- FENOMEN ile/||/<> ÖZ
( Fenomenoloji )
( Edmund Husserl tarafından 1900 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1859-1938) (Ülke: Almanya) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: Fenomenoloji) )
- FENOTİP[İng. PHENOTYPE] ile/||/<> ALBİNİZM[İng. ALBINISM] ile/||/<> BOMBAY FENOTİPİ[İng. BOMBAY PHENOTYPE] ile/||/<> BULMER ETKİSİ[İng. BULMER EFFECT] ile/||/<> CİNSEL ÇİFTBİÇİMLİLİK[İng. SEXUAL DIMORPHISM]
( Dışyapı. Genetik ve çevresel etkenlerin yarattığı özelliklerin canlının dış görünüşündeki yansımasıdır. Fenotip çoğunlukla genler tarafından belirlenir; ancak bazı koşullarda diğer etkenler, fenotipin genotipe yüzde yüz uymasını engelleyebilir (bkz: hipomorfizm). Fenotip, zaman içinde değişebilir. Birden çok genle kontrol edilen özelliklerin fenotipleri de karmaşıklık gösterir. Genlerin durumuna göre çeşitlilik gösteren fenotip sınıflarına pleiotropik fenotip adı verilir. Biyolojik sınıflandırmanın ilkel aşamasında kullanılan sınıflandırma yöntemi, canlıların görünüşleri; yani fenotipleri üzerine kurulmuştu. Ancak genetik biliminin gelişmesi sonucunda moleküler düzeyde sınıflandırmaya geçilmiştir. Ortak fenotipe sahip canlılar, her zaman evrimsel olarak ortak atadan gelmezler. Yakınsak evrim, fenotiplerin birbirine benzemesini doğurabilir. Modern genetik terminolojisinde, herhangi bir mutasyonun yarattığı değişime de mutant fenotip adı verilir. @@ Deri, saç ve gözlerdeki pigment eksikliğinden kaynaklanan ve kalıtsal bir hastalık. Bu özelliklere sahip kişilere albino denir. Albinizm geni resesif olduğu için fenotip sadece homozigot çekinik durumlarda gözlenir. Albinoların güneşe duyarlı deri ve gözleri vardır. Bu kişilerde göz ve deri kanseri oluşumu daha muhtemeldir. @@ ABO kan öbeği antijen sistemini etkileyen nadir bir durum. Bu fenotipi gösteren bireylerin genotipleri ifade edilememiş A ya da B allelerini bulunduruyor. Fakat kırmızı kan gözeleri bu antijeni göstermiyor, kan grupları O görünüyor. @@ Seçilim sürdükçe genetik çeşitlilik azalır, çünkü çeşitlilik doğa tarafından seçilip azaltılır. Bu azalma ebeveynlerin populasyona göre fenotip çeşitlilik miktarı ile doğru orantılıdır. Çeşitliliği artışı ise genetik mekanizmalar aracılığıyla sağlanır. @@ Bir popülasyon ya da tür içerisindeki bireylerin erkekleri ile dişileri arasındaki fenotipik özelliklerin farklılık göstermesi durumudur.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FENOTİP ile/||/<> GENOTİP
( Fenotip görünür özellik İLE genotip genetik yapı. )
( Formül: Observable İLE genetic )
- FENOTİPİK PLASTİCİTY ile/||/<> GENETİK ADAPTASYON
( Fenotipik plasticity çevre değişimine karşı anlık yanıtken İLE genetik adaptasyon nesiller arası değişimdir )
( Formül: Norm reaksiyonu )
- FERÇ[Ar. < FERC] ile/||/<> EŞEY DELİĞİ
( anat Eşey deliği )
- FERC | VULVA[Lat.] ile/||/<> FERÇ
( (biyoloji) @@ 1. Memelilerde dişinin dış genital bölgesi. 2. İplik solucanlarında (Nematoda) ovaryumun dış açıklığı. @@ anat. Eşey deliği. @@ )
- FERC | VULVA ile/||/<> VULVA ile/||/<> VULVA[Lat.]
( biyoloji 1 Memelilerde dişinin dış genital bölgesi 2 İplik solucanlarında Nematoda ovaryumun dış açıklığı anat Eşey deliği )
- FERÇ/FERC[Ar.] ile/değil FECR[Ar.]
( Dişillerde üreme örgeninin dış bölümü. İLE/DEĞİL Güneş doğmadan önce ortalığın ağarmaya başladığı vakit, tan vakti. | Güneş doğmadan önce gün doğusunda görülen aydınlık, tan kızıllığı. )
- FERESÜL MA | SU AYGIRIGİLLER ile/||/<> SU AYGIRIGİLLER
( Memeliler Mammalia sınıfının çift parmaklılar Artiodactyla takımının geviş getirmeyenler Nonruminantia alt takımından başları ve vücutları çok iri ayakları 4 parmaklı ağızları çok büyük kesici ve köpek dişleri olan su altında uzun süre kalan türleri olan bir familya Memeliler sınıfının çift parmaklılar Artiodactyla takımının geviş getirmeyenler Nonruminantia alt takımından başları ve vücutları çok iri ayakları 4 parmaklı ağızları çok büyük kesici ve köpek dişleri olan su altında uzun süre kalan türleri olan bir familya hipopotamgiller Su aygırıgiller )
- FERMANTASYON (PASTEUR) ile/||/<> KİMYASAL REAKSİYON KURAMSİ
( Pasteur fermantasyonun canlı mikroorganizmalar tarafından gerçekleştiğini İLE kimyacılar fermantasyonun sadece kimyasal reaksiyon olduğunu savunmuştu. Pasteur maya hücrelerinin canlı olduğunu İLE fermantasyonun biyolojik bir süreç olduğunu kanıtladı. )
( Louis Pasteur tarafından 1857 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )
- FERMANTASYON/FERMENTATION[İng.] değil/yerine/= MAYALANMA
- FERMANTASYON (SÜT) ile/||/<> BOZULMA (SÜT)
( Fermantasyon yararlı bakterilerin kontrollü üremesi İLE bozulma istenmeyen mikroorganizmaların üremesidir. Fermantasyon yoğurt ve peynir üretir İLE bozulma gıdayı kullanılamaz hale getirir. Pasteur fermantasyonu kontrol etmeyi öğretti İLE gıda endüstrisini dönüştürdü. )
( Louis Pasteur tarafından 1857 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )
- FERMANTASYON[Fr.]/TAHAMMÜR[Ar.] değil/yerine/= MAYALANMA
( Organik maddelerin bazı mikroorganizmalarca salgılanan enzimlerin etkisiyle uğradığı değişiklik. | Sıvı ya da hamur durumunda bulunan organik maddelerin, kendiliğinden kabarıp köpürerek gaz çıkarması durumu. )
- FERMAT İLE MERSENNE İLE FİBONACCİ ile/||/<> ÖZEL SAYI DİZİLERİ
( Matematiksel öneme sahip sayı dizileri. )
( Formül: φ = (1+√5)/2 )
- FERMAT İLE MERSENNE İLE SOPHİE GERMAİN ile/||/<> ÖZEL ASAL SAYILAR
( Farklı özellikteki asal türleri. )
( Formül: M₈₂₅₈₉₉₃₃ = 2^82589933 - 1 )
- FERMAT KÜÇÜK TEOREM ile/||/<> WİLSON TEOREMİ
( Fermat a^(p-1)≡1 mod p, Wilson (p-1)!≡-1 mod p. )
( Formül: Modüler aritmetik )
( Pierre de Fermat tarafından 1640 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- FERMAT SAYISI ile/||/<> MERSENNE SAYISI
( Fermat 2^(2^n)+1, Mersenne 2^p-1 formunda )
( Formül: F_n = 2^(2^n)+1 İLE M_p = 2^p-1 )
( Pierre de Fermat tarafından 1640 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1607-1665) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Sayılar teorisi, Fermat'nın son teoremi) )
- FERMENT[Fr. < FERMENT] değil/yerine/= MAYA
- FERMENT ile FERMENTASYON
( Maya. İLE Mayalanma. )
- FERMENTASYON ile/||/<> AEROBİK SOLUNUM
( Fermentasyon oksigensiz ATP üretimiyken İLE aerobik solunum oksigenli ATP üretimidir )
( Formül: Laktat fermentasyonu )
- FERMENTASYON ile GLİKOLİZ
( Oksijensiz ortamda enerji üretimi. İLE Glikozun pirüvata dönüştüğü enerji üretim süreci. )
- FERMENTASYON ile RESPİRASYON
( Oksijensiz ortamda enerji üretimi. İLE Oksijenli ortamda enerji üretimi. )
- FERMENTE GIDALAR ile/||/<> PROBİYOTİK TAKVİYELER
( Fermente gıdalar doğal probiyotik kaynakları İLE probiyotik takviyeler standardize edilmiş ürünlerdir. Fermente gıdalar ek besin değeri sağlar İLE takviyeler spesifik suşlar içerir. )
( Élie Metchnikoff tarafından 1907 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1916) (Ülke: Rusya/Fransa) (Alan: İmmünoloji, Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Probiyotik kavramı, fermente süt ürünlerinin sağlık faydaları, fagositoz teorisi) )
- FERMİ SEVİYESİ ile/||/<> VAKUM SEVİYESİ
( Fermi %50 dolu olasılık, vakum serbest elektron enerjisidir. )
( Formül: E_F kimyasal potansiyel )
- FERMİ SIVISI İLE LUTTİNGER SIVISI İLE NON-FERMİ ile/||/<> ELEKTRON SIVILARI
( Çok elektron sistemlerinin davranışı. )
( Formül: τ ∝ T⁻² (Fermi) )
- FERMİYON ile/||/<> BOZON
( Fermiyonlar yarım spinli Pauli uyan İLE bozonlar tam spinli Bose-Einstein istatistiği. )
( Formül: s = n/2 İLE s = n )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- FERROELEKTRİK İLE PİEZOELEKTRİK İLE PİROELEKTRİK ile/||/<> ELEKTRİK ÖZELLİKLER
( Katıların özel elektrik davranışları. )
( Formül: d₃₃ piezoelektrik katsayı )
- FERS | FERES ile/||/<> AT
( Equus caballus Tekparmaklılar Perissodactyla takımının atgiller Equidae takımsından bir memeli türü Küçük başlı ve kısa kulaklıdır Uzun kıllardan yapılmış yele ve kuyruğu vardır Geniş bir tırnakla çevrilmiş oları üçüncü parmağının ucu ile yere basar Asya ve Avrupa yaban atlarından evciIleştirilmiştir Bütün dünyaya yayılmıştır Erkeğine aygır dişisine kısrak denir Birçok ırkları vardır zooloji Binme yük çekme kadar sirklerde gösteri hayvanlarının başında gelen toynaklıların tek parmaklı altakımından olan hayvan Tek parmaklılar Perissodactyla takımının atgiller Equidae familyasından küçük başlı ve kısa kulaklı uzun kıllı yele ve kuyruğu olan geniş bir tırnakla çevrilmiş olan üçüncü parmağının ucu ile yere basan bütün dünyaya yayılmış erkeğine aygır dişisine kısrak denilen bir tür Zoolojik sınıflandırmada Equidae ailesinin equus cinsinden olan at türüne verilen genel ad hippos Eski ve yeni bütün diyalektlerde at olarak geçer Türkmencede de at biçimi kullanılır Az at Hal hat Başındaki h ikincil bir sestir at at åt at ut Çuvaşçada aların uya çevrilmesi eski bir kuraldır Örn Türkçe kan Çuvaşça yun Türkçe kanat Çuvaşça śunat Türkçe altmış Çuvaşça utmăl Türkçeden komşu dillere de geçmiştir Doerfer TMEN 413 Macarların ata verdikleri ló adı eski bir Türk dilinden kalma bir alıntıdır Bu adın Eski Türkçe ulağdan geldiği anlaşılıyor Ligeti TörK 139141 237238 Rusçada ata verilen lošad adının da Türk diyalektlerinden alındığını biliyoruz Bu adın Rusçada kon sözünün yerine geçtiği göze çarpıyor Bu yolda daha çok bilgi almak için G F Odintsov İz istorii gipologičeskoj leksiki v russkom jazyke Moskva 1980 Moğolcada at olarak morin biçimi kullanılır Moğolca morin de Rusçaya merin olarak geçmiştir yunt Eski Türkçede ata yunt yont adı da verilirdi Çağdaş diyalektlerde yılkı sözü de kullanılır yılkı Eski ve yeni bütün diyalektlerde at olarak geçer Türkmencede de at biçimi kullanılır Az at Hal hat Başındaki h ikincil bir sestir at at åt at ut Çuvaşçada aların uya çevrilmesi eski bir kuraldır Örn Türkçe kan Çuvaşça yun Türkçe kanat Çuvaşça śunat Türkçe altmış Çuvaşça utmăl Türkçeden komşu dillere de geçmiştir Doerfer TMEN 413 Macarların ata verdikleri ló adı eski bir Türk dilinden kalma bir alıntıdır Bu adın Eski Türkçe ulağdan geldiği anlaşılıyor Ligeti TörK 139141 237238 Rusçada ata verilen lošad adının da Türk diyalektlerinden alındığını biliyoruz Bu adın Rusçada kon sözünün yerine geçtiği göze çarpıyor Bu yolda daha çok bilgi almak için G F Odintsov İz istorii gipologičeskoj leksiki v russkom jazyke Moskva 1980 Moğolcada at olarak morin biçimi kullanılır Moğolca morin de Rusçaya merin olarak geçmiştir yunt Eski Türkçede ata yunt yont adı da verilirdi Çağdaş diyalektlerde yılkı sözü de kullanılır yılkı )
- FERT | BİREY ile/||/<> BİREY
( İnsan topluluklarını oluşturan insanların benzer yanlarını kendinde taşımakla birlikte kendine özgü ayırıcı özellikleri de bulunan tek canlıya verilen ad 1 Belirli bir tür içinde kimi özellikleriyle öbürlerinden ayrılan ve bölünmez bir bütünlüğü olan varlık 2Bir toplumu oluşturan birimlere verilen ad Bir evrenin öğesi olan nesne bir adın gösterdiği nesne Anl gösterilen değişken değeri Krş özbirey anlamdaş fert Bir grup canlının yapı ve görevleri bakımından tek bir varlık olan tek bir organizması tür meydana getiren ve aralarında çiftleşebilen organizmaların herbiri indiviuum bölünmeyen dividere bölünmek atomon bölünmeyen kendi içinde bölünmez olan 1Kendine özgülüğünü yitirmeden bölünemeyen tek varlık Genel olarak her var olan bir birey olabiliceği gibi bağımsız bir kişi olan insan da bir bireydir 2 Mantıkta Bir türün kapsamı içine giren somut varlık Cins içinde bir çok türler vardır her türde de her birinin kendine özgü nitelikleri olan belirsiz sayıda birey bulunur botanik zooloji Bir grup canlının yapı ve görevleri bakımından tek bir varlık olan tek bir organizması tür meydana getiren ve çiftleşebilen organizmaların her biri Fert )
- FERTİL ile FERTİLİZASYON
( Döllenebilen, dölleyebilen. İLE Döllenme, dölleme. )
- FETAL ALKOL BELİRGESİ/SENDROMU ile/||/<> DOWN BELİRGESİ/SENDROMU
( Gebelik sırasında alkol tüketimi sonucu bebekte gelişimsel bozukluklar. İLE/||/<> Genetik bir kromozom bozukluğu ve zihinsel gerilik. )
- FETAL/FÖTAL ile FETUS/FÖTUS/FÖTÜS
( Dölüt [ile ilgili]. İLE Dölüt. )
- FETİD ile FETOR
( Kokuşuk. İLE Kötü koku. )
- FETİH ile İSTİLÂ
( Ruhun kalbe sahip olması. İLE Nefsin kalbe sahip olması. )
- FETUS[İng.] değil/yerine/= FETÜS
( Embriyoyu takiben, bir yavrunun doğumdan önceki son gelişme evresidir.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FEYNMAN ile/||/<> DİYAGRAMI
( Kuantum elektrodinamiği için Feynman diyagramları )
( Richard Feynman tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1918-1988) (Ülke: ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Kuantum elektrodinamiği, Feynman diyagramları) (Nobel: 1965) )
- FFT İLE DFT İLE DCT ile/||/<> SPEKTRAL DÖNÜŞÜMLER
( Dijital sinyal işleme dönüşümleri. )
( Formül: O(NlogN) İLE O(N²) )
- FFT ile/||/<> DFT
( FFT hızlı O(NlogN) İLE DFT doğrudan O(N²). )
( Formül: Cooley-Tukey İLE tanım )
- FHYTOPHAGE[İng.] değil/yerine/= FİTOFAG
( Yalnızca bitkilerle beslenen canlılara verilen isimdir. Fitofag böceklerin 500.000'den fazla olduğu düşünülmektedir. Bu sayı bilinen çok gözeli canlıların yaklaşık olarak %25'ine denk gelmektedir. Orthoptera, lepidoptera, coleoptera, heteroptera, hymenoptera ve diptera fitofag böcek takımları arasındadır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FİBER OPTİK ile/||/<> BAKIR KABLO
( Fiber optik ışıkla iletim İLE bakır kablo elektrikle )
( Formül: Tam iç yansıma İLE ohm yasası )
( İbn-i Heysem (Alhazen) tarafından 1015 yılında keşfedildi/formüle edildi. (965-1040) (Ülke: İslam Dünyası) (Alan: Fizik, Matematik, Optik) (Önemli katkıları: Optik, bilimsel yöntem) )
- FİBONACCİ SAYILARI ile/||/<> LUCAS SAYILARI
( Fibonacci her terim önceki iki terimin toplamı, Lucas benzer ama farklı başlangıç )
( Formül: F_n = F_{n-1} + F_{n-2} İLE L_n = L_{n-1} + L_{n-2} )
( Fibonacci (Leonardo Pisano) tarafından 1202 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1170-1250) (Ülke: İtalya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Fibonacci dizisi, Arap rakamlarını Avrupa'ya tanıtma) )
- FİBONACCİ ile/||/<> DİZİSİ
( 0,1,1,2,3,5,8... dizisi ve altın oran )
( Fibonacci (Leonardo Pisano) tarafından 1202 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )
- FİBRİL ile MİKRO TÜBÜL
( Göze iskeletinde bulunan ince iplikçikler. İLE Göze iskeletinde bulunan kalın borular biçimindeki yapılar. )
- FİCK YASALARI ile/||/<> FOURİER YASASI
( Fick kütle difüzyonu J = -D∇C, Fourier ısı iletimi. )
( Formül: Kütle İLE ısı akısı )
( Joseph Fourier tarafından 1822 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- FIKDAN-I İRADE | İSTENÇ YİTİMİ ile/||/<> İSTENÇ YİTİMİ
( Duraksama çatışma özellikleri gösteren anlıksal bir durum Karar verme dikkat devinme gibi zihin ve beden etkinliğiyle ilişkili işleri yapamamak biçiminde kendini gösteren ve sinir yorgunluğu sonucu ortaya çıkan durum )
- FIKIHTA:
TEMİZLİK ve/||/<>/> MİRAS
( İlk konu/alan. VE/||/<>/> Son konu/alan. )
- FIKRA | OMUR ile/||/<> OMUR
( Omurgayı yapan kemik ya da azçok kıkırdaklı parçaların herbiri yüksek omurgalı hayvanlarda sentrum denen silindir biçimi bir gövde ile sırtta içinden omuriliğin geçtiği bir kemik yay kapsar biyoloji Omurgayı oluşturan kemik ya da az çok kıkırdaklı parçaların her biri Yüksek omurgalılarda sentrum denen silindir biçiminde bir gövde ile içinden omuriliğin geçtiği merkezî bir delik bulunan parça anat Omurgayı oluşturan kemiklerin her biri vertebra )
- FIKRA | OMUR ile/||/<> OMURGA ile/||/<> OMURİLİK
( Omurgayı yapan kemik ya da azçok kıkırdaklı parçaların herbiri; yüksek omurgalı hayvanlarda sentrum denen silindir biçimi bir gövde ile sırtta, içinden omuriliğin geçtiği bir kemik yay kapsar. @@ (biyoloji) @@ Omurgayı oluşturan kemik ya da az çok kıkırdaklı parçaların her biri. Yüksek omurgalılarda sentrum denen silindir biçiminde bir gövde ile içinden omuriliğin geçtiği merkezî bir delik bulunan parça. @@ anat. Omurgayı oluşturan kemiklerin her biri, vertebra. )
- FIKRA-I UNKİYE-İ ÛLÂ | ATLAS KEMİĞİ ile/||/<> ATLAS KEMİĞİ
( Boyun omurlarından birincisi eksen kemiği Boyun omurlarından birincisi )
- FIKRALILAR | OMURGALILAR ile/||/<> OMURGALILAR
( Vertebrata vertebra omur İkincilağızlı hayvanlardan kordalılar Chordata altfilumunun bir dalı Omurgası olan hayvanları içine alan geniş bir gruptur Vücutları uzun ve ikiyanlı bakışımlıdır Başları öndedir ye ağız ile duygu organlarını taşır Suda yaşayanlar solungaçlarla karada yaşayanlar akciğerlerle solunurlar Etraflar hayvanın yaşadığı çevreye göre yüzgeç kanat ya da ayak biçimindedir Çokgelişmiş hayvanlardır Yuvarlakağızlılar Cyclostomata balıklar Pisces amfibyumlar Amphibia sürüngenler Reptilia kuşlar Aves ve memeliler Mammalia olmak üzere 6 sınıfı vardır zooloji İkincil ağızlılardan Deuterostomia kordalılar Chordata alt filumunun bir dalı Omurgası olan hayvanları içine alan vücutları uzun ve iki yanlı bakışımlı başları önde olup ağız ile duygu organlarını taşıyan suda yaşayanlar solungaçlarla karada yaşayanlar akciğerlerle solunum yapan ekstremiteleri hayvanın yaşadığı çevreye göre yüzgeç kanat ya da ayak biçiminde olan çok gelişmiş geniş bir grup Yuvarlak ağızlılar Cyclostomata balıklar Pisces amfibyumlar Amphibia sürüngenler Reptilia kuşlar Aves ve memeliler Mammalia olmak üzere altı sınıfı vardır )
- FIKRASIZLAR | OMURGASIZLAR ile/||/<> OMURGASIZLAR
( İnvertebrata in sız vertebra omur Bugün artık hayvanların sınıflandırılmasına sokulmayan ve omurgalı hayvanlar dışta kalmak üzere öteki bütün hayvanları içine alan hayvanlar Animalia âleminin eski bir bölümü Invertebrata in sız vertebra omur Bugün artık hayvanların sınıflandırılmasında kullanılmayan omurgalı hayvanlar dışta kalmak üzere öteki bütün hayvanları içine alan hayvanlar Animalia âleminin bir bölümü Omurgalı hayvanlar dışındaki homojen olmayan ve çok çeşitlilik gösteren hayvan gruplarını içine alan bir grup Omurgalılar dışında kalan tüm hayvanlar alemi avertebrata invertebrata )
- FİL FARESİ ile/||/<> FİL FARESİ
( Macroscelides proboscideus Böcekçiller İnsectivora takımının sıçrarhortumlugiller Macroscelididae familyasından bir memeli türü Uzunluğu 14 kuyruğu 12 cm Fare rengindedir Ağızı uzamıştır Kanguru gibi sıçrar Doğu Afrika kıyılarında yaşar Memeliler Mammalia sınıfının böcekçiller Insectivora takımının sıçrarhortumlugiller Macroscelididae familyasından 14 cm kadar boyda 12 cm kadar kuyruğu olan ağzı uzamış kanguru gibi sıçrayan fare renginde Afrika kıyılarında yaşayan bir tür Kısa kulaklı fil faresi )
- FİLAMAN ile/||/<> TEL
( Sinema TV Elektrik ışıtaçlarında radyo ışıtaçlarında bulunan ısıya çok dayanıklı ergime noktası çok yüksek elektrik akımı geçirilince akkor olabilen tungstenden incecik tel Kimi minerallerin dokusunu yapan ince iplikler Elektrik akımının geçmesiyle akkorlaşan tel biçiminde tungstenden ya da kömürden iletken fibra şerit Küçük iplik biçiminde bir yapı olup kas ve sinir dokusunun yapısında ve bağ dokusunun gözearası maddesinde bulunur I 1 Dokuma tezgahında çözgü iplerinden herbiri Bekilli Çal Denizli 2 İnce dikiş ipliği Kars II İnce uzun ipe benzer biçimde dökülmüş kadayıf hamuru Bozüyük Bilecik fizik zooloji 1 Bağ dokusunda bulunan kollagen elâstik ve retiküler iplikler Lif 2 Kas sinir ve bağ dokusu gibi dokularda bant oluşturan uzun hücre ya da hücreler topluluğu 3 Yünde ve saçtaki keratin gibi protein uzantılar Çembersel arakesitli ince uzun metal nesne tel Az tel tel tel tel thread wire Arapça Suriye tel fil de fer Türkçeden alınmıştır Kürtçede de têl olarak kullanılır Arnavutça tel Türkçeden alındığı gibi Rumca τέλι de Türkçeden geçmiştir Andriotis EL 360 )
- FİLFİL ile/||/<> BİBER ile/||/<> BİBER[Yun.]
( botanik Patlıcangiller Solanaceae familyasından uzun bakka tipinde meyvesi olan ülkemizde kültürü yapılan tek yıllık otsu bitkiler Türkçede büber biçimi de geçer Az biber Yaygın bir inanca göre Eski Hintçe pippaliden gelir Piper longum Uhlenbeke göre Eski Hintçe pippalinin kökeni karışıktır Aaltoya göre NM 50 1323 StO 59 1626 özellikle 24 Eski Hintçeye Dravidceden geçmiştir Latincede piper olarak geçer Grekçede πεπέρι olarak kalmıştır Türkçeye Rumcadan geçtiği anlaşılıyor R πεπέρι πιπέρι Bulgarca pipér biçimi de Rumcadan alınmıştır Arnavutça biber Türkçeden kalma bir alıntıdır Sırpça bìber biçimi de Türkçeden geçmiştir Škaljić Turc 141 Sırpça pàpar biçiminin Balkan Latincesinden kaldığı anlaşılıyor Skok EtRj 2 601 Sırpçada ve Hırvatçada kullanılan paprika biçimi bitki adlarında kullanılan ika ekiyle kurulmuş bir türevdir Macarca paprika Hırvatçadan alınmıştır TESz 3 9394 Macar mutfağında özel bir yer tutmuş Macarcadan birçok Avrupa diline geçmiştir paprica paprika Paprika paprika paprika páprika Belli başlı Avrupa dillerinde kullanılan adı Latince piperden gelir Örn red pepper spanischer Pfeffer poivre dEspagne poivre de Cayenne krasnyj perec Eskiden Macarcada bibere törökbors Türk kara biberi adı verilmiştir Buna göre bitkinin Macaristana Balkan yoluyla geldiği anlaşılıyor Mısır ve tütün gibi Helmer Smithe göre en eski Hintçe biçimi pilpol ī olabilir Arapça fulful Farsça filfil fulful biçiminin de Eski Hintçeden kökenlendiği anlaşılıyor Biber bitkisi ve adı Sami dillere büyük bir olasılıkla deniz yoluyla pilpal olarak geçmiştir Orta Türkçede kullanılan biblī biçiminin de Eski Hintçeden geldiği açıktır Clauson ED 292b Kâşgarlı Mahmuda göre Orta Türkçede bitmül biçimi de geçer Bu yolda daha çok bilgi edinmek için Clauson ED 305b Bailey Köprülü Arm 2 55 Kâşgarlı Mahmudun aktardığı veriyi bıtmul diye okumuştur Ona göre birinci hecesi ptpidi pepper biçiminden gelir Bu biçim ise Hintçe pippala Hotence pipala nın karşılığı olarak değerlendirilebilir Räsänen V 75a Ş Samiye göre biberin öz Türkçesi ıssı ottur Bu ad Anadolu ağızlarında ıssı ot ıssot ısot issi ot isi ot issot isot istot olarak geçer isot )
- FİLGİLLER ile/||/<> FİLGİLLER
( Elephantidae elephas fil Omurgalı hayvanlardan memeliler Mammalia sınıfının hortumlumemeliler Proboscidea takımından bir familyası Başları çok büyüktür Beyinleri iyi gelişmiştir Anlaklıdırlar Dişleri az sayıdadır İki üst kesici dişler çok uzamıştır Köpek dişleri yoktur Bacakları kısa yuvarlak ve 5 parmaklıdır Dişleri oyularak süs eşyası yapılır Çok kuvvetli olduklarından yük ve binek hayvanı olarak kullanılırlar Bazı türlerinin soyu tükenmiştir Karada yaşayan memelilerin en büyükleridirler Bitki yerler Afrika ve Güney Asyada yaşarlar Hindistan fili Elephas maximus Afrika fili E africanus mamut E primigenius iyi bilinen türleridir zooloji Memeliler Mammalia sınıfının hortumlu memeliler Proboscidea takımından başları çok büyük beyinleri iyi gelişmiş dişleri az sayıda İki üst kesici dişleri erkekte çok uzamış köpek dişleri olmayan bacakları kısa yuvarlak ve beş parmaklı dişleri oyularak süs eşyası yapılan çok kuvvetli olduklarından yük ve binek hayvanı olarak kullanılan karada yaşayan memelilerin en büyüklerini içine alan bir familya )
- FİL-İ MÜNAKİS | TEPKE | REFLEKS ile/||/<> REFLEKS ile/||/<> YANSI
( yansı yansı Bir uyartıya verilen cevap Alınan uyartı sonucunda meydana gelen impulsa beyne iletilmeksizin verilen cevap Yansı Alınan uyartı sonucunda meydana gelen impulsa beyne iletilmeksizin verilen cevap Almaçların duysal uyarılmasıyla kas ve bez gibi effektorlarda oluşan istek dışı bir cevap karşılık refleks reflectere geri dönmek Bir uyartıya verilen cevap Alınan uyartı sonucunda meydana gelen impulsu beyine iletmeksizin verilen cevap refleks biyoloji refleks yansıma )
- FİLİ MÜNAKİS | YANSI ile/||/<> YANSI
( karşılık refleks reflectere geri dönmek Bir uyartıya verilen cevap Alınan uyartı sonucunda meydana gelen impulsu beyine iletmeksizin verilen cevap refleks biyoloji refleks yansıma )
- FİLM YAPIŞTIRMA ECZASI, YAPIŞTIRICI (SIVI) ile/||/<> ZAMK ile/||/<> ZAMK[Ar. < ṢAMG]
( Sinema Filmin yapıştırılmasında kullanılan sıvı yapıştırıcı Kimyasal olarak polisakkarit yapısında bitkilerden elde edilen koyu kıvamında yapışkan maddelerdir ṣamġ Farsça ṣamġ da Arapçadan alınmıştır )
- FİLOCOĞRAFYA[İng. PHYLOGEOGRAPHY] ile/||/<> FİLOFOBİ[İng. PHILOPHOBIA] ile/||/<> FİLOGENETİK AYAKİZİ[İng. PHYLOGENETIC FOOTPRINT] ile/||/<> FİLOGENETİK DAL[İng. PHYLOGENETIC BRANCH] ile/||/<> FİLOGENİ (SOY OLUŞ)[İng. PHYLOGENY] ile/||/<> FİLOLOJİ[İng. PHILOLOGY] ile/||/<> FİLOPODYUM[İng. FILOPODIUM]
( Organizmaların coğrafi dağılımlarına dair soruları cevaplandırabilmek adına, evrim ağaçlarının kullanılmasıdır. @@ Âşık olma fobisi olarak bilinen, Yunanca'da "sevmek" anlamlarına gelen φιλέω ("phileo") ve "korku" anlamına gelen φόβος ("phobos") kelimelerinden oluşan bir terim. @@ Filogenetik karşılaştırmalarda korunmuş işlev ögelerini göstermek için kullanılır. @@ Evrim Ağacı üzerindeki dalların her bir parçasıdır. Bu çizgiler, belirli bir popülasyonu ya da taksonomik öbeğin zaman içerisindeki değişimini temsil eder. @@ Türlerin ve tür içi popülasyonların geçmişlerini ve diğer türler ile tür içi popülasyonlarla olan evrimsel ilişkilerinin tümüne verilen isimdir. Evrim Ağacı ya da Yaşam Ağacı ile temsil edilir. Aşağıdaki görselde, geniş canlı grupları arasındaki ilişkiler (filogeni), bir evrim ağacı üzerinde gösterilmektedir: @@ Filoloji, bir dilin tarihsel süreç içerisindeki hâlini ve geçmişini, yapısını, öbür dillerle olan benzerliklerini ve farklılıklarını inceleyen bilim dalıdır. Kelime, köken olarak Yunancada kelime sevgisi anlamına gelen "Philos" ve "Logos" kelimelerinden oluşmuştur.[1] @@ İnce ve aktin bakımından zengin göze zarı uzatısı. Hücre göçünde, yaraların iyileşmesinde ve nörit büyümesinde önemli bir role sahiptir. Nöronlarda dendritik dallar için precursor (öncü madde) görevi görür.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FİLOGENETİK AĞAÇ ile/||/<> EVRİMSEL UZAKLIK
( Filogenetik Ağaç ve Evrimsel Uzaklık arasındaki ilişki )
- FİLOGENETİK AĞAÇ ile/||/<> GEN AĞACI
( Filogenetik tür ilişkisi, gen ağacı gen ilişkisi. )
( Formül: Species İLE gene relationships )
- FİLOGENETİK İLE KLADİSTİK İLE FENETİK ile/||/<> SINIFLANDIRMA YÖNTEMLERİ
( Organizmaları gruplandırma yaklaşımları. )
( Formül: Monofiletik > Parafiletik )
- FİLOGENETİK ile KLADİSTİK
( Türlerin evrimsel ilişkilerini inceleyen bilim dalı. İLE Türlerin evrimsel ilişkilerini ortak atalara göre sınıflandıran yöntem. )
- FİLOGENİ İLE BOOTSTRAP İLE BAYESİAN ile/||/<> EVRİMSEL AĞAÇ YÖNTEMLERİ
( Evrim ağacı oluşturma yaklaşımları. )
( Formül: L = P(Data|Tree) )
- FİLOGENİ ile/||/<> ONTOGENİ
( Filogeni evrimsel tarih İLE ontogeni bireysel gelişimdir )
( Formül: Tür tarihi İLE birey gelişimi )
- FİLOGENİ ile/||/<> TAKSONOMİ
( Filogeni evrimsel akrabalık İLE taksonomi sınıflandırma. )
( Formül: Relationships İLE categorization )
- FİLOJENİ ile/||/<> ONTOJENİ
( Ontojeni filojeniyi özetler yasası )
( Ernst Haeckel tarafından 1866 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1834-1919) (Ülke: Almanya) (Alan: Zooloji) (Önemli katkıları: Ekoloji terimi, biyogenetik yasa) )
- FİLTRAT | SÜZÜNTÜ ile/||/<> SÜZÜNTÜ
( Süzgeçten geçen duru sıvı 1 genel uygulayım Süzme ya da süzülme işlemlerinin sonucunda elde edilen tortu vb 2 metalbilim Süzme işleminden sonra elde edilen duru çözelti Süzülerek içindeki katıları ayrılmış duru sıvı kimya Süzme işleminden sonra elde edilen duru çözelti Basınç farkından dolayı bir zardan sızan sıvı ve erimiş maddeler filtrat )
- FİLUM ile/||/<> FILUM[Lat.]
( phylon kabile Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan bir terim olup dalların kladus bir araya gelmesiyle meydana gelir dal Şube anat İplik lif )
- FİNANCIAL MATHEMATICS ile/||/<> CLASSICAL FINANCE
( Financial mathematics stochastic süreçlerle finansal araçları modellerken İLE classical finance geleneksel muhasebe ve yatırım analizi yapar )
( Formül: Black-Scholes model )
- FINDIK FARESİ ile/||/<> FINDIK FARESİ
( Muscardinus avellanarius Kemiriciler Rodentia takımının yediuyuklayangiller Gliridae familyasından bir memeli türü Uzunluğu 8 kuyruğu 7 cm Karnı akımsı sırtı kırmızıboz rengi olur Fındıklıklarda çok hasar yapar Avrupada yaşar Kemiriciler Rodentia takımının yediuyuklayangiller Gliridae familyasından 8 cm kadar uzunlukta 7 cm kadar kuyruğu olan karnı akımsı sırtı kırmızı boz renkte fındıklarda çok hasar yapan Avrupada yaşayan bir tür )
- FINDIK ile/||/<> FINDIK[Ar. < FUNDUK]
( Eskiden tüfek mermisi için kullanılan terim Fındıkgiller Coryllaceae familyasından yaprakları basit ve kenarları dişli 18li gruplar hâlinde olan meyveleri fındıksı yapraklarını döken ağaç ya da çalımsı bitkiler R παντικὸν κάριον pontische Nuss Haselnuss adının Arapça yoluyla alınan bir biçimidir Rumca πnin Arapçada f olarak geçmesi doğaldır )
- FİNİTE MATHEMATICS ile/||/<> INFİNİTE MATHEMATICS
( Finite mathematics sonlu kümeler ve işlemleri incelerken İLE infinite mathematics sonsuz yapılar ve limitler inceler )
( Formül: Finite fields )
- FIRÇA ile/||/<> FIRÇA[Yun.]
( fizik Dekor boyamada kullanılan at kılından yapılmış araç Metal yüzeyleri fırçalama işinde kullanılan sert kıl ya da çelik telden yapılmış araç Laboratuvarda tüp ve diğer cam malzemelerin mekanik temizliği için kullanılan malzeme Yerel ağızlarda fırçı fırça olarak da geçer Bundan başka vurçi domuz kılından yapılmış kendir fırçası biçimi de kullanılır R βούρτσα )
- FIRE/NON-INFLAMMATORY[İng.] değil/yerine/= INCENDIE[Fr.] değil/yerine/= BRAND[Alm.] değil/yerine/= YANGI
( Büyük zahire küpü. (*Söğüt, Dübekli *Bozüyük -Bilecik) @@ Hastalık yapan etkenlere, antijenlere, fiziksel yaralanmalara karşı vücudun savunulması için ağrı, yara yerine kanın yönelmesi sebebiyle kızarıklık, serum moleküllerinin damar dışına akması sebebiyle şişme şeklinde gösterdiği değişiklik. Enflamasyon. @@ İltihaplanma. @@ Zararlı etkenlerin canlı dokuda uyardığı, ateş, ağrı, sıcaklık, şişkinlik ve işlev bozukluğuyla belirgin, damar, sıvı ve hücre reaksiyonlarının tümü, iltihap. )
- FİRMİCUTES ile/||/<> BACTEROİDETES
( Firmicutes gram pozitif bakteriler İLE Bacteroidetes gram negatif bakterilerdir. Firmicutes/Bacteroidetes oranı obezite ile ilişkili İLE bu oranın dengesizliği metabolik hastalıklara yol açar. )
( Jeffrey Gordon tarafından 2006 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1947-) (Ülke: ABD) (Alan: Gastroenteroloji, Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Bağırsak mikrobiyotasının obezite ve metabolizmadaki rolü) )
- FIRSATÇI | OPORTÜNİST ile/||/<> OPORTÜNİST[Fr. < OPPORTUNISTE]
( Fırsatçı )
- FIRSATÇILIK ile/||/<> FIRSATÇILIK
( Güç durumlarda uzak ve üstün amaçları bir yana bırakarak yalnızca içinde bulunulan koşullara göre davranma niteliği Normalde zararsız olan bir bakterinin bağışıklık sistemi yetersiz hastada enfeksiyona neden olması oportünizm )
- FİRST COUNTABLE ile/||/<> SECOND COUNTABLE
( First her nokta sayılabilir basis, second uzay sayılabilir basis. )
( Formül: Local İLE global countable basis )
- FISH (FLORESAN İN SİTU HİBRİDİZASYON)[İng. FISH (FLUORESCENCE IN SITU HYBRIDIZATION)] ile/||/<> ANOMALİ[İng. ANOMALY] ile/||/<> TRANSLOKASYON[İng. TRANSLOCATION]
( Floresan probların uygulandığı doku ve göze örneklerinde translokasyon, inversiyon, delesyon ve diğer yapısal ve sayısal kromozom anomalileri gibi spesifik DNA ya da RNA dizilerinin belirlenmesi için kullanılan birçok teknikten biridir. Hem bölünen hem de bölünmeyen gözelere uygulanabilir. @@ Beklenen değer, kural ya da özellikten sapma; doğuştan kusurlu oluşum ya da normalin dışında olmak anlamlarına gelen bir terim. @@ Kromozomlar (genellikla karşılıklı olanlar) arasındaki kromozomal metaryalin aktarımıdır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FİSHER ile/||/<> BİLGİSİ
( Fisher bilgi matrisi )
( Ronald Fisher tarafından 1922 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1890-1962) (Ülke: İngiltere) (Alan: İstatistik, Genetik) (Önemli katkıları: Wright-Fisher modeli, istatistiksel genetik) )
- FISKA ile/||/<> SİVİLCE, KABARCIK, YANIK KABARCIĞI
( sivilce kabarcık yanık kabarcığı Türkçede fiske olarak da geçer fiske R φούσκα )
- FİSKE[Yun.] ile/||/<> ...
( insan derisinde herhangi bir sebeple ortaya çıkan ufak ve içi su dolu kabarcık kabartı Yerel ağızlarda fıska fuska biçimleri de kullanılır fıska R φούσκα Wasserblase Geschwulst )
- FİSKE[Yun.] ile/||/<> FISKA
( 'insan derisinde herhangi bir sebeple ortaya çıkan ufak ve içi su dolu kabarcık, kabartı' @@ Yerel ağızlarda fıska, fuska biçimleri de kullanılır. bk. fıska. < R φούσκα 'Wasserblase; Geschwulst'. )
- FIŞKIR(T)MA/ATTIRMA ile/ve/değil PÜSKÜR(T)ME
- FİSSION İLE FUSION İLE SPALLATION ile/||/<> NÜKLEER REAKSİYONLAR
( Çekirdek parçalanma ve birleşme süreçleri. )
( Formül: U-235 + n → Ba + Kr + 3n )
- FISTIK ÇAMI ile/||/<> FISTIK ÇAMI
( Çamgiller Pinaceae familyasından her dem yeşil iğne yapraklı 25 m kadar boylanabilen deniz seviyesinden 350 m kadar olan yüksekliklerde yetişen ülkemizde Doğu Karadeniz Marmara Ege ve Akdeniz bölgelerinde bulunan bir ağaç türü )
- FISTIK ÇAMLARI | ÇAMGİLLER ile/||/<> ÇAMGİLLER
( botanik köknarlar Genellikle yapraklarını dökmeyen iğne yapraklı ve yaprakları tekli ya da demetler hâlinde olup tohumları kozalaklardaki pullarda korumasız olarak bulunan çok yıllık ağaç ya da çalı formundaki bitkiler )
- FISTIK ile/||/<> YABANİ FISTIK/MENENGİÇ(BITTIM/BITTIN[Kürtçe]/BATM[Ar.])
- FİSYON ile/||/<> FÜZYON
( Fisyon ağır çekirdek bölünmesi İLE füzyon hafif çekirdek birleşmesidir. )
( Formül: U-235 → Ba + Kr İLE D + T → He + n )
( Enrico Fermi tarafından 1942 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1901-1954) (Ülke: İtalya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Fermi-Dirac istatistiği, nükleer fizik) (Nobel: 1938) )
- FİSYON ile/||/<> FÜZYON ile/||/<> RADYOAKTİVİTE ile/||/<> NÜKLEER SÜREÇLER
( Çekirdek enerjisi açığa çıkaran süreçler. )
( Formül: E = Δmc² )
( Henri Becquerel tarafından 1896 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1852-1908) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Radyoaktivitenin keşfi) (Nobel: 1903) )
- FITCH-MARGOLIASH METHOD[İng.] değil/yerine/= FİTCH-MARGOLİASH METODU
( Eşit evrimleşme hızı varsayımı olmaksızın genetik uzaklık bilgisinden evrim ağacı oluşturmak için kullanılan algoritmadır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FITIK ile/||/<> FITIK[Ar. < FATK]
( Herhangi bir organ veya dokunun bir kısmının kendisini saran yapıdan doğal veya kazanılmış bir delik veya kanalla dışarıya çıkması herni hlk fatık )
- FİTİL ile/||/<> FİTİL[Ar. < FETİL]
( İp ya da kaytanların çevresine boylu boyunca kumaş sarıp diplerinden dikerek hazırlanan döşeme gereci I Somunluk hamur parçaları Bor Niğde II Teneke saçaklardaki kıvrık kısım Yalvaç Isparta Akım geçirildiğinde ışık ve eksicikler salan iletken parçası Düz bağırsağa uygulanmak için hazırlanan konik biçiminde vücut ısısında eriyen bir ilaç biçimi şaf suppozotivar )
- FİTOPATOLOJİ ile/||/<> BİTKİ HASTALIKLARI BİLGİSİ
( bitki hastalıkları bilgisi phyton bitki pathos ızdırap logos bilim Bitki hastalıklarının incelenmesi Bitki hastalıkları bilimi )
- FITRAT[Ar.] değil/yerine/= DOĞA
( Varoluş özellikleri. )
- FİXED POİNT İLE LİMİT CYCLE İLE TORUS İLE STRANGE ile/||/<> ATTRAKTOR TÜRLERİ
( Dinamik sistem çekicileri. )
( Formül: dim(Lorenz) ≈ 2.06 )
- FİZİK ANTROPOLOJİ ile/ve SOSYAL ANTROPOLOJİ ile/ve PALEO ANTROPOLOJİ
( Fizik antropoloji, biyoloji ve tarihin; sosyal antropoloji ise tarih ve sosyolojinin kesiştiği/buluştuğu alan. )
- FİZİK[İng. PHYSICS] ile/||/<> ALLOPATRİK TÜRLEŞME[İng. ALLOPATRIC SPECIATION] ile/||/<> AMPER[İng. AMPERE] ile/||/<> ANGSTRÖM[İng. ANGSTROM] ile/||/<> ANTROPOLOJİ[İng. ANTHROPOLOGY] ile/||/<> COULOMB ile/||/<> FARAD ile/||/<> SİMPATRİK TÜRLEŞME[İng. SYMPATRIC SPECIATION]
( Maddeyi, maddenin uzay-zaman boyunca hareketlerini ve davranışlarını, maddenin enerji ile olan etkileşimlerini deneye ve gözleme dayalı olarak inceleyen bilim dalı. Fizik; kuarklar, leptonlar ve bozonlar gibi temel parçacıklardan galaksi süperkümelerine kadar çok geniş bir yelpazede birçok fenomeni inceler. @@ Fiziksel bariyerler sebebiyle meydana gelen coğrafi ve cinsel izolasyon sonucu oluşan türleşmedir. @@ Uluslararası Birimler Sistemi'nde (SI) elektrik akımının birimidir. Akım şiddetinin birimi olan Amper, adını Fransız fizikçi André Marie Ampère'den almaktadır. @@ Bir metrenin on milyarda birine karşılık gelen uzunluk birimidir. Yani 1 Angström 0,0000000001 metredir. Matematiksel olarak 1*10-10 m ya da 1e-10 m biçiminde gösterilir. Işın dalga boyunun ölçülmesinde kullanılır. Sembolü "Å"'dır. Angström birimi, adını İsveçli fizikçi Anders Ångström’dan almaktadır. @@ İnsanlığın evrimsel kökenlerini, bir tür olarak diğer türlerden farklılığını, zaman içinde sosyal varoluş biçimlerimizdeki büyük çeşitliliği anlamak amacıyla insanlığın sistematik olarak incelenmesi. Fiziksel (biyoloji ve evrim), kültürel (etnoloji), sosyal, dilsel ve psikolojik antropoloji dallarından oluşur. @@ Uluslararası Birimler Sistemi'nde (SI) elektrik yükünün birimidir. C olarak kısaltılır. 1 Coulomb, 1 Amper şiddetindeki bir elektrik akımının iletken bir tel üzerinde 1 saniye boyunca akması durumunda taşınan elektrik yükü miktarıdır. Adını, Fransız fizikçi Charles Augustin de Coulomb'dan almıştır. 1 Coulomb yaklaşık 6,24*1024 elektrik yüküne eşittir. @@ Uluslararası Birimler Sistemi'nde (SI) kapasitansın birimidir ve 1 Coulomb/Volt'a tekabül eder. Adını İngiliz fizikçi Michael Faraday'dan almıştır. Farad, elektronik devreler için oldukça büyük bir birimdir, bu yüzden elektronik devrelerde kullanılan sığaçların kapasitansı mikrofarad (μF), nanofarad (nF) ve pikofarad (pF) gibi alt birimlerle ifade edilir. @@ Allopatrik türleşmenin aksine fiziksel bariyerlerle birbirlerinden ayrılmayan popülasyonlar içinde meydana gelen türleşmeye verilen addır. Genellikle çok-kromozomluluk (polyploidy) ya da zamansal bariyerler (çiftleşme dönemleri gibi) aracılığıyla meydana gelir.
Türleşmenin coğrafi izolasyona bağlı olmaksızın, aynı coğrafya içerisinde, farklı tip izolasyonlar (zamansal, davranışsal, gametik, mekanik, vs.) sonucu oluşmasıdır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FİZİK ve/<> KİMYA ile/ve/değil/<> ORGANİK
( Etkileş(tir)ir. VE/<> Dönüştürür. İLE/VE/DEĞİL/<> Örgütlenir. )
- FİZİK ile/ve/||/<>/> KİMYA ile/ve/||/<>/> DİRİMBİLİM
( [nesne ...] Kımıldamıyorsa. İLE/VE/||/<>/> Kokuyorsa. İLE/VE/||/<>/> Kımıldıyorsa. )
( ... ile/ve/||/<>/> 1790'dan sonra. ile/ve/||/<>/> 1850'den sonra. )
- FİZİKSEL ADSORPSİYON ile/||/<> KİMYASAL ADSORPSİYON
( Fiziksel zayıf, kimyasal kuvvetli bağdır )
( Formül: Van der Waals İLE kovalent )
- FİZİKSEL DEĞİŞİM ile/ve/||/<> KİMYASAL DEĞİŞİM
( Nesne, kimyasal olarak değişmez fakat fiziksel durumu değişir. İLE/VE/||/<> Yeni nesnelerin oluştuğu tepkime. )
- FİZİKSEL DEĞİŞİM ile/||/<> KİMYASAL DEĞİŞİM
( Fiziksel hal değişimi, kimyasal yeni madde oluşumudur )
( Formül: Buz→Su İLE 2H₂+O₂→2H₂O )
- FİZİKSEL KİMYA ile/||/<> BİYOKİMYA
( Kimyasal süreçlerin fiziksel özelliklerini inceleyen bilim dalı. İLE/||/<> Biyolojik süreçlerin kimyasını inceleyen bilim dalı. )
(
Kimya ile Biyokimya Arasındaki İlişki, Tanım ve FaRkLaR
Kimya Nedir?
Kimya, nesnelerin yapısını, bileşimini, özelliklerini ve bu nesneler arasındaki etkileşimleri inceleyen bilim dalıdır. Atomlar, moleküller, ögeler ve bileşikler gibi temel kimyasal bileşenleri araştırır.
Biyokimya Nedir?
Biyokimya, kimyanın canlı organizmalardaki kimyasal süreçlere uygulanmasıdır. Canlı sistemlerdeki proteinler, enzimler, karbonhidratlar, lipitler ve nükleik asitler gibi biyomoleküllerin yapısını ve işlevlerini inceler.
Kimya ile Biyokimya Arasındaki İlişki
Biyokimya, kimyanın bir alt dalıdır ve temel kimya ilkelerini kullanarak biyolojik düzeni açıklar. Örneğin, kimyada etkileşim kinetiği incelenirken biyokimyada enzim kinetiği ele alınır. Kimyada organik bileşiklerin yapıları araştırılırken, biyokimyada bu bileşiklerin canlı organizmalardaki işlevleri incelenir.
Kimya ile Biyokimya Arasındaki FaRkLaR
| Özellik |
Kimya |
Biyokimya |
| İnceleme Alanı |
Tüm nesneler (organik ve inorganik) |
Canlı organizmalardaki kimyasal süreçler |
| Ana Konular |
Atomlar, moleküller, tepkimeler, termodinamik |
Enzimler, metabolizma, gözesel tepkimeler |
| Uygulama Alanı |
Malzeme bilimi, ilaç, enerji, mühendislik |
Tıp, genetik, biyoteknoloji, beslenme |
| Temel Sorular |
Nesneler nasıl tepkimeye girer? |
Canlı organizmalarda kimyasal süreçler nasıl işler? |
)
- FİZİKSEL KİMYA ile/||/<> TERMODİNAMİK
( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )
- FİZİSORPSİYON İLE KEMİSORPSİYON ile/||/<> ADSORPSİYON TÜRLERİ
( Yüzeye tutunma mekanizmaları. )
( Formül: θ = V/V_m (kaplama) )
- FİZİSORPSİYON ile/||/<> KEMİSORPSİYON
( Fizisorpsiyon vdW zayıf 80. )
( Formül: Tersinir İLE tersinmez )
- FİZYOLOJİ ile/ve/değil/||/<> ANATOMİ
( Gövdenin işlevlerini inceleyen bilim dalı. İLE/VE/DEĞİL/||/<> Gövdenin yapısını inceleyen bilim dalı. )
- FİZYOLOJİ ile PATOLOJİ
( Canlıların işlevlerini inceleyen bilim dalı. İLE Sayrılıkların nedenlerini ve etkilerini inceleyen bilim dalı. )
- FLÂMANGİLLER ile/||/<> FLÂMANGİLLER
( zooloji flâmingogiller )
- FLAMANLAR ile/||/<> FLAMANLAR
( Phoenicopteri phoenicopterus flaman kuşu Omurgalı hayvanlardan kuşlar Aves sınıfının karinalılar Carinatae bölümünün leyleksiler Ciconiiformes takımının bir alttakımı Bacakları ve boyunları çok uzun olan kuşlardır Flamangiller Phoenicopteridae familyası vardır Kuşlar Aves sınıfının karinalılar Carinatae bölümünün leyleksiler Ciconiiformes takımından bacakları ve boyunları çok uzun türleri olan bir alt takım )
- FLAMBAJ | BURKULMA ile/||/<> BURKULMA ile/||/<> BURUŞMA
( 1 madencilik Bir ucu tutturulmuş basınca çalışan uzun parçaların yandan bükülerek bozulması 2 metalbilim buruşma Eklem yüzlerinin münasebeti bozulmadan yalnızca kapsüler ligamentlerin kısmen veya tamamen yırtılmasıyla eklem yüzlerinin geçici ve tam olmayan yer değiştirmesi distorsiyon metalbilim Saç levha ya da şerit yüzeylerin iç ya da dış gerilimlerin değişik etkisiyle engebeli duruma geçmesi Saç levha ya da şerit yüzeylerin iç ya da dış gerilimlerin değişik yerlerde başkalıklı olarak etkilemesiyle engebeli duruma geçmesi )
- FLASH vs. FLESH
( Parıltı, ışıltı. İLE Et. )
- FLAVRSAVR[İng.] değil/yerine/= FLAVRSAVR
( Genetiği değiştirilerek piyasaya sürülen ilk gıda (GM gıdası). Bu tür domatesler hızlı olgunlaşmayacak biçimde modifiye edilmişti.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FLEKSİBLE ELEKTRONİK ile/||/<> RİJİT ELEKTRONİK
( Fleksible elektronik bükülebilir substrat kullanırken İLE rijit elektronik sert substrat gerektirir )
( Formül: Organik elektronik )
- FLOQUET KURAMSİ ile/||/<> BLOCH TEOREMİ
( Floquet kuramı zaman-periyodik sistemleri tanımlarken İLE Bloch teoremi uzay-periyodik sistemleri tanımlar )
( Formül: ψ(t+T) = e^{iμT}ψ(t) )
- FLORA ile/||/<> FLORA[Lat.]
( Bir bölgenin bitki örtüsü topluluğu 1 Belirli bir coğrafi alanda bulunan bitki türlerinin tümü bitki topluluğu 2 Herhangi bir canlı veya organ üzerindeki mikroorganizmaların tümü )
- FLORESANS İLE FOSFORESANS İLE KEMİLÜMİNESANS ile/||/<> LÜMİNESANS TÜRLERİ
( Işık emisyon mekanizmaları. )
( Formül: τ_fluor )
- FLORESANS ile/||/<> FOSFORESAN
( Floresans hızlı singlet ns İLE fosforesan yavaş triplet μs-ms. )
( Formül: S₁→S₀ İLE T₁→S₀ )
- FLORESANS ile/||/<> FOSFORESANS
( Floresans hızlı ns singlet İLE fosforesans yavaş ms triplet. )
( Formül: S₁→S₀ İLE T₁→S₀ )
- FLORESANS ile/||/<> FOSFORESANS (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Floresans anlık, fosforesans gecikmeli ışımadır )
( Formül: Hızlı İLE yavaş )
- FLOTASYON | YÜZDÜRME ile/||/<> YÜZDÜRME
( Öğütülmüş cevherleri basınçlı hava ve köpük yapıcı özdeklerin yardımıyla su yüzeyinde toplayarak yapılan bir tür zenginleştirme işlemi Dışkı içersindeki parazit yumurta ve kistlerinin ortaya konması amacıyla kullanılan tekniklerden biri Bu amaçla doymuş veya yoğun çözeltiler kullanılmaktadır Sıvı içerisindeki bileşenler ayrılmakta ve test edilen cisimler çözeltinin yüzeyinde toplanmaktadır flotasyon )
- FLOW CHEMISTRY ile/||/<> BATCH CHEMISTRY
( Flow chemistry sürekli akış reaktöründe reaksiyon yaparken İLE batch chemistry kapalı sistem reaksiyonu yapar )
( Formül: Continuous flow )
- FLOW CYTOMETRY ile/||/<> CELL SORTİNG
( Flow cytometry hücre analiz tekniğiyken İLE cell sorting hücre ayırma tekniğidir )
( Formül: FACS )
- FLOW CYTOMETRY ile/||/<> FLORESAN MİKROSKOPİ
( Flow hücre sayımı, floresan görüntüleme. )
( Formül: Cell counting İLE imaging )
- FLUCTUATION THEOREM İLE JARZYNSKİ İLE CROOKS ile/||/<> DENGE DIŞI TERMODİNAMİK
( İkinci yasanın genellemeleri. )
( Formül: e^(-ΔF/kT) = ⟨e^(-W/kT)⟩ )
- FLÜORİT[Lat.] ile FLÜORÜR[Fr.]
( Kalsiyum flüorür bileşiminde, çeşitli renkleri olan bir mineral. İLE Flüorun başka elementle verdiği ikili bileşik. )
- FLUOROPHORE İLE FRET İLE BRET ile/||/<> BİYOLOJİK GÖRÜNTÜLEME
( Hücre içi olayları izleme. )
( Formül: E = 1/(1+(r/R₀)⁶) )
- FLUXIONAL MOLEKÜL ile/||/<> RİJİT MOLEKÜL
( Fluxional NMR değişimi Berry, rijit sabit geometri. )
( Formül: PF₅ İLE SF₆ )
- FLUXIONALİTY ile/||/<> STEREOKİMYASAL RİJİDİTE
( Fluxional dinamik NMR değişimi, rijit sabit. )
( Formül: Berry İLE static )
- FMRI İLE EEG İLE MEG İLE PET ile/||/<> BEYİN GÖRÜNTÜLEME
( Beyin aktivitesi ölçüm teknikleri. )
( Formül: BOLD ∝ ΔHb/Hb )
- FMT İLE PROBİOTICS İLE PREBİOTICS ile/||/<> MİKROBİYOM TEDAVİLERİ
( Mikrobiyom modülasyon stratejileri. )
( Formül: 10⁸-10⁹ CFU/doz )
- FOK ile/||/<> FOK[Fr. < PHOQUE]
( Phoca vitulina Etçiller Carnivora takımının fokgiller Phocidae familyasından bir memeli türü Uzunluğu 1 52 m Postu için avlanır Atlantik ve Pasifik Okyanuslarında yaşar ayıbalığı Etçiller Carnivora takımının fokgiller Phocidae familyasından 1 52 m kadar uzunlukta postu için avlanan Atlantik ve Pasifik okyanuslarında yaşayan bir tür Fokgiller Phocidae familyasından 2 m kadar uzunlukta olabilen postu için avlanan Atlantik ve Pasifik okyanuslarında yaşayan bir tür )
- FOKGİLLER ile/||/<> FOKGİLLER
( anlamdaş Denizköpeğigiller Phocidae phoce fok Omurgalı hayvanlardan memeliler Mammalia sınıfının etçiller Carnivora takımının yüzgeçayaklılar Pinnipedia alttakımından bir familyası Kulakları körelmiştir Yüzgeç biçiminde olan ayaklarından arttakiler çok kullanılmaz Derileri ve yağları için avlanırlar Soğuk bölgelerin kıyılarında yaşarlar Fok Phoca vitulina balonlu fok Cystophora cristata deniz fili Macrorhinus leoninus iyi bilinen türleridir Memeliler Mammalia sınıfının etçiller Carnivora takımının yüzgeç ayaklılar Pinnipedia alt takımdan kulakları körelmiş yüzgeç biçiminde olan ayaklarından alttakileri çok kullanılmayan derileri ve yağları için avlanan soğuk bölgelerin kıyılarında yaşayan bir familya Denizköpeğigiller Yüzgeç ayaklılar Pinnipedia alt takımından kulakları körelmiş yüzgeç biçiminde olan ayaklarından arkadakileri çok kullanılmayan derileri ve yağları için avlanan soğuk bölgelerin kıyılarında yaşayan bir familya denizköpeğigiller )
- FOLD RECOGNİTİON İLE THREADİNG İLE AB İNİTİO ile/||/<> PROTEİN YAPI TAHMİNİ
( 3D protein yapısı tahmin yöntemleri. )
( Formül: RMSD < 2Å (iyi model) )
- FOLDİNG İLE MİSFOLDİNG İLE AGGREGATION ile/||/<> PROTEİN KATLANMASI
( Protein 3D yapı oluşumu. )
( Formül: ΔG = ΔH - TΔS )
- FOLİK ASİT ile FOLAT
- FONKSİYON KAYBI MUTASYONU[İng. LOSS OF FUNCTION MUTATION] ile/||/<> FONKSİYON KAZANDIRICI MUTASYON[İng. GAIN OF FUNCTION MUTATION]
( Genlerin fonksiyonlarını bozduğu için işlevsel proteinlerin üretilmesine engel olan mutasyonlardır. "İleri mutasyon", "nakavt mutasyonu" ya da "boş mutasyon" olarak da bilinir. @@ Herhangi bir genin transkripsiyonu sonucunda yeni ya da işlevsel olarak gelişmiş bir protein üretimine sebep olan mutasyon türüdür.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FONKSİYONEL | İŞLEVSEL ile/||/<> İŞLEVSEL
( 1 Değer kümesi işlevlerden oluşan bir küme olan işlev 2 Değer kümesi bir sayıl oyut olan işlev 3 Bir doğrusal uzay üzerinde tanımlanan ve değer kümesi bir sayıl oyut olan doğrusal dönüşüm 1 Eylem veya işlevle ilgili olan 2 Hastalıkta işlevi etkileyen ancak yapısını bozmayan )
- FONON ile/||/<> ELEKTRON
( Fonon örgü titreşim kuantumu İLE elektron yük taşıyıcısıdır. )
( Formül: Bozon İLE fermiyon )
- FORCE FİELD ile/||/<> QM/MM
( FF klasik mekanik hızlı, QM/MM hibrit aktif bölge kuantum. )
( Formül: Ampirik İLE birleşik )
- FORCİNG ile/||/<> CLASSICAL LOGİC
( Forcing küme kuramı tutarlılık ispatı tekniğiyken İLE classical logic standart mantıksal çıkarım sistemidir )
( Formül: Generic extension )
- FOREBRAIN[İng.] değil/yerine/= ÖN BEYİN
( Beynin hareketlerimizi kontrol eden bölgesidir.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FORM ile/||/<> MADDE
( Aristoteles in hilemorfizm kuramı )
( Aristoteles tarafından -350 yılında keşfedildi/formüle edildi. (-384--322) (Ülke: Antik Yunan) (Alan: Felsefe, Mantık, Biyoloji) (Önemli katkıları: Mantık, etik, metafizik) )
- FORMA ile/||/<> AYAKTOPU KILIĞI
( ayaktopu kılığı anat Biçim figür form )
- FORMOL ile/||/<> FORMOL[Fr. < FORMOL]
( 40 lık formaldehit eriyiği formalin Formaldehit )
- FORMÜL[İng. FORMULA] ile/||/<> ADENOZİN MONOFOSFAT[İng. ADENOSINE MONOPHOSPHATE] ile/||/<> AMONYUM DİKROMAT[İng. AMMONIUM DICHROMATE] ile/||/<> DIŞSALCILIK[İng. EXTERNALISM] ile/||/<> ELEKTRİKSEL DİRENÇ[İng. ELECTRICAL RESISTANCE]
( Bir olgunun, semboller ve sayılar ile özgün bir biçimde ifade edilmesine formül denir. @@ İçinde adenin, riboz ve bir adet fosfat öbeği barındıran organik bir maddedir. Adenozin monofosfatın kimyasal formülü C10H14N5O7P, molar kütlesi ise 347,22 g/mol'dür. @@ Altı değerlikli kromun bir inorganik bileşiği. (NH4)2Cr2O7 formülüne sahiptir, turuncu renkli parlak kristal bir katıdır. Kolayca tutuşur ve yandığı zaman yeşilimsi bir tortu oluşturur. @@ Dışsalcılığın, ılımlı dışsalcılık (Goldman) ve radikal dışsalcılık (Quine, Rorty) olarak iki ana formülasyonu mevcuttur. Bunlardan ilki, gerekçelendirmeyi, inançların doğru bir biçimde nedensel olarak birbirine bağlanması ile oluştuğunu savunur. Bu görüşe, süreç/tarihsel güvenilircilik denmektedir. Radikal dışsalcılık biçiminiyse doğallaştırılmış epistemoloji başlığı altında ele alacağız. Dışsalcılık kaba bir tabirle bilgilerimizin doğruluğundan emin olmamızı sağlayan unsurların ‘tamamının’ kişinin zihninde hazır bulunduğu reddeder. Daha basitçe ifade edecek olursak, öznenin gerekçelendirme sürecinin farkında olması, epistemik gerekçelendirme için gerekli bir koşul değildir. Bu karşı çıkış içselciliğin radikal yorumlarıyla taban tabana bir karşıtlık güder. Böylesi bir yaklaşım zihinsel süreçlerin çevreyle (dış koşullar) ile ilişkili olmaya önem verir. Birçok farklı Dışsalcılık türü, Plantinga, Nozick, Swinburne ve Dretske tarafından savunulmuştur. @@ Bir maddenin elektronların hareketine yani elektrik akımına karşı gösterdiği zorluk. Elektrik devrelerinde direnç R harfi ile gösterilir ve SI birim sisteminde birimi Ohm'dur (Ω). Bir maddenin direnci; maddenin öz direncine, uzunluğuna ve kesit alanına, aynı zamanda sıcaklığa bağlıdır. Katı bir maddenin direnci aşağıdaki formülle hesaplanır:
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FOSFAT ile/||/<> FOSFAT[Fr. < PHOSPHATE]
( Fosforik asit H3PO4 tuzlarının kökü Fosforik asidin tuz ester veya anyon formu Özellikle ortofosfatı belirtmek için kullanılır )
- FOSFOLİPİT[İng. PHOSPHOLIPID] ile/||/<> GLİSERİT[İng. GLYCERIDE] ile/||/<> GLİSEROL[İng. GLYCEROL] ile/||/<> KOLİN[İng. CHOLINE] ile/||/<> TRİGLİSERİT[İng. TRIGLYCERIDE] ile/||/<> YAĞ ASİDİ[İng. FATTY ACID]
( Hücre zarının yapısında bulunan lipit çeşididir. Fosfolipitler, trigliseritlerden farklı olarak 2 yağ asidi, 1 fosforik asit, 1 gliserol molekülü ve kolin bazından oluşur. Bu moleküller suya bırakıldığı zaman çift katlı bir tabaka oluşturur. Fosfolipitler göze zarının yapısına katılarak göze zarının iki tabakalı bir yapıya sahip olmasını sağlar. Fosfolipit moleküllerinin dış ortama ve gözenin içine bakan baş kısımları hidrofilik, göze zarının iç kısmındaki kuyruk bölgeleri ise hidrofobik yapıdadır. @@ Gliserinin bir esteri. Bir molekül gliserine bir yağ asidi ya da yağ asitlerinin bağlandığı sıvı ve katı yağlar. @@ Lipitlerin yapısında bulunan üç karbonlu bir alkol. Gliserin. @@ Bir zar fosfoliti olan fosfatidilkolinde ve B vitamin kompleksinde bulunan, bir nörotransmitter olan asetilkolinin, asetillenmemiş hali. @@ Bitki ve hayvan gözelerinde lipitlerin depo şeklidir. Nötral yağ olarak da bilinir. İnsan vücuduna alınan lipitlerin fazlası, nötral yağlara dönüştürülerek deri altında ve organların etrafında depolanır. Nötral yağlar, üç molekül yağ asidi ile bir molekül gliserolün arasında ester bağlarının kurulması sonucu oluşur. Ester bağlarının kurulması olayı bir dehidrasyon tepkimesidir. Bu tepkime sonucunda üç molekül su açığa çıkar. @@ Esterlerle bileşik yapıp yağ molekülü meydana getiren kimyasaldır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FOSFOR ile FOSFORİK ASİT ile FOSFAT[Fr. < Yun.]
( Atom numarası 15, atom ağırlığı 30.97 olan, yarısaydam, balmumu kıvamında, karanlıkta ışıldayan, sarımsak kokulu, 1.83 yoğunluğunda, zehirli bir öğe. [Simgesi P] İLE Sabun, deterjan yapımında ve eczacılıkta kullanılan, renksiz sıvı anlamına gelen madde. [H3PO4] İLE Fosforik asidin tuzu ya da esteri. )
- FOSİL[Fr. < FOSSILE] ile ANTROK[Fr. < ENTROQUE]
( Geçmiş yer bilimi zamanlarına ilişkin hayvanların ve bitkilerin, yer kabuğu kayaçları içindeki kalıntıları ya da izleri, müstehase, taşıl. | Düşünce, yaşayış biçimi vb. bakımlardan çağın gerisinde kalmış kişi. İLE Triyas devri katmanlarında bulunan, derisi dikenlilerden, deniz lalelerinin saplarını oluşturan kalsiyum karbonat birleşimli fosil. )
- FOSİLBİLİM değil/yerine/= TAŞILBİLİM
- FOSİLLEŞME değil/yerine/= TAŞILLAŞMA
- FOSSIL RECORD[İng.] değil/yerine/= FOSİL KAYDI
( Fosillerin Dünya çapındaki tüm kurum ve kuruluşlardaki örneklerinin resmi kayıtlarının tamamıdır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- PHOTOBACTERIA[İng.] ile/değil/yerine/= FOTOBAKTERİ
- FOTOELEKTRİK ETKİ ile/||/<> COMPTON SAÇILMASI
( Fotoelektrik elektron koparma, Compton foton saçılması )
( Formül: E = hf - W (fotoelektrik) İLE λ' - λ = h/(mc)(1-cosθ) (Compton) )
- FOTOELEKTRİK ETKİ ile/||/<> COMPTON SAÇILMASI (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Fotoelektrik elektron koparma, Compton foton saçılmasıdır )
( Formül: E=hf-W İLE Δλ=h/mc(1-cosθ) )
- PHOTOCELL[İng.] / CELLULE PHOTOÉLECTRIQUE[Fr.] / FOTOSEL[Alm.] ile/değil/yerine/= FOTOGÖZE, FOTOSEL
- FOTOKİMYASAL SMOG ile/||/<> ENDÜSTRİYEL SMOG
( Foto NOₓ+HC güneş ozon, endüstriyel SO₂ kömür asit. )
( Formül: LA tipi İLE Londra )
- FOTOMORFOZ ile FOTOSENTEZ ile FOTOŞİMİ ile FOTOTAKTİZM/FOTOTAKSİ ile FOTOTERAPİ ile FOTOTROPİZM
( Canlıların, bireyoluş sırasındaki gelişimi üzerinde, ışığın yaptığı etki. İLE Yeşil bitkilerin, ışıkta, basit bileşiklerinden, karmaşık yapılı organik moleküller yapması. İLE Fotokimya. İLE Işığagöçüm. İLE Işığın, sağaltım amacıyla kullanılması. İLE Işığadoğrulum. )
- FOTON POLARİZASYONU ile/||/<> ELEKTRON SPİN
( Foton polarizasyonu ışığın dalga özelliğiyken İLE elektron spin intrinsik açısal momentumdur )
( Formül: J_z = ±ħ/2 )
- FOTOOTOTROF ile/||/<> KEMOOTOTROF
( Fotoototrof ışık enerji İLE kemoototrof kimyasal enerji. )
( Formül: Light İLE chemical energy )
- FOTOSENTETİK PİGMENT ile KLOROFİL
( Bitkilerin ışığı emip enerjiye dönüştüren pigmentleri. İLE Fotosentezde en önemli rolü oynayan yeşil pigment. )
- FOTOSENTEZ HIZI ile IŞIK YOĞUNLUĞU
( Bir bitkinin fotosentez yapma hızını gösterir. İLE Fotosentez için gerekli olan ışık ölçüsü. )
- FOTOSENTEZ[İng. PHOTOSYNTHESIS] ile/||/<> KSİLEM (ODUNSU DOKU)[İng. XYLEM] ile/||/<> PLASTİT[İng. PLASTID]
( Fotosentez, yeşil bitkiler ve bazı diğer organizmaların ışık enerjisini organik bileşikleri oluşturmada kullandıkları tepkime. Yeşil bitkilerdeki fotosentez sırasında ışık enerjisini kullanarak; su, karbondioksit ve mineralleri oksijene ve enerjiden zengin organik bileşiklere dönüştürmek için kullanılır. @@ Evrim sürecinin üst basamaklarında yer alan bitkilerde başlıca su iletim sistemini meydana getiren doku. Bu doku topraktan aldığı mineralleri (inorganik tuzlar) içeren ham özsuyunu dallara, oradan da yapraklara iletir. Floem, odunsu dokunun aksine, fotosentez sonucu üretilen organik maddeleri ileten borucuktur. Floemde madde taşınması çift yönlüdür. Hücreler arası çeperler odunsu dokuya göre daha az eridiğinden taşınması daha yavaştır. @@ Bitki gözelerinin ve alglerin stoplazmalarında bulunan pigmentli (renkli) ya da pigmentsiz (renksiz) cisimciklerdir. Hücrenin çok önemli besin kaynaklarının üretim ve depolanma yeridir. Kimi fotosentezde görev alırken, kimi canlıya rengini veren pigmentleri içinde barındırır.Bunlar arasında klorofil içerenler (yani yeşil renkliler) "kloroplast"; başka pigment içerenler "kromoplast"; hiç pigmenti olmayanlar "lökoplast" adını alırlar.
[ açıklamaların devamı için... bkz. >
evrimagaci.org/sozluk ] )
- FOTOSENTEZ TEPKİMELERİ/FOTOSENTEZ REAKSİYONLARI ile CALVİN DÖNGÜSÜ
( Işık enerjisini kullanarak ATP ve NADPH üreten fotosentezin ilk aşaması. İLE Fotosentezin karanlık aşaması olarak bilinir ve ATP ve NADPH kullanılarak CO2'den glikoz üretilir. )
- FOTOSENTEZ ile/ve/||/<> EPİPELAJİK/ÖFOTİK KUŞAK/ZON
( ... İLE/VE/||/<> Denizlerin, fotosenteze elverecek kadar yeterince ışık alan, suyun ışık geçirgenliğine bağlı olarak birkaç metreden 200 metre derinliğe kadar uzanan bölgesi. )
- FOTOSENTEZ ile/||/<> FOTOSENTEZ[Fr. < PHOTOSYNTHÈSE]
( phos ışık synthesis birleştirme Yeşil bitkilerin kloroplâstlarında karbon kaynağı olarak karbondioksidin hidrojen kaynağı olarak da suyun kullanılması ile yeşil pigment olan klorofilde tutulan güneş enerjisiyle ATP oluşması ve karbohidratların sentezlenmesi Yeşil bitkilerin ışıklı ortamda basit inorganik maddelerden karmaşık yapılı organik moleküller sentezlemesi Yeşil bitkilerin kloroplastlarında karbon kaynağı olarak karbondioksitin hidrojen kaynağı olarak da suyun kullanılmasıyla yeşil pigment olan klorofilde tutulan güneş enerjisiyle ATP oluşması ve karbonhidratların sentezlenmesi )
- FOTOSENTEZ ile GÖZE/SEL SOLUNUM
( Bitkilerin güneş ışığını kullanarak besin üretmesi ya da üretme süreci. İLE Gözelerin enerji üretme süreci. Besinleri moleküllerden enerjiye dönüştürme süreci. )
- FOTOSENTEZ ile KLOROFİL
( Bitkilerin güneş ışığı kullanarak besin üretme süreci. İLE fotosentez için gerekli olan yeşil pigment. )