Formül Bankası
Temel Bilimler alanlarındaki önemli formüller ve açıklamaları
Kimya 20 Formül
Atom İLE Molekül
Genel KimyaH İLE H₂O
Atom elementin en küçük birimi İLE molekül bileşiğin en küçük birimidir
Element İLE Bileşik
Genel KimyaO₂ (element) İLE H₂O (bileşik)
Element tek tür atomdan İLE bileşik farklı atomlardan oluşur
Asit İLE Baz
Genel KimyapH = -log[H^+]
Asitler proton (H+) veren İLE bazlar ise proton alan maddelerdir.
Kuantum Noktası İLE Nanotüp
2-10 nm QD İLE sp² hibrit karbon
Elektronların üç boyutta da hapsedildiği, atom benzeri kesikli enerji düzeyli sıfır boyutlu nanoyapıdır; boyutu değiştikçe yaydığı renk değişir. İLE Karbon atomlarının silindir biçiminde sarılmasıyla oluşan, tek boyutlu nanoyapıdır; sarılma biçimine göre metalik ya da yarıiletken olur, olağanüstü sağlamdır. İlki noktasal, ikincisi çizgiseldir.
Raoult Yasası İLE Henry Yasası
FizikokimyaP_i = x_i·P°_i (Raoult) İLE C = kP (Henry)
İdeal bir çözeltide, uçucu bir bileşenin buhar basıncının, saf hâlindeki basıncı ile mol kesrinin çarpımına eşit olduğunu söyler; çözücü gibi bol bulunan bileşenlere uyar. İLE Az çözünen bir gazın çözeltideki derişiminin, üzerindeki kısmi basıncıyla orantılı olduğunu söyler; seyreltik çözünenlere ve gaz çözünürlüğüne uyar. İlki bol bileşene, ikincisi seyreltik çözünene uygulanır.
NMR Spektroskopi İLE Mass Spektroskopi
Genel Kimyaδ (ppm) kimyasal kayma İLE m/z oranı
Çekirdek spinlerinin güçlü bir manyetik alanda radyo dalgalarıyla rezonansa girmesinden yararlanır; molekülün iskeletini, hangi atomun hangi komşuya bağlı olduğunu verir, örneği bozmaz. İLE Molekülü iyonlaştırıp parçalayarak iyonların kütle/yük oranını ölçer; molekül kütlesini ve parçalanma desenini verir, örnek tüketilir. İlki yapıyı, ikincisi kütleyi belirler; ikisi birlikte molekülü kesin tanımlar.
Glikoliz İLE Krebs İLE ETC İLE Enerji Metabolizması
C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ATP
Gözesel solunum üç ana aşaması.
Oksitlenme İLE İndirgenme
Genel KimyaFe→Fe²⁺+2e⁻ İLE Cu²⁺+2e⁻→Cu
Bir maddenin elektron kaybetmesi, yükseltgenme basamağının artmasıdır; ortamdaki elektronu veren taraftır. İLE Bir maddenin elektron kazanması, yükseltgenme basamağının azalmasıdır. İkisi ayrılmaz biçimde birlikte yürür: biri elektron verirken öteki alır.
pH İLE pOH
Genel KimyapH = -log[H⁺] İLE pOH = -log[OH⁻]
Bir çözeltideki hidrojen iyonu derişiminin eksi logaritmasıdır; asitliği ölçer, küçüldükçe ortam asitleşir. İLE Hidroksit iyonu derişiminin eksi logaritmasıdır; bazlığı ölçer. Suda ikisinin toplamı 25 °C'de 14'tür; biri bilinince öteki hesaplanır.
Fiziksel Değişim İLE Kimyasal Değişim
Genel KimyaBuz→Su İLE 2H₂+O₂→2H₂O
Fiziksel hal değişimi, kimyasal yeni madde oluşumudur
Proton Sayısı İLE Kütle Numarası
Genel KimyaZ İLE A=Z+N
Çekirdekteki proton sayısıdır; elementin kimliğini belirler, periyodik tablodaki yerini verir ve atom numarası olarak adlandırılır. İLE Çekirdekteki proton ile nötronların toplamıdır; atomun kütlesini belirler, aynı elementin izotoplarında farklıdır. İlki elementi, ikincisi izotopu belirler.
İyon İLE Atom
Genel KimyaNa⁺ İLE Na
İyon yüklü İLE atom nötr parçacıktır
Katyon İLE Anyon
Genel KimyaNa⁺ İLE Cl⁻
Elektron kaybederek artı yüklenmiş iyondur; genellikle metaller oluşturur, elektrik alanında eksi kutba (katoda) yönelir. İLE Elektron kazanarak eksi yüklenmiş iyondur; genellikle ametaller oluşturur, artı kutba (anoda) yönelir.
İyonik Bağ İLE Kovalent Bağ
Genel KimyaNaCl İLE H₂O
İyonik elektron transferi, kovalent elektron paylaşımıdır
Endotermik İLE Ekzotermik
Genel KimyaΔH>0 İLE ΔH<0
Endotermik ısı alır İLE ekzotermik ısı verir
Organik Kimya İLE İnorganik Kimya
Genel KimyaC-H bağları İLE diğerleri
Organik karbon bileşikleri, inorganik diğer elementlerin kimyasıdır
Mol İLE Molekül
Genel Kimyan İLE N
Mol madde miktarı birimi (6.02×10²³) İLE molekül tek parçacıktır
Molarite İLE Molalite
Genel KimyaM=n/V İLE m=n/mçözücü
Molarite mol/litre çözelti İLE molalite mol/kg çözücüdür
Çözünen İLE Çözücü
Genel KimyaTuz (çözünen) İLE su (çözücü)
Çözünen dağılan madde, çözücü dağıtan ortamdır
Doymuş Çözelti İLE Doymamış Çözelti
Genel KimyaÇözünürlük limiti
Doymuş maksimum çözünmüş, doymamış daha fazla çözebilir
