Kimya

Yapısı, ölçüm süresinden hızlı biçimde sürekli yer değiştiren moleküldür; nükleer manyetik rezonansta ayrı sinyaller yerine tek ortalama sinyal görünür (Berry burulması). İLE Yapısı sabit kalan, ligandları yer değiştirmeyen moleküldür; her konum ayrı sinyal verir. Sıcaklık düşürülerek ilki ikinciye dönüştürülebilir.

Elektron demetini yüzeyde tarayıp geri saçılan elektronlardan yüzeyin üç boyutlu görüntüsünü verir; kalın örnekle çalışır. İLE Elektron demetini çok ince bir örnekten geçirip, iç yapının iki boyutlu izdüşümünü çok yüksek çözünürlükte verir; atom sıraları görülebilir. İlki yüzeyi, ikincisi içi gösterir.

Uyarılmış molekülün, spin değiştirmeden hemen ışık salıp temel hâle dönmesidir; ışık kesilince parıltı anında söner. İLE Molekülün önce spin değiştirip üçlü hâle geçmesi, oradan yavaşça ışık salmasıdır; ışık kesildikten sonra da parıldar.

Orbitalleri, atomların üzerine yerleştirilmiş fonksiyonların toplamı olarak yazan gösterimdir; moleküllere ve yalıtılmış sistemlere uyar. İLE Orbitalleri, tüm hücreye yayılmış dalgaların toplamı olarak yazan gösterimdir; dönemsel katılara ve yüzeylere uyar. İlki moleküllerin, ikincisi kristallerin dilidir.

Canlının kendi kimyasıyla hiç karışmayan, yalnızca kendi eşiyle tepkiyen kimyadır; seçiciliği tanımlar. İLE Bu kimyanın, hücre kültüründe değil, canlı organizmanın içinde yürütülmesidir. İkincisi, ilkinin uygulama ortamıdır.

Var olan bir enantiyomer karışımından, iki bileşeni birbirinden ayırma işlemidir; en çok yarısı elde edilir. İLE İki enantiyomeri eşit oranda üreten, seçiciliği olmayan sentezdir. İlki ayırır, ikincisi karışık üretir; asimetrik sentez ise doğrudan tek enantiyomeri verir.

Aranan maddeyi, gözenekli bir katı dolguda tutup sonra uygun çözücüyle geri alma yöntemidir; az çözücü harcar ve otomasyona uygundur. İLE Maddeyi, karışmayan iki sıvı arasındaki dağılımından yararlanarak ayırma yöntemidir; klasiktir ama çok çözücü harcar ve emülsiyon sorunu çıkarır.

Atomik orbitallerin açısal momentum kuantum sayısına göre sınıflandırılması.

İki yüzü farklı kimyasal özellik taşıyan tanecikdir; bir yüzü suyu, öteki yüzü yağı sever, bu yüzden arayüzde kendiliğinden dizilir. İLE Her yeri aynı özellikte olan sıradan tanecikdir. İlki yönlüdür ve arayüz tutar, ikincisi yönsüzdür.

Katalizörün, metal içermeyen küçük bir organik molekül olduğu katalizdir; ucuz, zararsız ve havaya dayanıklıdır. İLE Katalizörün bir metal kompleksi olduğu katalizdir; çok etkin ve çeşitlidir ama pahalı ve zehirli olabilir, ürün metal kalıntısı taşır.

Yüzey etkin moleküllerin, kendiliğinden misel kurmaya başladığı en düşük derişimdir; bunun altında tek tek moleküller hâlinde dururlar. İLE Tek bir miselin kaç molekülden kurulduğunu veren sayıdır. İlki miselin ne zaman oluştuğunu, ikincisi ne kadar büyük olduğunu söyler.

Belirli bir hızda döndürülen bir disk elektrottur; kütle aktarımını tam denetleyip hesaplanabilir kılar, elektrot kinetiğini ölçmede standarttır. İLE Aynı diskin çevresine bir halka elektrot eklenmiş biçimidir; diskte üretilen ara ürünler, dışa savrulup halkada yakalanıp ölçülür. İkincisi, ilkine ara ürün saptama yeteneği ekler.

Yalnızca hafif elementlerin kovalent bağlarıyla kurulan gözenekli çerçevedir; metal içermez, hafif ve ısıya dayanıklıdır. İLE Metal düğümlerin organik köprülerle bağlandığı gözenekli çerçevedir; koordinasyon bağı taşır, yüzey alanı çok yüksektir ama neme duyarlı olabilir.

Yaklaşık 6,02×10²³ taneciği bir arada saymaya yarayan madde miktarı birimidir; bir sayma birimidir. İLE Bir molekülün, kendisini oluşturan atomların kütlelerinin toplamıdır; bir gram cinsinden ağırlıktır. İlki kaç tane, ikincisi ne kadar ağır sorusunu yanıtlar; bir molün gram cinsinden kütlesi ikinciye eşittir.

Örneğin üzerindeki buhar fazından örnek alma yöntemidir; uçucu bileşenleri, kirli matristen ayrı olarak inceler. İLE Kaplanmış ince bir lifin, örnekten ya da buharından maddeyi üzerine tutup doğrudan cihaza taşıdığı, çözücüsüz yöntemdir. İkincisi, ilkinin çözücüsüz ve daha duyarlı gelişimidir.

Örneği plazmada iyonlaştırıp kütle/yük oranını ölçer; birçok elementi aynı anda, çok düşük derişimlerde saptar. İLE Bir elementin atomlarının belirli dalga boyunu soğurmasını ölçer; genellikle tek bir elementi ölçer, daha ucuz ama daha az duyarlıdır.

Örneği bir matris içinde lazerle iyonlaştıran yöntemdir; büyük ve kırılgan molekülleri (protein, polimer) parçalamadan iyonlaştırır. İLE Örneği bir çözeltiden elektrik alanıyla püskürterek iyonlaştıran yöntemdir; sıvı kromatografiye doğrudan bağlanabilir ve çok yüklü iyonlar verir.

Dolaşık polimer zincirlerinin, komşularının kurduğu sanal bir tüp içinde yılan gibi süzülerek hareket ettiğini söyleyen modeldir; uzun ve dolaşık zincirlere uyar. İLE Zincirin, dolaşma olmadan, boncuk-yay olarak serbest devindiğini varsayan modeldir; kısa zincirlere uyar. İlki dolaşık, ikincisi dolaşıksız rejimi betimler.

C-C bağ oluşturma yöntemleri.

Bir enantiyomerin ötekinden daha hızlı tepkimesinden yararlanıp ikisini ayırma yöntemidir; hız farkına dayanır, en çok yarısı elde edilir. İLE Ürünün, en kararlı olanın seçilmesiyle belirlendiği durumdur; kararlılık farkına dayanır. İlki hıza, ikincisi kararlılığa göre seçim yapar.