde dar bir alanda narat adı da çam olarak kullanılır narat Blk narat Leksika 133 Bu adın da Moğolcadan geldiği anlaşılıyor narasun Eren TD 52 767 Tuvacada çam olarak xadı adının geçtiğini görüyoruz Hakasçada xara ve xazı adları geçer Çuvaşçada xır Yakutçada ise xırıya adı kullanılır Yakutçada bäs adı da çam olarak geçer Räsänen V 71b Rassadin Zaimstvovanija 82 Çuvaş ağızlarında yaxtă biçimi de göze çarpar Egorov ÊS 355 Räsänen StO 18 3 26 Sinor ResAltL 251 s 2 not Karaçaycada Tanne olarak balas adı geçer Räsänen V 60a Kürtçe çam pin sapin biçimi Türkçeden alınmıştır Türkçeden Bulgarca Sırpça Arnavutça Rumca Rumence gibi Balkan dillerine de çam olarak geçmiştir )

( PINE )

( PIN )

( KIEFER )

( PINUS )

- ERZEL[Ar. < ERẔEL] ile/değil/yerine/=/||/<> ERZEL

( Pek rezil Alçak soysuz olan )

- EŞ ANLAMLAR: ARKEOZOOLOJİ[İng. ZOOARCHAEOLOGY] ile/||/<> ARKEOLOJİ[İng. ARCHAEOLOGY] ile/||/<> ZOOLOJİ[İng. ZOOLOGY]

( Arkeolojik kazılarda bulunan hayvan kemiklerini arkeolojik bir bakış açısı ile değerlendiren; arkeoloji, zooloji, antropoloji ve ekoloji ile ortak çalışmalar disiplinler arası çalışmalar yürüten bilim dalıdır. @@ Çeşitli maddi kalıntılar aracılığıyla eski insan yaşamını ve aktivitelerini inceleyen bilim sahasıdır. Kelime, köken olarak Yunancada eski şeyler anlamına gelen archaia ve bilim ya da mantık anlamına gelen logos kelimelerinden türemiştir. Bu alanda çalışmalar yapan bilim insanlarına arkeolog adı verilir. @@ Hayvanların sınıflandırılması, dağılımı, davranışı, yapıları ve görevleri ile ilgili bilim dalı.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- EŞ ANLAMLI/MÜRADİF[Ar. < MURĀDİF] ile/||/<> EŞ ANLAMLI/MÜTERADİF[Ar. < MUTERĀDİF] ile/||/<> EŞ ANLAMLI/SİNONİM[Fr. < SYNONYME]

- EŞ ANLAMLI ile/||/<> ANLAMDAŞ

( anlamdaş Aynı veya hemen hemen aynı anlamda olan kelimeler birbirinin anlamdaşıdır ANLAMDAŞLIK Synonymie eş anlamlı kelime )

( SYNONYM )

- EŞ ANLAMLILIK ile/||/<> ANLAMDAŞLIK

- EŞ BASINÇ ile/||/<> İZOBAR EĞRİSİ

- EŞ BİÇİM/İZOMORF[Fr. < ISOMORPHE] ile/||/<> EŞ BİÇİMLİ/İZOMORFİK[Fr. < ISOMORPHIQUE] ile/||/<> EŞ BİÇİMLİLİK/İZOMORFİZM[Fr. < ISOMORPHISME]

- EŞ CİNSELLİK ile/||/<> HOMOSEKSÜELLİK

- EŞ ETKİ | ARTI ETKİLİ | SİNERJİK ile/||/<> SİNERJİK ile/||/<> SİNERJİK[Fr. < SYNERGIQUE]

( Birlikte faaliyet gösteren ve ayrı ayrı yaptıklarından daha fazla etki yapan birlikteli Diğer bir şeyle aynı hedefe yönelik hareket faaliyet veya etki gösteren )

( SYNERGIE | SYNERGIC )

( SYNERGIQUE )

( SYNERGETISCH )

- EŞ ETKİME | ARTI ETKİ | SİNERJİ ile/||/<> SİNERJİ ile/||/<> SİNERJİZM

( Sinerjizm birliktelik )

( SYNERGY )

( SYNERGIE )

- EŞ GÜDÜM/KOORDİNASYON[Fr. < COORDINATION] ile/||/<> EŞ GÜDÜMCÜ/KOORDİNATÖR[Fr. < COORDINATEUR] ile/||/<> EŞ GÜDÜMLÜ/KOORDİNE[Fr. < COORDINNÉ]

- EŞ GÜDÜMCÜLÜK ile/||/<> KOORDİNATÖRLÜK

- EŞ SESLİ ile/||/<> EŞ SESLİ

( aequivocus aequus eşit özdeş vox ses Ses bakımından birbirinin aynı ancak anlamları değişik olan sözcüklerin niteliği Çokanlamlı olan sözcükler Ör Kara bağ kaç çalmak Dil coğrafyasında aynı sesi kullanan bölgelere denir Azerbaycan Türkçesi omonim Türkmen Türkçesi omonim Gagauz Türkçesi omonim Özbek Türkçesi omonim şakldöş Uygur Türkçesi şakildóş söz Tatar Türkçesi omonim awazdaş süz Başkurt Türkçesi omonim omonim Krç Malk omonim Nogay Türkçesi omonim Kazak Türkçesi omonim Kırgız Türkçesi omonim Alt omonim aydıları tüňey te uçurı başka söstör Hakas Türkçesi omonim Tuva Türkçesi omonim Türkçesi omonim Rusça omonim )

( EQUIVOCAL | UNIVOCAL | UNIVOCATION )

( ÉQUIVOQUE | ISOPHONE, ISOPHONIQUE | UNIVOQUE | UNIVOCITÉ, UNIVOCATION )

( ÄQUIVOK | EINDEUTIG | EINDEUTIGKEIT )

( AEQUIVOCUS | UNIVOCUS | UNIVOCATIO )

( OMOFONO )

( ΟΜΌΗΧΟΣ / ομόηχος )

- EŞ SESLİ ile/||/<> TEK ANLAMLI ile/||/<> TEK ANLAMLILIK

( (Lat. aequivocus < aequus = eşit, özdeş; vox = ses): Ses bakımından birbirinin aynı, ancak anlamları değişik olan sözcüklerin niteliği. Çokanlamlı olan sözcükler (Ör. Kara, bağ, kaç, çalmak.) @@ Dil coğrafyasında aynı sesi kullanan bölgelere denir. @@ Azerbaycan Türkçesi: omonim; Türkmen Türkçesi: omonim; Gagauz Türkçesi: omonim; Özbek Türkçesi: omonim ~şakldöş; Uygur Türkçesi: şakildóş söz; Tatar Türkçesi: omonim ~ awazdaş süz; Başkurt Türkçesi: omonim;Kmk: omonim; Krç.-Malk.: omonim; Nogay Türkçesi: omonim; Kazak Türkçesi: omonim; Kırgız Türkçesi: omonim; Alt:: omonim ~ aydıları tüňey, t'e uçurı başka söstör; Hakas Türkçesi: omonim; Tuva Türkçesi: omonim; Şor Türkçesi: omonim; Rusça: omonim )

( EQUIVOCAL | UNIVOCAL | UNIVOCATION~UNIVOCAL | MONOSEMIC~UNIVOCATION | MONOSEMY )

( ÉQUIVOQUE | ISOPHONE, ISOPHONIQUE | UNIVOQUE | UNIVOCITÉ, UNIVOCATION~UNIVOQUE | MONOSÉMIQUE~UNIVOCITÉ, UNIVOCATION | MONOSÉMIE )

( AEQUIVOCUS | UNIVOCUS | UNIVOCATIO~UNIVOCUS~UNIVOCATIO )

( ÄQUIVOK | EINDEUTIG | EINDEUTIGKEIT~EINDEUTIG | MONOSEMISCH~EINDEUTIGKEIT | MONOSEMIE )

( OMOFONO~MONOSEMICO~MONOSEMIA )

( ΟΜΌΗΧΟΣ / ομόηχος~ΜΟΝΌΣΗΜΟΣ / μονόσημος~ΜΟΝΟΣΗΜΊΑ / μονοσημία )

- EŞ SICAK EĞRİSİ ile/||/<> İZOTERM EĞRİSİ

- EŞ YAPILI | İZOMORFİK ile/||/<> İZOMORFİK[Fr. < ISOMORPHIQUE]

( Morfolojik olarak benzer olan )

( ISOMORPHIC )

( ISOMORPHIQUE )

- EŞ YÜKSELTİ EĞRİSİ ile/||/<> İZOHİPS EĞRİSİ

- EŞ ZAMANLI | EŞ ANLI | EŞ SÜREMLİ ile/||/<> EŞ ZAMANLILIK | EŞ ANLILIK | EŞ SÜREMLİLİK

- EŞ ZAMANLILIK/SENKRONİ[Fr. < SYNCHRONIE] ile/||/<> EŞ ZAMANLILIK/SENKRONİZM[Fr. < SYNCHRONISME]

- EŞ ile/||/<> EŞHÂS

( Onun. İLE/||/<> Şahıslar. )

- EŞ ile/ve/||/<> EŞİT

- EŞ ile/ve/değil/||/<>/< GİBİ

- EŞ ile/||/<> HAYAT ARKADAŞI

- EŞ ile/ve/değil/||/<>/< TAMAMLAYACI/TAMAMLAYAN

- ESAHH[Ar. < EṢAḤḤ] ile/değil/yerine/=/||/<> ESSAH

( Doğru gerçek olan )

- ESAME[Ar. < ESÂMĮ'DEN] ile/||/<> ...

( Yeniçerilerin ana kütükte kayıtlı olan adları )

- ESÂME ile/||/<> ESÂMİLER ile/||/<> PURUZ

( Yeniçerililer'in kayıtlı olduğu kütük defter. İLE/||/<> Ana kütük defterine adı ve ücreti yazılmış yeniçeriler ve öteki görevlilere verilen ad. İLE/||/<> Rumeli'de tutulan tevzî defterlerine verilen ad. )

- ESAMİ[Ar. < ESĀMĮ'DEN] ile/değil/yerine/=/||/<> ESAME

( Adlar esami )

- ESAMİ[Ar. < ESĀMĮ] ile/değil/yerine/=/||/<> ESAME

- ESÂMİ ile/||/<> MEZKÛR ile/||/<> MUTEBER

( Adlar. İLE/||/<> Zikredilen, sözü edilen. İLE/||/<> İtibar edilen, kabul gören. )

- EŞANTİYON | ÖRNEKLİK ile/||/<> ÖRNEKLİK

( Malların tecimsel nitelikte olmayan örnekleri Bir maldan alınan parça göstermelik )

( SAMPLE | SPECIMEN )

( ÉCHANTILLON | SPÉCIMEN )

- ESARET[Ar. < ESĀRET] ile/değil/yerine/=/||/<> TUTSAKLIK | BOYUNDURUK

( tutsaklık boyunduruk Hâkimiyet altında bulunma )

- ESARETİN BEDELİ(SHAWSHANK REDEMPTION) ile/ve/||/<>/> LA CASA DE PAPEL

( ile/ve/||/<>/> )

( TUTUKEVİ(HAPİSHANE)

ESARETİN BEDELİ (SHAWSHANK REDEMPTION) (1994)

THE OZ (dizi)

PRISON BREAK (dizi)

PAPILLON (1973)

ESCAPE FROM PRETORIA (2020)

TUTUKLULAR (PRISONERS) (2013)

SON KALE (THE LAST CASTLE) (2001)

ALCATRAZ

İLK KIYIM (MURDER IN THE FIRST) (1995)

YARGIÇ (THE JUDGE) (2014)

ZİNDAN ADASI (SHUTTER ISLAND) (2010)

SUÇ ÇIKMAZI (FELON) (2008)

UN PROPHÈTE (2009)

CELDA 211 (2009)

HUNGER (2008)

PRZESLUCHANIE (1989)

BIRDMAN OF ALCATRAZ (1962)

IN THE NAME OF THE FATHER (1993)

LE TROU (1960)

LA CASA DE PAPALLE (dizi) (2017-2020)



BİR TÜR/BÖLÜM TUTUKLULUK/TUTSAKLIK

YEŞİL YOL (GREEN MILE) (1999)

YEDİ (SEVEN) (1995)

12 YILLIK TUTSAKLIK (12 YEARS A SLAVE) (2013)

TİBET'TE YEDİ YIL (SEVEN YEARS IN TIBET) (1997)

YENİ YAŞAM (CAST AWAY) (2000)

TRUMAN SHOW (1998)

HÜCRE NO:7 MUCİZESİ (MIRACLE IN CELL NO:7) (2013)

KÜP (CUBE) I, II, III (1997, 2002, 2004)

DENEY (THE EXPERIMENT) (2010)

OYUN (THE GAME) (1997)

BUGÜN, DÜNDÜ (GROUNDHOG DAY) (1993) :)

SOFİ'NİN SEÇİMİ (SOPHIE'S CHOICE) (1982)

ÇİZGİLİ PİJAMALI ÇOCUK (THE BOY IN THE STRIPED PAJAMAS) (2008)

SCHINDLER'İN DİZİNİ (SCHINDLER'S LIST)(1993)

PİYANİST (2002)

THELMA VE LOUISE (1991)

GİZLİ SAYILAR (HIDDEN FIGURES) (2016)

BİRKAÇ İYİ ADAM (A FEW GOOD MEN) (1992)

TERMINAL (2004)

BİZ MELEK DEĞİLİZ (WE ARE NOT ANGELS) (1989)

ÇAŞIT OYUNU (SPY GAME) (2001)

SÜREKLİ GENÇ (FOREVER YOUNG) (1992)

KIRILMA NOKTASI (POINT BREAK) (1991)

TANGO VE CASH (1989)

DÖVÜŞ KULÜBÜ (FIGHT CLUB) (1999)

127 SAAT (127 HOURS) (2010)

GELECEĞE DÖNÜŞ (BACK TO THE FUTURE) I, II, III (1985)

YAŞLI DELİKANLI (OLDBOY) (2003)

JUMANJİ (1995) )

- ESARETİN BEDELİ(SHAWSHANK REDEMPTION) ile/ve/||/<>/< RASHOMON

( "Rashomon Etkisi"nin, felsefe, bilim, sanat, sinema, psikoloji, tüze(hukuk), adlî tıp ve psikoloji alanlarındaki karşılıklarını daha kapsamlı değerlendirebilmek için Rashomon filmini izleyebilir ve sevgili Sevil Atasoy hocamızın sunumunu dinlemek için burayı tıklayınız... )

( )

( )

- EŞAR-I GUDDEVİYE ile/||/<> POILS GLANDULAIRES[Fr.] ile/||/<> BEZ TÜYLER

( botanik )

( POILS GLANDULAIRES )

- ESAS DURUŞ ile/||/<> ESAS VAZİYET

- ESAS DURUŞ ile/||/<> RAHAT DURUŞ ile/||/<> TEMEL DURUŞ ile/||/<> DİK DURUŞLU ile/||/<> HAZIR OL DURUŞU ile/||/<> İHTİRAM DURUŞU ile/||/<> MUM DURUŞU ile/||/<> SAYGI DURUŞU

( Durmak işi Takınılan tavır )

- ESAS | ESASÎ ile/||/<> TEMEL ile/||/<> TEMEL[Yun.]

( Mimarlık Toprak altında kalan üzerine yapının anaduvarları çıkılan taş döşek 1 Genel anlamda Bir şeyin üzerinde temellendiği kurulduğu şey bir evin temeli bir kurumun temeli vb 2 Tinsel nitelikte bir şeyin varsaydığı ve kendisine dayandığı ilke Ma tematiğin temeli hukukun temeli eğitimin temeli ahlakın temeli vb Ahlakın temeli bir ahlak öğretisinde ahlaksal doğruların kendisinden çıkarıldığı ilkedir ör Epikurosun ahlak felsefesinde bu ilke hazdır 3 Bütün bir bilgiler bağlamının kendisinden çıkarılabildiği en genel ve en yalın önerme en genel önermelerden ve en genel düşüncelerden kurulmuş bir dizge Ör Tümevarımın temeli kendisinden biçimsel olarak olaylardan yasalara geçme hakkının çıkarılabileceği bir ilkedir sıfat biyoloji R θεμέλιον temel Anadolunun bir bölümünde temele him adı verilir him Eski Türkçede temel olarak ul biçimi kullanılır Clauson ED 124a )

( FOUNDATION | BASIC | BASE )

( FONDEMENT | FONDAMENTAL )

( FUNDAMENT, SOCKEL | GRUND, GRUNDLAGE, FUNDAMENT )

( FUNDAMENTUM )

( ΘΕΜΈΛΙΟΝ / θεμέλιον )

- ESAS[Ar. < ESĀS] ile/değil/yerine/=/||/<> ESAS

( esas duruş esaskız esasoğlan esas vaziyet Bir şeyin özünü oluşturan ana öge yapı taşı asliye Bir iş veya sözde doğru biçim Ana temel olarak alınan yapı taşı asıl uknum üs II )

- ESAS ile/ve/||/<> İRÂDE ile/ve/||/<> SONUÇ"

( Usûl/yöntem, esastan önce gelir/gelmelidir. İLE/VE/||/<> İhtiyâr[< Hayır!][yapmama bilgisi/isteği], irâdeden[yapma bilgisi/isteği] önce gelir/gelmelidir. İLE/VE/||/<> Süreç, sonuçtan önce gelir/gelmelidir. )

- ESAS/ASIL ile/ve/||/<> DAYANAK

- ESASEN[Ar. < ESĀSEN] ile/değil/yerine/=/||/<> ZATEN | ASLINDA

( Başından temelinden kökeninden zaten Nasıl olsa aslında )

- ESASÎ | BAZİK ile/||/<> BAZİK ile/||/<> BAZİK[Fr. < BASIQUE]

( bazal kimya Baz özelliklerine sahip kimyasal madde Alkalik )

( BASIC )

( BASIQUE )

( BASISCH )

- ESASİ[Ar. < ESĀSĪ] ile/değil/yerine/=/||/<> ASAL

- ESASINDA ile/ve/değil/yerine/||/<>/< ESNASINDA

- ESASTAN BOZMA ile/||/<> GEMİ BOZMA ile/||/<> ONLUK BOZMA ile/||/<> USULDEN BOZMA

( Bozmak işi tağyir Değiştirilmiş )

- ESATİR | ÖYKÜNCE ile/||/<> ÖYKÜNCE ile/||/<> MASAL

( Dinleyenlere aktöre ve yaşam anlayışı yönünden bazı sonuçlar çıkarma olanakları sağlayan genellikle hayvanlar ara sıra Tanrı ya da insanlarla ilgili imgesel kısa ve tek olaylı halk anlatım türü masal söylence nedenli söylence masalcık hayvan öyküncesi Bir ahlak dersi vermek amacıyla koşuk biçiminde söylenmiş eğretilemeli öykü İnsanoğlunun evren dünya yaşam doğa toplum ve kendisiyle ilgili tarihsel oluşum düşün istek ve izlenimlerinin az ya da çok değişikliğe uğrayarak ağızdan ağıza geçme yoluyla çağımıza ulaşan geleneksel anlatı örnekleri öykülü masal küme masal sevi masalı yiğitlik masalı kurtarım masalı Genellikle halkın yarattığı ağızdan ağıza kuşaktan kuşağa sürüp gelen olağanüstü kişilerin başından geçen olağandışı olayları anlatan öykü türü Kötülükle iyiliğin çarpıştığı olaylara bir tekerleme ile başlanır sonunda iyilik üstün gelir Konular peri Keloğlan hain vezir padişah şehzadeler fakir kız ya da delikanlı gibi kahramanlar çevresinde döner Temsillerle eşyayı canlılaştırma hayvanları dile getirme gibi yollarla çekici bir şekil verilmiş kısa hikâye MASAL YAZARI MASALYAZAR Fabuliste Olağanüstü kişiler ve olaylarla geliştirilen öykü )

( FABULATE )

( FABLE )

( FABEL, FEBULAT )

- ESATİR[Ar. < ESĀṬĪR] ile/değil/yerine/=/||/<> MİTOLOJİ

- ESATİRÎ[Ar. < ESĀṬĪRĪ] ile/değil/yerine/=/||/<> MİTOLOJİK

- ESBÂB ile/||/<> ERBÂB

( Sebepler. İLE/||/<> Sahipler, malikler. )

- ESBAB[Ar. < ESBĀB] ile/değil/yerine/=/||/<> ESBAP

( Sebepler Araçlar )

- ESBABIMUCİBE[Ar. < ESBĀB + MŪCİBE] ile/değil/yerine/=/||/<> GEREKÇE

- ESBAK[Ar. < ESBAḲ] ile/değil/yerine/=/||/<> ESBAK

( Eski geçmiş önceki )

- ESCALATİON[Fr. < ESCALATION] ile/değil/yerine/=/||/<> ESKALASYON

( İhalelerde sözleşme fiyatının maliyetlerdeki artışa göre güncellenmesi )

- ESCALOPE[Fr. < ESCALOPE] ile/değil/yerine/=/||/<> ESKALOP

( İnce dövülmüş yağsız sinirsiz tavuk veya dana eti )

- ESCAPE[İng.] ile/||/<> VAZGEÇMEK[Fars. < VÂZ + TÜR. < GEÇMEK]

( ESCAPE )

- EŞCÂR ile/||/<> EŞCÂR-I MÜSMİRE ile/||/<> EŞCÂR-I GAYR-İ MÜSMİRE

( Ağaçla. İLE/||/<> Meyveli Ağaçlar. İLE/||/<> Meyvesiz ağaçlar. )

- ESCARPİN[Fr. < ESCARPIN] ile/değil/yerine/=/||/<> İSKARPİN

( Ökçeli konçsuz ayakkabı )

- EŞCİNSEL | HOMOSEKSÜEL ile/||/<> HOMOSEKSÜEL[Fr. < HOMOSEXUEL]

( Eşcinsel )

( HOMOSEXUAL )

( HOMOSEXUEL )

- ESCORTE[Fr. < ESCORTE] ile/değil/yerine/=/||/<> ESKORT

( koruma aracı Ücretini veren kişinin istediği mekâna gelerek para karşılığı cinsel ilişkiye giren kadın )

- ESCRİME[Fr. < ESCRIME] ile/değil/yerine/=/||/<> ESKRİM

( Dürtücü kılıç kesici kılıç ve delici kılıç adı verilen silahlarla yapılan spor kılıç oyunu )

- EŞDEĞERLİLİK ile/ve/||/<> BÜTÜNLÜK

- ESED ile/||/<> ASLAN

( Felis leo Etçiller Carnivora takımının kedigiller Felidae familyasından bir memeli türü Uzunluğu 160 kuyruğu 70 cm ve ucu püsküllüdür Rengi sarıesmerdir Erkekleri yeleli olur Asya ve Afrikada yaşar zooloji Az aslan arıslan arslan a rslan KarT arıslan arıslanka dişi aslan Sonundaki ka eki Slavcada dişil sözlerin yapımında kullanılan bir ektir Kowalski KT 3334 Blk aslan Krç aslan arstan arıslan arıslan arıstan Alt Tel arsılan Altay Türkleri arsıl biçimini de kullanırlar Teleütler aslana arsıl ayū adını verirler arzılaŋ Tuvalar arsıl aba adını da kullanırlar Bu diyalektlerde aba ayı olarak geçer O bakımdan arsıl aba adı Teleütlerin kullandığı arsıl ayū adına benzer arăslan Tatarcadan geçmiştir Ancak Çuvaşçada aslan sözünün eski karşılığı da saklanmıştır uslan kayǎk aslan Eski Türkçeden başlayarak kullanılır arslan Orta Türkçede arslan biçimi geçer Eski Kıpçakçada da arslan olarak kullanılır arsıl an eki Németh Melich Arm 293295 Kâşgarlı Mahmudun tanıklığına göre arsıl kestane rengi kumral olarak kullanılır Sonundaki a n da eski ve yeni diyalektlerde yaygın olarak kullanılan bir küçültme ekidir Eckmann TDAY 1955 16 Némethin etimolojisini olduğu gibi benimsemiştir Patrubány NyK 16 459 arslan arıslan biçimini açıklamak için Türkçe sarı sözünün Yakutça karşılığından yola çıkmıştır Yakutçada baştaki slerin düştüğünü biliyoruz Buna göre Türkçe sarının Yakutçada arıya çevrildiği düşünülebilir Patrubánya göre Türkçe arslan arıslan biçimi Yakutça arının bir türevidir ar sıl eki aŋ Sonundaki aŋ diyalektlerde vahşi hayvan olarak geçer Bu açıklamaya göre arıslanın sarımtırak vahşi hayvan anlamına geldiği anlaşılıyor İlk bakışta bu açıklama düşündürücüdür Buna göre arslan aslan sözünün Yakutça bir biçim olması gerekir Ancak bütün Türkler arasında yaşayan arslanın aslan Yakutça bir biçim olduğu düşünülemez Budenz NyK 16 460 arslanın etimolojisi üzerinde dururken kaplan ve sırtlan sözlerini de göz önünde tutmak gerektiğini seslendirmiştir Başka bir deyişle ona göre arslan sözünün açıklanmasının mutatis mutandis kaplan ve sırtlan biçimlerine de uyması kaçınılmaz bir koşuldur Budenzin ortaya attığı bu koşul ilk bakışta düşündürücüdür Sonraki çalışmalarda bu koşulun sık sık dile getirildiğini görüyoruz Ligeti TörK 230 Budenz gibi Bang KSz 17 112146 da arslanı kaplan biçimiyle birlikte açıklamaya çalışmıştır Bang Türkçe ılan yılan sürünen sözüne dayanmak istemiştir Ona göre arslan sözü arsıl ılan biçiminden çıkmıştır Türk diyalektlerinde yaşayan biçimler arasında arsıl biçimi de kullanılır Patrubány gibi Bang da arsılın ar bölümünde bir renk anlamı aramış ve arpulan ala geyik sığın adındaki ar sözünü örnek olarak kullanmıştır Némethin yazdığı gibi Bangın açıklaması benimsenemez Yalnız kaplan sırtlan gibi sözlerin oluşumunda arslan biçiminin analojik baskısı göz ardı edilemez Vámbéry Die primitive Cultur des turkotatarischen Volkes Helsinki 1879 arslanı arıs güçlü ve lan vahşi hayvan bölümlerine ayırmıştır Ramstedt Formenlehre 230 eski açıklamaları göz önüne almayarak arslanı ars arkira kükremek ve laŋ Çince lan vahşi hayvan hayvan bölümlerine ayırmıştır Egorov ÊS 3132 Vámbéry Ramstedt ve Şçerbakın açıklamalarını özet olarak vermiş Kırgızca arsılda kükremek fiilini de saymıştır Şçerbak İRLTJa 137138 arslanın kestane rengi anlamına gelen ārın sıl ekiyle kurulmuş arsıl biçimiyle aŋ sözünün birleşmesinden oluştuğu yolundaki eski etimolojiyi benimsemiştir Bu etimolojiye göre aŋ sözü arslana yırtıcı hayvan anlamını kazandırmıştır Şçerbaka göre bu açıklama ses ve anlam yönlerinden inandırıcı olmakla kalmaz kaplan kapılan sırtlan sırtlı an gibi benzer hayvanların adlandırılmasında kullanılan yönteme de uyar Şçerbak JaS 101 31 Türkçe arslanın sonundaki ekin yırtıcı hayvan anlamına gelen aŋ sözünden geldiğini savunan uzmanlar arslanın eski ve yeni diyalektlerde arslan olarak geçtiğini göz ardı ederek çağdaş diyalektlerin küçük bir bölümünde kullanılan arslaŋ biçimine ağırlık vermişlerdir Ancak bu biçimin yalnız aŋ sözünün yaşadığı diyalektlerde kullanıldığı anlaşılıyor Bu durum karşısında arslaŋ biçiminin halk etimolojisi sonunda ortaya çıktığı açıklık kazanıyor Bu etimolojiyi doğrulamak üzere tanık olarak kullanılan kaplan sırtlan gibi sözler de eski ve yeni diyalektlerde yalnız kaplan sırtlan olarak geçer Kaldı ki arslanın sonunda geçtiği ileri sürülen aŋ sözünün Türkçe bir öge olup olmadığını da açık olarak bilmiyoruz Örn Clausona göre ED 166a s v 3 eŋ Hakasça Tuvaca Kırgızca gibi diyalektlerde wild game olarak geçen aŋ Moğolca bir alıntıdır Bu yolda daha çok bilgi edinmek için Sevortyan ÊSTJa 1974 152153 Baskakov Russkie familii 101 174 da arslanı arsıl aŋ diye açıklamıştır Räsänen MTS 104 arslanı lan ekiyle kurulmuş bir türev olarak vermiştir Türkçe kaplan sırtlan gibi Daha sonra Räsänen V 27a Altayca arsıl wild Tubaca arsıl aba Teleütçe arsıl aŋ Soyotça arzılaŋ biçimleriyle açıklamaya çalışmıştır Clauson ED 238 arslanı hayvan adlarında kullanılan lan endingi ile kurulduğunu ve aslan ve arıslan olarak geçtiğini bildirmiştir Ona göre Moğolca arslan arsalan biçimi Türkçeden kalma eski bir alıntıdır Clauson sözlüğünün Suffixes bölümünün Endings alt bölümünde lan endingi ile kurulduğu düşünülen sözlerin başında arslanı da saymıştır Ligeti TörK 230 de arslanı lan len ekiyle kurulmuş türevler arasında arıslan olarak vermiştir Ligeti AOH 17 21 Pritsak Handbuch der Orientalistik Turkologie 36 arslanın İranca parstan geldiğini yazmıştır Doerfer TMEN 453 Brockelmann OGM 76 b da arslanı lan formansı ile yapılmış bir türev olarak kaplan sırtlan gibi örneklerle birlikte saymış ancak ars bölümü üzerinde durmamıştır Sevortyan ÊSTJa 1974 173175 arslanın etimolojisine ilişkin belli başlı görüş ve önerileri özetlemeye çalışmıştır Ancak onun Patrubányın ve özellikle Némethin açıklamalarını yanlış olarak verdiğini saklamayalım Németh arslanın sonunda a n ekinden söz etmişti Sevortyan ise Némethin etimolojisini arsıl aŋ olarak vermiştir Daha açık bir anlatımla Sevortyan Némethin arslanın sonunda yırtıcı hayvan olarak kullanılan aŋ geçtiğini açıkladığını bildirmiştir ki yanlıştır Doerfer TMEN 453 Bang Ramstedt Pritsakın etimolojilerini eleştirmiş özellikle Pritsakın arslanı İranca parstan geldiği konusundaki etimolojisinin ses anlam ve kültür tarihi bakımlarından olanaksız olduğunu vurgulamıştır Patrubányı bir yana bırakalım Doerferin Némethin etimolojisinden habersiz kaldığı göze çarpıyor Doerfer Türkçe arslanın Moğolcaya geçtiğini açıkladığı gibi Balkan ve Kafkas dillerinde Türkçeden kalma bir alıntı olarak kullanıldığını da bildirmiştir Farsça arslān biçimi de Türkçeden alınmıştır İbragimov ST l 1977 4547 belli başlı etimolojik açıklamaları özet olarak vermiştir Türkçe arslan aslan Türkler ve komşuları arasında kişi adı olarak da kullanılır Örn Rusçada Ruslan olarak kalmıştır Vasmer REW 1 550 663 Bu yolda daha çok bilgi edinmek için Baskakov Russkie familii 101 174 Pelliot BSOS 6 565 Bangın yazısına göndermede bulunmakla yetinmiştir Joki LwSS 147 arslanın Moğolcadan geldiğini ileri sürmüştür Leksikanın kaplan ve arslan maddelerinde eski ve yeni veriler özenle gözden geçirilmiştir 157158 s Türkmencede kullanılan Gaplaŋ biçiminin sonundaki ŋ sesinin Türkmencede kaplan olarak kullanılan peleŋ adının baskısı altında ortaya çıkmış olabileceği dile getirilmiştir Benim düşünceme göre Gaplaŋın sonundaki ŋda eski ve yeni Türk diyalektlerinde yırtıcı hayvana verilen aŋ adının baskısı da göz ardı edilemez Dar bir alanda kullanılan arsıl aŋ arslan adı da düşündürücü bir örnektir Şçerbak İRLTJa 137138 s Türkmencede aŋ biçiminin kullanılmadığı göze çarpıyorsa da Leksikanın aŋ maddesinde 417 s aŋta kovalamak izlemek aramak biçimine dayanılarak Türkmencede aŋ biçiminin geçtiği açıklanmıştı Leksikanın arslan maddesinde 158 s de Teleütlerin arslana arsıl aŋ adını verdikleri üzerinde durulmuştu Ancak yazarlar bu adın daha çok arslandan kalma bir ters çevirmeye benzediğini dile getirmişlerdir Macarca oroszlán eski bir Türk dilinden alınmıştır Gombocz BTLw 150 Németh Melich Arm 293295 Ligeti TörK Fasmer Vasmer Živaja Starina 17 148149 Rusçada fil olarak kullanılan slon biçimini Türkçe arslan sözüyle birleştirmiştir Räsänen V 27a de Slavca slonun Türkçe arslandan alındığını yazmıştır Ancak İvanov Êtimologija 1975 157 Rusça slon ile arslan arasında bir ilgi kurulamayacağını dile getirmiştir Röhrborn UWb l 202a Clauson Studies 148 Kara Hamilton Arm 80 Golden Introduction 121 Leksika 157158 Az aslan arıslan arslan a rslan KarT arıslan arıslanka dişi aslan Sonundaki ka eki Slavcada dişil sözlerin yapımında kullanılan bir ektir Kowalski KT 3334 Blk aslan Krç aslan arstan arıslan arıslan arıstan Alt Tel arsılan Altay Türkleri arsıl biçimini de kullanırlar Teleütler aslana arsıl ayū adını verirler arzılaŋ Tuvalar arsıl aba adını da kullanırlar Bu diyalektlerde aba ayı olarak geçer O bakımdan arsıl aba adı Teleütlerin kullandığı arsıl ayū adına benzer arăslan Tatarcadan geçmiştir Ancak Çuvaşçada aslan sözünün eski karşılığı da saklanmıştır uslan kayǎk aslan Eski Türkçeden başlayarak kullanılır arslan Orta Türkçede arslan biçimi geçer Eski Kıpçakçada da arslan olarak kullanılır arsıl an eki Németh Melich Arm 293295 Kâşgarlı Mahmudun tanıklığına göre arsıl kestane rengi kumral olarak kullanılır Sonundaki a n da eski ve yeni diyalektlerde yaygın olarak kullanılan bir küçültme ekidir Eckmann TDAY 1955 16 Némethin etimolojisini olduğu gibi benimsemiştir Patrubány NyK 16 459 arslan arıslan biçimini açıklamak için Türkçe sarı sözünün Yakutça karşılığından yola çıkmıştır Yakutçada baştaki slerin düştüğünü biliyoruz Buna göre Türkçe sarının Yakutçada arıya çevrildiği düşünülebilir Patrubánya göre Türkçe arslan arıslan biçimi Yakutça arının bir türevidir ar sıl eki aŋ Sonundaki aŋ diyalektlerde vahşi hayvan olarak geçer Bu açıklamaya göre arıslanın sarımtırak vahşi hayvan anlamına geldiği anlaşılıyor İlk bakışta bu açıklama düşündürücüdür Buna göre arslan aslan sözünün Yakutça bir biçim olması gerekir Ancak bütün Türkler arasında yaşayan arslanın aslan Yakutça bir biçim olduğu düşünülemez Budenz NyK 16 460 arslanın etimolojisi üzerinde dururken kaplan ve sırtlan sözlerini de göz önünde tutmak gerektiğini seslendirmiştir Başka bir deyişle ona göre arslan sözünün açıklanmasının mutatis mutandis kaplan ve sırtlan biçimlerine de uyması kaçınılmaz bir koşuldur Budenzin ortaya attığı bu koşul ilk bakışta düşündürücüdür Sonraki çalışmalarda bu koşulun sık sık dile getirildiğini görüyoruz Ligeti TörK 230 Budenz gibi Bang KSz 17 112146 da arslanı kaplan biçimiyle birlikte açıklamaya çalışmıştır Bang Türkçe ılan yılan sürünen sözüne dayanmak istemiştir Ona göre arslan sözü arsıl ılan biçiminden çıkmıştır Türk diyalektlerinde yaşayan biçimler arasında arsıl biçimi de kullanılır Patrubány gibi Bang da arsılın ar bölümünde bir renk anlamı aramış ve arpulan ala geyik sığın adındaki ar sözünü örnek olarak kullanmıştır Némethin yazdığı gibi Bangın açıklaması benimsenemez Yalnız kaplan sırtlan gibi sözlerin oluşumunda arslan biçiminin analojik baskısı göz ardı edilemez Vámbéry Die primitive Cultur des turkotatarischen Volkes Helsinki 1879 arslanı arıs güçlü ve lan vahşi hayvan bölümlerine ayırmıştır Ramstedt Formenlehre 230 eski açıklamaları göz önüne almayarak arslanı ars arkira kükremek ve laŋ Çince lan vahşi hayvan hayvan bölümlerine ayırmıştır Egorov ÊS 3132 Vámbéry Ramstedt ve Şçerbakın açıklamalarını özet olarak vermiş Kırgızca arsılda kükremek fiilini de saymıştır Şçerbak İRLTJa 137138 arslanın kestane rengi anlamına gelen ārın sıl ekiyle kurulmuş arsıl biçimiyle aŋ sözünün birleşmesinden oluştuğu yolundaki eski etimolojiyi benimsemiştir Bu etimolojiye göre aŋ sözü arslana yırtıcı hayvan anlamını kazandırmıştır Şçerbaka göre bu açıklama ses ve anlam yönlerinden inandırıcı olmakla kalmaz kaplan kapılan sırtlan sırtlı an gibi benzer hayvanların adlandırılmasında kullanılan yönteme de uyar Şçerbak JaS 101 31 Türkçe arslanın sonundaki ekin yırtıcı hayvan anlamına gelen aŋ sözünden geldiğini savunan uzmanlar arslanın eski ve yeni diyalektlerde arslan olarak geçtiğini göz ardı ederek çağdaş diyalektlerin küçük bir bölümünde kullanılan arslaŋ biçimine ağırlık vermişlerdir Ancak bu biçimin yalnız aŋ sözünün yaşadığı diyalektlerde kullanıldığı anlaşılıyor Bu durum karşısında arslaŋ biçiminin halk etimolojisi sonunda ortaya çıktığı açıklık kazanıyor Bu etimolojiyi doğrulamak üzere tanık olarak kullanılan kaplan sırtlan gibi sözler de eski ve yeni diyalektlerde yalnız kaplan sırtlan olarak geçer Kaldı ki arslanın sonunda geçtiği ileri sürülen aŋ sözünün Türkçe bir öge olup olmadığını da açık olarak bilmiyoruz Örn Clausona göre ED 166a s v 3 eŋ Hakasça Tuvaca Kırgızca gibi diyalektlerde wild game olarak geçen aŋ Moğolca bir alıntıdır Bu yolda daha çok bilgi edinmek için Sevortyan ÊSTJa 1974 152153 Baskakov Russkie familii 101 174 da arslanı arsıl aŋ diye açıklamıştır Räsänen MTS 104 arslanı lan ekiyle kurulmuş bir türev olarak vermiştir Türkçe kaplan sırtlan gibi Daha sonra Räsänen V 27a Altayca arsıl wild Tubaca arsıl aba Teleütçe arsıl aŋ Soyotça arzılaŋ biçimleriyle açıklamaya çalışmıştır Clauson ED 238 arslanı hayvan adlarında kullanılan lan endingi ile kurulduğunu ve aslan ve arıslan olarak geçtiğini bildirmiştir Ona göre Moğolca arslan arsalan biçimi Türkçeden kalma eski bir alıntıdır Clauson sözlüğünün Suffixes bölümünün Endings alt bölümünde lan endingi ile kurulduğu düşünülen sözlerin başında arslanı da saymıştır Ligeti TörK 230 de arslanı lan len ekiyle kurulmuş türevler arasında arıslan olarak vermiştir Ligeti AOH 17 21 Pritsak Handbuch der Orientalistik Turkologie 36 arslanın İranca parstan geldiğini yazmıştır Doerfer TMEN 453 Brockelmann OGM 76 b da arslanı lan formansı ile yapılmış bir türev olarak kaplan sırtlan gibi örneklerle birlikte saymış ancak ars bölümü üzerinde durmamıştır Sevortyan ÊSTJa 1974 173175 arslanın etimolojisine ilişkin belli başlı görüş ve önerileri özetlemeye çalışmıştır Ancak onun Patrubányın ve özellikle Némethin açıklamalarını yanlış olarak verdiğini saklamayalım Németh arslanın sonunda a n ekinden söz etmişti Sevortyan ise Némethin etimolojisini arsıl aŋ olarak vermiştir Daha açık bir anlatımla Sevortyan Némethin arslanın sonunda yırtıcı hayvan olarak kullanılan aŋ geçtiğini açıkladığını bildirmiştir ki yanlıştır Doerfer TMEN 453 Bang Ramstedt Pritsakın etimolojilerini eleştirmiş özellikle Pritsakın arslanı İranca parstan geldiği konusundaki etimolojisinin ses anlam ve kültür tarihi bakımlarından olanaksız olduğunu vurgulamıştır Patrubányı bir yana bırakalım Doerferin Némethin etimolojisinden habersiz kaldığı göze çarpıyor Doerfer Türkçe arslanın Moğolcaya geçtiğini açıkladığı gibi Balkan ve Kafkas dillerinde Türkçeden kalma bir alıntı olarak kullanıldığını da bildirmiştir Farsça arslān biçimi de Türkçeden alınmıştır İbragimov ST l 1977 4547 belli başlı etimolojik açıklamaları özet olarak vermiştir Türkçe arslan aslan Türkler ve komşuları arasında kişi adı olarak da kullanılır Örn Rusçada Ruslan olarak kalmıştır Vasmer REW 1 550 663 Bu yolda daha çok bilgi edinmek için Baskakov Russkie familii 101 174 Pelliot BSOS 6 565 Bangın yazısına göndermede bulunmakla yetinmiştir Joki LwSS 147 arslanın Moğolcadan geldiğini ileri sürmüştür Leksikanın kaplan ve arslan maddelerinde eski ve yeni veriler özenle gözden geçirilmiştir 157158 s Türkmencede kullanılan Gaplaŋ biçiminin sonundaki ŋ sesinin Türkmencede kaplan olarak kullanılan peleŋ adının baskısı altında ortaya çıkmış olabileceği dile getirilmiştir Benim düşünceme göre Gaplaŋın sonundaki ŋda eski ve yeni Türk diyalektlerinde yırtıcı hayvana verilen aŋ adının baskısı da göz ardı edilemez Dar bir alanda kullanılan arsıl aŋ arslan adı da düşündürücü bir örnektir Şçerbak İRLTJa 137138 s Türkmencede aŋ biçiminin kullanılmadığı göze çarpıyorsa da Leksikanın aŋ maddesinde 417 s aŋta kovalamak izlemek aramak biçimine dayanılarak Türkmencede aŋ biçiminin geçtiği açıklanmıştı Leksikanın arslan maddesinde 158 s de Teleütlerin arslana arsıl aŋ adını verdikleri üzerinde durulmuştu Ancak yazarlar bu adın daha çok arslandan kalma bir ters çevirmeye benzediğini dile getirmişlerdir Macarca oroszlán eski bir Türk dilinden alınmıştır Gombocz BTLw 150 Németh Melich Arm 293295 Ligeti TörK Fasmer Vasmer Živaja Starina 17 148149 Rusçada fil olarak kullanılan slon biçimini Türkçe arslan sözüyle birleştirmiştir Räsänen V 27a de Slavca slonun Türkçe arslandan alındığını yazmıştır Ancak İvanov Êtimologija 1975 157 Rusça slon ile arslan arasında bir ilgi kurulamayacağını dile getirmiştir Röhrborn UWb l 202a Clauson Studies 148 Kara Hamilton Arm 80 Golden Introduction 121 Leksika 157158 )

( LION )

( LION )

( LÖVE )

( FELIS LEO )

( LAN )

( ASLAN[Az.]~ARISLAN[Tkm.]~ARSLAN[Tatk.]~ÅRSLAN[Bşk.]~ARSTAN[Krg.]~ARISLAN[Nog.]~ARISLAN[Kklp.]~ARISTAN[Kzk.]~ARSILAN[Alt.]~ARSILAN[Tel.]~ARZILAŊ[Tuv.]~ARĂSLAN[Çuv.] )

- ESEDÎ, ASLANÎ ile/||/<> ASLANLI

( Üzerinde aslan resmi bulunan bir Hollanda parası )

- ESEDÎ ile/||/<> EŞREFÎ ile/||/<> FLORİ ile/||/<> MECİDİYE ile/||/<> LARİN ile/||/<> SULTANÎ ile/||/<> DUKA ALTINI ile/||/<> MANGIR ile/||/<> GANİMET

( Üzerinde aslan görseli bulunan Osmanlı parası. İLE/||/<> XVI. yy.dan sonra çıkarılan para. İLE/||/<> Osmanlı devletinde de kullanılmış Floransa parası. : İLE/||/<> 1840 yılında basılmış 20 kuruş değerinde gümüş sikke. İLE/||/<> Basra'da kullanılan bir gümüş para. İLE/||/<> Mısır Trablus ve Cezayir darphanelerinde basılan Osmanlı altını. İLE/||/<> Venedik altını. İLE/||/<> Bakırdan yapılmış iki buçuk para değerinde sikke. İLE/||/<> Savaşta düşmandan ele geçirilen mal. )

- ESEDİYE ile/||/<> FELIDÉS[Fr.] ile/||/<> ASLANGİLLER

( zooloji )

( FELIDÉS )

- ESEF[Ar. < ESEF] ile/değil/yerine/=/||/<> ESEF

( Olmaması yapılmaması gereken veya yapılamayan bir şey için duyulan üzüntü yerinme )

- EŞEK ARISI ile/||/<> DOĞU EŞEK ARISI ile/||/<> ASYA EŞEK ARISI ile/||/<> DEV EŞEK ARISI

( Zar kanatlılar takımından zehirli iğnesi olan bir tür iri yaban arısı Vespa crabro )

( VESPA CRABRO cum/||/<> VESPA ORIENTALIS cum/||/<> VESPA VELUTINA cum/||/<> VESPA MANDARINIA cum/||/<> VESPA AFFINIS )

- EŞEK ARISI ile/||/<> EŞEK ARISI

( Vespa crabro Böcekler İnsecta sınıfınınzarkanatlılar Hymenoptera takımından bir eklembacaklı türü Dişi 30 mm işçi 23 mm erkek 24 mm olur Yuvasını ağaç kovuklarına duvar oyuklarına yapar Zehir dikeni vardır Sokar Böcekler Insecta sınıfının zar kanatlılar Hymenoptera takımından 30 mm kadar dişisi 23 mm kadar işçi arısı 24 mm kadar da erkeği olan yuvasını ağaç kovuklarına duvar oyuklarına yapan zehir dikenleri bulunan bir tür )

( VESP )

( FRELON )

( HORNISSE )

( VESPA CRABRO )

- EŞEK ARISI ile/||/<> EŞEKBAŞI ile/||/<> EŞEK CENNETİ ile/||/<> EŞEK DAVASI ile/||/<> EŞEK DİKENİ ile/||/<> EŞEK HIYARI ile/||/<> EŞEK İNADI ile/||/<> EŞEK KAFALI ile/||/<> EŞEKKULAĞI ile/||/<> EŞEK MARULU ile/||/<> EŞEK MAYDANOZU ile/||/<> EŞEKOĞLUEŞEK ile/||/<> EŞEK OTU ile/||/<> EŞEK SIPASI ile/||/<> EŞEKSIRTI ile/||/<> EŞEK ŞAKASI ile/||/<> EŞEK TURPU ile/||/<> ŞEDDELİ EŞEK ile/||/<> UZUNEŞEK ile/||/<> MARSIVAN EŞEĞİ ile/||/<> OCAKEŞEĞİ ile/||/<> YABAN EŞEĞİ ile/||/<> YEREŞEĞİ

( Atgillerden uzun kulaklı binek ve hizmet hayvanı merkep karakaçan uzun kulaklı Equus asinus Odun kesme duvar örme sıva yapma vb işlerde kullanılan üç veya dört ayaklı sehpa )

- EŞEK ARISI ile/||/<> YABAN ARISI

( Zar kanatlılar takımından zehirli iğnesi olan bir tür iri yaban arısı Vespa crabro @@ Zar kanatlıların yaban arısıgiller familyasından arıya benzeyen iğneli bir böcek sarıca Vespa vulgaris )

( VESPA CRABRO cum/||/<> VESPA ORIENTALIS cum/||/<> VESPA VELUTINA cum/||/<> VESPA MANDARINIA cum/||/<> VESPA AFFINIS cum/||/<> VESPA VULGARIS cum/||/<> VESPULA VULGARIS cum/||/<> VESPULA GERMANICA cum/||/<> VESPULA RUFA )

- EŞEK BAŞI (DEĞİLIM/Z) ile/ve/değil/yerine/||/<> BOSTAN KORKULUĞU (DEĞİLIM/Z)

- EŞEK DİKENİ ile/||/<> BOĞA DİKENİ

( boğa dikeni )

- EŞEK MARULU ile/||/<> DİKENLİ EŞEK MARULU

( Papatyagillerden tek bir sapın üzerinden yayılan yaprakları soluk yeşil renkte ufak çiçekli A B ve C vitaminleri ile kalsiyum demir fosfor gibi mineraller içeren iki yıllık bir bitki Sonchus arvensis )

( SONCHUS ARVENSIS cum/||/<> SONCHUS OLERACEUS cum/||/<> SONCHUS ASPER cum/||/<> SONCHUS PALUSTRIS cum/||/<> SONCHUS TENERRIMUS )

- EŞEK MAYDANOZU ile/||/<> FRENK MAYDANOZU

( Maydanozgillerden iki yıllık otsu bir bitki Anthriscus silvestris )

( ANTHRISCUS SILVESTRIS cum/||/<> ANTHRISCUS CEREFOLIUM cum/||/<> ANTHRISCUS CAUCALIS )

- EŞEK ile/||/<> KARAKAÇAN ile/||/<> UZUN KULAKLI

- EŞEKÇİ | MERKEPÇİ ile/||/<> EŞEKÇİLİK | MERKEPÇİLİK

- EŞEKSİ ile/||/<> EŞEĞİMSİ

- EŞEL, ŞEMA, SİNEMATOGRAFİK ŞEMA | TASLAK ile/||/<> TASLAK

( Sinema Oyunluğun özetten başlayarak geliştirilmesine geçilirken çalışmalarda yardımcı olacak metin Bir dekorun taslak biçiminde ön hazırlığı Eskiz Bir yapıtın kesin biçimini almadan önceki durumu Ayrıntıya inmeden kabaca gösteren çizenek ya da çizge Resim Heykel Mimarlık Bir tablo heykel ya da mimarlık yapıtına başlamadan önce sanatçının ilktaslakta yararlanmak üzere yaptığı çizim maket ya da çırpıştırma resim a ilk taslak çırpıştırma resim maket 1 genel uygulayım Herhangi bir yaratının ana çizgilerine çeşitli bölümlerine ilişkin tasarıları belirten önçalışma 2 işleyim yapıcılık a Bir sıra işlemlerden sonra son biçimine yakın duruma gelmiş olan ürün b Yapmaya işlemeye üretmeye konu olan nesnenin kesinleşmemiş kaba biçimi 3 ağaç işleri Zıvana deliklerini kabaca biçimlendirmede kullanılan oluklu burgu biçimindeki araç 4 seramikçilik İşlenecek duruma getirmek amacıyla küçük parçalara ayrılarak kurumaya bırakılan yuvgu biçimindeki çömlek hamuru Bir eserin ilk düşünülen kabataslak şekli coğrafya İleride gerçekleştirilecek herhangi bir şey için yapılan önçalışma )

( OUTLINE | SKETCH | SKETCH, OUTLINE | WORKSHEET | DRAFT )

( ÉCHELLE | ESQUISSE | CROQUIS | CANEVAS )

( SKIZZE | ENTWURF | ENTWURF, SKIZZE | SKIZZE, ENTWURF )

( SCHEDIUM )

- ESEME/MANTIK ve/||/<> BİLGİ

- ESENLENDİRME | REHABİLİTASYON[Fr. < RÉHABILITATION] ile/||/<> ...

( RÉHABILITATION )

- ESENLEŞME ile/değil/yerine/=/||/<> SELAMLAŞMA | VEDALAŞMA

( selamlaşma vedalaşma )

- ESENLEŞMEK ile/değil/yerine/=/||/<> SELAMLAŞMAK | VEDALAŞMAK

( selamlaşmak vedalaşmak )

- ESER[Ar. < ES̱ER] ile/değil/yerine/=/||/<> ESER

( eser miktarda esericedit başeser edebî eser neveser şaheser tarihî eser yazma eser sanat eseri saz eseri şans eseri tesadüf eseri eski eserler Emek sonucu ortaya konan ürün yapıt iz Soyut kavramlarda belirti )

- ESER ile/ve/<>/=/|| ÖĞRENCİ

- ESER ile/ve/<>/|| ŞAH-ESER

- ESER ile/||/<> WORK[İng.] ile/||/<> OEUVRE[Fr.] ile/||/<> YAPIT

( İyesinin özelliğini taşıyan gerek biçim ve gerekse içeriği bakımından birlik gösteren düşünü ve sanat ürünü )

( WORK )

( OEUVRE )

- ESERCEDİD[Ar. < ES̱ER + CEDĪD] ile/değil/yerine/=/||/<> ESERİCEDİT

( esericedit kâğıdı Resmî yazışmalarda kullanılan büyük boy yazı kâğıdı esericedit kâğıdı )

- ESERİCEDİT ile/||/<> ESERİCEDİT KÂĞIDI

- EŞEY GÖZESİ | GAMET ile/||/<> GAMET ile/||/<> EŞEYLİK GÖZESİ

( eşeylik gözesi eşeylikgözesi eşey hücresi Eşey hücresi Dişi ve erkek cinsiyet hücreleri olan ovum ve spermatozoa )

( GAMET | GAMETE | SPERM )

( GAMÈTE | SPERME )

( SAMEN )

( GAMETE )

( ΓΑΜΈΤΗΣ / γαμέτης )

- EŞEY GÖZESİ | GAMET ile/||/<> SPERMA | EŞEYLİK GÖZESİ

( bk. eşeylik gözesi @@ bk. eşeylikgözesi. @@ bk. eşey hücresi @@ Eşey hücresi. @@ Dişi ve erkek cinsiyet hücreleri olan ovum ve spermatozoa. @@ )

( GAMET | GAMETE | SPERM~SPERM | SEMEN )

( GAMÈTE | SPERME~SPERME )

( ...~SPERMA )

( SAMEN~SAMEN )

( GAMETE~SPERMA )

( ΓΑΜΈΤΗΣ / γαμέτης~ΣΠΈΡΜΑ / σπέρμα )

- EŞEYE BAĞLI KALITIM[İng. SEX-LINKED INHERITANCE] ile/||/<> HEMOFİLİ[İng. HEMOPHILIA]

( Cinsiyeti belirleyen kromozomların (X ve Y) üzerindeki genlerin bir sonraki nesle aktarılması olayı. Canlının cinsiyeti ve cinsiyetler arası anatomik farklar gibi özelliklerinin oluşmasını sağlar. X ve Y kromozomları arasında homolog olan ve homolog olmayan kısımlar bulunur. Cinsiyet ve ona bağlı olan diğer özellikler kalıtılabileceği gibi hemofili, kulak kıllılığı, balık pulluluk gibi genetik hastalıklar da yavruya aktarılabilir. Dişi insanların eşey kromozomlarında X-bağlı gen olarak bilinen yaklaşık 1100 gen, erkek insanların eşey kromozomlarında ise Y-bağlı gen olarak bilinen 78 gen bulunur. Y kromozomunda çok az gen bulunduğundan babadan oğula çok az genetik hastalık geçmektedir. @@ Bir ya da birden fazla kan pıhtılaşma etmenlerinin oluşmadığı X'e bağlı genetik çekinik rahatsızlık. En küçük kesiklerde bile devam eden kanama görülür. İç kanamadan dolayı şişen eklemler sık rastlanan bir sorundur.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- EŞEYLİ ÜREME ile/||/<> İKİ EŞEYLİ

( Erkek veya dişi eşeyden birine sahip olan diğer eşey olmadan üreyemeyen cinsliği olan )

- EŞEYSEL ÖRGEN:
"İKİ BACAK ARASI/NDA" ile/ve/değil/||/<>/< İKİ KULAK ARASI/NDA (ZİHİNDE/DÜŞÜNCEDE)

- KARIN/EŞEYSEL ÖRGEN/LER:
ARKA/DA ile/ve/değil/||/<> ÖN/DE

( Dört ayak üstündeyken/üstündeyse. İLE/VE/DEĞİL/||/<> İki ayak üstündeyken/üstündeyse. )

( Hayvanda ve insan gövdesinde. İLE/VE/DEĞİL/||/<> İnsan gövdesinde. )

- EŞEYSEL SEÇİLİM[İng. SEXUAL SELECTION] ile/||/<> BATEMAN EĞİMİ[İng. BATEMAN GRADIENT] ile/||/<> CİNSİYETLER ARASI SEÇİLİM[İng. INTERSEXUAL SELECTION] ile/||/<> İYİ GENLER HİPOTEZİ[İng. GOOD GENES HYPOTHESIS] ile/||/<> KAÇAK SEÇİLİM HİPOTEZİ[İng. RUNAWAY SELECTION HYPOTHESIS] ile/||/<> ÜREME BAŞARISI[İng. REPRODUCTIVE SUCCESS]

( Belirli bir fenotipe sahip bireylerin, diğer bireylere göre bu fenotipten ötürü üreme başarısının daha yüksek olması ve buna bağlı olarak bireyler arasında bir seçme ve elemenin oluşmasıdır. Genellikle bir cinsiyetin, karşıt cinsiyeti üreme öncesinde belirli özelliklere göre seçmesi olarak bilinir. @@ Üreme başarısının, eş bulma başarısıyla olan ilişkisini gösteren grafikteki en uyum doğrusunun (best fit line) eğimidir. Cinsel seçilimin gücünü ölçer. @@ Cinsel seçilimin alt başlıklarından biridir. Bir tür içerisinde, cinsel seçilimin etkisinin türün farklı cinsiyetleri arasındaki etkileşime bağlı olması durumudur. Birçok kuş türünde dişiler, erkekleri farklı tonlarda şarkı söyleme yetisi, simetrik ve düzgün yuvalar inşa etme kabiliyeti, vb. durumlara göre seçerler. Burada, farklı cinsiyetlerin cinsel seçilim ile olan ilişkisi görülmektedir. Yani bahsedilen, cinsiyetler arası seçilimdir. @@ Cinsel seçilim sürecinde dişi bireyin, evrimsel süreçte kendisine avantaj sağlayabilen genlere sahip olan erkekleri seçtiğini ileri süren açıklama. Bu açıklamaya göre dişiler, genetik kalitesi yüksek erkeklerle çiftleşmeyi tercih eder. Bunun sebebi erkek bireyin genetik kalitesinin yüksek olmasının oluşacak yavruların genetik kalitesinin de yüksek olmasını sağlaması ve dişinin üreme başarısını artırmasıdır. @@ Cinsel seçilim sürecinde dişi bireyin, diğer dişi bireylerin ilgisini çekebilecek özellikteki erkek bireyleri seçmesinden dolayı eşeyler arası bir cinsel görünüm farkının ortaya çıktığını ileri süren açıklama. Bu hipoteze göre dişi birey, diğer dişilerin ilgisini çekebilecek özellikteki erkekleri seçer, oluşan yavrulardan erkek olanlar bu özellikleri sergiler, dişi olanlar ise bu özellikleri seçer. Eşeyler arası görünüm ve davranış farkı giderek artar. Bu da zamanla çeşitli eşeysel farklılıklara neden olur. Görünüm ve davranış farklılıklarını açıklamak amacıyla Fisher tarafından ortaya atılmıştır. @@ Bir birey tarafından üretilen yaşayabilir ve verimli döl verebilir yavruların sayısıdır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- EŞEYSELLİK/SEKS ile/ve/değil/yerine/||/<>/< SARILMAK

( ... ile/ve/değil/yerine/||/<>/< KOÇA )

- EŞEYSELLİK ile/ve/değil/yerine/||/<>/< ARKADAŞLIK/DOSTLUK

( BAHNÂME: Eşeysellik ilminden bahseden kitaplardır. [Daha önceleri tıp kitabı olarak çalışılmıştır.] )

(

ARKADAŞ-SEVGİLİ OLABİLMEK