Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Kristal düzenli yapı İLE amorf düzensiz yapıdır
Bir sıvının, buhar basıncının dış basınca eşitlenip her yerinde kabarcıklar hâlinde gaza geçtiği sıcaklıktır; dış basınç düşünce bu sıcaklık da düşer. İLE Bir katının düzenli örgüsünün bozulup sıvıya geçtiği sıcaklıktır; maddeye özgüdür ve saflığın ölçütüdür. İlki sıvı-gaz, ikincisi katı-sıvı geçişini belirtir.
Her sıcaklıkta ve yüzeyden. İLE/||/ Belirli sıcaklıkta ve tüm oylumdan.
Katalizör hızlandırır, inhibitör yavaşlatır
İçine az miktarda asit ya da baz eklendiğinde pH'ı hemen hemen değişmeyen çözeltidir; zayıf bir asit ile tuzunun (ya da zayıf baz ile tuzunun) karışımıdır, canlı kanı bu ilkeyle sabit pH tutar. İLE Böyle bir direnç göstermeyen, asit ya da baz eklenince pH'ı hızla değişen sıradan çözeltidir. İlki pH değişimini soğurur, ikincisi soğurmaz.
Karışım fiziksel birleşim, bileşik kimyasal birleşimdir
Homojen tek faz, heterojen çok fazlıdır
Elektrolit iyon oluşturur İLE nonelektrolit oluşturmaz
Suda hemen tümüyle iyonlarına ayrışan asittir (hidroklorik, sülfürik, nitrik); iyonlaşma derecesi bire yakındır, çözeltide serbest H⁺ derişimi yüksektir. İLE Suda ancak kısmen iyonlaşan, çoğu molekül hâlinde kalan asittir (asetik, karbonik); iyonlaşması bir dengedir ve derecesi küçüktür. İlki tam, ikincisi kısmi iyonlaşır; aynı derişimde ilkinin pH'ı daha düşüktür.
Kuvvetli tam iyonlaşır, zayıf kısmen iyonlaşır
Elektron çifti alan tanecikdir; proton içermese bile asit sayılır, bu yüzden en geniş asit tanımıdır (BF₃, metal katyonları). İLE Proton (H⁺) veren maddedir; daha dar ama en yaygın kullanılan asit tanımıdır. Her Brønsted asidi aynı zamanda ilkidir, ama tersi doğru değildir.
Koşullara göre hem asit hem baz gibi davranabilen maddedir; su ve alüminyum hidroksit böyledir. İLE Ne asidik ne bazik olan, pH'ı 7 olan maddedir. İlki iki yönlü davranır, ikincisi hiçbir yönde davranmaz.
İndirgen elektron verir İLE yükseltgen elektron alır
Kendiliğinden yürüyen bir redoks tepkimesinden elektrik üreten düzenektir; kimyasal enerjiyi elektriğe çevirir, piller böyle çalışır. İLE Dışarıdan elektrik verilerek, kendiliğinden yürümeyecek bir tepkimeyi zorlayan düzenektir; elektriği kimyasal enerjiye çevirir, kaplama ve metal üretiminde kullanılır. İlki elektrik üretir, ikincisi elektrik tüketir.
Yükseltgenmenin (elektron kaybının) gerçekleştiği elektrottur; pilde eksi, elektroliz gözesinde artı kutuptur. @@ İndirgenmenin (elektron kazancının) gerçekleştiği elektrottur; pilde artı, elektroliz gözesinde eksi kutuptur. Elektrot adı, yükün değil tepkimenin türüne göre verilir.
Güherçile, kükürt ve odun kömürü karışımıdır; dokuzuncu yüzyılda Çin'de bulundu, yavaş yanan (deflagrasyon) bir itici güçtür, çok duman çıkarır. İLE Nitrogliserin ve TNT gibi, molekülünde oksijeni de taşıyan bileşiklerdir; ondokuzuncu yüzyılda geliştirildi, sesten hızlı bir şok dalgasıyla parçalanır (detonasyon), çok daha güçlü ve dumansızdır. İlki yavaş yanar ve iter, ikincisi ani parçalanır ve kırar.
Isı ve elektriği iyi ileten, parlak, dövülüp tel çekilebilen ve elektron vermeye yatkın elementtir; periyodik tablonun sol ve orta bölümünü kaplar. İLE Isı ve elektriği kötü ileten, mat, kırılgan ve elektron almaya yatkın elementtir; tablonun sağ üst bölümündedir.
Metaller ile ametaller arasında, ikisinin de bazı özelliklerini taşıyan elementtir; iletkenliği koşullara göre değişebildiğinden yarıiletken teknolojisinin temelidir (silisyum, germanyum). İLE Isı ve elektriği kayıtsız koşulsuz iyi ileten, elektron vermeye yatkın elementtir. İlki ara ve denetlenebilir, ikincisi tam ve sürekli iletkendir.
Örgü noktalarında zıt yüklü iyonların bulunduğu, güçlü elektrostatik çekimle bağlı katıdır; sert ve kırılgandır, erime noktası yüksektir, eriyiği elektrik iletir (sofra tuzu). İLE Örgü noktalarında ayrı moleküllerin bulunduğu, aralarında yalnızca zayıf çekimler olan katıdır; yumuşaktır, erime noktası düşüktür, elektrik iletmez (buz, kuru buz). İlki iyonlardan, ikincisi moleküllerden kuruludur.
Bir merkez metal iyonunun çevresine ligandların (elektron çifti veren molekül ya da iyonlar) bağlandığı bileşiktir; bağ, koordinasyon (verici-alıcı) bağıdır. İLE Zıt yüklü katyon ve anyonların elektrostatik çekimiyle kurulan bileşiktir. İlkinde merkez metale ligand bağlanır, ikincisinde iyonlar birbirini çeker.
