Latincesi yerine Türkçe'si Varken...

( Deneye baş vurularak elde edilen, dış dünyadaki yaşantılardan kazanılan (bilgi). @@ Deneyden çıkan ve deneye bağlı olan (bilgi). )

( Hiç bir deneye dayanmadan ve salt us yardımıyla elde edilen (bilgi). @@ Hiç bir gözlem ve deneye dayanmayan. | Deney öncesi. @@ Görgül dayanağı bulunmayan ya da önsayıt niteliğinde olan. bk. görgüllük. @@ (Lat. a priori = önden, önceden olan ): Deneyden bağımsız olan, ama deneyle canlandırılabilen, bilincine varılabilen (bilgi); deneyin ötesinde geçerliği olan (bilgi). // Önsel bilgi, Platon'dan beri felsefede üzerinde durulan bir sorundur. Yeni çağ bilgi öğretisinde önsel (a priori) ile -> sonsal (a posteriori) temel bir kavram ikilisidir: Bilginin iki kaynağı öğretisinde önsel şunlarla eşanlamlıdır: a. Düşünceden, ustan gelen, kavramsal olan. b. Doğuştan, c. Kendiliğinden (spontan) oluşan; sonsal ise bunların karşıtı olan kavramlarla bir sayılır: a. Duyusal deneyden gelen. b. Edinilmiş, c. Alınmış. | Kant bu karşıtlığı yeniden ortaya koyup derinleştirmiştir. Kant önsel deyince, deneyi olanaklı kılanı anlar; çünkü ona göre her bilgi zaman bakımından deneyle başlar, ama yalnız deneyden türemez. Bu anlayışta önsel = kavram, düşünce değildir, çünkü önsel olan görüler de (uzay ile zaman) vardır; bunlar da deneyi olanaklı kılan biçimler, koşullardır. | Çağımızda görüngübilim ve bu çığırın önsel olarak özü görme ilkesi, önseli yalnız kavramsal olana bağlılığından ayırmamış, onun biçim ilkeleriyle olan ilişkisini de kesmiştir. Bu anlayışta, önsel, doğrudan doğruya görülen özlüklerin niteliklerini, öz bağlamlarını ve öz ilişkilerini, hem de özellikle içerikleri bakımından belirleyen bir terim olmuştur. Kant'ın biçimsel önsel'ine (formal a priori'sine) karşı içeriksel bir önsel ileri sürülmüştür. Ayrıca duygusal önselden (emotional a priori), değer önselinden (M. Scheler, N. Hartmann) ve dinsel bir önselden de (R. Otto, Troeltsch) söz edilir. @@ Fizik, kimya olaylarını denemsel yollarla değil, ana ilke ve yasalardan, kesin matematiksel tümdengelimlerle bulmaya ilişkin. @@ Bir denemeye girişmeden us yolu ile ileri sürülen yargı. )

( bk. Tümel olumlu önermenin simgesi. | Biçimsel mantıkta tümel olumlu önermelerin simgesi. (Ör. "Bütün cisimler yer kaplar.") | Ülke, kurum ve yatırım araçlarının yüksek güvenilirlik aralığını gösteren ve derecelendirme kuruluşu tarafından verilen not. A'nın sayıları arttıkça güvenilirlik derecesi yükselir; işaret değişiklikleri her bir konum için olumlu ya da olumsuz gelişmelere işaret eder (AA, AAA, A+, AA- vb). | Yunanca yokluk ifade eden ön ek. @@ Ülkelerin, kurumların ve yatırım araçlarının orta güvenilirlik aralığını gösteren ve derecelendirme kuruluşu tarafından verilen not. B'nin sayıları arttıkça güvenilirlik derecesi yükselir; işaret değişiklikleri her bir konum için olumlu ya da olumsuz gelişmelere işaret eder (BB, BBB, B+, BB- vb). | l.Bor. 2.5-Bromoüridin. | Regresyon kat sayısı. @@ Nükleik asit molekülüne ya da herhangi bir kimyasal maddeye radyoaktif bir molekülün sokulması. | Hayvanların göç yollarını ya da yaşama alanlarını öğrenmek amacıyla takılan özel alet ya da yapılan işaretler. | Kolleksiyon örneklerine ya da mikroskop preparatlarına açıklayıcı bilgilerin konması. Etiketleme. @@ Hücrenin esas karakterlerini bozmadan çevre uyartıları ile meydana gelen değişme. | Bazı ikinci uyartılar (modülâtor) tarafından bir hücreye verilen bir işaretin ya da cevabın gücünde değişiklik meydana getirilmesi. )

( (Orycteropus capensis), Damarlı-dişliler (Tubulidentata) takımının yer-domuzugiller (Orycteropodidae) familyasından(bk.) bir memeli türü. Uzunluğu 100, kuyruğu 30 cm. Afrikada kazdığı inlerde yaşar. Eti lezzetlidir. @@ Damarlı dişliler (Tubulidentata) takımının, yer domuzugiller (Orycteropodidae) familyasından, 100 cm kadar uzunlukta, 30 cm kadar kuyruğu olan, Afrika'da kazdığı inlerde yaşayan bir tür. )