Kimya

Enantioselektif oksijen transfer.

Atomları bir arada tutan dört temel bağ türü.

Elektronun metalden liganda ya da liganddan metale sıçradığı geçiştir; simetrice izinli olduğundan çok yoğun ve parlak renk verir. İLE Elektronun, aynı metalin d orbitalleri arasında sıçradığı geçiştir; simetrice yasaklı olduğundan zayıf ve solgun renk verir. Geçiş metallerinin canlı renkleri çoğunlukla ilkinden gelir.

Bir tepkimenin, metalin d orbital enerjilerinin değişmesiyle kolaylaşması ya da zorlaşmasıdır; ligand alanı belirleyicidir. İLE Tepkimenin, elektron alışverişiyle, metalin yükseltgenme basamağının değişmesiyle yürümesidir. İlki orbital enerjisi, ikincisi elektron sayısı üzerinden etkir.

Bir metal kompleksinin, sıcaklık ya da basınçla yüksek spin ile düşük spin durumları arasında gidip geldiği, kademeli bir denge olayıdır. İLE Aynı geçişin, keskin ve ani bir eşikte, çoğu kez histerezisle gerçekleşmesidir. İlki yumuşak ve sürekli, ikincisi keskin ve anahtar gibidir.

Atmosferde ısıyı (kızılötesi ışımayı) tutup gezegeni ısıtan gazdır; karbondioksit ve metan böyledir, iklim değişiminin başlıca etkenidir. İLE Stratosferdeki ozon tabakasını inceltip mor ötesi korumasını zayıflatan maddedir; kloroflorokarbonlar böyledir. İlki ısı dengesini, ikincisi mor ötesi kalkanı bozar; bu iki sorun ayrıdır.

Gravimetri kütle ölçümü İLE titrimetri hacim ölçümü.

Elektron taşıma zincirine, en yüksek enerjili noktadan giren taşıyıcıdır; molekül başına yaklaşık iki buçuk ATP verir. İLE Zincire daha aşağıdan giren taşıyıcıdır; bu yüzden molekül başına yaklaşık bir buçuk ATP verir. İkisi de elektron taşır; farkları zincire hangi noktadan girdikleridir.

Genin hemen başında yer alan, RNA polimerazın bağlanıp okumayı başlattığı DNA dizisidir; konumu sabittir. İLE Genden çok uzakta bile olabilen, DNA'nın kıvrılmasıyla başlatıcıya yaklaşıp okumayı güçlendiren düzenleyici dizidir; konumu ve yönü değişebilir. İlki başlatır, ikincisi hızlandırır.

Camsı geçiş sıcaklığı yakınında, viskozitenin sıcaklıkla nasıl değiştiğini veren, serbest hacme dayalı denklemdir; bu bölgede Arrhenius'tan çok daha iyi uyar. İLE Aynı bağımlılığı, sabit bir aktivasyon enerjisiyle üstel olarak veren denklemdir; camsı geçişin çok üstünde geçerlidir. İkisi ayrı sıcaklık bölgelerinde geçerlidir.

Tepkimenin, enzim ya da hücre kullanılarak yürütülmesidir; ılıman koşullarda çalışır ve olağanüstü seçicidir. İLE Tepkimenin, sentetik kimyasal katalizörle yürütülmesidir; koşullara dayanıklıdır ve kapsamı geniştir.

Tepkime hızının, tepkenlerin elektroda ulaşma hızıyla sınırlandığı durumdur; karıştırma ve dönme hızı sonucu değiştirir. İLE Hızın, elektrot yüzeyindeki tepkimenin kendi yavaşlığıyla sınırlandığı durumdur; karıştırmadan etkilenmez, sıcaklığa ve katalizöre duyarlıdır.

Üç fosfat grubu taşıyan, hücrenin doğrudan kullandığı enerji parasıdır; son fosfat bağı koptuğunda büyük enerji açığa çıkar. İLE Bir fosfat kopmuş, iki fosfatlı ve daha düşük enerjili hâlidir. Hücre enerji harcadıkça ilki ikinciye döner, solunumla yeniden ilkine yüklenir.

Ayırma için kullanılan kromatografik yöntemler.

Ligand alan yarılmasını, her ligandın metal orbitalleriyle örtüşmesinden yola çıkarak, yöne bağlı olarak hesaplayan modeldir; alışılmadık geometrilere de uygulanabilir. İLE Aynı yarılmayı, ligandları noktasal yükler sayarak elektrostatik olarak hesaplayan modeldir; basittir ama kovalentliği göz ardı eder. İlki örtüşmeden, ikincisi elektrostatikten yola çıkar.

Farklı görünen parçaların, aynı sayıda ve simetride sınır orbitali taşıyorlarsa benzer davranacağını söyleyen benzetimdir; bir metal parçası ile bir organik parçayı eşleştirir. İLE Periyodik tabloda çapraz komşu iki elementin (lityum ile magnezyum, berilyum ile alüminyum) benzer kimya göstermesidir; yarıçap ve yük yoğunluğu benzerliğinden doğar. İlki orbital, ikincisi boyut ve yük benzerliğine dayanır.

Metal atomlarının doğrudan birbirine bağlanarak oluşturduğu öbektir; metal-metal bağı vardır. İLE Birden çok metal merkezi taşıyan ama aralarında doğrudan bağ bulunmayan, ligandlarla köprülenmiş yapıdır. İlkinde metaller birbirine, ikincisinde aracıya bağlıdır.

Bir nükleofilin, alfa-beta doymamış karbonile karbonilin kendisine değil, ondan bir karbon ötedeki konuma katılmasıdır (bire dört katılma). İLE Bu katılmanın ardından, iç aldol yoğunlaşmasıyla altı üyeli halka kurulmasıdır. İkincisi, ilkinin üstüne bir halka kapatma basamağı ekler.

Yapısı, ölçüm süresinden hızlı biçimde sürekli yer değiştiren moleküldür; nükleer manyetik rezonansta ayrı sinyaller yerine tek ortalama sinyal görünür (Berry burulması). İLE Yapısı sabit kalan, ligandları yer değiştirmeyen moleküldür; her konum ayrı sinyal verir. Sıcaklık düşürülerek ilki ikinciye dönüştürülebilir.

Elektron demetini yüzeyde tarayıp geri saçılan elektronlardan yüzeyin üç boyutlu görüntüsünü verir; kalın örnekle çalışır. İLE Elektron demetini çok ince bir örnekten geçirip, iç yapının iki boyutlu izdüşümünü çok yüksek çözünürlükte verir; atom sıraları görülebilir. İlki yüzeyi, ikincisi içi gösterir.