Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Uygulanabilir potansiyel penceresinde elektron alıp verebilen, yani elektrotta tepkiyen türdür; sinyal verir. İLE Bu pencerede elektron alışverişi yapmayan, elektrotta tepkimeyen türdür; doğrudan ölçülemez, ancak dolaylı yöntemlerle saptanır.
Ligand alan yarılmasını, her ligandın metal orbitalleriyle örtüşmesinden yola çıkarak, yöne bağlı olarak hesaplayan modeldir; alışılmadık geometrilere de uygulanabilir. İLE Aynı yarılmayı, ligandları noktasal yükler sayarak elektrostatik olarak hesaplayan modeldir; basittir ama kovalentliği göz ardı eder. İlki örtüşmeden, ikincisi elektrostatikten yola çıkar.
Osmotik basınç yarı geçirgen zar, buhar basıncı çözelti yüzeyi
Çift bağın açılmasıyla monomerlerin, hiçbir yan ürün vermeden art arda eklenmesiyle yürüyen polimerleşmedir; polimerin formülü monomerinkinin katıdır (polietilen). İLE Monomerlerin birleşirken su gibi küçük bir molekül kopararak bağlanmasıdır; polimerin kütlesi, monomerlerin toplamından kopan molekül kadar azdır (naylon, polyester).
Var olan bir enantiyomer karışımından, iki bileşeni birbirinden ayırma işlemidir; en çok yarısı elde edilir. İLE İki enantiyomeri eşit oranda üreten, seçiciliği olmayan sentezdir. İlki ayırır, ikincisi karışık üretir; asimetrik sentez ise doğrudan tek enantiyomeri verir.
Atmosferde ısıyı (kızılötesi ışımayı) tutup gezegeni ısıtan gazdır; karbondioksit ve metan böyledir, iklim değişiminin başlıca etkenidir. İLE Stratosferdeki ozon tabakasını inceltip mor ötesi korumasını zayıflatan maddedir; kloroflorokarbonlar böyledir. İlki ısı dengesini, ikincisi mor ötesi kalkanı bozar; bu iki sorun ayrıdır.
İyonları ayırıp aynı düzenekte saptayan, tam bir analiz yöntemidir; anyon ve katyonları nicel olarak ölçer. İLE İstenmeyen iyonların, bir reçineye tutulup yerine başkalarının bırakılması işlemidir; ayırma değil, saflaştırma ve yumuşatma amacıyla kullanılır. İlki ölçer, ikincisi arındırır.
Zincir ucunun eksi yüklü (karbanyon) olduğu polimerleşmedir; elektron çeken gruplu monomerlere uyar, sonlandırma olmadığından çok dar dağılım verir. İLE Zincir ucunun artı yüklü (karbokatyon) olduğu polimerleşmedir; elektron veren gruplu monomerlere uyar ama zincir aktarımı yüzünden denetimi zordur.
Dolaşık polimer zincirlerinin, komşularının kurduğu sanal bir tüp içinde yılan gibi süzülerek hareket ettiğini söyleyen modeldir; uzun ve dolaşık zincirlere uyar. İLE Zincirin, dolaşma olmadan, boncuk-yay olarak serbest devindiğini varsayan modeldir; kısa zincirlere uyar. İlki dolaşık, ikincisi dolaşıksız rejimi betimler.
Enantioselektif oksijen transfer.
Üç fosfat grubu taşıyan, hücrenin doğrudan kullandığı enerji parasıdır; son fosfat bağı koptuğunda büyük enerji açığa çıkar. İLE Bir fosfat kopmuş, iki fosfatlı ve daha düşük enerjili hâlidir. Hücre enerji harcadıkça ilki ikinciye döner, solunumla yeniden ilkine yüklenir.
Yalnızca hafif elementlerin kovalent bağlarıyla kurulan gözenekli çerçevedir; metal içermez, hafif ve ısıya dayanıklıdır. İLE Metal düğümlerin organik köprülerle bağlandığı gözenekli çerçevedir; koordinasyon bağı taşır, yüzey alanı çok yüksektir ama neme duyarlı olabilir.
DNA'nın sarıldığı, sekiz alt birimden oluşan bazik proteinler öbeğidir; artı yüklü olduğundan eksi yüklü DNA'yı sıkıca tutar. İLE Bu protein öbeğinin çevresine yaklaşık iki tur DNA sarılmasıyla oluşan, kromatinin temel paketleme birimidir. İlki protein, ikincisi protein ile DNA'nın oluşturduğu birimdir.
İki yüzü farklı kimyasal özellik taşıyan tanecikdir; bir yüzü suyu, öteki yüzü yağı sever, bu yüzden arayüzde kendiliğinden dizilir. İLE Her yeri aynı özellikte olan sıradan tanecikdir. İlki yönlüdür ve arayüz tutar, ikincisi yönsüzdür.
Büyüyen zincirin bir katı reçineye bağlı olduğu sentezdir; her adımdan sonra yalnızca yıkayarak saflaştırılır, bu yüzden otomasyona uygundur (peptit sentezi). İLE Tepkimenin çözeltide yürüdüğü klasik sentezdir; her adımda ayrı saflaştırma gerektirir ama ölçeklemesi kolaydır.
Baz kümesinin sonsuza genişletildiği, baz kümesinden gelen hatanın tümüyle yok olduğu kuramsal sınırdır; hesaplar buna doğru dışdeğerlenir. İLE Sonlu bir baz kümesiyle çalışmaktan doğan hatadır; kümenin küçüklüğü sonucu sistematik olarak saptırır. İlki hedef, ikincisi ondan sapmadır.
Bir metalde ayrışan atomların (örneğin hidrojenin), destek malzemesinin yüzeyine göçüp orada da tepkimeye katılmasıdır; etkin alanı genişletir. İLE İki bileşenin bir arada, tek tek toplamlarından daha büyük etki göstermesidir. İlki belirli bir mekanizma, ikincisi bu tür etkilerin genel adıdır.
Canlının kendi kimyasıyla hiç karışmayan, yalnızca kendi eşiyle tepkiyen kimyadır; seçiciliği tanımlar. İLE Bu kimyanın, hücre kültüründe değil, canlı organizmanın içinde yürütülmesidir. İkincisi, ilkinin uygulama ortamıdır.
Dört temel spektroskopik analiz yöntemi.
Aranan maddeyi, gözenekli bir katı dolguda tutup sonra uygun çözücüyle geri alma yöntemidir; az çözücü harcar ve otomasyona uygundur. İLE Maddeyi, karışmayan iki sıvı arasındaki dağılımından yararlanarak ayırma yöntemidir; klasiktir ama çok çözücü harcar ve emülsiyon sorunu çıkarır.
