- ALENGİRLİ[argo] ile/değil/yerine/= GÖSTERİŞLİ, TUHAF | HOŞ | KARMAŞIK
- ARGO ile ADİCE/BAYAĞI/ÂMİYÂNE[Ar., Fars.]
- ARGOT/JARGON[Fr.]/ARGO ile/||/<> ARGOT[Fr.]/ARGO ile/||/<> SLANG[İng.]/ARGOT[Fr.]/ARGOT/GAUNERSPRACHE/ROTWELSCH[Alm.]/ARGO ile/||/<> SLANG[İng.]/ARGOT[Fr.]/ARGOT. GAUNERSPRACHE[Alm.]/ARGO/LİSÂN-I HEZELE/LİSÂN-I ERÂZİL[Osm. Tr.] ile/||/<> ARGO
( Başıboşlar, hırsızlar gibi toplum düzeninin dışında kalan kişilerin kendi aralarında kullandıkları özel dil; bu dili belirleyen sözcük ve deyimler. | Aynı meslekten olan kişilerin kendi aralarında kulladıkları özel sözcük ve deyimler. @@ Aynı meslek ya da aynı topluluk sınıfı arasında kullanılan özel kelimeler ya da dil. @@ Kullanılan ortak dilden ayrı olarak, belirli toplulukların, sesbilgisi, yapıbilgisi, sözdizimi ve anlam bakımından özellikler gösteren dili ya da sözcük dağarcığı: Uçlanmak (vermek) , papel (para) , tüymek (kaçmak) , çakmak (sınıfta kalmak ya da anlamak) vb. @@ Farklı bir anlaşma biçimi sağlamak üzere aynı meslek ya da topluluktaki insanların ortak dildeki kelimelere özel anlamlar vermek, bazı kelimelerde değişiklik yapmak, dilin lehçelerinden, eskimiş ögelerinden ve yabancı kökenli biçimlerinden de yararlanmak suretiyle oluşturdukları, herkesçe anlaşılmayan kelime ve deyimlerden oluşan, gereğinde mecazlı anlamlara da yer veren özel dil ya da söz dağarcığı: Asker argosu, öğrenci argosu, kalaycı argosu, hırsız argosu, gemici argosu, şoför argosu gibi. | 2. Külhanbeylerin ve tulumbacıların kullandıkları, özel anlamlı kelime ve deyimlerin yer aldığı kaba dil: ağzını ıslatmak «içki içmek», alarga durmak «uzak durmak, açık durmak», aftos «kadın, sevgili», araklamak «çalmak», açmaza gelmek «tuzağa düşmek», atmasyon «asılsız anlamsız, uydurma, yalan söz ya da haber», anafor «bedava, parasız», cavlağı çekmek «ölmek», dolma «yalan hile», fıymak «kopmak, savuşmak», kayış aşırmak «hile yapmak», ibiğini kaldırmak «kafa tutmak», tırnakçı «hırsız, yankesici», uyutmak «aldatmak, kandırmak», papel «para», papaz uçurmak «eğlence alemi yapmak, rakı alemi yapmak», uyuzlanmak «huylanmak, şüphelenmek», viraj almak «çok yalan söylemek», volta «bir aşağı, bir yukarı dolaşma», yaylanmak «çekip gitmek», yürek Selânik «cesaretsiz, korkak», zoka «tuzak, hile, dalavere, oyun» vb. @@ Azerbaycan Türkçesi: argo; Türkmen Türkçesi: argo; Gagauz Türkçesi: argo; Özbek Türkçesi: argo; Uygur Türkçesi: argo; Tatar Türkçesi: argo; Başkurt Türkçesi: argo; Kmk: argo; Krç.-Malk.: argo; Nogay Türkçesi: argo; Kazak Türkçesi: argo;Kırgız Türkçesi: argo; Alt:: argo; Hakas Türkçesi: argo; Tuva Türkçesi: argo; Şor Türkçesi: argo; Rusça: argo )
- ARGOT/JARGON[Fr.]/ARGO ile/||/<> PARAPHRASER[Fr.]/AÇMAK
( Başıboşlar, hırsızlar gibi toplum düzeninin dışında kalan kişilerin kendi aralarında kullandıkları özel dil; bu dili belirleyen sözcük ve deyimler. | Aynı meslekten olan kişilerin kendi aralarında kulladıkları özel sözcük ve deyimler. | Aynı meslek ya da aynı topluluk sınıfı arasında kullanılan özel kelimeler ya da dil. | Kullanılan ortak dilden ayrı olarak, belirli toplulukların, sesbilgisi, yapıbilgisi, sözdizimi ve anlam bakımından özellikler gösteren dili ya da sözcük dağarcığı: Uçlanmak (vermek) , papel (para) , tüymek (kaçmak) , çakmak (sınıfta kalmak ya da anlamak) vb. | Farklı bir anlaşma biçimi sağlamak üzere aynı meslek ya da topluluktaki insanların ortak dildeki kelimelere özel anlamlar vermek, bazı kelimelerde değişiklik yapmak, dilin lehçelerinden, eskimiş ögelerinden ve yabancı kökenli biçimlerinden de yararlanmak suretiyle oluşturdukları, herkesçe anlaşılmayan kelime ve deyimlerden oluşan, gereğinde mecazlı anlamlara da yer veren özel dil ya da söz dağarcığı: Asker argosu, öğrenci argosu, kalaycı argosu, hırsız argosu, gemici argosu, şoför argosu gibi. | 2. Külhanbeylerin ve tulumbacıların kullandıkları, özel anlamlı kelime ve deyimlerin yer aldığı kaba dil: ağzını ıslatmak «içki içmek», alarga durmak «uzak durmak, açık durmak», aftos «kadın, sevgili», araklamak «çalmak», açmaza gelmek «tuzağa düşmek», atmasyon «asılsız anlamsız, uydurma, yalan söz ya da haber», anafor «bedava, parasız», cavlağı çekmek «ölmek», dolma «yalan hile», fıymak «kopmak, savuşmak», kayış aşırmak «hile yapmak», ibiğini kaldırmak «kafa tutmak», tırnakçı «hırsız, yankesici», uyutmak «aldatmak, kandırmak», papel «para», papaz uçurmak «eğlence alemi yapmak, rakı alemi yapmak», uyuzlanmak «huylanmak, şüphelenmek», viraj almak «çok yalan söylemek», volta «bir aşağı, bir yukarı dolaşma», yaylanmak «çekip gitmek», yürek Selânik «cesaretsiz, korkak», zoka «tuzak, hile, dalavere, oyun» vb. | Azerbaycan Türkçesi: argo; Türkmen Türkçesi: argo; Gagauz Türkçesi: argo; Özbek Türkçesi: argo; Uygur Türkçesi: argo; Tatar Türkçesi: argo; Başkurt Türkçesi: argo; Kmk: argo; Krç.-Malk.: argo; Nogay Türkçesi: argo; Kazak Türkçesi: argo;Kırgız Türkçesi: argo; Alt:: argo; Hakas Türkçesi: argo; Tuva Türkçesi: argo; Şor Türkçesi: argo; Rusça: argo @@ Bir metni daha iyi anlaşılacak surette genişletmek. (AÇMA, Paraphrase; AÇMACI, Paraphraste). )
- ARGOT[Fr.] ile/değil/yerine/= ARGO
( argot 1 Külhanbeylerin kullandığı ağız kaba konuşma Son zamanlarda senin fazla argo kullandığına dikkat ediyorum Peyâmi Safâ 2 Ortak dilden ayrı olarak daha çok kendini gizlemek isteyen belirli topluluklar tarafından kullanılan herkesçe anlaşılmayan ortak dildeki kelimelere farklı anlamlar yükleyen mecâzî anlamların önemli bir yer tuttuğu özel dil Şoför argosu Kışla argosu Okul argosu Bizim yazdıklarımızın üzerine Enderun argosu yaftasını tâlik etmekle hiçbir şeyi ispat etmiş olamazsınız Cenap Şahâbeddin )
- CİMRİ/NEKES[Fars. < NÂ+KES]/PİNTİ/MIHSIÇTI[argo] ile/değil/yerine/= KISMIK
( Aşırı derecede tutumlu. )