Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
Bir aldehit ya da ketonun bir aminle su vererek birleşmesinden oluşan imin liganddır; azot üzerinden metale bağlanır, sentezi kolaydır. İLE Klasik amonyak ve su gibi basit ligandlarla kurulan koordinasyon bileşiğidir. İlki tasarlanabilir ve ayarlanabilir, ikincisi klasik ve basittir.
Elektronun, iki kompleks arasında ligand kürelerine dokunmadan, uzaktan tünelleyerek aktarıldığı mekanizmadır; ligandlar yerinde kalır. İLE Elektronun, iki metali birbirine bağlayan ortak bir köprü ligand üzerinden aktarıldığı mekanizmadır; geçici bir bağ kurulur. İlki temassız, ikincisi köprülüdür.
Beş koordinasyonlu bir yapının, eksenel ile ekvatoral ligandların çift çift yer değiştirmesiyle kendi içinde dönüşmesidir; en yaygın akışkanlık mekanizmasıdır. İLE Aynı yer değiştirmenin, ligandların turnike gibi dönerek gerçekleştiği alternatif mekanizmadır. İkisi de beş koordinasyonlu molekülleri akışkan kılar; farkları hareketin geometrisidir.
Birbirine karışmayan iki faz arasında, reaktifi bir fazdan ötekine taşıyan aracının kullanıldığı katalizdir; iki fazın buluşmasını sağlar. İLE Katalizörün, tepkenlerle aynı ve tek bir fazda bulunduğu katalizdir. İlkinde iki faz, ikincisinde tek faz vardır.
Metal alaşımlarında özel kristal yapılar.
İki manyetik iyonun, aradaki bir ligand (genellikle oksijen) üzerinden dolaylı olarak etkileşmesidir; oksitlerde manyetik düzenin ana mekanizmasıdır. İLE İki manyetik iyonun, orbitalleri doğrudan örtüşerek etkileşmesidir; ancak çok yakın komşularda olur. İlki dolaylı ve uzun erimli, ikincisi doğrudan ve kısa erimlidir.
Aynı molekül üzerinde hem artı hem eksi yük taşıyan, net yükü sıfır olan komplekstir; suda çözünür ama iyon gibi göç etmez. İLE Karşı iyonlarla dengelenmiş, net yüklü komplekstir. İlkinde yükler molekülün içinde, ikincisinde ayrı iyonlarda taşınır.
Ortamın elektrik iletkenliğindeki değişimi ölçen algılayıcıdır; basittir ama seçiciliği düşüktür. İLE İki elektrot arasındaki potansiyel farkını ölçen algılayıcıdır; belirli bir iyona seçicidir, pH ölçer buna örnektir.
Biyolojik tanıma olayını elektrik sinyaline çeviren algılayıcıdır; ucuz, taşınabilir ve hızlıdır (kan şekeri ölçer). İLE Aynı olayı ışık sinyaline çeviren algılayıcıdır; çok duyarlıdır ama düzeneği pahalı ve büyüktür.
Üç şelat halkasının, sağ el sarmalı biçiminde döndüğü optik izomerdir. İLE Aynı sarmalın sol el yönünde döndüğü optik izomerdir. İkisi birbirinin ayna görüntüsüdür ve polarize ışığı zıt yönlere çevirir.
Yapısı, ölçüm süresinden hızlı biçimde sürekli yer değiştiren moleküldür; nükleer manyetik rezonansta tek bir ortalama sinyal görünür. İLE Yapısı sabit kalan, ligandları yer değiştirmeyen moleküldür; her konum ayrı sinyal verir. Sıcaklık düşürülerek ilki ikinciye çevrilebilir.
Aynı ligandın, iki farklı atomu üzerinden bağlanmasından doğan izomerliktir (nitro ile nitrito). İLE Bir iyonun koordinasyon küresinde mi yoksa dışında karşı iyon olarak mı bulunduğuna göre doğan izomerliktir. İlkinde bağlanma atomu, ikincisinde iyonun yeri değişir.
Bir iyondaki elektronlar arası itmeyi niceleyen parametrelerdir; serbest iyonun enerji düzeylerini belirler. İLE Ligand alanının d orbitallerini ne kadar yardığını veren parametredir. İlki elektronlar arası itmeyi, ikincisi ligand alanının gücünü ölçer; ikisi birlikte kompleksin tayfını belirler.
Metal ile karbon arasında çift bağ bulunan komplekstir; olefin metatezinin etkin türüdür. İLE Metal ile karbon arasında üçlü bağ bulunan komplekstir; alkin metatezini yürütür. İkisi de metal-karbon çoklu bağı taşır; farkları bağ derecesidir.
Gergin halkalarda, bağ elektron yoğunluğunun çekirdekleri birleştiren doğrunun dışına kayarak eğrilmesidir; siklopropanın alışılmadık tepkinliği bundandır. İLE Aynı eğri bağın, çift bağı iki eşdeğer eğri bağ olarak betimleyen alternatif adıdır. İkisi de bağın düz olmadığını anlatır; farkları hangi bağlanmayı betimledikleridir.
Işığı soğurup uyarılan ve enerjisini başka bir moleküle aktaran aracıdır; kendisi tepkimeye girmez, yalnızca enerji taşır. İLE Işığı soğurup, kendisi doğrudan bir kimyasal dönüşümü katalizleyen maddedir; tepkimede yer alır ama tükenmez. İlki enerji taşır, ikincisi tepkimeyi yürütür.
Fenton tepkimesi için gereken hidrojen peroksitin ya da demirin, elektrotta yerinde üretildiği yöntemdir; kimyasal ekleme gerektirmez. İLE Aynı tepkimenin, ışıkla hızlandırıldığı yöntemdir; demir döngüsü ışıkla yenilenir. İlki elektrik, ikincisi ışık kullanır.
Geçiş metalleri arası çoklu bağlar.
Merkez metalin, dış kabuğun bir altındaki (n-1)d orbitallerini kullanarak kurduğu komplekstir; ligand alanı güçlüyse elektronlar eşleşir, düşük spinli ve genellikle daha kararlı olur. İLE Merkez metalin, dıştaki nd orbitallerini kullandığı komplekstir; ligand alanı zayıftır, yüksek spinli ve daha kolay ayrışır. İlki içteki, ikincisi dıştaki d orbitallerini kullanır.
Bir uyarana (ışık, pH, sıcaklık) ölçülebilir bir özellik değişimiyle yanıt veren malzemedir. İLE Uyarandan etkilenmeyen, özellikleri sabit kalan olağan malzemedir.
