Fizik

Her fisyonun saldığı nötronların yeni fisyonları tetikleyip tepkimeyi kendiliğinden ve katlanarak büyüttüğü süreçtir; denetimsizse patlamaya yol açar. İLE Fazla nötronların soğurucu çubuklarla yutulup her fisyonun ortalama tek yeni fisyon başlatmasıyla tepkimenin kararlı tutulmasıdır; reaktörler böyle çalışır. İlki katlanan, ikincisi dengede tutulan fisyondur.

Temel elektronik devre elemanları.

De Broglie hipotezinin deneysel doğrulanması. Madde dalgalarının varlığının kanıtı.

Nano ölçek elektron transport.

Bir plazma akımının, kendi manyetik alanıyla büzülüp sıkışmasıdır; füzyonda plazmayı hapsetmek için kullanılır ama kararsız olabilir. İLE Sıkıştırılmış bir plazma sütununun kıvrılıp bükülerek bozulduğu kararsızlıktır; pinç ile hapsi tehdit eder. İlki yararlı sıkıştırma, ikincisi onu bozan büküm kararsızlığıdır.

Osmoz su geçişi yarı geçirgen İLE difüzyon tüm moleküller.

Kondüktörler elektriği iletirken, izolatörler elektriği iletmez

Özellikleri kimyasından değil, dalga boyundan küçük yapay birimlerinin geometrisinden gelen tasarım malzemesidir; doğada bulunmayan davranışlar (negatif kırılma indisi gibi) sergileyebilir. İLE Özellikleri atom ve molekül yapısından gelen olağan maddedir; kırılma indisi pozitiftir. İlkinin davranışını yapı (tasarım), ikincisininkini kimya belirler.

Çığır açan fizik keşifleri.

Bir bütünün, tek tek parçalarında bulunmayan yeni özellikler göstermesidir; sıcaklık ve bilinç gibi, parçalardan doğrudan okunamayan üst-düzey nitelikler örnektir. İLE Bir bütünü, en küçük parçalarına ayırıp onların yasalarıyla tümüyle açıklama yaklaşımıdır. İkisi zıt bakışlardır: ilki bütünün parçalardan fazlası olduğunu, ikincisi her şeyin parçalarına indirgenebileceğini savunur.

Yarıiletken ışık yayıcılar.

Galaksilerin evrende rastgele değil, iplik ve düğümlerden örülü dev bir ağ boyunca dizilmesidir; karanlık maddenin iskeleti bu deseni kurar. İLE Bu ağın arasındaki, neredeyse hiç galaksi içermeyen dev boş bölgelerdir. İlki maddenin yoğunlaştığı iplikler, ikincisi aralarındaki boşluklardır; ikisi birlikte evrenin büyük ölçekli yapısını oluşturur.

Üretilen enerjiyi (elektrik, ısı) sonradan kullanmak üzere saklama işidir (batarya, pompalı hidroelektrik); üretim ile tüketim arasındaki dengeyi kurar. İLE Bir kaynaktan (yakıt, güneş, rüzgâr) kullanılabilir enerji elde etme işidir. İkincisi enerjiyi ortaya çıkarır, ilki onu zamanda taşır; değişken kaynaklarda ikisi birlikte gerekir.

Yarıiletkene fazladan elektron veren (beş değerlikli) katkı eklenerek, çoğunluk taşıyıcısı negatif elektron olan malzemedir. İLE Elektron eksikliği (boşluk) yaratan (üç değerlikli) katkı eklenerek, çoğunluk taşıyıcısı pozitif boşluk olan malzemedir. İkisinin birleştiği p-n eklemi diyot ve transistörün temelidir.

Bir gözlem çerçevesinden ötekine geçerken konum ve zamanı, ışık hızının herkes için sabit kalmasını sağlayacak biçimde bağlayan dönüşümdür; yüksek hızlarda zaman genleşmesi ve boy kısalması buradan çıkar. İLE Aynı geçişi, zamanın herkes için mutlak ve ortak olduğu varsayımıyla yapan klasik dönüşümdür; hızlar basitçe toplanır. İkincisi düşük hızlarda ilkinin yaklaşık hâlidir; ışık hızına yaklaşınca yalnızca ilki doğrudur.

Manyetik faz değişimleri.