Fizik

Yönü ve büyüklüğü zamanla periyodik değişen, genellikle sinüs biçiminde akan akımdır; transformatörle gerilimi kolayca yükseltilip düşürülebildiğinden uzak iletimde kullanılır. Şebeke elektriği budur. İLE Yönü sabit, tek yönde akan akımdır; büyüklüğü değişse de işaret değiştirmez. Pil ve güneş gözesi bunu üretir; elektronik devreler ve bataryalı aygıtlar bununla çalışır.

Hem büyüklük hem yön taşıyan niceliktir; kuvvet, hız, ivme gibi. Toplanırken yönler hesaba katılır (uç uca ekleme), bileşenlerine ayrılabilir. İLE Yalnızca büyüklükle tanımlanan, yön içermeyen niceliktir; kütle, sıcaklık, enerji gibi. Sıradan sayılar gibi toplanır; ikincisi ilkinin yönsüz karşılığıdır ve ilkinin boyu bir bu niceliktir.

Momentum hareket miktarı, impuls momentum değişimidir

Zhang Heng ilk sismografı MS 132de yaptı İLE modern sismograflar 19. yüzyılda gelişti.

Statik dengede olan, dinamik hareket halindeki sistemleri inceler

İki yüzey arasında, harekete ya da harekete eğilime karşı, temas düzlemine paralel etki eden kuvvettir; f = μN ile öteki kuvvete bağlıdır. Hareketi zorlaştırır ama yürümeyi de o sağlar. İLE Bir yüzeyin üzerindeki cisme temas düzlemine dik olarak uyguladığı tepki kuvvetidir; cismin yüzeye batmasını önler. İlki ikincisiyle orantılıdır; yatay düzlemde ikincisi ağırlığa eşit, eğik düzlemde ağırlığın dik bileşenidir.

Dünya'nın çekimi,. İLE Genel çekim kuvveti.

Özgül ağırlık ve yoğunluk ölçümleri.

Bir cismi bir eksen etrafında döndürme eğilimidir; kuvvetle kuvvet kolunun (eksene dik uzaklık) çarpımıdır (τ = r·F·sinθ). Kapı kolunu menteşeden uzakta itmenin kolay olması bundandır. İLE Bir cismin hızını ya da biçimini değiştiren doğrudan itme-çekme etkisidir; öteleme hareketine yol açar (F = ma). İlki, ikincisinin bir eksen etrafında oluşturduğu dönme karşılığıdır.

Dönen bir cismin birim zamanda taradığı açıdır; eksenden uzaklığa bağlı değildir, katı cismin her noktasında aynıdır. Birimi radyan/saniye (ω). İLE Dönen cismin bir noktasının yörünge üzerinde birim zamanda aldığı yoldur; eksenden uzaklaştıkça büyür (v = ω·r). Dönme dolabında merkeze yakın ile kenardaki kişinin ilki aynı, ikincisi farklıdır.

Çinliler kağıdı MS 105te icat etti İLE Mısırlılar papirüs kullanıyordu.

Merkezcil merkeze doğru gerçek, merkezkaç dışa doğru görünürdür

Basit harmonik sinüzoidal, periyodik tekrarlayan harekettir

Rezonans doğal frekansta büyüme, titreşim genel salınımdır

Bir cismin seçilen başlangıç noktasına göre nerede bulunduğudur; tek bir anı betimler, vektördür. Referans noktası değişince değeri de değişir. İLE İki konum arasındaki yönlü farktır; başlangıç ve bitiş noktalarına bağlıdır, izlenen yola bağlı değildir (Δr = r_son − r_ilk). Bir tur atıp başa dönende ikincisi sıfırdır ama alınan yol sıfır değildir.

Toplam yer değiştirmenin toplam zamana oranıdır; bir zaman aralığının bütününü özetler, aradaki iniş çıkışları göstermez. v_ort = Δx/Δt. İLE Belirli bir andaki hızdır; zaman aralığı sıfıra giderken ortalamanın limitidir (v = dx/dt). Arabanın hız göstergesi ikincisini verir; ilki yolculuğun genel temposudur.

İç enerji sistemin toplam enerjisi, ısı enerji transferidir

Maddenin katı, sıvı, gaz gibi fiziksel durumları arasındaki dönüşümdür; günlük dildeki genel adlandırmadır (erime, donma, buharlaşma). İLE Bir sistemin bir fazdan ötekine geçtiği, termodinamik olarak tanımlı dönüşümdür; hâl değişimlerini kapsar ama mıknatıslanma kaybı ya da süperiletkenliğe geçiş gibi hâl dışı geçişleri de içerir. İkincisi ilkinin genellenmiş, kesin tanımlı biçimidir.

Buharlaşma sıvı-gaz, erime katı-sıvı dönüşüm enerjisidir

Özgül ısı birim kütle başına, ısı kapasitesi toplam sistemdir

Çevresiyle hem madde hem enerji alışverişi yapabilen sistemdir; açık bir su kabı gibi, sınırından madde girip çıkabilir. İLE Çevresiyle enerji alışverişi yapabilen ama madde alışverişi yapamayan sistemdir; kapalı bir şişe gibi, ısı geçer madde geçmez. İkisinin ötesinde ne madde ne enerji geçiren yalıtık sistem vardır.