Bugün[09 Nisan 2026]
itibarı ile 71.480 başlık/FaRk ile birlikte,
71.480 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.


Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...

(4/287)


- AD ile AD KÖKÜ ile AD ÇEKME ile AD BİLİMİ ile AD DURUMU ile AD TABANI ile AD ÇEKİMİ ile AD BİLİMCİ ile AD CÜMLESİ ile AD GÖVDESİ ile AD BİLİMSEL ile AD AKTARMASI ile AD TAMLAMASI


- AD ile AD TÜMCECİĞİ

( NOUN vs. NOUN CLAUSE )


- AD ile ADD[Ar.]

( Birini, bir şeyi anlatmaya, tanımlamaya, açıklamaya, bildirmeye yarayan söz, isim, nam. | Herkesçe tanınmış ya da işitilmiş olma durumu. | Canlı ve cansız varolanları, duygu ve düşünceleri, çeşitli durumları bildiren sözcük, isim. İLE Sayma. | Sayılma. )


- AD ile BAŞLIK


- AD ile/ve/değil EŞİK

( AD/IM/IZ üzerine... )


- AD ile İSİM


- AD ile/ve/değil/||/<> KILIF


- AD ile/ve ÖNAD/SIFAT

( Ayırd edici. İLE/VE Nitelendirici. )

( Sıfatı, ad yapabiliriz fakat adı, sıfat yapmamalı ya da titiz davranılmalıdır. )

( NAME vs./and CAPACITY )


- AD ile/ve/değil/||/<>/< ÖRÜNTÜ


- AD ile/ve/<>/< ÖZ


- AD/IM/IZ ile/ve UNVAN["ÜNVAN" değil!]

( NAME vs. TITLE (OF DIGNITY) )

( MING ile ... )


- AD ile/ve TAKMA AD

( İSİM ile/ve MAHLAS/MÜSTEÂR[< ÂRİYYET], LÂKAB )

( NAME vs./and NICKNAME )


- AD ile/ve TERİM ile/ve KAVRAM

( Tek başına anlaşılır olan ve zaman bildirmeksizin bir anlamı gösteren lafız addır. İLE/VE ... İLE/VE ... )


- AD ile/ve/||/<> TÖZ(CEVHER)

( ... ile/ve/||/<> TÖZ: Çadırın direği. | Adın, adlandırdığı. )


- ADA BALIĞI ile ALABALIK(TROUT) ile ATLANTİK KERTENKELE BALIĞI ile ATEŞ BALIĞI ile AY BALIĞI[Lat. MOLA MOLA] ile BENİ BALIĞI[Lat. CYPRINION MACROSTOMUS] ile ÇAÇA BALIĞI ile ÇUPRA BALIĞI ile DİL BALIĞI(SOLEFISH, [Lat. SOLEA VULGARIS]) ile DÜLGER BALIĞI[Lat. ZEUS FABER] ile FENERBALIĞI[LOPHIUS PISCATORIUS] ile FULYA BALIĞI[Lat. MYLIOBATIS AQUILA] ile GÜNBALIĞI[Lat. JULIS TURCICA] ile İSTAVRİT[Yun.][Lat. TRACHURUS TRACHURUS] ile KEDİ BALIĞI(CATFISH) ile KELER BALIĞI ile KILIÇ BALIĞI(CEMEL-İL-BAHR / CEMEL-ÜL-MÂ'[Ar.], SWORDFISH[İng.]) ile KIRLANGIÇ BALIĞI[Lat. TRIGLA HURUNDO] ile KIZILKANAT[Lat. SCARDINUS ERYHROPHTHALMUS] ile KÖPEK BALIĞI(SHARK) ile KUM BALIĞI[Lat. AMMODYTES] ile KUPES[Lat. BOOPS BOOPS] ile KÜÇÜK AĞIZLI LOTAK[Lat. CYPRINION KAIS] ile MERCAN BALIĞI ile OK BALIĞI ile ORKİNOS[Yun.]/TON[Lat. THUNNUS] ile ÖRDEK BALIĞI[Lat. LABRUS MIXTUS] ile PAPAZBALIĞI[Lat. CHROMIS CHROMIS] ile PEMBE, KURBAĞA AĞIZ BALIĞI ile RİNGA BALIĞI(HERRING)[Lat. CLUPEA HARENGUS] ile SANDIK BALIĞI[Lat. LACTOPHRYS TRIQUETER] ile TON BALIĞI(TUNAFISH) ile TARANGA ile TORPİLBALIĞI ile YILAN BALIĞI(İNKİLÎS[Ar.], EEL[İng.]) ile ACI BALIK ile BIYIKLI BALIK ile DİKENLİ BALIK[Lat. G. ACULEATUS] ile DUBAR[Lat. MUGIL CEPHALUS] ile ÜZGÜNBALIĞI[Lat. CALLIONYMUS LYRA]

( Dünyanın en büyük omurgasızı/yumuşakçası, mürekkep balığıdır. [Eril mürekkep balıklarının boyu 19 metreye kadar ulaşabilir.] )

( SAMEK )


- ISLAND EFFECT[İng.] / EFFET D'ÎLOT[Fr.] / INSELLBILDUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= ADA ETKİSİ


- ADA TAVŞANI ile AMERİKA TAVŞANI ile ARAP TAVŞANI ile DAĞ TAVŞANI ile YABAN TAVŞANI


- ADA ile ADA

( Her tarafı, su ile çevrili kara parçası. İLE Çevresi, yollarla belirlenmiş olan arsa ve böyle bir arsayı kaplayan yapılar topluluğu. )


- ADA ile ADALI ile ADALAR

( ISLAND vs. ISLANDER vs. ISLANDS )

( جزيره دار کردن ile جزيره ile آبخست ile جزيره نشين ile جزاير )

( JAZYRAH DAR KARDAN ile JAZYRAH ile ABKHAST ile JAZYRAH NESHYNE ile JAZAYR )


- ADA ile/ve ARAL

( Dört tarafı denizle kaplı kara parçası. İLE/VE Takımada. )

( CEZÎRE[çoğ. CEZÂİR] ile/ve ... )

( CEZ ile/ve ... )


- ADA ile ATOL[Maldiv yerlileri dilinde]

( ... İLE Mercanların biraraya toplanmasıyla oluşmuş, halka biçiminde adacık, mercanada. )


- ADA/OTRUG[dvnlgttrk] ile/ve/değil/< BATMAYAN (KÜÇÜK/BÜYÜK) DAĞ/TEPE


- ADA ile KANARYA ADALARI

( Köpek Adası[Insula Canaria]. Kuşlar adaya değil Kanarya Adası, kanarya kuşlarına köpek anlamına gelen adını vermiştir. )


- ADA ile KITA


- ADA ile MERCANADA/ATOL[Maldiv Adaları yerlilerinin dilinden]

( ... İLE Su yüzüne kadar çıkan mercan resiflerinden oluşmuş ada. | Mercanların biraraya toplanması ile oluşmuş, halka biçiminde adacık. )


- ADA ile TAKIMADA

( Deniz ya da göl suları ile çevrilmiş küçük kara parçası, cezire. | İkinci yoldan ana yola güvenli çıkışı sağlamak için tali yolun sağ tarafına yapılan, çizgilerle ayrılmış bölüm. | Kavşaklarda trafiği düzenleyici, yönlendirici ya da ayırıcı olmak üzere bordürle sınırlandırılmış ya da yer çizgileriyle belirlenmiş alan. | Çevresi yollarla belirlenmiş olan arsa ve böyle bir arsayı kaplayan yapılar topluluğu. İLE Birbirine yakın büyüklü küçüklü birkaç adanın tümü. )


- A'DÂD[Ar. < ADED] ile A'DÂD[Ar. < ADAD, ADUD] ile A'DAD[Ar.]

( Sayılar. İLE Sâidler, bâzular, kollar. | Havuz kenarındaki büyük ve düş taşlar, duvarlar. İLE Kolu ince, kısa kollu kişi. )


- AD-/-AD ile/||/<> AS- ile/||/<> -AL

( -e, -e doğru, yakınlaşma, yönelme, yakınında, yoğun, ek olarak artım, -a yönelik [adduksiyon: Gövdeye doğru hareket]. İLE/||/<> -e, -a. İLE/||/<> ... ile ilgili, bir şeye ait, bir şeyin özelliklerini taşıyan. )


- ÂDÂK[Ar.] ile ADAKK[Ar.] ile ADAK/NEZİR[Ar.]

( Ada. İLE [Daha/en/çok] Dakik, ince. İLE Bir dileğin gerçekleşmesi için sahip olunandan vazgeçmek ve/ya da vazgeçilen şey. )


- ADAK ile/ve/||/<>/> SUNAK


- ADAK ile/ve VERGİ


- ADALAR VAPURUNUN:
ERKEN/GEÇ SAATLERİ VE KIŞ TARİFESİ ile/ve GÜNDÜZ VE YAZ TARİFESİ

( Yaz seferlerinin sabah ve akşam seferlerinde pek (fazla) gecikme olmaz. Her zaman 5 dk. önce, iskelede bulunmakta yarar vardır. )


- ADALAR ile BAHARİYE ADALARI

( ... İLE Haliç'te, Eyüp - Sütlüce tarafında bulunan küçük adacıklar. )


- ADALE ile ADALET ile ADALELİ ile ADALESİZ ile ADALETLİ/LİK ile ADALETSİZ/LİK ile ADALETSİZCE ile ADALET KAPISI ile ADALET SARAYI ile ADALET ÖRGÜTÜ ile ADALET MAHKEMESİ


- ADÂLET:
BİLGİNİN KONUSU ile/ve/değil/||/<> DÜŞÜNCENİN KONUSU


- ADÂLET:
BİRLİK ile/ve/<> DİRLİK


- ADÂLET:
DAĞITICI ile/ve/||/<> DÜZELTİCİ/DÜZENLEYİCİ


- ADÂLET:
DENKLEŞTİRİCİ ile/ve/||/<> DAĞITICI


- ADÂLET:
"EN YÜKSEK İYİ" ile/ve/değil/yerine/<> EN YÜKSEK KAMUSAL İYİ


- ADÂLET:
"EŞİTLİK" ile/ve/değil/||/<> RIZÂ


- ADÂLET:
SUÇU/"SUÇLU"YU ARAMAK ile/ve/değil/||/<>/< (SONUNA KADAR) MÂSUMU/MASUMİYETİ ARAMAK


- ADÂLET YOK ile/ve/değil/yerine/<> ADÂLET'İ, KENDİN/SEN (YAKIN ÇEVRENDE, OLANAKLARINDA) GERÇEKLEŞTİR (YAŞAT/İHYÂ ET)!


- ADÂLET ile/ve AHKÂM


- ADÂLET ile/ve/<>/< BARIŞ[< VARIŞ]/SULH

( Eğer dünyada barış ve uyum istiyorsanız, aklınızda ve gönlünüzde barış ve uyum olmalıdır. )

( Kendinizde düzen olmadıkça, dünyada düzen olmayacaktır. )

( AN SÜKÛT'İN SULH: Davalının susması üzerine gerçekleşen barış. )

( YURTTA SULH, CİHANDA SULH! PAZ EN EL PAIS, PAZ EN EL MUNDO! )

( KÂH-İ DÂD-GÛCTERÎ: Adliye Sarayı. )

( JUSTICE vs./and/<> PEACE
If you want peace and harmony in the world, you must have peace and harmony in your hearts and minds.
Unless there is order in yourself, there can be no order in the world. )


- ADÂLET ile/ve/değil/||/<>/< BEKLENTİ


- ADÂLET ile/ve/<> BİLİM ile/ve/<> AŞK


- ADÂLET ile/ve/||/=/<>/< DENGE, ÖLÇÜLÜLÜK/İTİDÂL[< ADL]

( Toplumla olan ilişkide. İLE/VE/||/=/<>/< Kişide. )

( İçte. İLE/VE/||/=/<>/< Dışta. )

( Güçler arasındaki denge. İLE/VE/||/=/<>/< ... )

( JUSTICE vs./and/||/=/<>/< BALANCE )


- ADÂLET ile/ve/<> DÜŞMANIN "ADÂLETİ"

( Adâletin gerekliliği ve önceliği, düşmanının "adâletine" maruz kalmamak ve mağdur olmamak içindir. )


- ADÂLET ile/ve/||/<> ERDEM/FAZİLET

( Sevginin ürünleri. İLE/VE/||/<> Aklın ürünleri. )

( "Adâlet, erdemin bir parçası değil tümüyle erdemdir. Adâletin tersi olan haksızlık da kötülüğün bir parçası değil tümüyle kötülüktür." )

( Products of love. VS./AND/||/<> Products of intelligence. )

( JUSTICE vs./and/||/<> VIRTUE )


- ADÂLET ile/ve/değil EŞİK


- ADÂLET ile/ve HAK/İSTİHKAK

( JUSTICE vs. DESERVING )


- ADÂLET ile/ve/<> HAKKANİYET

( JUSTICE vs./and/<> EQUITY )


- ADÂLET ile/ve/<> KARMA

( Karma ve Kader kavramlarını, kapsamlı bir biçimde anlamak ve görmek üzere "My name is Earl" dizisini baştan sona izlemenizi öneririz... )


- ADÂLET ile/ve/+/<> KUDRET ile/ve/+/<> HİKMET ile/ve/+/<> SEVGİ

( [Simgeleri/Sûretleri] Aslan. İLE/VE/+/<> Boğa. İLE/VE/+/<> Kartal. İLE/VE/+/<> İnsan. )


- ADÂLET ile KURTARICILIK


- ADÂLET ile/ve/<> MANTIK

( JUSTICE vs./and/<> LOGIC )


- ADÂLET ile/ve/değil/yerine/||/<>/>/< MERHAMET

( [not] JUSTICE vs./and/but/||/<>/>/< MERCY
MERCY instead of JUSTICE )


- ADÂLET ile/ve/||/<> MERHAMET ile/ve/||/<> TİCARET


- ADÂLET ile/ve/<> MEŞRÛ EŞİTSİZLİKLER


- ADÂLET ile/ve/||/<> MÜRÜVVET


- ADÂLET ile/ve/<> SAADET

( JUSTICE vs./and/<> HAPPINESS )


- ADÂLET ile/ve/değil/||/<>/< SINIRLAR


- ADÂLET ile/ve/<>/</> TÜZENİN SAĞLADIĞI GÜVEN(İLİR)LİK


- ADÂLET-İ MAHZA ile/ve/||/<> ADÂLET-İ İZÂFİYE


- ADÂLET'İN KURALI ile/ve/||/<> AKIL'IN KURALI


- ADÂLET/Lİ ile/ve/||/<>/>/< DENGE/Lİ


- ADALETSİZ ile EŞİTSİZLİK ile EŞİTSİZLİK

( INEQUITABLE vs. INEQUITY vs. INEQUIVALENCE )

( غير منصفانه ile نا درستي ile ناهمارزي )

( غير منصفانه ile NA DARESTY ile ناهمارزي )


- ADÂLETSİZLİK DURUMLARINDA, "TARAFSIZ"(SESSİZ/ÂTIL) DURUYORSAK, KÖTÜLERİN/KÖTÜLÜĞÜN TARAFINI TUTMUŞUZDUR ile/ve/||/<> ÇÖZÜMÜN BİR PARÇASI DEĞİLSEK, SORUNUN BİR PARÇASIYIZDIR


- ADALETSİZLİK ile ADALETSİZLİKLER

( INJUSTICE vs. INJUSTICES )

( بي عدالتي ile بي انصافي ile حيف ile بغي ile حق کشي ile مظالم )

( BEY ADOLTY ile BEY ENSAFY ile HEYFE ile بغي ile HAGH KESHY ile مظالم )


- ADÂLETSİZLİK ile/ve/değil/||/<>/< HAKSIZLIK


- ADÂLETSİZLİK ile/değil/yerine/>< KARŞILIKLI HİZMET (İÇİN)


- ADALI EDERİ/FİYATI ile/ve/<>/değil/yerine ADADA EDERİ/FİYATI


- ADAM, ADAMDIR, OLMASA DA PULU; EŞEK, EŞEKTİR, OLMASA DA (ATLASTAN OLSA) ÇULU
ile/ve
DEVE HACI OLMAZ, GİTMEKLE MEKKE'YE, EŞEK DERVİŞ OLMAZ, TAŞ TAŞIMAKLA TEKKE'YE


- ADAM AKILLI (DİNLEMEK) -ile


- ADAM:
ER KİŞİ ile/ve/değil İNSANİYETLİ


- [ne yazık ki]
!ADAM KAYIRMACILIĞI ile/ve/||/<> !İDEOLOJİ KAYIRMACILIĞI


- ADAM OLMAK ile "ADAM OLMAK"

( ADM ELİF-DAL-MİM )


- ADAM OLUP OLMADIĞIN ile/ve/>/değil NE KADAR ADAM OLDUĞUN


- ADAM ile/ve/||/<> EFENDİ

( Bir şey/ler biliyorsan, susma! İbret alsınlar. İLE/VE/||/<> Bir şey bilmiyorsan, sus ki, en azından, efendi sansınlar. )


- ADAM[Ar. < ÂDEM] ile HERİF[Ar. < HARİF]


- ADAM ile KOCA

( ... ile ZEVC )

( ... ile ŞÛY/ŞEVHER )

( MAN vs. HUSBAND )


- ADAM ile PAPAZ

( CHAP vs. CHAPMAN )

( خشکي شدن ile خشکي زدن ile واسطه سيار )

( KHSHKY SHODAN ile KHSHKY ZADAN ile VASETEH SYAR )


- ADAMAK ile ÖZEL ile ÖZVERİ

( DEDICATE vs. DEDICATED vs. DEDICATION )

( وفق دادن ile اهداء کردن ile وفق کردن ile وقف شده ile وقف ile اهداء ile فداکاري )

( VAFGH DADAN ile ANPANDA KARDAN ile VAFGH KARDAN ile VAQF SHODEH ile VAQF ile ANPANDA ile FEDAKARY )


- ADAMAK ile SADIK ile ADANAN ile İNZİVADA DUA EDEN ADANAN ile ÖZVERİ

( DEVOTE vs. DEVOTED vs. DEVOTEE vs. DEVOTEE PRAYING IN SECLUSION vs. DEVOTION )

( وفق دادن ile چيزي راوقف کردن ile خاص کردن ile وفق کردن ile وقف کردن ile سر سپردن ile جان سپار ile علاقمند ile جان باز ile جان نثار ile رفيق باز ile فداکار ile مجاهد ile پيش مرگ ile مريد ile مخلص ile عاکف ile وقف ile از خود گذشتگي ile عبوديت ile طاعت ile سرسپردگي ile تسبيل ile جانبازي ile چاکري )

( VAFGH DADAN ile CHYZY RAVAQF KARDAN ile KHAS KARDAN ile VAFGH KARDAN ile VAQF KARDAN ile SAR SEPARDAN ile JAN SEPAR ile ALAGHAMAND ile JAN BAZ ile جان نثار ile RAFYGH BAZ ile FEDAKAR ile MOJANPAND ile PEYSH MORG ile MARYD ile MOKHLES ile AKOF ile VAQF ile AZ KHOD GOZASHTGY ile OBUDYT ile TAAT ile SARSEPARDEGY ile تسبيل ile JANBAZY ile چاکري )


- ADAMANTANE[Fr.] / ADAMANTAN[Alm.] ile/değil/yerine/= ADAMANTAN


- ADAMDAN SAY(MA)MAK ile/değil MUHATAB ALMA(MA)K


- ADAMINA GÖRE ile/değil/yerine ÂDÂBINA GÖRE


- ADAMINA GÖRE ile/değil/yerine MUHATABINA GÖRE


- ADANA ile ADANALI/LIK ile ADANA KEBABI


- ADANMAK ile/yerine/değil (GEREKTİĞİ/YETERİ KADAR) ÖNCELİK/ÖNEM VERMEK

( Yanlışı. DEĞİL/>< Doğrusu. )

( [not] TO BE DEVOTED vs./but TO ATTACH IMPORTANCE/PRIORITY (IN NECESSARY/ENOUGH)
TO ATTACH IMPORTANCE/PRIORITY (IN NECESSARY/ENOUGH) instead of TO BE DEVOTED )


- ADA(N)MAK ile/ve VAKFETMEK

( TO (GET) DEVOTE vs./and TO DONATE )


- ADANMIŞLAR ile KESİN İNANÇLILAR


- ADANMIŞ/LIK ile FEDAKÂR/LIK


- ADANMIŞ/LIK ile İNANMIŞ/LIK


- ADANMIŞ/LIK ile İNANMIŞ/LIK


- ADANMIŞLIK ile/değil/yerine ZEN


- ADAPTASYON ile/||/<> ADAPTE ETMEK ile/||/<> ADAPTE OLMAK ile/||/<> ADAPTİF ile/||/<> ADAPTÖR ile/||/<> AKOMODASYON

( Uyum. İLE/||/<> Uyarlamak. İLE/||/<> Uyum sağlamak, alışmak. İLE/||/<> Uyumsal. İLE/||/<> Bağdaştırıcı, uyarlayıcı. İLE/||/<> Uyum, odak uyumu. )


- ADAPTASYON ile/||/<> ADAPTİF ile/||/<> ADAPTÖR

( Uyum | uyarlama. İLE/||/<> uyarlayıcı İLE/||/<> uyargaç )


- ADAPTASYON ile/||/<> AKLİMASYON

( Adaptasyon genetik İLE aklimasyon fenotipik uyumdur )

( Formül: Evrimsel İLE bireysel )


- ADAPTASYON ile BİYOÇEŞİTLİLİK

( Bir türün çevresine uyum sağlama yeteneği. İLE Dünyadaki tüm canlı türlerinin çeşitliliği. )


- ADAPTASYON ile/ve/||/<>/> ENTEGRASYON


- ADAPTASYON ile YAPAY SEÇİLİM

( Bir türün çevresine uyum sağlama yeteneği. İLE İnsan tarafından belirli özelliklere sahip canlıların seçilerek üretilmesi ve bu özelliklerin gelecek kuşaklara aktarılması işlemi. )


- ADAPTASYON ile YAPIŞMAK


- ADAPTE ile ADAPTASYON


- ADAPTİF BAĞIŞIKLIK ile/||/<> ADAPTİF BAĞIŞIKLIK DÜZENİ/SİSTEMİ ile/||/<> ADAPTİF DAVRANIŞ ile/||/<> ADAPTİF ÖZELLİK ile/||/<> ADAPTİF YAYILIM ile/||/<> ADAPTÖR PROTEİN

( Lenf gözelerinin antijenlere belirli ve uzun süreli tepkilerini anlatmak için kullanılan genel bir terim.[Majör histokompatibilite kompleksi, T-gözesi alıcıları[TCR], immunoglobulinlerle birlikte rekombinaz etkinliğine sahip enzimlere gereksinim duyar.][Çenesiz balıklar dışındaki tüm omurgalılarda bulunmaktadır.] İLE/||/<> Omurgalılarda patojenlere karşı oldukça özel ve uzun süreli savunma sağlayan lenfosit düzeni.[İki ana lenfosit sınıfından oluşur. Patojene ya da patojen kaynaklı moleküllere özel olarak bağlanan antikorları salgılayan B lenfositleri/gözeleri ve patojen tarafından enfekte edilmiş gözeleri doğrudan öldürebilen ya da patojeni ortadan kaldırabilecek öteki gözeleri uyaran sinyal proteinleri [göze yüzeyi proteinleri ya da göze dışına salgılanan proteinler olabilir] üreten T lenfositleri/gözeeleri.] İLE/||/<> Bir hayvanın belirli bir durum ya da çevreye uymasını sağlayan ve hayvanın uzun dönem yaşamkalımını ve üremesini destekleyen herhangi bir davranış. İLE/||/<> Bir canlının evrim sürecinde kazandığı ve gelişim sürecinde ortaya çıkan, bunun sonucunda o canlının yaşamda kalma ve/ya da üreme başarısını artıran nitelikleri. İLE/||/<> Bir türün kısa zaman içinde çok farklı türe evrimleşmesi süreci.[Bu evrimsel süreç, genellikle bir ortamdaki çeşitli ekolojik boşlukların doldurulması ya da yeni ortamlara uyum sağlanması sonucunda ortaya çıkmaktadır.][Hispaniola, Küba ve Bahamalar'dan gelen kahverengi anoller[Anolis sagrei], kabuk anolleri[Anolis distichus] ve şövalye anollerinin[Anolis equestris] Karayip Adaları'na yayılması örnek olabilir.] İLE/||/<> Temel görevi, iki ya da daha fazla sayıda proteini bir göze içi sinyal yolağında ya da protein kompleksinde birbirine bağlamak olan proteinlerin genel adı. )


- ADAPTİF GRİD ile/||/<> UNİFORM GRİD

( Adaptif değişken çözünürlük, uniform sabit aralık. )

( Formül: AMR İLE sabit Δx )


- ADAPTİF RADYASYON ile/||/<> KONVERJANT EVRİM

( Adaptif bir ata çok niş, konverjant farklı ata benzer. )

( Formül: Diverge İLE converge )


- ADAPTOMETRE ile ADAPTOMETRİ

( ADAPTOMETER vs. ADAPTOMETRY )

( سازواري سنج ile سازواري سنجي )

( SAZVARY SANJ ile SAZVARY SANJY )


- ADÂVET[Ar.] ile BİĞZA[Ar.]


- ADÂVET[Ar.] ile ŞENEÂN[Ar.]


- ADAY ile/ve/||/<>/< ADAY ADAYI


- ADAYA ile ADAYA

( Ada'ya. @@ Aday'a. )


- ADA-YA ile ADAY-A

( Ada'ya. İLE Aday'a. )


- ADC İLE PROTAC İLE BİOCONJUGATE ile/||/<> İLAÇ KONJUGATLARI

( Click ile ilaç bağlama. )

( Formül: mAb-linker-drug )


- ADCIL -ile

( NOMINAL )


- ADCILIK/NOMİNALİZM ile GERÇEKÇİLİK/REALİZM

( Evrensel kavramların sadece isimlerden ibaret olduğunu savunan görüş. İLE Evrensel kavramların gerçek ve bağımsız varlıklar olduğunu savunan görüş. )


- ADCILIK/NOMİNALİZM ile GERÇEKÇİLİK/REALİZM ile KONSEPTUALİZM/KAVRAMCILIK


- ADDAN TÜREME AD ile ADDAN TÜREME EYLEM


- ADDETMEK ile ADDEDİLMEK


- ADDİTİVE NUMBER THEORY ile/||/<> MULTİPLİCATİVE

( Additive toplama odak, multiplicative çarpma odak. )

( Formül: Toplam İLE çarpım )


- AD DOLUNAN"/ADL OLUNMAK/ADLOLUNMAK ile/değil ADDOLUNMAK/ADDOLUNAN[Ar. + Tr.]

( Saymak, sayılan. )


- ADDÜKSİYON ile/||/<> ADDÜKTÖR ile/||/<> AFİNİTE ile/||/<> ASPİRASYON

( İçe çekim. İLE/||/<> İçe çeken, yaklaştırıcı. İLE/||/<> Çekim. İLE/||/<> Aygıtla emerek çekme. )


- ADEM
|------VEHM------|ŞEKK|------ZANN/ŞÜPHE------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/></>/<
YAKÎN

( 0
|------%50 altı.[1-49]------|%50-50|------%50 üzeri.[51-99]------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/>/<
%100 )

( YOK(LUK)
|------ KURUNTU------|BELKİ|------KUŞKU------|
ile/ve/değil/yerine/=/||/<>/>/<
KESİN(LİK) )

( image )

( image )

( )

( Anımsadığımız şeylerle, onlar gerçekmişlercesine meşgul oluyoruz ne yazık ki. )

( RECM[Ar. çoğ. RÜCÛM]: Taşa tutma, taşlama. | Birine atılan taş. | Suçluyu beline kadar gömüp taşlayarak idâm etme. | Sövme, lânetleme. | Zan üzerine konuşma. )

( DEFINETLY NOT[%0]
ALMOST NEVER[%10]~DOUBTFULLY[%20]~IMPROBABLY[%30]~UNLIKELY[%40]~
MAYBE[%50]~
PERHAPS[%60]~PROBABLY[%70]~LIKELY[%80]~ALMOST CERTAINLY[%90]~
DEFINITELY[%100] )


- ADEM ile/ve/||/<> ÂDEM/ÂZEM

( Yokluk. İLE/VE Yokluğun varlığı ve darlığı. )

( Yokluğun varlığı, bir kâmil insan! )

( Kişi, sevdiğinde yok olmalı. )

( ... ile TIFL- CİHEL-RÛZE: Hz. Âdem. )

( Yokluk, hiçlik, ölüm. | Osmanlı Türkçesi sözcüklerle birleşerek, "-siz, -lik" anlamında kullanılır. [ADEM-İ MERKEZİYET: Yerinden yönetim.] İLE/VE Dinsel inançlara göre, ilk yaratılan insan ve ilk peygamber. | Kişi, adam. | İnsanda bulunması gereken olumlu özelliklere sahip olan. )

( Nonexistence. vs./AND Existence of the nonexistence. )

( Varlık. | İlk yaratılan insan ve peygamber. @@ Yokluk. )

( NONEXISTENCE vs./and ADAM )


- ADEM ile ADEMCİ/LİK ile ADEM BABA ile ADEM EVLADI


- ÂDEM ile/ve HATEM'ÜL ENBİYÂ


- ADEM ile KARARLI

( ADAM vs. ADAMANT )

( آدم ابولبشر ile آدم ile يکدنده )

( ADAM ABOLBESHAR ile ADAM ile YKODANDEH )


- ÂDEM ile/ve/||/<> MERDÜM-Ü DİDE-İ EKVÂN OLAN ÂDEM


- ADEM ile/ve/||/<> ZEVÂL


- ADEN-/ADENO- ile/||/<> ADİPO- ile/||/<> ADENO- ile/||/<> ATHER-/ATHERO- ile/||/<> AXILLO- ile/||/<> MYX-/MYXO- ile/||/<> MUC-/MUCO- ile/||/<> BLENN-/BLENNO- ile/||/<> -AGOGUE ile/||/<> ELEO-/ELAEO-/ELAİO-/OLEO- ile/||/<> LİP-/LİPO- ile/||/<> PİMELO- ile/||/<> STEAR-/STEARO-/STEAT-/STEATO- ile/||/<> SİAL-/SİALO- ile/||/<> PTYAL-/PTYALO- ile/||/<> LACT-/LACTO- ile/||/<> GALACT-/GALACTA-/GALACTO- ile/||/<> AMPHİ- ile/||/<> PY-

( Bez, salgı bezi, bez ile ilgili [adenom: Bez tümörü]. İLE/||/<> Yağ dokusu ile ilgili [adiposit: Yağ gözesi]. İLE/||/<> Yağ, yağ dokusu. İLE/||/<> Damar plağı, yağ birikimi [ateroskleroz: Damar sertliği]. İLE/||/<> Koltuk altı ile ilgili [aksiller lenf nodu: Koltuk altındaki lenf bezleri]:. İLE/||/<> Mukus, müköz bez ve dokularla ilgili. İLE/||/<> Mukus ya da müköz membranlarla ilgili. İLE/||/<> Mukusun olması, mukusla ilgili. İLE/||/<> Salgılatan, başlatan, artıran. İLE/||/<> Yağ, akıcı yağ. İLE/||/<> Yağ. İLE/||/<> Yağla ilişkili. İLE/||/<> Yağ, donyağı, mum yağı. İLE/||/<> Tükürük ve tükürük bezleri ile ilgili. İLE/||/<> Tükürük, tükürük bezi ile ilgili. İLE/||/<> Süt. İLE/||/<> Süt, süt gibi sıvı. İLE/||/<> Cerahatle ilgili, cerahat olması. İLE/||/<> İki yönlü, çift [amfipatik: Hem suyu, hem de yağı seven moleküller]. )


- ADENİN[Fr.] ile ADENİT[Yun.]

( Pankreastan çıkarılan, çay özünde de bulunan bir nesne. İLE Lenf düğümleri yangısı. )


- ADENİT ile/||/<> ADENOM

( Bezin yangısı. İLE/||/<> İyi huylu tümör. )


- ADENOİD ile/||/<> ADENO-...

( Geniz eti, bezimsi. İLE/||/<> Bez [yapıda/ile ilgili]. )


- ADENOM ile/||/<> ADENOKARSİNOM ile/||/<> ADENOPATİ ile/||/<> ADENİT

( İyicil bez uru. İLE/||/>< Kötücül bez uru. İLE/||/<> Beze sayrılığı. İLE/||/<> Ak kan beze yangısı. )


- ADENOM ile/ve/||/<>/> ADENOM KARSİNOM SEKANSI


- ADENOM[Yun.] ile ADENOPATİ[Fr.] ile ADENOİT[Fr.]

( Kansere dönüşmeyen zararsız ur. İLE Lenf bezlerinin her türlü hastalığı/bozukluğu. İLE Adenom görüntüsünde olan. )


- ADENOM ile KARSİNOM

( Hipofiz bezinde ortaya çıkan iyi huylu tümörlerdir. İLE Tüm kanserlerin %80-90'ını oluşturan en yaygın kanser tipidir.[Deride, gövde boşluklarında ve örgenlerde bulunur. Önce farklı örgenlerde kanser olarak başlayıp, metastaz olarak beyne sıçramış olabilir.] )


- ADENOZİN MONOFOSFAT[C10H14N5O7P] ile/||/<>/> ADENOZİN DİFOSFAT[C10H15N5O10P2] ile/||/<>/> ADENOZİN TRİFOSFAT

( İçinde adenin, riboz ve bir fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. İLE/||/<>/> İçinde adenin, riboz ve iki fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. İLE/||/<>/> İçinde adenin, riboz ve üç fosfat öbeği barındıran organik bir nesne. )

( [Molar kütlesi] 347,22 g/mol İLE 427.20 g/mol İLE ... )


- ÂDER[Ar.] ile ÂDER[Ar.]

( Kasığı çıkık kişi. İLE Ateş. )


- ADESE[Ar.] ile ADESE[Ar.]

( Dürbün, mercek. İLE Kovucuk. )


- ÂDET/AYBAŞI/REGL ile YAŞDÖNÜMÜ/MENAPOZ

( 28 günde bir, 3 ilâ 7 gün arasındadır. Normal koşullarda bir çay bardağının 2/3'ü kadar kan kaybı oluşur. İLE ... )

( TUHR: İki âdet arasında geçen zaman. [En az 15 gündür] )

( SİNN-İ BUHRÂN/YE'S: Adetten kesilme yaşları. )

( )

( "kanıyorum" sözcüğü, kişi üzerinden düşünmeye neden olduğundan, bu kullanım tamamen yanlıştır!

Bu, bir durum ve kavram olduğundan ve de dirimsellikle(biyoloji) ile ilgili olduğundan, "kanıyor" ya da "kanama var" olarak tanımlamak, kullanmak gerekir. "Ter kokuyor/sun" demek yerine "ter kokusu var" demek gerektiği gibi. Yani bu genel geçer bir "özellik/sıfat", "kimlik" ve "o kişiye özgü" olmaktan çıkarılmalıdır. Bu tür düşük kişi temelli/odaklı düşünce ve tanımlardan tamamen uzak durulmalı/tutulmalıdır.

"Ben/sen" ve "benim/senin" sözcüklerinin kullanımında başkalarının da bulunması söz konusudur. Yani ancak başkalarının da bulunduğu yerde, "ben"/"benim" sözcükleri kullanılabilir. Tek başınayken ya da banyoda/tuvalette, "örtülü/giyinik olma ya da çıplaklık" diye bir düşünce/durum olmadığından, hiçbir organın tanımı olmadığı gibi her bir acıyan ya da kaşınan noktamızla, bir bütün olarak kendimizizdir. Hiçbir tanım ya da ayrımımız olmaksızın, gövdemizle/aracımızla, kendimizi algılayan ve deneyimleyenizdir sadece.

"Kanım/ağrım" ya da "başım/bacağım/kolum/dişim" desek de bunlar, işimizi gören, bulunması zorunlu ya da gerekli parçalarımızdır. "Terim/idrarım/dışkım/bokum" sözcüklerini duymaz ya da söylemeyiz. Çünkü onlar, "işi bitmiş, tüketilmiş, çıkan, atılması gerekenler" olarak bilinenler ve sabit olmayanlar olduğundan, her ne kadar bizden çıkmış olsalar da kendimizden ayrı görür ve ayrıymış gibi dillendiririz. Aradaki kopukluğu, karşıtlığı ve tutarsızlığı, bisiklete binmeyi tüm yaşamımız boyunca ancak bir kere öğrenebilmek gibi bu tür ayrıntıları da bir kere düşünerek ve anlayarak, dilimizi/sözcüklerimizi doğru, yerinde kullanarak çözmek ve aşmak durumundayız.

Bunlar gibi günlük dilde "ben/sen" sözcüklerini ya da sözcüklerdeki "m/n" harfinin kullanımında da bilinçli ve doğru kullanım ve doğru tutumda olmak durumundayız. Kendimizi, gövdemiz/in olsa da organlarımız ya da etkileşimde olduğumuz, kullandığımız nesnelerle özdeşleş(tir)memek, kişileri, parçalara indirgememeyi önemseyerek bu ayrımlara olabildiğince özen göstermeyi yeğlemeliyiz.

Ayrıntılar ve daha fazlası için...

FaRkLaR.net/sozluk/fark/53117 | FaRkLaR.net/sozluk/fark/44494

FaRkLaR.net/dirimbilim | FaRkLaR.net/TIP | FaRkLaR.net/Doga | FaRkLaR.net/Dil )

( )

( HAYZ, TAMS ile SİNN-İ YE'S [45-55 yaş arasıdır] )

( MENSTRUATION/PERIOD vs. MENOPAUSE )


- ADET/TANE ile PARÇA

( GRAIN vs. PIECE )


- ADET ile ÂDET

( Sayı. | Herhangi bir sayıda olan şey, tane. İLE Birinin, yapmaya alışmış olduğu şey, alışkı. | Topluluk içinde, eskiden beri uyulan kural, töre. Gelenek, alışkanlık. | Aybaşı, âdet kanaması. )


- ADET ile ADETA ile ADETÇE


- ÂDET[Ar.] ile DE'B[Ar.]


- ADET ile/ve/değil DEMET


- ÂDET ile İBÂDET

( Fark, Niyet ve İdrak'te. Âdet ile ibâdeti ayıran, niyettir. )

( İhanetle ibâdet birarada olmaz. )


- ÂDET ile/ve/<> ÖRF

( Davranışlarla ilgilidir. İLE/VE/<> Bilgiyle ilgilidir. )


- ADET ile SAYI

( PIECE/UNIT vs. NUMBER )


- ÂDET ile SÜNNET

( Âdetleri âdet etme, âdeti terk etme! )


- ADEZİF ile/||/<> ADEZYON

( Yapışıcı, yapışık. İLE/||/<> Yapışma, yapışıklık. )


- ADEZYON ile/||/<>/> ADEZİV

( Yapışma. İLE/||/<>/> Yapışan. )


- ADHESION[İng.] / ADHÉSION[Fr.] / ADHÄSION[Alm.] ile/değil/yerine/= ADEZYON


- ADH ile/||/<> ALDOSTERON

( ADH su geri emilimi İLE aldosteron Na geri emilimi. )

( Formül: Water İLE sodium )


- ADHAR -ile

( Taşıma, destekleme, dayanak. )


- ADHAR ile/||/<> YOGA-KSHETRA

( Taşıma, destekleme, dayanak. @@ Yoga sahası, felsefi anlamda fiziksel gövde. )


- ADHARMA ile

( Zulüm. )


- ADHERENS/ADHERE OLMAK[İng. < ADHERENCE] ile/||/<> AKRESYON

( Katılma, girme, iltihak | yapışma, yapışkan, yapışık | tutunmak, tutunum, tutunma. İLE/||/<> Yapışma. )


- ADHERENS ile/||/<> ADHERE OLMAK

( Tutunum. İLE/||/<> Tutunmak. )


- ADHEZYON ile/ve/||/<>/>/< KOHEZYON ile/ve/||/<>/>/< KAPİLER ETKİ

( Sayın Haluk Berkmen'in yazısı için burayı tıklayınız... )

( )

(

Özellik Adhezyon Kohezyon Kapiler Etki
Tanım Farklı türden moleküller arasındaki çekim kuvveti. Aynı türden moleküller arasındaki çekim kuvveti. Sıvının dar bir boru içinde yükselmesi veya alçalması olayı.
Neden Moleküller arası farklılık (örneğin su ve cam arasında). Moleküller arası benzerlik (örneğin su molekülleri arasında). Adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin birleşimi.
Etkileri Sıvının yüzeylere yapışmasını sağlar. Sıvının bir arada kalmasını sağlar (damlacık oluşumu). Sıvının dar borularda yükselmesini veya alçalmasını etkiler.
Örnek Su damlasının bir yaprak yüzeyine yapışması. Su damlasının küresel formunu koruması. Bitkilerin köklerinden suyun yukarı taşınması.
)


- ADHİ-YOGA ile

( En Yüce Yoga. )


- ADHİ-YOGA ile/||/<> GEDO ZEN

( En Yüce Yoga. @@ Sadece olağanüstü, doğaüstü güçler elde etmek için yapılan uygulamalar. )


- ADHIZ ile/||/<> ADHIZ
[<
Divân-ü Lugât-it-Türk]

( Yüksek yer, başka yüksek şeyler. İLE/VE/||/<> Geçit vermeyen. [dağ] )


- ADI ANILMAYAN ile/ve/<> ADI ANILAMAYAN


- ADİ DİFERANSİYEL DENKLEM ile/||/<> KISMİ DİFERANSİYEL DENKLEM

( ODE tek bağımsız değişken, PDE çok bağımsız değişken )

( Formül: dy/dx = f(x iley) İLE ∂u/∂t = k∇²u )


- BITUMINOUS COAL[İng.] / HOUILLE BITUMINEUSE[Fr.] / BITUMINOSE KOHLE[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİ MADEN KÖMÜRÜ


- ADI OLAN ile/ve/<>/değil/yerine KENDİ OLAN

( Kendi ol(a)mayan. İLE/VE/<>/DEĞİL/YERİNE Adı ol(a)mayan. )

( Adı var, kendi yok; kendi var, adı yok. )


- ADI UNUTABİLMEK İÇİN:
ZİKİR YOLU ile/ve MUHABBET YOLU

( Daha büyüğünü düşünerek.[zikr] İLE/VE Sevdiğini düşünerek. )


- ADİ YABAN ARISI ile ALMAN YABAN ARISI

( Yüzlerinde çapaya benzer bir işaret bulunur. İLE Yüzlerinde üç tane benek bulunur. )

( Binlerce yabanarısı türü içinde sadece bu iki tür bizleri rahatsız eder. )

( İkisi de koloni halinde yaşarlar. )

( İkisi de soktuğunda oldukça acıtır. )

( Yabanarısını öldürmek iyi bir tutum değildir. Ölü yabanarılarının feromon adlı bir salgıları olur. Bu da yuvadaki öteki arılara tehlike çağrısı uyandırır. Bir anda etrafınız yabanarılarıyla sarılabilir. )

( VESPULA VULGARIS cum VESPULA GERMANICA )


- ÂDİ ile/değil/yerine/>< ÂDİL


- ADİ ile ADİL/LİK ile ADİ ADIM ile ADİ KESİR ile ADİ SUÇLU/LUK ile ADİ DEFTER ile ADİ PALANGA ile ADİ ISKARMOZ


- AD/I" ile/ve/değil/yerine/||/<>/< TAD/I

( Sarışının adı var, esmerin tadı var. )

( [not] NAME vs./and/but/||/<>/< TASTE
TASTE instead of NAME )


- ADIABATIC[İng.] / ADIABATIQUE[Fr.] / ADIABATISCH[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİABATİK


- ADIL DÜŞMELİ DİL -ile

( PRO DROP LANGUAGE )


- ÂDİL ile/ve/<> ÂCİL

( Ancak, korkusuzluğa gelenler âdil olur. )


- ADİL ile ADİL DAĞITIM ile ADİL OYUNCU ile ADİL SEKS ile TİCARET FUARI ile ADALET

( FAIR vs. FAIR DISTRIBUTION vs. FAIR PLAYER vs. FAIR SEX vs. FAIR TRADE vs. FAIRNESS )

( بازار مکاره ile حق بين ile کرايه ile برحق ile مکاره ile بي غرض ile باانصاف ile باعدالت ile منصف ile سيمتن ile عادل ile نسبتا خوب ile عادلانه ile خوبرو ile تقسيم منصفانه ile پاک باز ile جنس لطيف ile کسب حلال ile کسب منصفانه ile حق بيني ile عدل )

( BAZAR MAKAREH ile حق بين ile KARAYYEH ile BARHAGH ile MAKAREH ile BEY GHARZ ile باانصاف ile BAEDOLT ile MANSEF ile سيمتن ile ADEL ile NASBETA KHOB ile ADELANEH ile خوبرو ile TAQSYM MANSAFANEH ile PAK BAZ ile جنس لطيف ile KASB HALAL ile KASB MANSAFANEH ile HAGH BEYNEY ile ADEL )


- ÂDİL[Ar.] ile/ve/||/<> ÂDİLÂNE[Ar. ÂDİL + Fars. < ÂNE]

( Adâletle iş gören, adâletten, doğruluktan ayrılmayan, hakkı yerine getiren, adâletli. İLE/VE/||/<> Hakça. )


- ÂDİL ile/ve/||/<>/> AYDIN

( Dışımız. İLE/VE/||/<>/> İçimiz. )


- ADÎL[Ar.] ile MİSL[Ar.]


- ADİLEŞMEK ile ADİLEŞTİRMEK ile ADİLEŞEBİLMEK ile ADİLEŞİVERMEK


- ADİLİK/ONURSUZLUK/ŞEREFSİZLİK ile/değil/yerine/>< GÜÇ/KUDRET


- ADIM ile ADIM

( Bir adımda alınan yol.[yaklaşık 65 cm.] İLE Yaklaşık olarak bir mimar arşınına eşit olan eski bir uzunluk ölçüsü.[75,711 cm.] )


- ADIM ile ATILIM


- ADIM ile/ve AYAK

( Yürümek üzere yapılan ayak atışlarının her biri. | Bir adımda alınan yol. [75 cm. olarak kabul edilir.] İLE/VE Yarım arşın ya da 30.5 cm. uzunluğundaki ölçü birimi. | Buzdolabı ölçülerinde -İngiliz ölçüsü fut'un- kübü alınarak hesaplanan değer. )

( [Yunan çağında, Anadolu'da] ... İLE/VE 0,296 metre. )


- ADIM ile AYAK

( Bir adım atmak için 200 kasımızı kullanırız. )

( PACE vs. FOOT )

( HATVE ile KADEM )


- ADIM ile/ve/değil DÜZEY


- HATVE[Osm.] / PAS[Fr.] / SCHRITT[Alm.] ile/değil/yerine/= ADIM


- ADIM ile VİDA ADIMI/HATVE[Ar.]

( ... İLE Bir vidanın, bir dönüşte aldığı yol. )


- ADÎMET-ÜL-ERCÜL -ile

( AYAKSIZLAR, APODES[Fr.] )


- ADÎMET-ÜL-KURÛN[Ar.] -ile

( Deve gibi boynuzu oymayan çatal tırnaklılar. )


- ADMITTANZ[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİMİTANS


- ADIMLAMAK ile ADIMLANMAK ile ADIMLAYABİLMEK ile ADIL ile ADIM/LIK ile ADI SANI ile ADIM ADIM ile ADI ÜSTÜNDE ile ADI BELİRSİZ/LİK ile ADIM CÜMLESİ


- ADIM/SOLUK/LOKMA/YUDUM ile/ve/||/<> EDİNİM


- ADIN(İSMİN) DURUMLARI(HALLERİ):
YALIN ile/ve/<> -İ HALLERİ ile/ve/<> -E HALİ ile/ve/<> -DE HALİ ile/ve/<> -DEN HALİ ile/ve/<> -İN HALİ

( Yalın. İLE/VE/<> Belirtme/Yükleme/Kimi. İLE/VE/<> Yönelme/kime. İLE/VE/<> Bulunma/Kimde/Kalma. İLE/VE/<> Ayrılma/Kimden/Çıkma. İLE/VE/<> Tamlayan/İlgi/Katılma/Kimin. )

( [Lat./İng./Fr.] Nominatif. İLE/VE/<> Akuzatif. İLE/VE/<> Datif. İLE/VE/<> Lokatif. İLE/VE/<> Ablatif. İLE/VE/<> Genitif. )


- ADINA ile/ve/||/<> ADI ALTINDA


- ADINA ile/ve/||/<> HESABINA


- ADINA ile/değil UĞRUNA


- ADINA(") ile/değil/< ... ÜZERE/İÇİN/AÇISINDAN/BAKIMINDAN

( "KESMEMEK ADINA" değil ... KESMEMEK ÜZERE ... )

( IN THE NAME OF ... vs. FOR/TO ... )


- ADINI:
"BAHŞ ETMEK" ile/ve/||/<> "BAĞIŞLAMAK"


- ADINI BİLMEK ile TADINI BİLMEK

( Haberdar olmak. İLE Deneyimlemiş olmak. )

( İLM el-YAKÎN ile HAKK el-YAKÎN )


- ADİPOSİR[Fr.] ile ADİPOZ[Fr.]

( Kadavraların çürümesi sırasında lipitlerin bozulması sonucu ortaya çıkan amonyaklı sabun. İLE Yağ dokusu. | Göze dokusunun aşırı yağ yüklenmesiyle belirgin sayrılıklı durum. )


- ADİPOZ ile/||/<> ADİPOZ DOKU

( Yağlı. İLE/||/<> Yağ dokusu. )


- AD(İSİM) ile YÜKLEM(FİİL)

( [Hareket ve zaman ...] Yok. İLE Var. )


- ADİSYON ile/||/<> ADJUVAN ile/||/<> ADNEKS

( Ek, ekleme, katma. İLE/||/<> Ek, tamamlayıcı, artırıcı, yardımcı. İLE/||/<> Ekler. )


- TAHAVVÜL-Ü DÂHİLÎ[Osm.] / ADIABATIC ALTERATION[İng.] / ADIABATISCHE ENDERUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİYABATİK DEĞİŞİM


- ADIABATISCHE GLEICHUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİYABATİK DENKLEM


- ADIABATISCHE KURVE[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİYABATİK EĞRİ


- ADIABATISCHE GRADIEN[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİYABATİK GRADYAN


- ADIABATISCHER PROZESS, ADIABATISCHES VERFAHREN[Alm.] ile/değil/yerine/= ADİYABATİK SÜREÇ


- ADIYAMAN ile ADIYAMANLI/LIK


- ADJUNTAS -ile

( Porto Riko'da bir dağ kasabası.[Kuru fasulye ve pilavıyla ünlüdür.] )


- ADL Ü İHSAN -ile

( ADÂLET VE İYİLİK )


- ADL[Ar.] ile FEDÂ'[Ar.]


- ADL[Ar.] ile HASEN[Ar.]


- ADL[Ar.] ile IDL[Ar.]


- ADL[Ar.] ile İNSAF[Ar.]


- ADL[Ar.] ile KIST[Ar.]


- ADLANDIRABİLMEK ile ADLANDIRIVERMEK


- ADLANDIRMA ile/ve/<> KAVRAMLAŞTIRMA

( GIVING NAME vs./and/<> TO CONCEPT )


- ADLANDIRMA ile/ve/||/<> KÖPRÜ


- ADLANDIRMA ile/ve/<> NİTELENDİRME

( GIVING NAME vs./and/<> TO CHARACTERIZE )


- NOMENCLATURE[İng.] / NOMENCLATURE[Fr.] / NOMENKLATUR[Alm.] ile/değil/yerine/= ADLANDIRMA


- ADLANDIRMA ile/ve YORUMLAMA

( GIVING NAME vs./and TO INTERPRET )


- ADLANMAK ile ADLANDIRMAK ile ADLANDIRILMAK


- ADLAR ile EYLEMLER/FİİLLER ARASINDA BAĞINTI SAĞLAYAN YAZAÇLAR

( Cüveynî, bir ifâdenin lafzı ve anlamında yol açtığı değişikliğe göre dört kısma ayırmıştır: ( 1. Lafzı ve okunuşunu değiştirmeyip anlamı değiştiren harfler; 2. Lafzı ve okunuşu değiştirmeyip anlamı değiştiren harfler; 3. Hem lafzı hem de anlamı değiştiren harfler; 4. Ne lafzı ne de anlamı değiştiren harfler. )


- ADLARI:
İLKÇAĞ'DA ile BİZANS'TA ile OSMANLI'DA

( DEMONNESOI / PROPONTIDAS ile PAPADONISIA ile KIZIL ADALAR )


- ADLAŞMAK ile ADLAŞTIRMAK


- ADLER ile/ve/<> ADLER

( Friedrich İLE/VE/<> Alfred )

( Fizik'te. İLE/VE/<> Psikoloji'de. )


- ADLİ DNA ile/ve/||/<> ANTİK DNA

(

Adli DNA ve Antik DNA arasındaki FaRkLaR

Moleküler Genetik Uygulamalarının İki Farklı Alanı

ADLİ DNA (Forensic DNA)

Suç soruşturmalarında, kimlik tespitinde, babalık testlerinde ve felaket kurbanlarının kimliklendirilmesinde kullanılan, modern biyolojik örneklerden elde edilen DNA'nın çözümleme bilimi

ANTİK DNA (Ancient DNA - aDNA)

Arkeolojik, paleontolojik ve müze örneklerinden elde edilen, yüzlerce ila milyonlarca yıl öncesine ait degradasyona uğramış DNA'nın izolasyonu, amplifikasyonu ve çözümleme bilimi

Temel Karşılaştırma
Özellik Adli DNA Antik DNA
Örnek Yaşı 0 - 100 yıl 100 - 1.000.000 + yıl
DNA Niteliği Nispeten iyi korunmuş Yüksek degrade
Parça Uzunluğu 100 - 500 bp 30 - 100 bp
Başarı Oranı %80-95 %10-40
Zaman Baskısı Yüksek (Acil) Düşük (Araştırma)
Maliyet $100 - 500 / örnek $1.000 - 10.000 / örnek
Çözümleme Süresi 24 - 72 saat Haftalar - Aylar
Örnek Tipleri ve Kaynakları
Adli DNA Örnekleri Antik DNA Örnekleri
Biyolojik Sıvılar: Kan, sperm, tükürük Fosilleşmiş Kalıntılar: Kemik, diş
Dokular: Kas, deri, organ parçaları Mumyalanmış Dokular: Yumuşak doku kalıntıları
Keratinöz: Saç, tırnak Koprolitler: Fosilleşmiş dışkı
Temas DNA: Dokunulan yüzeyler Sediment DNA: Toprak örnekleri
Karışım: Eşeysel saldırı örnekleri Amber: Reçine içindeki organizmalar
DNA Degradasyon Mekanizmaları
Degradasyon Tipi Adli DNA Antik DNA
Hidrolitik Hasar Orta düzey Çok yüksek
Oksidatif Hasar Değişken Yaygın
Depürinasyon Sınırlı Ekstensif
Çapraz Bağlanma Nadir Sık
C > T Transisyon Minimal Karakteristik
Mikrobiyel Hasar Kontrol edilebilir Yaygın
Laboratuvar Yaklaşımları
Parametre Adli DNA Lab Antik DNA Lab
Temiz Oda Standart steril koşullar Ultra-temiz, pozitif basınçlı
Ekipman Rutin PCR ekipmanları Özel aDNA ekipmanları
İş Akışı Tek yönlü, hızlı Çok aşamalı, yavaş
Validasyon Adli standartlar Araştırma protokolleri
Akreditasyon ISO 17025, FBI standartları Araştırma standartları
Personel Adli genetik uzmanları Paleogenetik uzmanları
Moleküler Yöntemler
Yöntem Adli DNA Antik DNA
DNA Yalıtımı Standart kitler Özel aDNA protokolleri
Amplifikasyon Standart PCR Kısa fragment PCR
STR Çözümlemesi Rutin kullanım Nadiren başarılı
SNP Çözümlemesi Artan kullanım Yaygın kullanım
Mitokondriyal DNA Degrade örneklerde Birincil hedef
Sekansalama Sanger/NGS Çoğunlukla NGS
Whole Genome Nadiren Hedef (düşük kapsama)
Genetik Markerlar
Adli DNA Markerleri Antik DNA Markerleri
STR: CODIS 20 locus, yüksek polimorfizm mtDNA: Yüksek kopya sayısı, maternal soy
Y-STR: Baba soy takibi, eşeysel saldırı SNP: Popülasyon genetiği, adaptasyon
X-STR: Karmaşık akrabalık Mikrobiyal DNA: Patojen evrimi
SNP: Fenotipleme, biyocoğrafik köken Whole Genome: Evrimsel çalışmalar
Uygulama Alanları
Adli DNA Uygulamaları Antik DNA Uygulamaları
TEMEL KULLANIM ALANLARI
Suç soruşturmaları (cinayet, tecavüz) Evrimsel dirimbilim çalışmaları
Kimlik tespiti (felâket kurbanları) İnsan göç yolları haritalama
Babalık ve akrabalık testleri Soyu tükenmiş türlerin genetiği
Soğuk vaka çözümlemeleri Sayrılık evrimi araştırmaları
Yaban yaşamı adli tıp Evcilleştirme süreçleri
Veri Çözümleme ve Biyoinformatik
Parametre Adli DNA Antik DNA
Veri Miktarı Megabayt Gigabayt - Terabayt
Nitelik Denetimi Standart QC Hasar paternleri çözümlemesi
Referans Genom Modern insan Çoklu referanslar
Bulaşma Denetimi Negatif denetimler Karmaşık süzme
İstatistiksel Çözümleme Eşleşme olasılığı Filogenetik Çözümleme
Veri Tabanları CODIS, NDIS GenBank, ENA
Etik ve Yasal Boyutlar
Parametre Adli DNA Antik DNA
Yasal Düzenleme Sıkı yasal kontrol Araştırma etiği
Veri Gizliliği Yüksek duyarlılık Bilimsel paylaşım
Bilgilendirilmiş Onam Zorunlu Müze/kazı izinleri
Kültürel Duyarlılık Mağdur hakları Yerli halkların hakları
Mahkeme Kabulü Standart prosedürler Uygulanamaz
Teknolojik Gelişmeler
Adli DNA Yenilikleri Antik DNA Yenilikleri
Rapid DNA (90 dakika sahada çözümleme) Capture teknikleri (hedefli zenginleştirme)
NGS panelleri (fenotipleme+STR+SNP) Single cell genomiks
Epigenetik yaş tahmini Sediment DNA (fosil olmadan)
RNA çözümlemesi (doku tayini) Protein sekansı (daha eski örnekler)
Mikrobiyal DNA (postmortem interval) AI/ML hasar düzeltme
Benzerlikler
Moleküler Temel İkisi de DNA molekülünün yapısını ve dizilimini inceler
Temel Teknikler İkisi de PCR ve sekans çözümlemesi kullanır
Degradasyon İkisi de bozulmuş DNA ile çalışabilir
Bulaşma Riski İkisi de yüksek bulaşma riski taşır
İstatistiksel Yaklaşım İkisi de popülasyon genetiği ilkelerini kullanır
24 - 72 saat
Adli DNA Çözümleme Süresi
Haftalar - Aylar
Antik DNA Çözümleme Süresi
%80 - 95
Adli DNA Başarı Oranı
%10-40
Antik DNA Başarı Oranı

Adli DNA Özellikleri

  • Güncel hukuki sorunlara çözüm
  • Hızlı sonuç gerekliliği
  • Yüksek başarı oranı
  • Standart protokoller
  • Mahkeme kabulü zorunlu
  • Kimlik tespiti odaklı

Antik DNA Özellikleri

  • Geçmişin gizemlerini aydınlatma
  • Uzun araştırma süreci
  • Düşük başarı oranı
  • Deneysel protokoller
  • Bilimsel yayın odaklı
  • Evrimsel süreçler odaklı
Ünlü Vakalar ve Çalışmalar

Adli DNA Vakaları

  • O.J. Simpson davası
  • 11 Eylül kurbanları
  • Golden State Katili
  • Romanov ailesi

Antik DNA Çalışmaları

  • Neandertal genom projesi
  • Ötzi buzul adamı
  • Mısır firavunları
  • Denisova insanı keşfi
)


- ADLİ TABİP ile TAÇ

( CORONER vs. CORONET )

( پزشک قانوني ile نيم تاج )

( PEZESHK GHANONY ile NEYM TAJ )


- ADLÎ TATİL SÜRESİNCE:
AVRUPA'DA ile/>< TÜRKİYE'DE

( [Süreler] İşler. İLE/>< İşlemez. )


- YARGI:
ADLÎ ile/ve/||/<> İDÂRÎ ile/ve/||/<> ASKERÎ

( ... İLE/VE/||/<> ... İLE/VE/||/<> 2017'de kaldırılmıştır. )


- ADLÎ ile ADLÎ

( Adâletle ilgili. İLE II. Sultan Bayezid'in şiirdeki takma adı/mahlâsı. )


- ADLİ ile ADLİ TIP ile ADLİ YIL ile ADLİ MAKAM ile ADLİ MERCİ ile ADLİ POLİS/LİK ile ADLİ SİCİL ile ADLİ TABİP/LİK ile ADLİ TATİL ile ADLİ ZABITA ile ADLİ ECZACILIK


- ADLÎ ile/ve/||/<>/< AKLÎ


- ADLİ ile YARGI ile SAĞDUYULU

( JUDICIAL vs. JUDICIARY vs. JUDICIOUS )

( قضايي ile وابسته بدادگاه ile قوه قضائيه ile روشن راي )

( GHAZAYY ile VABASTEH BEDADEGAH ile GHOOH GHAZAYEYYEH ile ROSHEN RAY )


- ADLI/LIK ile ADLI SANLI ile ADLI ADIYLA


- ADLİYE ile ADLİYE MAHKEMESİ ile ADLİYE TEŞKİLATI


- ADME İLE BİYOYARARLANIM İLE YARILANMA ile/||/<> İLAÇ FARMAKOKİNETİĞİ

( İlaç vücut içi hareketi. )

( Formül: t½ = 0.693/k )


- ADMITTANCE[İng.] / ADMITTANCE[Fr.] ile/değil/yerine/= ADMİTANS


- ADOBE PHOTOSHOP ile/ve/<> ADOBE ILLUSTRATOR

( )


- ADOLESANS/ADÖLESANS ile/||/<> ADOLESAN/ADÖLESAN

( Ergenlik. İLE/||/<> Ergen. )


- ADRENAL ile/ve/||/<> ADRENAL BEZLER ile/ve/||/<> ADRENALİN/EPİNEFRİN ile/ve/||/<> ADRENOKORTİKOTROPİK HORMON[ACTH]

( Böbrek üstü bezi. İLE/VE/||/<> Böbreklerin üzerinde yer alan, üçgen biçimine benzer bir çift endokrin bezi. İLE/VE/||/<> Adrenal bezlerin ürettiği hormon. [Korku ve kaçış anlarında kana bol oranda karışır.] İLE/VE/||/<> Hipofiz bezinin ön lob tarafında üretilen polipeptit yapıda olan bir hormon.[Adrenal bezlerin dış bölgesinin etkinliğini düzenleyen bir polipeptit hormon.][Hipofiz tarafından salgılanması, hipotalamus tarafından atılan başka bir polipeptit olan, "kortikotropin salan hormon(CRH)" tarafından düzenlenir.] )


- ADRENALINE[İng.] / ADRÉNALINE[Fr.] / ADRENALIN[Alm.] ile/değil/yerine/= ADRENALİN


- ADRENALİN ile/ve/||/<>/> ADRENOKROM

( ... İLE/VE/||/<>/> Gövdede salgılanan adrenalinin oksitlenmiş durumu. [Kimyasal bir uyuşturucu. Gövde, bu kimyasalı korku ya da heyecan sırasında gerçekleşen adrenalin patlaması ile salgılar.] )


- ADRENALİN[İt./Fr. ADRENALINE]/EPİNEFRİN ile/değil/yerine ENDORFİN

( Hekimlikte damarları daraltma, bronşları açma, kanamaları kesme vb. amaçlarla kullanılan, kan şekerinin yükselmesine yol açan böbrek üstü bezlerinin salgısı. İLE/DEĞİL/YERİNE Mutluluk salgısı/hormonu. )

( Hekimlikte damarları daraltma, bronşları açma, kanamaları kesme vb. amaçlarla kullanılan, kan şekerinin yükselmesine yol açan böbrek üstü bezlerinin salgısı. İLE/DEĞİL/YERİNE Mutluluk salgısı/hormonu. )


- ADRES ile ADRES KARTI ile ADRES KİTABI ile ADRES DEFTERİ ile ADRES REHBERİ ile ADRES MAKİNESİ


- ADRES ile ADRES SAYACI ile ADRES FORMATI ile KARŞILAMA ADRESİ ile ADRES KISMI ile ADRES KAYDI ile ADRES DEĞİŞKENİ ile ADRESLENEBİLİR ile MUHATAP ile HİTAP EDEN ile ADRESLEME

( ADDRESS vs. ADDRESS COUNTER vs. ADDRESS FORMAT vs. ADDRESS OF WELCOME vs. ADDRESS PART vs. ADDRESS REGISTER vs. ADDRESS VARIABLE vs. ADDRESSABLE vs. ADDRESSEE vs. ADDRESSER vs. ADDRESSING )

( مخاطب قرار دادن ile سرخط ile نشاني ile اسم و رسم ile مخاطب ساختن ile ورنامه ile آدرس ile نشاني دادن ile خطاب کردن ile نشاني شمار ile قالب نشاني ile خير مقدم ile جز نشاني ile ثبات نشاني ile متغير نشاني ile نشاني پذير ile مخاطب ile گيرنده نامه ile نشاني يابي ile نشاني دهي ile خطاب به )

( MOKHATAB GHARAR DADAN ile SARKHAT ile NESHANY ile ESM VE RASM ile MOKHATAB SAKHTAN ile ورنامه ile ADRES ile NESHANY DADAN ile KHATAB KARDAN ile NESHANY SHMAR ile GHALEB NESHANY ile خير مقدم ile JAZ NESHANY ile SOBAT NESHANY ile MOTEGHYR NESHANY ile NESHANY PAZYR ile MOKHATAB ile GYRANDEH NAMEH ile NESHANY YABY ile NESHANY DAHY ile KHATAB BAH )


- ADS/CFT YAZIŞMASI ile/||/<> KALİBRE/ÇEKİM DUALİTESİ

( AdS/CFT string kuramı ve alan kuramı arasında dualiteiken, kalibre/çekim dualitesi farklı boyutlarda etkileşimdir )

( Formül: Z_CFT = Z_string )


- ADSIL ÇEKİM -ile

( NOMINAL INFLECTION )