Kimya
Maddelerin yapısı, özellikleri ve dönüşümlerini inceleyen temel bilim dalı
Kimya Farkları
İyonik sıvının hem çözücü hem katalizör olarak kullanıldığı katalizdir; uçmaz ve geri kazanılır. İLE Uçucu organik çözücüde yürütülen olağan katalizdir; ucuzdur ama uçarak havayı kirletir.
Metal orbitallerinin, kompleks kurulunca genişleyip elektron itmesinin azalması olayıdır; bağın kovalentliğinin ölçüsüdür. İLE Ligandın, d orbitallerini ne kadar yardığının ölçüsüdür. İlki kovalentliği, ikincisi alan gücünü yansıtır ve ligandları farklı sıralarlar.
Ligandlarının yer değiştirmesi çok yavaş olan komplekstir; kinetik bir niteliktir, kararlılıkla karıştırılmamalıdır. İLE Ligandları hızla yer değiştiren komplekstir. İkisi de termodinamik kararlılıkla ilgili değildir; kararsız ama inert, ya da kararlı ama labil bir kompleks olabilir.
Geçiş metali komplekslerinin, merkez atomun değerlik kabuğunu on sekiz elektronla doldurduğunda kararlı olduğunu söyleyen kuraldır; d, s ve p orbitallerinin tümünü hesaba katar. İLE Ana grup elementlerinin, dış kabuklarını sekiz elektronla (soy gaz düzenine) tamamladığında kararlı olduğunu söyleyen kuraldır; yalnızca s ve p orbitallerini sayar. İlki d orbitalli geçiş metalleri, ikincisi ana grup için geçerlidir.
Merkezden dışa doğru dallanan, ağaç benzeri üç boyutlu mimariye sahip polimerdir; çok sayıda uç grup taşır, viskozitesi düşüktür. İLE Zincirin dallanmadan tek bir doğru boyunca uzandığı polimerdir; dolaşabilir ve viskozitesi yüksektir.
Ligandları noktasal negatif yükler sayıp, d orbitallerinin elektrostatik itmeyle yarıldığını söyleyen modeldir; rengi ve manyetizmayı açıklar ama kovalentliği yok sayar. İLE Aynı yarılmayı, metal ile ligand arasındaki kovalent örtüşmeyi ve moleküler orbitalleri de hesaba katarak açıklayan gelişmiş modeldir. İkincisi ilkini kapsar ve düzeltir.
Bir metal iyonunun, çevresine benzer türden (hep sert ya da hep yumuşak) ligand toplama eğilimidir; ligandlar birbirini pekiştirir. İLE Tersine, metalin sert ve yumuşak ligandları karışık biçimde bağlama eğilimidir; nadirdir. İlkinde benzerler bir araya toplanır, ikincisinde karışım yeğlenir.
Bir uyaranla, önceden belirlenmiş özgün biçimine geri dönebilen malzemedir. İLE Biçimi sabit kalan, değiştirilse geri dönmeyen olağan malzemedir.
Üç özdeş ligandın, bir sekizyüzlünün tek bir yüzünün üç köşesinde toplandığı izomeridir. İLE Üç özdeş ligandın, bir meridyen çizgisi boyunca dizildiği izomeridir. İlkinde ligandlar bir yüze, ikincisinde bir çizgiye toplanır.
Küçük, yükü yüksek ve zor polarize olan asittir; sert bazlarla (oksijen, flor verici) kararlı bağ kurar. İLE Büyük, yükü düşük ve kolay polarize olan asittir; yumuşak bazlarla (kükürt, fosfor verici) kararlı bağ kurar. Sert sertle, yumuşak yumuşakla eşleşir.
Merkez metale yalnızca tek bir noktadan bağlanan liganddır (amonyak, su). İLE Metale iki ya da daha çok noktadan bağlanan liganddır; halka kurduğundan şelat etkisiyle çok daha kararlıdır.
A iyonlarının dörtyüzlü, B iyonlarının sekizyüzlü boşlukları doldurduğu AB₂O₄ yapısıdır. İLE B iyonlarının yarısının dörtyüzlü boşluğa geçtiği, A iyonlarının sekizyüzlüye yerleştiği düzenlemedir; manyetik davranışı kökten değiştirir, magnetit böyledir. İkincisi, ilkinin katyonları yer değiştirmiş biçimidir.
İki artı yüklü geçiş metali komplekslerinin kararlılığının, atom numarasıyla belirli bir sırada arttığını (bakırda doruğa çıktığını) söyleyen deneysel dizidir. İLE Çok dişli bir ligandın, metale bağlandığında yaptığı açıdır; metalin geometrisine ne kadar uyduğunu belirler. İlki bir kararlılık dizisi, ikincisi ligandın geometrik uyumudur.
Aynı iki ligandın, merkez metalin aynı yanında, doksan derecelik açıyla yan yana durduğu geometrik izomeridir. İLE Aynı ligandların, yüz seksen derecelik açıyla birbirinin tam karşısında durduğu izomeridir. İlki dipol momenti taşır, ikincisi genellikle taşımaz.
İndirgemenin, elektrottan doğrudan elektron verilerek yapılmasıdır; indirgen madde eklemeye gerek yoktur ve gücü ayarlanabilir. İLE İndirgemenin, bir kimyasal indirgen madde eklenerek yapılmasıdır; atık bırakır ve gücü sabittir.
Çok sayıda bileşiği, robotlarla ve otomatik düzeneklerle kısa sürede tarama yöntemidir; günde binlerce bileşik denenir. İLE Bileşiklerin elle, tek tek denendiği geleneksel yöntemdir. İlki hacim, ikincisi özen sunar.
Yeni ligandın önce bağlanıp, geçici olarak koordinasyon sayısını artırdığı, sonra eskisinin ayrıldığı mekanizmadır; ara ürünün koordinasyon sayısı daha yüksektir. İLE Eski ligandın önce ayrılıp, koordinasyon sayısı düşen bir ara ürün oluştuğu, sonra yeninin bağlandığı mekanizmadır. İlkinde önce bağlanma, ikincisinde önce kopma olur.
Elektronun, metal ile ligand arasında yer değiştirerek molekülün iki farklı elektronik yapı arasında dengeye girmesidir; hem metalin hem ligandın yükseltgenme basamağı değişir. İLE Aynı olayın, molekülü iki farklı redoks izomeri arasında salınıyormuş gibi betimleyen adıdır. İkisi de aynı olayı anlatır; ilki tautomerlik, ikincisi izomerlik dilini kullanır.
Yüksek spin zayıf alan maksimum eşleşmemiş İLE düşük spin güçlü alan.
Elektronik olarak dejenere bir durumun, molekülün kendiliğinden çarpılıp simetrisini düşürerek bu dejenerliği kaldırmasıdır; bakırın altılı komplekslerinde tipik uzamaya yol açar. İLE Ligandların elektrostatik etkisiyle d orbitallerinin yarılmasını betimleyen modeldir. İkincisi yarılmayı verir; ilki, bu yarılmadan doğan dejenerliğin nasıl kırıldığını açıklar.
