Kimya

Etkin olmayan biçimde üretilen, ancak belirli bir kesimle etkinleşen enzim öncüsüdür; sindirim enzimleri böyle salgılanır ki üretildiği hücreyi sindirmesin. İLE Kesimi yapılmış, işini görmeye hazır enzimdir. İkincisi, ilkinin etkinleşmiş biçimidir.

Doğruluk gerçek değere yakınlık, kesinlik tekrarlanabilirlik, duyarlılık ise en küçük ölçüm kabiliyetidir.

Atomlar arası bağ türleri.

Gözenekleri iki ile elli nanometre arasında olan malzemedir; büyük moleküller de içeri girebilir. İLE Gözenekleri iki nanometreden küçük olan malzemedir; yalnızca küçük moleküller girer, bu yüzden boyutça seçicidir (zeolit).

Yoğunluğu yüksek, canlıda birikip zehir etkisi gösteren metaldir (cıva, kurşun, kadmiyum); en küçük miktarı bile zararlıdır. İLE Canlının işlevi için gereken, eksikliğinde hastalık yapan metaldir (demir, çinko, bakır); ancak aşırısı da zehirlidir. İlkinin yararlı bir düzeyi yoktur, ikincisinin dar bir güvenli aralığı vardır.

Bir ürünün ya da etkinliğin, yaşam döngüsü boyunca saldığı sera gazının karbondioksit eşdeğeri toplamıdır. İLE Aynı ürünün ya da etkinliğin tükettiği tatlı su toplamıdır. İkisi de çevresel yükün ölçütüdür; biri iklim, öteki su kaynakları üzerindeki baskıyı ölçer.

Baz kümesinin sonsuza genişletildiği, baz kümesinden gelen hatanın tümüyle yok olduğu kuramsal sınırdır; hesaplar buna doğru dışdeğerlenir. İLE Sonlu bir baz kümesiyle çalışmaktan doğan hatadır; kümenin küçüklüğü sonucu sistematik olarak saptırır. İlki hedef, ikincisi ondan sapmadır.

İki farklı parçanın, bir metal katalizör (genellikle paladyum) aracılığıyla seçici olarak birleştirilmesidir; hangi parçanın hangisiyle birleşeceği denetlenir. İLE Parçaların, metal katalizörsüz ve daha az seçici biçimde birleştirilmesidir; homo-eşleşme yan ürünleri kaçınılmazdır.

Katalizörün nanotanecik biçiminde olduğu katalizdir; yüzey/hacim oranı çok yüksek olduğundan az malzemeyle çok iş yapar. İLE Katalizörün büyük, kütlesel parçalar hâlinde olduğu katalizdir; iç atomlar boşa gider.

Enerjiyi, her adımda en dik iniş yönünde azaltan en basit eniyileme yöntemidir; kararlıdır ama zikzak çizerek çok yavaş yakınsar. İLE Önceki adımların yönünü de hesaba katarak zikzağı kıran, çok daha hızlı yakınsayan yöntemdir. İkincisi, ilkinin en büyük zayıflığını giderir.

Katalizörün, bir destek üzerine tek tek yalıtılmış atomlar hâlinde dağıtıldığı katalizdir; her atom etkindir, bu yüzden metal kullanımı en verimlidir. İLE Katalizörün, birkaç ile birkaç yüz atomdan oluşan kümeler hâlinde olduğu katalizdir; atomlar arası işbirliği gerektiren tepkimelerde üstündür.

Bir uyaranla denetlenebilir, yönlü hareket üretebilen moleküler yapıdır; iş yapar. İLE Hareket üretmeyen, sabit yapılı sıradan moleküldür.

Çok dişli ligand sınıfları.

Elektron alışverişi içeren kimyasal reaksiyonlar.

Elektronun metalden liganda ya da liganddan metale sıçradığı geçiştir; simetrice izinli olduğundan çok yoğun ve parlak renk verir. İLE Elektronun, aynı metalin d orbitalleri arasında sıçradığı geçiştir; simetrice yasaklı olduğundan zayıf ve solgun renk verir. Geçiş metallerinin canlı renkleri çoğunlukla ilkinden gelir.

Bir tepkimenin, metalin d orbital enerjilerinin değişmesiyle kolaylaşması ya da zorlaşmasıdır; ligand alanı belirleyicidir. İLE Tepkimenin, elektron alışverişiyle, metalin yükseltgenme basamağının değişmesiyle yürümesidir. İlki orbital enerjisi, ikincisi elektron sayısı üzerinden etkir.

Aynı ligandın, iki farklı atomu üzerinden bağlanmasından doğan izomerliktir (nitro ile nitrito). İLE Bir iyonun koordinasyon küresinde mi yoksa dışında karşı iyon olarak mı bulunduğuna göre doğan izomerliktir. İlkinde bağlanma atomu, ikincisinde iyonun yeri değişir.

Bir çözücü molekülünün, koordinasyon küresinde mi yoksa dışında serbest mi olduğuna göre doğan izomerliktir. İLE Aynı ayrımın, çözücünün su olduğu durumdaki özel adıdır. İkincisi, ilkinin suya özgü hâlidir.

Belirli bir iyonu seçici olarak bağlayıp zardan taşıyan küçük moleküldür. İLE Aynı işi gören, polimer ya da protein yapılı büyük taşıyıcıdır. İkisi de iyon taşır; farkları boyutları ve yapılarıdır.

Metalsiz organik katalizörün, elektrik akımıyla birlikte çalıştığı katalizdir; yükseltgen ya da indirgen eklemeye gerek kalmaz. İLE Aynı organik katalizörün, ışıkla uyarılan bir aracıyla birlikte çalıştığı katalizdir. İkisi de metalsizdir; farkları enerjinin elektrik mi ışık mı olduğudur.