Matematik'teki FaRkLaR
KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
(SÜREKLİ AYIRDINDA OLUNMASI GEREKENLER!!!)
itibarı ile 4.296 başlık/FaRk ile birlikte,
4.296 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
(4/19)
- BRAGG ile/||/<> SPEKTROMETRE
( X-ışını spektrometresi geliştirilmesi )
( William Henry Bragg tarafından 1913 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1862-1942) (Ülke: İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: X-ışını kristalografisi, Bragg yasası, kristal yapı analizi) (Nobel: 1915) )
- BRAGG ile/||/<> YASASI
( nλ = 2d sinθ formülü, X-ışını kırınımı için temel yasa )
( William Lawrence Bragg tarafından 1912 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1890-1971) (Ülke: Avustralya/İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Bragg yasası, X-ışını kırınımı ile kristal yapı belirleme. En genç Nobel Fizik ödülü sahibi (25 yaş)) (Nobel: 1915) )
- BRAİN İLE GUT İLE LİVER İLE KİDNEY ile/||/<> ORGANOİD MODELLERİ
( Lab ortamında mini organlar. )
( Formül: 3D kültür İLE 2-3 mm )
- BRANCH CUT ile/||/<> BRANCH POİNT
( Branch cut kesim çizgisi İLE branch point dallanma noktası. )
( Formül: Cut line İLE branching point )
- BREWSTER İLE KRİTİK İLE TAM YANSIMA ile/||/<> ÖZEL AÇILAR
( Işığın özel davranış gösterdiği açılar. )
( Formül: tan θB = n₂/n₁ )
- BRİLLOUİN BÖLGESİ ile/||/<> FERMİ YÜZEYİ
( Brillouin k-uzayı hücre, Fermi yüzeyi dolu-boş sınırı. )
( Formül: Örgü geometri İLE enerji )
- BRİYOFİTA ile/||/<> TRAKYOFİTA
( Briyofita karayosunu vasküler yok İLE trakyofita damarlı. )
( Formül: Non-vascular İLE vascular )
- BROWNİAN İLE DİFÜZYON İLE OSMOZ ile/||/<> TAŞINIM FENOMENLERİ
( Parçacık ve molekül hareketleri. )
( Formül: D = kT/6πηr )
- BROWNİAN MOTİON ile/||/<> POİSSON PROCESS
( Brownian sürekli Gaussian, Poisson sıçrama say. )
( Formül: Continuous Gaussian İLE jump counting )
( Carl Friedrich Gauss tarafından 1801 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- BSL-1 İLE BSL-2 İLE BSL-3 İLE BSL-4 ile/||/<> BİYOGÜVENLİK SEVİYELERİ
( Biyolojik risk sınıflandırması. )
( Formül: Containment levels )
- BUHARLAŞMA ISISI ile/||/<> ERİME ISISI (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Buharlaşma sıvı-gaz, erime katı-sıvı dönüşüm enerjisidir )
( Formül: Lv İLE Lf )
- BUHARLAŞMA ile/||/<> KAYNAMA
( Her sıcaklıkta ve yüzeyden. İLE/||/<> Belirli sıcaklıkta ve tüm oylumdan. )
( Formül: Pbuhar < Patm İLE Pbuhar = Patm )
- BULANIK BİRLEŞİM ile/||/<> BULANIK KESİŞİM
( Birleşim maksimum operatörü (∨), kesişim minimum operatörü (∧) kullanır )
( Formül: μA∪B = max(μA İLE μB) İLE μA∩B = min(μA İLE μB) )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1965 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- BULANIK İLİŞKİ ile/||/<> BULANIK KOMPOZİSYON
( İlişki iki küme arası bağıntı, kompozisyon ilişkilerin birleştirilmesi )
( Formül: R∘S )
- BULANIK KURAL TABANI ile/||/<> UZMAN SİSTEM
( IF-THEN kuralları ile çalışır, uzman bilgisini modeller )
- BULANIK TÜMLEYEN ile/||/<> BULANIK FARK
( Tümleyen 1-μ(x), fark kümeleri arasındaki çıkarma işlemi )
( Formül: μĀ(x) = 1 - μA(x) )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1965 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- BULANIK ile/||/<> ÇIKARIM
( Mamdani ve Sugeno bulanık çıkarım sistemleri )
( Mamdani ve Sugeno tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )
- BULANIKLAŞTIRMA ile/||/<> DURULAMA
( Bulanıklaştırma (fuzzification) kesin değeri bulanık yapar İLE durulama (defuzzification) bulanık değeri kesinleştirir )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1973 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- BURHAN-I LİMMÎ ile/ve BURHAN-I İNNÎ
( Fizik. İLE/VE Matematik. )
( Niçin? İLE/VE Nasıl? )
( Tabii. İLE/VE Tâlimî. )
( Zihinde. İLE/VE Hem zihinde, hem dışarıda. )
( Aposteriori. İLE/VE Apriori. )
- BÜTİRAT ile/||/<> ASETAT
( Bütirat 4 karbonlu KZYA İLE asetat 2 karbonlu KZYA'dır. Bütirat kolonositlerin ana enerji kaynağı İLE asetat karaciğerde metabolize edilir. İkisi de mikrobiyota tarafından üretilir. )
- BÜTÜN ile/ve BAĞLANTILI
( COMPLETE vs./and CONNECTED/RELATED )
- BÜTÜN/LÜK ile/ve/||/<> DİZGESEL/LİK
- BU'UD değil/yerine/= BOYUT
- BÜYÜK/KÜÇÜK ile/ve/||/<> ARD ARDALIK ile/ve/||/<> YAN YANALIK
- BÜYÜK SAYIDA değil ÇOK SAYIDA
- BÜYÜK ile/||/<> PATLAMA
( Big Bang kuramı ve kozmik mikrodalga arka plan )
( George Gamow tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1904-1968) (Ülke: Rusya-ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Büyük patlama teorisi, kuantum tünelleme) )
- BÜYÜKLER FİZİĞİ ile/ve/||/<> KÜÇÜKLER FİZİĞİ
( [BOZULMA(DISTURBANCE)] İhmal edilebiliyorsa. İLE/VE/||/<> İhmal edilemiyorsa. )
- BÜYÜTMEK ile/ve/değil/||/<>/< YETİŞTİRMEK
( Gövdeyi. İLE/VE/DEĞİL/||/<>/< Zihni. )
( Bitkiyi/hayvanı/beşeri(kişiyi). İLE/VE/DEĞİL/||/<>/< İnsanı/kişiliği. )
- C-H ACTIVATION ile/||/<> TRADITIONAL FUNCTIONALIZATION
( C-H activation doğrudan C-H bağını aktive ederken İLE traditional functionalization fonksiyonel grup dönüşümü yapar )
( Formül: Directed metallation )
- TARİHLENDİRME YÖNTEMLERİNDE:
C14 ile/||/<> AMS-C14 ile/||/<> TERMOLÜMİNESANS[İng. THERMOLUMINESCENCE] ile/||/<> OSL ile/||/<> DENDROKRONOLOJİ ile/||/<> ARKEOMANYETİK ile/||/<> XRF
( Arkeolojik buluntu yaş tayini. )
( Formül: t = -ln(N/N₀)/λ )
(
Arkeolojik Tarihlendirme Yöntemleri
Tarihlendirme yöntemleri, arkeolojik buluntuların ve jeolojik materyallerin yaşını bilimsel olarak belirlememizi sağlar. Modern arkeoloji, birden fazla yöntemi birlikte kullanarak en güvenilir sonuçlara ulaşır.
Temel Tarihlendirme Yöntemleri Karşılaştırması
| Yöntem | Materyal | Yaş Aralığı | Hassasiyet | Geliştirme Yılı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| C14 (Radyokarbon) | Organik maddeler (kemik, odun, kömür) | 50.000 yıla kadar | ±20-25 yıl | 1946-1949 | Yaygın Kullanımda |
| AMS-C14 | Organik maddeler (çok küçük örnekler) | 50.000 yıla kadar | ±20-25 yıl | 1980'ler | En Gelişmiş |
| Termolüminesans (TL) | Seramik, tuğla, yanmış toprak | 100-500.000 yıl | ±5-10% | 1950-1960'lar | Kullanımda |
| OSL | Seramik, sediment, harç | 100-400.000 yıl | ±5-10% | 1984 | En Gelişmiş |
| Dendrokronoloji | Ağaç kalıntıları | 10.000+ yıl | ±1 yıl | 1900'ler başı | En Hassas |
| Arkeomanyetik | Yanmış kil, fırın, ocak | 2.000+ yıl | ±25-50 yıl | 1960'lar | Kullanımda |
En Gelişmiş Modern Yöntemler (2025)
AMS Radyokarbon Tarihlendirme
Avantajları:
- Klasik C14'ten 1000 kat daha küçük örneklerle çalışır (20-500 mg)
- Ölçüm süresi çok kısa (10-15 dakika)
- ±20-25 yıl hassasiyet
- C14/C12 izotop oranını direkt ölçer
OSL (Optically Stimulated Luminescence)
Avantajları:
- TL'den daha etkili ve güvenilir
- Tahribatsız teknik - çoklu okumalar mümkün
- Organik materyal gerektirmez
- 1-100 saniyelik güneş ışığı saat sıfırlama için yeter
- İzotop ölçümü değildir - radyasyon etkisini ölçer
İzotop Ölçümü ve İlişkisi
| Yöntem/Analiz | İzotop Kullanır mı? | Ölçülen Şey | Amaç |
|---|---|---|---|
| C14 / AMS-C14 | Evet (C14/C12) | İzotop oranı | Tarihlendirme |
| TL / OSL | Hayır | Işık emisyonu | Tarihlendirme |
| XRF | Hayır | Element kompozisyonu | Malzeme analizi (tarihlendirme değil) |
| Karbon İzotop Analizi (C13/C12) | Evet (C13/C12) | Kararlı izotop oranı | Diyet belirleme |
| Stronsiyum İzotop Analizi (Sr87/Sr86) | Evet (Sr87/Sr86) | Kararlı izotop oranı | Göç paternleri |
| Azot İzotop Analizi (N15/N14) | Evet (N15/N14) | Kararlı izotop oranı | Protein kaynağı |
Hangi Yöntem Ne Zaman Kullanılır?
| Materyal Türü | Önerilen Yöntem | Alternatif |
|---|---|---|
| Kemik, diş | AMS-C14 | İzotop analizi (diyet/göç için) |
| Odun, kömür | AMS-C14 | Dendrokronoloji |
| Seramik, tuğla | OSL | TL |
| Harç, sıva | OSL | - |
| Fırın, ocak | Arkeomanyetik | TL/OSL |
| Jeolojik sediment | OSL | - |
| Ağaç halkaları mevcut | Dendrokronoloji | C14 (çapraz kontrol) |
| Metal objeler | XRF (yaş değil, köken) | Kontekst tarihlendirme |
Önemli Notlar
İzotop Ölçümü İki Türlüdür:
1. Radyoaktif İzotop Analizi: Kararsız izotopların bozunmasını kullanır (C14 gibi) - Tarihlendirme için
2. Kararlı İzotop Analizi: Bozunmayan izotopların oranlarını ölçer (C13, N15, Sr87 gibi) - Diyet, göç, iklim için
Modern Yaklaşım:
Günümüzde çoklu yöntem kombinasyonu kullanılır. Aynı buluntu farklı yöntemlerle tarihlenerek sonuçlar çapraz kontrol edilir. Örneğin: Aynı katmandan alınan kömür AMS-C14 ile, seramik OSL ile tarihlenir.
Önemli: XRF bir tarihlendirme yöntemi değildir - sadece element analizi yapar. TL ve OSL izotop ölçmez, radyasyon etkisini ölçer. Sadece C14 gerçek bir izotop ölçüm yöntemidir.
- C3 BİTKİLER ile/||/<> C4 BİTKİLER
( C3 normal fotosentez, C4 sıcak-kuru adaptasyon )
( Formül: RuBisCO (C3) İLE PEP karboksilaz (C4) )
- C3 İLE C4 İLE CAM ile/||/<> FOTOSENTEZ TİPLERİ
( Farklı karbon fiksasyon yolları. )
( Formül: CO2 + RuBP → 2 × 3PG )
- C3 İLE C4 İLE CAM ile/||/<> FOTOSENTEZ YOLAKLARI
( Farklı karbon fiksasyon stratejileri. )
( Formül: CO2 + RuBP → 2 PGA )
- CALABİ-YAU MANİFOLDU ile/||/<> KÄHLER MANİFOLDU
( Calabi-Yau manifoldu özel metrik özelliklerine sahipken İLE Kähler manifoldu genel kompleks yapı taşır )
( Formül: Ricci-flat metric )
- CAM GEÇİŞ SICAKLIĞI ile/||/<> ERİME SICAKLIĞI
( Tg amorf sertleşme, Tm kristal erime. )
( Formül: Tg < Tm )
- CAMBRİAN İLE K-T İLE PERMİAN ile/||/<> KİTLESEL YOK OLUŞLAR
( Jeolojik tarihte büyük krizler. )
( Formül: Iridium spike: Asteroid impact )
- CAMGÜZELİ -ile
( Evlerde süs olarak yetiştirilen, kırmızı çiçekler açan, bir tür kınaçiçeği. [Lat. IMPATIENS SULTANİ] )
- ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK A ile/||/<> ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK B
( Çanak Çömleksiz Neolitik A (PPNA) ilk yerleşim İLE Çanak Çömleksiz Neolitik B (PPNB) gelişmiş tarımdır. PPNA MÖ 9500-8700 İLE PPNB MÖ 8700-6500 dönemidir. Göbeklitepe PPNA İLE Çatalhöyük PPNB dönemine aittir. )
- CANTOR PARADOKSU ile/||/<> SONSUZLUK KAVRAMI
( Cantor paradoksu tüm kümelerin kümesi paradoksu İLE sonsuzluk kavramı farklı büyüklükteki sonsuzlukları içerir. Cantor bazı sonsuzların ötekinden büyük olduğunu gösterdi İLE bu sezgiye aykırı ama matematiksel olarak tutarlıdır. )
( Georg Cantor tarafından 1897 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1918) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Küme teorisi, sonsuzluk kavramı) )
- ÇAP ile ÇAP ile ÇAP[Fars.]
( Nesnelerin genişliği, kutur. | Büyüklük. | Ölçü, ölçek. | Yapının ya da arsanın boyutlarını ve sınırlarını gösteren harita. | Bilgi, deneyim ve yeteneklerin tümü, kalibre. | Uc noktaları dairenin çevresi üzerinde bulunan ve çemberin merkezinden geçen doğru parçası. İLE Bozuk, eğri, dolaşık, aykırı [/bir biçimde]. İLE Sol. [RAST: Sağ. > ÇAP-RAZ: Sol-sağ. Zıt yönlerde gidip gelen, karşılıklı.] )
- ÇAP = DIAMETER[İng.] = DIAMÈTRE[Fr.] = DURCHMESSER[Alm.] = CALIBRO[İt.] = DIÁMETRO[İsp.]
- ÇAP ile/ve HAD
( DIAMETER vs./and LIMIT/BOUNDARY )
- ÇAP ile/ve/<> YARIÇAP
( Genellikle cisimlerin genişliği. | Büyüklük, ölçü. | Değer. | Yapının ya da arsanın boyutlarını ve sınırlarını gösteren harita. | Uc noktaları, dairenin çevresi üzerinde bulunan çemberin merkezinden geçen doğru parçası. İLE/VE/<> Çemberin/kürenin herhangi bir noktasıyla merkezini birleştiren doğru parçası, çapın yarısı. )
( DIAMETER vs./and/<> RADIUS )
- ÇAPRAZ BAĞLANMA ile/||/<> DAL OLUŞUMU
( Çapraz bağ 3D ağ termoset, dal yan zincir termoplastik. )
( Formül: Network İLE branched )
- CAR-T İLE GENE DRİVE İLE BASE EDİTOR ile/||/<> GEN TERAPİLERİ
( İleri gen modifikasyon uygulamaları. )
( Formül: CAR = scFv + CD3ζ )
- CAR-T İLE TCR-T İLE NK-CAR ile/||/<> MÜHENDİSLİK İMMÜNOTERAPİ
( Tasarlanmış immün hücreler. )
( Formül: scFv-CD3ζ-CD28 )
- CARL LINNAEUS ve/<>/> GEORGES CUVIER
( 23 Mayıs 1707 - 10 Ocak 1778 VE/<>/> 23 Ağustos 1769 - 13 Mayıs 1832 )
- CARLESON THEOREM ile/||/<> HUNT THEOREM
( Carleson L² konverjans, Hunt L^p konverjans p>1. )
( Formül: L² convergence İLE L^p convergence )
- CARMİCHAEL SAYI ile/||/<> PSÖDOASAL
( Carmichael tüm tabanlar için, psödoasal belirli taban için. )
( Formül: Composite strong İLE weak )
- CARNOT ÇEVRİMİ ile/||/<> OTTO ÇEVRİMİ
( Carnot ideal kuramk, Otto benzinli motor çevrimi )
( Formül: η_Carnot = 1 - T_c/T_h İLE η_Otto = 1 - 1/r^(γ-1) )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT ÇEVRİMİ ile/||/<> OTTO ÇEVRİMİ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Carnot ideal ısı makinesi, Otto benzinli motor çevrimidir )
( Formül: η=1-Tc/Th )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT İLE OTTO İLE DİESEL İLE BRAYTON ile/||/<> TERMODİNAMİK ÇEVRİMLER
( Farklı ısı makinelerinin ideal çevrimleri. )
( Formül: η = 1 - Tc/Th )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT VERİMİ ile/||/<> GERÇEK VERİM
( Carnot ideal maksimum, gerçek kayıplar sürtünme. )
( Formül: η = 1-T_c/T_h teorik )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- ÇARPAN ile/değil/yerine/||/<>/< DEĞİŞKEN
( vs./and/||/<>/but/< VARIABLE
VARIABLE instead of MULTIPLIER )
- ÇARPIM ile/ve/||/<> KARTEZYEN ÇARPIM
- ÇARPİŞMA ile/||/<> ÇARPİŞMA FREKANSİ
( )
( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )
- ÇARPMADA:
1. ÖBEK(GRUP) ile/ve/||/<>/> 2. ÖBEK(GRUP) ile/ve/||/<>/> 3. ÖBEK(GRUP) ile/ve/||/<>/> ...
( 2-9 arasındakiler. İLE/VE/||/<>/> 11-99 arasındakiler. İLE/VE/||/<>/> 101 ile 999 arasındakiler. İLE/VE/||/<>/> ... )
- ÇARPMADA/BÖLMEDE:
2, 3, 4, 6, 7, 8 ile/ve/||/<> 5, 9, 11
- ÇARPMA[x] ve BÖLMEDE[:]:
+.+ ve -.- ile/ve/<> +.- ve -.+
( [sonuç] Her zaman, + 'dır. İLE/VE/<> Her zaman, - 'dir. )
- CASİMİR ETKİSİ ile/||/<> VAN DER WAALS KUVVETİ
( Casimir etkisi vakum dalgalanmalarından kaynaklanan kuvvetken, Van der Waals moleküler elektrik dipol etkileşimidir )
( Formül: F ∝ 1/d⁴ )
( Hendrik Casimir tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CASİMİR İLE LAMB İLE AHARONOV-BOHM ile/||/<> KUANTUM VAKUM ETKİLERİ
( Boş uzayın kuantum etkileri. )
( Formül: F_Casimir = -ℏcπ²/240d⁴ )
( Georg Ohm tarafından 1827 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1789-1854) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Ohm yasası, elektrik direnci) )
- CASSCF ile/||/<> MRCI
( CAS aktif uzay tam, MRCI çok referanslı CI. )
( Formül: Statik İLE dinamik korelasyon )
- CATALAN ile/||/<> STIRLING ile/||/<> BELL ile/||/<> FIBONACCI ile/||/<> KOMBİNATORYAL SAYILAR
( Önemli sayı dizileri. )
( Formül: Cn = 1 ile1 ile2 ile5 ile14 ile42 ile... )
- ÇATALHÖYÜK DUVAR RESİMLERİ ile/||/<> MAĞARA RESİMLERİ
( Çatalhöyük duvar resimleri yerleşim içi sanat İLE mağara resimleri doğal mekanda sanattır. Çatalhöyük günlük yaşam sahneleri İLE mağara resimleri av hayvanları gösterir. İki sanat toplumsal yapı İLE farklı zihinsel dünyaları yansıtır. )
( Ian Hodder tarafından 1993 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1948-) (Ülke: İngiltere) (Alan: Arkeoloji) (Önemli katkıları: Çatalhöyük kazıları, post-işlemeci arkeoloji, sembolik ve bilişsel arkeoloji yaklaşımları) )
- ÇATALHÖYÜK YERLEŞİM DÜZENİ ile/||/<> MODERN KENT PLANI
( Çatalhöyük bitişik evler damdan giriş İLE modern kent sokak ve kapı girişlidir. Çatalhöyük toplulukçu düzen İLE modern kent bireyci planlama gösterir. Hodder Çatalhöyük'te sosyal eşitlik İLE hiyerarşik olmayan yapı buldu. )
( Ian Hodder tarafından 1993 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1948-) (Ülke: İngiltere) (Alan: Arkeoloji) (Önemli katkıları: Çatalhöyük kazıları, post-işlemeci arkeoloji, sembolik ve bilişsel arkeoloji yaklaşımları) )
- CAUCHY İLE D'ALEMBERT İLE RAABE ile/||/<> YAKINSAKLIK TESTLERİ
( Serilerin yakınsaklığını belirleyen testler. )
( Formül: lim |aₙ₊₁/aₙ| < 1 )
- CAUCHY-RİEMANN ile/||/<> LAPLACE EŞİTLİĞİ/EQUATION
( C-R ∂u/∂x=∂v/∂y koşul, Laplace ∂²u=0. )
( Formül: Analyticity condition İLE harmonic )
( Pierre-Simon Laplace tarafından 1799 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CAUSAL SET THEORY ile/||/<> KONTİNUUM UZAY
( Causal set theory uzayın diskret yapısını öngörürken İLE kontinuum uzay sürekliliği varsayar )
( Formül: Poisson dağılımı )
- ÇAYIRGÜZELİ -ile
( Buğdaygillerden bir bitki türü. [Lat. EROGROSTIS MAJOR] )
- ÇAYIRGÜZELİ ile ÇAYIROTU
( Buğdaygillerden bir bitki türü. İLE Buğdaygillerden küçük bir çayır otu. )
( EROGROSTIS MAJOR cum PHLEUM PRATENSE )
( ... avec FLEOL )
- ÇAYIRGÜZELİ ile ÇAYIRSEDEFİ ile ÇAYIRTİRFİLİ
( Buğdaygillerden bir bitki türü. İLE Düğünçiçeğigillerden, sulak yerlerde yetişen, kökü iç sürdürücü olarak kullanılan bir bitki. İLE Baklagillerden, hayvan yemi olarak yetiştirilen bir bitki. )
( EROGROSTIS MAJOR cum THALICTRUM cum TRIFOLIUM PRATENSE )
- CAYLEY-HAMILTON ile/||/<> MINIMAL POLYNOMIAL
( C-H karakteristik polinom sıfır, minimal en küçük sıfır. )
( Formül: Characteristic İLE minimal degree )
- CBS LİMİT ile/||/<> BASİS SET HATASI
( CBS complete basis sonsuz, BSSE süperpozisyon hatası. )
( Formül: Ekstrapole İLE CP düzeltme )
- CCD ile/||/<> CMOS
( CCD seri okuma yüksek kalite İLE CMOS paralel hızlı düşük güç. )
( Formül: Charge transfer İLE APS )
- CDK ile/||/<> SİKLİN
( CDK katalitik alt birim İLE siklin düzenleyici. )
( Formül: Kinaz İLE aktivatör )
- CDNA ile/||/<> GENOMİK DNA
( cDNA mRNA kopyası intron yok, genomik tüm DNA. )
( Formül: Coding İLE complete DNA )
- CDW İLE SDW İLE PDW İLE FFLO ile/||/<> EGZOTİK DÜZENLER
( Alışılmadık elektron düzenleri. )
( Formül: Δ(r) ~ cos(Q·r) )
- CE ile/||/<> PAGE
( CE kapiler elektroforez otomasyon İLE PAGE jel manuel. )
( Formül: Kapiler İLE jel )
- CEBİR ile/||/<> ALGORİTMA
( Cebir ilminin kurulması ve algoritma kavramı )
( Harezmi tarafından 820 yılında keşfedildi/formüle edildi. (780-850) (Ülke: Harezm) (Alan: matematik) (Önemli katkıları: Cebir ve algoritma, Hint rakamları, astronomi tabloları) )
- CEBİR = CEBR[Fars., Ar.] = ALGEBRA[İng., İt., İsp., Dan., Rus.] = ALGÈBRE[Fr.] = ARS RATIOCINANDI PER LITTERAS, ARS PER LITTERAS[Orta Lat.] = ALGEBRA, BUCHSTABENRECHNUNG[Alm.] = ALGEBRA, STELKUNDE[Fel.]
- CEBİR ile/||/<> GEOMETRİ
( Cebirsel denklemlerin geometrik çözümleri )
( Ömer Hayyam tarafından 1070 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1048-1131) (Ülke: İran) (Alan: matematik) (Önemli katkıları: Cebir çalışmaları, takvim reformu, Rubaiyat) )
- CEBİRSEL İNŞÂ ile/ve/||/<> GEOMETRİK İNŞÂ
- CEBİR/SEL ile/ve/||/<> ARİTMETİK
- CEBL[Ar.] ile CEBR[Ar.]
( Yoktan yaratma. İLE Zor, zorlama. | Düzeltme, tamir etme. | Matematik, cebir. )
- CEBR-ÜL es-SÂM:
MATEMATİKTE ile/ve/<> MANTIKTA ile/ve/<> ŞİİRDE
( İrrasyonel [sonu olmayan, aşkın] sayı. İLE/VE/<> Açmaz/çıkmaz[paradoks]. İLE/VE/<> Aşk. )
( CEBR: Kök/köken. | SÂM: Duymak/işitmek. )
- ÇEKİRDEK ile/||/<> ÇEKİRDEKÇİK
( Çekirdek DNA içerir, çekirdekçik rRNA üretir )
( Formül: Nükleus İLE nükleolus )
- ÇEKİRDEK ile/||/<> DEFORMASYON
( Deforme çekirdek modeli ve dönen çekirdekler )
( Aage Bohr tarafından 1952 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1922-2009) (Ülke: Danimarka) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Atom çekirdeğinin kollektif ve parçacık hareketleri modeli) (Nobel: 1975) )
- ÇEKİRDEK ile/||/<> MODEL
( Atomik çekirdeğin kollektif modeli )
( Aage Bohr tarafından 1952 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1922-2009) (Ülke: Danimarka) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Atom çekirdeğinin kollektif ve parçacık hareketleri modeli) (Nobel: 1975) )
- ÇEKİRDEK ile/||/<> SİTOPLAZMA
( Çekirdek DNA içerir İLE sitoplazma göze sıvısı )
( Formül: Kromatin İLE Organeller + sıvı )
- CELCIUS ile/=/||/<> FAHRENHEIT ile/=/||/<> KELVIN
( °C = 1 ile/=/||/<> °C x 1.8 + 32 ile/=/||/<> °C + 273.15 )
( 100 °C ile/=/||/<> 212 °F ile/=/||/<> 373 K [Suyun kaynama noktası]
0 °C ile/=/||/<> 32 °F ile/=/||/<> 273 K [Suyun donma noktası]
-78 °C ile/=/||/<> -109 °F ile/=/||/<> 195 K [Karbondioksitin donma noktası]
-183 °C ile/=/||/<> -298 °F ile/=/||/<> 90 K [Oksijenin donma noktası]
-196 °C ile/=/||/<> -321 °F ile/=/||/<> 77 K [Azotun donma noktası]
-273 °C ile/=/||/<> -460 °F ile/=/||/<> 0 K [Mutlak sıfır noktası] )
(
)
( 1 Celsius [°C] = 274.15 kelvin [K]
1 Fahrenheit [°F] = 255.9277777778 kelvin [K]
1 Rankine [°R] = 0.5555555556 kelvin [K]
1 Reaumur [°r] = 274.4 kelvin [K] )
- ÇELİK ÜRETİMİ (WOOTZ) ile/||/<> AVRUPA ÇELİK ÜRETİMİ
( Hint Wootz çeliği yüksek karbonlu çelik İLE Avrupa çeliği sonradan geliştirildi. )
( Hint Demirciler tarafından -300 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- ÇELİŞKİ ile/||/<> AÇMAZ
- ÇELİŞMEZLİK ile/ve ÇOKLUK
- CELLULAR İLE MOLECULAR İLE SYSTEMİC İLE EVOLUTİONARY ile/||/<> YAŞLANMA KURAMLERİ
( Yaşlanmanın farklı seviyeleri. )
( Formül: Hayflick limit ~50 )
- CELSİUS ile/||/<> FAHRENHEİT
( Celsius suyun donma-kaynama 0-100 İLE Fahrenheit 32-212 )
( Formül: °C = (°F - 32) × 5/9 )
( Anders Celsius tarafından 1742 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CEM ile/||/<> TEFRÎK ile/||/<> DARB ile/||/<> TANSÎF
( Toplama işlemi. İLE/||/<> Çıkarma işlemi. İLE/||/<> Çarpma işlemi. İLE/||/<> Yarıya bölme işlemi. )
- CEMAL:
GÜZELLİK ile/ve YÜZ
- ÇEMBER ile DAİRE
( ... İLE Bir noktaya eşit uzaklıktaki noktaların toplamı. )
( CIRCUMFERENCE vs. CIRCLE )
- ÇEMBERİN:
ÇEVRESİ ile/ve/<> ALANI
( )
- CEMİ ile/ve/||/<> KESİR ile/ve/||/<> MEBZUL[Ar. < BEZL] ile/ve/||/<> CÜMLE
( Toplam. İLE/VE/||/<> Çok. İLE/VE/||/<> Bol, çok, ucuz. | Tıka basa. İLE/VE/||/<> Ne var, ne yok ise hepsi. | O andaki hepsi. )
- CENTRAL ANGLE ile/||/<> INSCRİBED ANGLE
( Central merkez köşeli, inscribed çember üzeri köşeli. )
( Formül: Center vertex İLE circle vertex )
- CENTRAL İLE PERİPHERAL İLE IMMUNE PRİVİLEGE ile/||/<> İMMÜN TOLERANS
( Oto-reaktivite kontrol mekanizmaları. )
( Formül: Negatif seleksiyon )
- ÇETELE[Yun.] ile/||/<>/> DİZİN/FİHRİST[Fars.] / LİSTE/İNDEKS/ENDEKS[İng.]
( Çizilerek ya da oyularak açılan kertik. | Esnafın, uzunlamasına ikiye bölüp üzerine kertikler çenterek hesap tuttuğu ağaç dalı. İLE Bir betiğin ya da derginin, kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve yapıtın arkasında yer alan abecesel sıralama. | Belirli bir konuda çıkan betik ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir betik ya da süreli yayın biçiminde çıkan yapıt. | Kütüphane, belge vb. için düzenlenen belirli bir bilginin ya da belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli sıralama. )
- ÇETE/ÇETERE" değil ÇETELE
( Çizilerek ya da oyularak açılan kertik. | Esnafın, uzunlamasına ikiye bölüp üzerine kertikler çenterek hesap tuttuğu ağaç dalı. )
- ÇEVRE ile/||/<> ALAN
( Çevre kenar toplamı İLE alan iç bölge ölçüsüdür )
( Formül: 1D ölçü İLE 2D ölçü )
- CFC ile/||/<> HCFC
( CFC tam halojenli yasak İLE HCFC H içerir geçiş. )
( Formül: ODP yüksek İLE düşük )
- CFL KOŞULU ile/||/<> VON NEUMANN KARARLILIK
( CFL Courant sayısı c·Δt/Δx < 1, von Neumann spektral analiz. )
( Formül: Fiziksel İLE matematiksel )
- CFT İLE ADS/CFT İLE HOLOGRAPHY ile/||/<> DUALİTE VE YAZIŞMALAR
( Farklı kuramlar arası ilişkiler. )
( Formül: Z_CFT = Z_gravity )
- CHAİN RULE ile/||/<> PRODUCT RULE
( Chain bileşik fonksiyon, product çarpım fonksiyon. )
( Formül: Composition İLE product )
- CHANDRASEKHAR LİMİTİ ile/||/<> TOLMAN-OPPENHEİMER LİMİTİ
( Chandrasekhar beyaz cüce ~1.4M☉, TOV nötron yıldızı ~2-3M☉. )
( Formül: 1.4M☉ İLE 2-3M☉ )
- CHAOS THEORY ile/||/<> LİNEAR DYNAMICS
( Chaos theory deterministik ama öngörülemeyen sistemleri incelerken İLE linear dynamics basit lineer davranış gösterir )
( Formül: Lyapunov exponent )
- CHAPERONE ile/||/<> PROTEASE
( Chaperone protein katlanmasına yardım ederken İLE protease protein parçalanmasını sağlar )
( Formül: HSP70 )
- CHARACTERİSTİC CLASS ile/||/<> CHERN CLASS
( Characteristic bundle invariant, Chern kompleks bundle. )
( Formül: General bundle İLE complex bundle )
- CHARGE TRANSFER ile/||/<> D-D GEÇİŞİ
( CT yoğun 10⁴ LMCT/MLCT, d-d zayıf 10-100 Laporte. )
( Formül: İzinli İLE yasak )
- CHEBYSHEV İLE MARKOV İLE HOEFFDİNG ile/||/<> KONSANTRASYON EŞİTSİZLİKLERİ
( Olasılık sınırları veren eşitsizlikler. )
( Formül: P(|X-μ| ≥ kσ) ≤ 1/k² )
( Andrey Markov tarafından 1906 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1856-1922) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Markov zincirleri, stokastik süreçler) )
- CHELAT İLE MAKROSİKLİK İLE KRİPTAND ile/||/<> LİGAND TÜRLERİ
( Çok dişli ligand sınıfları. )
( Formül: K_chelat >> K_monodentate )
- CHEMICAL BIOLOGY ile/||/<> BIOCHEMISTRY
( Chemical biology kimyasal araçlarla biyolojik sistem incelerken İLE biochemistry doğal biyomoleküllerin kimyasını inceler )
( Formül: Chemical probe )
- CHEMICAL GENETICS ile/||/<> CLASSICAL GENETICS
( Chemical genetics küçük moleküllerle gen fonksiyonu incelerken İLE classical genetics genetik manipülasyonla gen fonksiyonu inceler )
( Formül: Small molecule inhibitor )
- CHEMICAL İLE ION İLE NUCLEAR ile/||/<> ROKET İTKİ SİSTEMLERİ
( Uzay aracı tahrik teknolojileri. )
( Formül: Isp = ve/g₀ )
- CHEMILÜMİNESANS ile/||/<> BİOLÜMİNESANS
( Chemi kimyasal reaksiyon, bio enzim kaynaklı ışık. )
( Formül: Luminol İLE lusiferin )
- CHİ-SQUARE TEST ile/||/<> FİSHER EXACT TEST
( Chi-square asimptotik, Fisher exact küçük örnek. )
( Formül: Asymptotic İLE exact small sample )
- CHIP-SEQ ile/||/<> ATAC-SEQ
( ChIP-seq protein-DNA etkileşimini analiz ederken İLE ATAC-seq kromatin erişilebilirliğini analiz eder )
( Formül: Chromatin mapping )
- CHIP ile/||/<> RIP
( ChIP kromatin protein İLE RIP RNA protein. )
( Formül: Chromatin İLE RNA immunoprecipitation )
- CHİROPTİK SPEKTROSKOPİ ile/||/<> NMR SPEKTROSKOPİ
( Chiroptik spektroskopi kiral moleküllerin optik aktivitesini ölçerken İLE NMR spektroskopi manyetik çekirdek rezonansını ölçer )
( Formül: CD spektroskopi )
- CHOMSKY İLE CONTEXT-FREE İLE REGULAR ile/||/<> FORMAL DİLLER
( Dil gramerleri hiyerarşisi. )
( Formül: S → NP VP )
- CHROMATİC HOMOTOPY ile/||/<> STABLE HOMOTOPY
( Chromatic homotopy periodic fenomenlerle süzme yaparken İLE stable homotopy genel stabilizasyon sürecidir )
( Formül: Chromatic spectral sequence )
- CHROMATİC İLE CLİQUE İLE INDEPENDENCE ile/||/<> GRAF İNVARYANTLARI
( Grafların karakteristik sayıları. )
( Formül: χ(G) ≥ n/α(G) )
- CHRONOBİOLOGY ile/||/<> STATİC BİOLOGY
( Chronobiology biyolojik ritim ve zaman döngüleri incelerken İLE static biology zamandan bağımsız biyolojik süreçleri inceler )
( Formül: Circadian rhythm )
- CHRONOLOGİCAL İLE BİOLOGİCAL İLE EPİGENETİC ile/||/<> YAŞ ÖLÇÜMLERİ
( Farklı yaşlanma metrikleri. )
( Formül: Horvath clock )
- CHURCH-TURİNG TEZİ ile/||/<> HESAPLANABİLİRLİK SINIRI
( Church-Turing tezi etkin hesaplanabilir fonksiyonlar Turing makinesi ile hesaplanabilir İLE hesaplanabilirlik sınırı mekanik çözümün sınırlarıdır. Bu tez matematiksel olarak kanıtlanamaz İLE ama evrensel olarak kabul edilir. )
( Alan Turing tarafından 1936 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1912-1954) (Ülke: İngiltere) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Turing makinesi, yapay zeka) )
- ÇİÇEK ile/||/<> KIZAMIK
( Çiçek ve kızamık ayrımı )
( Razi tarafından 900 yılında keşfedildi/formüle edildi. (854-925) (Ülke: Rey) (Alan: kimya) (Önemli katkıları: Alkol damıtması, sülfürik asit, tıp ve kimya) )
- ÇİFT SAYI ile/||/<> TEK SAYI
( İkiye tam bölünür. İLE/||/<> Bölünmez. )
( Formül: 2n İLE 2n+1 )
- ÇİFT ile/ve/||/<> BAĞDAŞIK
- ÇİFT ile PARALEL
( DUAL, DOUBLE, PAIR vs. PARALLEL )
- ÇIKAR >< GÜZEL/LİK
- ÇİN KALAN TEOREMİ ile/||/<> EUKLİDYEN ALGORİTMA
( ÇKT eş zamanlı kongrüans, Euklidyen OBEB bulma. )
( Formül: Sistem çözümü İLE gcd )
( Sun Zi tarafından 300 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- ÇİN KALAN TEOREMİ ile/||/<> MODÜLER ARİTMETİK
( Çin Kalan Teoremi eşzamanlı kongrüansları çözer İLE modüler aritmetik kalanlı işlemleri kullanır. )
( Sun Zi tarafından 400 yılında keşfedildi/formüle edildi. (400-460) (Ülke: Çin) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Çin Kalan Teoremi) )
- CİNSEL SEÇİLİM ile/||/<> DOĞAL SEÇİLİM
( Cinsel eş seçimi, doğal survival. )
( Formül: Mating İLE survival )
- CİRCADİAN İLE ULTRADİAN İLE INFRADİAN ile/||/<> BİYOLOJİK RİTİMLER
( Zaman döngüleri. )
( Formül: τ ≈ 24h )
- CİRCLE ile/||/<> ELLİPSE
( Circle sabit yarıçap İLE ellipse iki odak mesafe toplamı sabit. )
( Formül: Constant radius İLE constant sum distances )
- ÇİRKİN ile/değil YETERİNCE GÜZEL DEĞİL
- CİS İLE TRANS İLE FAC İLE MER ile/||/<> KOMPLEKS İZOMERLERİ
( Geometrik izomeri türleri. )
( Formül: Cisplatin: cis-[Pt(NH₃)₂Cl₂] )
- CİS İZOMER ile/||/<> TRANS İZOMER
( Cis aynı taraf 90°, trans karşı taraf 180°. )
( Formül: Platin kompleksleri )
- CİSM-İ TABİÎ ile CİSM-İ TÂLÎMÎ ile CİSM-İ RİYÂZÎ
( Doğal nesne. İLE Matematiksel nesne. İLE ... )
( Tüm nesneler/cisimler, ya devim ya da dinginliktedir. )
( Nesneler/cisimler, birbirinden, tözde değil fakat devim ve dinginlikte ayrılır. )
( Nesnelerin/cisimlerin etkileşimleri, doğalarına bağlıdır. )
- ÇİZGİ GENİŞLEMESİ DOPPLER GENİŞLEMESİ ile/||/<> ÇİZGİSEL KUSUR
( )
( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )
- CLASS NUMBER ile/||/<> DİSCRİMİNANT
( Class number eşdeğerlik sınıfı İLE discriminant b²-4ac değer. )
( Formül: Equivalence İLE invariant )
- CLAUSİUS İLE KELVİN İLE PLANCK ile/||/<> ENTROPİ FORMÜLASYONLARI
( Termodinamiğin ikinci yasasının farklı ifadeleri. )
( Formül: ΔS_evren ≥ 0 )
( Max Planck tarafından 1900 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1858-1947) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Kuantum teorisi, Planck sabiti) (Nobel: 1918) )
- CLAUSİUS-CLAPEYRON ile/||/<> ANTOİNE DENKLEMİ
( C-C faz dengesi kuramk, Antoine ampirik buhar basıncı. )
( Formül: dP/dT = ΔH/TΔV )
( Benoît Clapeyron tarafından 1834 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CLEBSCH GORDON KAT SAYİSİ ile/||/<> VEKTÖR ÇİFTLENİM KAT SAYİSİ
( )
( William Rowan Hamilton tarafından 1843 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1805-1865) (Ülke: İrlanda) (Alan: matematik) )
- CLICK CHEMISTRY ile/||/<> TRADITIONAL ORGANIC CHEMISTRY
( Click chemistry yüksek verimli seçici reaksiyonlarken İLE traditional organic chemistry çok adımlı düşük verimli sentezlerdir )
( Formül: CuAAC reaction )
- CLİCK KİMYASI ile/||/<> KLASİK SENTEZ
( Click azid-alkin hızlı verimli, klasik çok basamak. )
( Formül: CuAAC İLE çoklu )
- CLOAKİNG İLE SUPERLENS İLE ZERO INDEX İLE HYPERBOLİC ile/||/<> METAMALZEME UYGULAMALARI
( İleri metamalzeme tasarımları. )
( Formül: ε < 0 İLE μ < 0 )
- CLUSTER ALGEBRA ile/||/<> QUİVER REPRESENTATION
( Cluster algebra belirli exchange ilişkilerine sahip halka yapısıyken İLE quiver representation directed graph üzerinde temsil kuramıdir )
( Formül: Mutation process )
- CLUSTER ile/||/<> ÇOK ÇEKİRDEKLİ
( Cluster M-M bağlı grup, polynuclear köprü ligand. )
( Formül: Fe₄S₄ İLE Cu₂(OAc)₄ )
- CMB İLE BAO İLE IA SÜPERNOVA ile/||/<> KOZMOLOJİ GÖZLEMLERİ
( Evrenin genişlemesini kanıtlayan gözlemler. )
( Formül: T = 2.725 K (CMB) )
- CMB İLE BAO İLE TYPE IA İLE WEAK LENSİNG ile/||/<> KOZMOLOJİK PROBLAR
( Evren parametrelerini ölçme yöntemleri. )
( Formül: z = H₀d/c )
- CMB ile/||/<> CΝB
( CMB foton arka plan 2.7K İLE CνB nötrino 1.9K tespit edilememiş. )
( Formül: COBE/WMAP İLE teorik )
- CMC ile/||/<> AGREGASYON SAYISI
( CMC kritik misel konsantrasyonu, agregasyon misel boyutu. )
( Formül: Başlangıç İLE N )
- CNN İLE RNN İLE TRANSFORMER ile/||/<> DERİN ÖĞRENME MİMARİLERİ
( Farklı veri türleri için ağ yapıları. )
( Formül: Attention(Q ileK ileV) )
- COASTLİNE İLE CLOUDS İLE MOUNTAİNS ile/||/<> DOĞAL FRAKTALLAR
( Doğada görülen fraktal yapılar. )
( Formül: L ∝ r^(1-D) )
- CODİNG THEORY ile/||/<> COMPRESSION THEORY
( Coding theory hata düzeltme kodlarını incelerken İLE compression theory veri sıkıştırma algoritmalarını inceler )
( Formül: Hamming distance )
- COĞRAFYA ile/||/<> SEYAHAT
( Rihle, 120.000 km seyahat kaydı )
( İbn Batuta tarafından 1355 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1304-1369) (Ülke: Fas) (Önemli katkıları: Seyahatname, coğrafi keşifler) )
- ÇOĞUL ile/ve/değil BİRDEN FAZLA
- ÇOĞUL/LUK / ÇOK/LU ile/ve/değil/||/<> ÇEŞİT/Lİ/LİK
- COHERENCE ile/||/<> TUNNELING ile/||/<> ENTANGLEMENT ile/||/<> BİYOLOJİK KUANTUM
( Canlılardaki kuantum etkileri. )
( Formül: Exciton transfer )
- COHERENT IŞIK ile/||/<> INCOHERENT IŞIK
( Coherent ışık sabit faz ilişkisi (lazer), incoherent rastgele fazlıdır. )
( Formül: Lazer İLE ampul )
- COHERENT LİGHT ile/||/<> INCOHERENT LİGHT
( Coherent light sabit faz ilişkisi olan ışıkken İLE incoherent light rastgele faz dağılımı olan ışıktır )
( Formül: Laser light )
- ÇOK BİLGİLİ OLMAK ile/ve/||/<>/> ÇOK GÜZELLİK VE ACI GÖRMEK/YAŞAMAK
- ÇOK GÜZELSİN! DEMENİN:
ÖNCESİ ile/ve/||/<>/> SONRASI
( )
( "Çok Güzelsin!" Demenin Etkileri... yazısı için burayı tıklayınız... )
- ÇOK ile DELİM
( ... İLE Çok, fazla, ziyade. )
- ÇOKLU UYARIMLI FLORESAN ile/||/<> TEK UYARIMLI FLORESAN
( Çoklu uyarımlı floresan farklı dalga boylarında uyarılabilirken İLE tek uyarımlı floresan sadece bir dalga boyunda uyarılır )
( Formül: Multiple excitation )
- COLUMN SPACE ile/||/<> ROW SPACE
( Column space Ax değerleri İLE row space Aᵀy değerleri. )
( Formül: Range İLE corange )
- COMBINATORIAL CHEMISTRY ile/||/<> TRADITIONAL SYNTHESIS
( Combinatorial chemistry çok sayıda bileşiği paralel sentez ederken İLE traditional synthesis tek tek molekül sentezi yapar )
( Formül: Library screening )
- COMBINATORIAL OPTIMIZATION ile/||/<> CONTINUOUS OPTIMIZATION
( Combinatorial optimization ayrık seçenekler arasında optimal seçim yaparken İLE continuous optimization sürekli değişkenli fonksiyon optimizasyonu yapar )
( Formül: Integer programming )
- COMPACT İLE SELF-ADJOİNT İLE UNBOUNDED İLE TRACE CLASS ile/||/<> OPERATÖR TÜRLERİ
( Lineer operatör sınıfları. )
( Formül: T = ∫λ dEλ )
- COMPACT OPERATOR ile/||/<> BOUNDED OPERATOR
( Compact birim küre görüntüsü precompact, bounded norm sınırlı. )
( Formül: Precompact image İLE norm bounded )
- COMPARATIVE GENOMICS ile/||/<> SINGLE SPECIES GENOMICS
( Comparative genomics farklı türlerin genom karşılaştırması yaparken İLE single species genomics tek tür genom analizi yapar )
( Formül: Synteny analysis )
- COMPLEMENT İLE OPSONİZATION İLE MAC ile/||/<> KOMPLEMAN SİSTEMİ
( Humoral immünitenin protein kaskadı. )
( Formül: C5b-9 = MAC )
- COMPLEMENTARY ile/||/<> SUPPLEMENTARY
( Complementary toplam 90° İLE supplementary toplam 180°. )
( Formül: Sum to 90° İLE sum to 180° )
- COMPLETENESS İLE COMPACTNESS İLE LÖWENHEİM-SKOLEM ile/||/<> MODEL KURAM
( Mantık ve modeller. )
( Formül: ⊨ iff ⊢ )
- COMPUTATIONAL BİOLOGY ile/||/<> WET LAB BİOLOGY
( Computational biology matematiksel modelleme ve hesaplama kullanırken İLE wet lab biology deneysel laboratuvar çalışması yapar )
( Formül: Algorithm development )
- COMPUTATIONAL COMPLEXITY ile/||/<> ALGORİTHMİC EFFİCİENCY
( Computational complexity problemlerin kuramk hesaplama zorluğunu incelerken İLE algorithmic efficiency spesifik algoritmaların pratik performansını inceler )
( Formül: P İLE NP )
- COMPUTATIONAL GEOMETRY ile/||/<> ANALYTİC GEOMETRY
( Computational geometry geometrik problemlerin algoritma çözümlerini incelerken İLE analytic geometry geometriyi koordinat sistemleriyle inceler )
( Formül: Voronoi diagram )
- COMPUTATIONAL MATHEMATICS ile/||/<> THEORETİCAL MATHEMATICS
( Computational mathematics hesaplama odaklı matematik yöntemleri geliştirirken İLE theoretical mathematics soyut kuramk yapıları inceler )
( Formül: Algorithm development )
- COMPUTATIONAL STATİSTICS ile/||/<> THEORETİCAL STATİSTICS
( Computational statistics bilgisayar yoğun istatistik yöntemleri geliştirirken İLE theoretical statistics istatistiğin matematik kuramlarıni geliştirir )
( Formül: Bootstrap method )
- COMPUTER-AIDED DRUG DESIGN ile/||/<> TRADITIONAL DRUG DISCOVERY
( Computer-aided drug design hesaplamalı yöntemlerle ilaç tasarlarken İLE traditional drug discovery deneme yanılma yöntemi kullanır )
( Formül: Molecular docking )
- CONDENSED MATHEMATICS ile/||/<> TOPOLOGİCAL SPACES
( Condensed mathematics kategorik topoloji yaklaşımıyken İLE topological spaces klasik nokta-küme topolojisidir )
( Formül: Condensed sets )
- CONDİTİON NUMBER ile/||/<> DETERMİNANT
( Condition κ(A) numerik kararlılık, determinant hacim. )
( Formül: Stability İLE volume )
- CONFORMAL MAPPİNG ile/||/<> BİHOLOMORPHİC
( Conformal açı koruyan, biholomorphic bijektif analitik. )
( Formül: Angle preserving İLE bijective analytic )
- CONGRUENT ile/||/<> SİMİLAR
( Congruent aynı boyut şekil İLE similar aynı şekil farklı boyut. )
( Formül: Same size İLE same shape )
- CONSERVATION GENETICS ile/||/<> POPULATION GENETICS
( Conservation genetics türlerin korunması için genetik analizken İLE population genetics genel popülasyon genetik yapısını inceler )
( Formül: Genetic diversity preservation )
- CONSERVATİVE FİELD ile/||/<> NON-CONSERVATİVE
( Conservative potansiyel var, non-conservative yok. )
( Formül: Path independent İLE dependent )
- CONSTRUCTİVE İLE CLASSICAL İLE INTUİTİONİSTİC İLE PARACONSİSTENT ile/||/<> MANTIK SİSTEMLERİ
( Farklı ispat yaklaşımları. )
( Formül: Proofs = Programs )
- CONVEX ile/||/<> CONCAVE
( Convex her segment içinde İLE concave bazı segment dışında. )
( Formül: All segments inside İLE some outside )
- COOPER ÇİFTİ ile/||/<> EKSİTON
( Cooper iki elektron bağlı, eksiton elektron-boşluk çifti. )
( Formül: Süperiletkenlik İLE yarıiletken )
- COPENHAGEN İLE MANY WORLDS İLE PİLOT WAVE İLE QBİSM ile/||/<> KUANTUM YORUMLARI
( Kuantum mekaniği felsefi yorumları. )
( Formül: |ψ⟩ → |φ⟩ (çöküş) )
- COPENHAGEN İLE MANY WORLDS İLE PİLOT WAVE ile/||/<> KUANTUM YORUMLARI
( Kuantum mekaniğinin farklı felsefi yorumları. )
( Formül: ψ → |ψ⟩⟨ψ| )
- CORE-SHELL ile/||/<> ALAŞIM NP
( Core-shell çekirdek-kabuk, alaşım karışık kompozisyon. )
( Formül: Au@Ag İLE AuAg )
- CORİOLİS İLE SANTRİFÜJ İLE EULER ile/||/<> HAYALİ KUVVETLER
( Dönen referans sistemlerinde görülen kuvvetler. )
( Formül: F_cor = -2mΩ × v )
( Leonhard Euler tarafından 1750 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CORONA THEOREM ile/||/<> INTERPOLATION
( Corona yoğun range, interpolation değer yerleştirme. )
( Formül: Dense range İLE value placement )
- COULOMB BLOCKADE İLE QUANTUM POİNT CONTACT ile/||/<> NANO ELEKTRONİK
( Nano ölçek elektron transport. )
( Formül: G = n×2e²/h )
( Charles-Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1736-1806) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Coulomb yasası, elektrostatik) )
- COULOMB BLOKAJI ile/||/<> TÜNELLEME
( Coulomb tek elektron şarj e²/2C, tünelleme çok elektron. )
( Formül: SET İLE normal tünel )
( Charles-Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1736-1806) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Coulomb yasası, elektrostatik) )
- COULOMB KUVVETİ ile/||/<> LORENTZ KUVVETİ
( Coulomb durgun yükler arası, Lorentz hareketli yüke manyetik alanda etki eder. )
( Formül: F = kq₁q₂/r² İLE F = q(v×B) )
( Charles-Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1736-1806) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Coulomb yasası, elektrostatik) )
- COULOMB KUVVETİ ile/||/<> LORENTZ KUVVETİ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Coulomb durgun yükler, Lorentz hareketli yükler içindir )
( Formül: F=kq₁q₂/r² İLE F=q(E+v×B) )
( Charles-Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1736-1806) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Coulomb yasası, elektrostatik) )
- COULOMB YASASI ile/||/<> GAUSS YASASI
( Coulomb noktasal yükler, Gauss kapalı yüzey akısı )
( Formül: F = kq₁q₂/r² İLE ∮E·dA = Q/ε₀ )
( Charles-Augustin de Coulomb tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1736-1806) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Coulomb yasası, elektrostatik) )
- COULOMB ile/||/<> GAUSS ile/||/<> AMPERE ile/||/<> FARADAY ile/||/<> MAXWELL ile/||/<> EM TEMEL YASALARI
( Elektromanyetizmanın temel yasalarını bulan bilim insanları ve katkıları. )
( Formül: ∇×E = -∂B/∂t )
( Michael Faraday tarafından 1831 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1791-1867) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik, Kimya) (Önemli katkıları: Elektromanyetik indüksiyon, elektroliz) )
- COUNTABLE İLE UNCOUNTABLE İLE CARDİNAL İLE ORDİNAL ile/||/<> SONSUZLUK TÜRLERİ
( Farklı sonsuz büyüklükler. )
( Formül: ℵ₀ < 2^ℵ₀ = ℵ₁? )
- COVALENT ORGANİC FRAMEWORK ile/||/<> METAL ORGANİC FRAMEWORK
( COF sadece kovalent bağlarla oluşurken, MOF metal merkezli koordinasyon içerir )
( Formül: C-C bağları )
- COVERİNG SPACE ile/||/<> FİBER BUNDLE
( Covering yerel homeomorfizm, fiber bundle daha genel. )
( Formül: Local homeomorphism İLE general bundle )
- ÇÖZME ile/||/<> ÇÖZÜNME ile/||/<> ÇÖZÜLME
- ÇÖZÜCÜ ile/||/<> ÇÖZÜNEN
( Çözücü fazla olan, çözünen az olan )
( Formül: Çözelti = Çözücü + Çözünen )
- ÇÖZÜM ile YÖNEYLEM
( ... İLE Karmaşık sorunların çözümünde ve incelenmesinde, bilimsel ve özellikle matematiksel yöntemlerin uygulanışı. )
- ÇÖZÜMSEL ile/ve/değil/||/<> ÇÖZÜMLEYİCİ
- ÇÖZÜNEN ile/||/<> ÇÖZÜCÜ
( Çözünen dağılan madde, çözücü dağıtan ortamdır )
( Formül: Tuz (çözünen) İLE su (çözücü) )
- CP İHLALİ İLE T İHLALİ İLE CPT ile/||/<> SİMETRİ İHLALLERİ
( Temel simetriler ve kırılmaları. )
( Formül: K⁰ → π⁺π⁻ (CP ihlali) )
- CP İHLALİ ile/||/<> CPT SİMETRİSİ
( CP kırılmış K/B mezonlar, CPT korunmuş temel. )
( Formül: Matter-antimatter İLE teorem )
- CPG ADASI ile/||/<> TATA KUTUSU
( CpG metilasyon hedefi, TATA polimeraz bağlanma. )
( Formül: Methylation target İLE polymerase binding )
- CRACKİNG İLE REFORMİNG İLE ALKYLATION ile/||/<> RAFİNERİ SÜREÇLERİ
( Petrol işleme teknolojileri. )
( Formül: C₁₆ → C₈ + C₈ )
- CRAZİNG ile/||/<> SHEAR YİELDİNG
( Crazing çatlak öncesi mikro void, shear plastik akma. )
( Formül: Gevrek İLE sünek )
- CRISPR İLE TALEN İLE ZİNC FİNGER ile/||/<> GEN DÜZENLEME ARAÇLARI
( Modern gen düzenleme teknolojileri. )
( Formül: PAM: NGG motifi )
- CRISPR İLE TALENS İLE ZİNC FİNGER İLE BASE EDİTOR ile/||/<> GENOM DÜZENLEME
( Gen mühendisliği araçları. )
( Formül: PAM: NGG (SpCas9) )
- CRISPR-CAS9 ile/||/<> ZFN NÜKLEAZLARI
( CRISPR-Cas9 RNA kılavuzuyla hedefleme yaparken, ZFN protein-DNA etkileşimi kullanır )
( Formül: gRNA + Cas9 )
- CRISPR-CAS9 ile/||/<> ZİNC FİNGER NÜKLEAZ
( CRISPR RNA kılavuzlu, ZFN protein-DNA tanıma )
( Formül: PAM dizisi (NGG) İLE FokI nükleaz domeni )
( Jennifer Doudna ve Emmanuelle Charpentier tarafından 2012 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1964-) (Ülke: ABD) (Alan: Biyokimya) (Önemli katkıları: CRISPR-Cas9 gen düzenleme) (Nobel: 2020) )
- CRİSPR ile/||/<> CAS9
( CRISPR-Cas9 gen düzenleme teknolojisi )
( Emmanuelle Charpentier tarafından 2012 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1968-) (Ülke: Fransa) (Alan: Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: CRISPR-Cas9 gen düzenleme) (Nobel: 2020) )
- CRISPR ile/||/<> TALENS
( CRISPR RNA kılavuz, TALEN protein kılavuz. )
( Formül: RNA İLE protein-guided editing )
- CRİTİCAL POİNT ile/||/<> INFLECTİON POİNT
( Critical f'(x)=0, inflection f''(x)=0 eğrilik değişim. )
( Formül: Slope zero İLE curvature change )
- CROHN HASTALIĞI ile/||/<> ÜLSERATİF KOLİT
( Crohn hastalığı tüm sindirim sistemini etkileyebilir İLE ülseratif kolit sadece kolonu etkiler. Crohn transmural inflamasyon İLE ülseratif kolit mukozal inflamasyondur. İkisinde de mikrobiyota disbiyozu rol oynar. )
- CROSS-COUPLING ile/||/<> TRADITIONAL COUPLING
( Cross-coupling metal katalizörlü C-C bağ oluşumuyken İLE traditional coupling stoichiometric reaktif gerektirir )
( Formül: Pd-catalyzed )
- CROSS-VALİDATION ile/||/<> HOLDOUT
( Cross-validation k-fold İLE holdout tek bölme. )
( Formül: k-fold İLE single split )
- CROWN ETHER İLE CRYPTAND İLE CALİXARENE ile/||/<> MAKROSİKLİK KONAKLAR
( İyon ve molekül tanıma yapıları. )
( Formül: 18-crown-6 + K⁺ )
- CRYOBİOLOGY ile/||/<> ROOM TEMPERATURE BİOLOGY
( Cryobiology düşük sıcaklık koşullarında biyolojik sistem davranışını incelerken İLE room temperature biology standart sıcaklık koşullarında çalışır )
( Formül: Cryoprotectant )
- CRYPTOGRAPHİC THEORY ile/||/<> NUMBER THEORY
( Cryptographic theory güvenli iletişim matematik temelleri sağlarken İLE number theory sayıların soyut özelliklerini inceler )
( Formül: One-way function )
- CRYSTAL BASE ile/||/<> CANONİCAL BASE
( Crystal base kombinatorial quantum grup temsiliyken İLE canonical base geometrik inşa edilen bazdır )
( Formül: Kashiwara operators )
- CSC İLE NİCHE İLE HETEROGENEİTY ile/||/<> KANSER KÖK GÖZELERİ
( Tümör içi göze çeşitliliği. )
( Formül: CD44+/CD24- (CSC marker) )
- CUAAC İLE SPAAC İLE THİOL-ENE ile/||/<> CLİCK REAKSİYONLARI
( Hızlı ve seçici birleştirme reaksiyonları. )
( Formül: R-N₃ + R′-C≡CH → triazol )
- CURİE İLE NÉEL İLE VERWEY ile/||/<> MANYETİK GEÇİŞLER
( Manyetik faz değişimleri. )
( Formül: T > Tc → paramanyetik )
- CURVATURE İLE TORSION İLE CONNECTİON İLE PARALLEL TRANSPORT ile/||/<> DİFERANSİYEL GEOMETRİ
( Eğri uzayların geometrisi. )
( Formül: Rμν - ½gμνR = 8πGTμν )
- CW COMPLEX ile/||/<> SİMPLİCİAL COMPLEX
( CW cell ekleme, simplicial simplex yapıştırma. )
( Formül: Cell attachment İLE simplex gluing )
- CW İLE PULSED İLE Q-SWİTCHED İLE MODE-LOCKED ile/||/<> LAZER MODLARI
( Lazer çıkış karakteristikleri. )
( Formül: Δt·Δν ≥ 0.44 )
- CYCLOTOMİC POLYNOMIAL ile/||/<> MINIMAL POLYNOMIAL
( Cyclotomic n-inci birlik kök, minimal en küçük derece. )
( Formül: Unity roots İLE algebraic element )
- CYCLOTRON RESONANCE ile/||/<> ELECTRON SPİN RESONANCE
( Cyclotron resonance manyetik alanda elektron orbital hareketiyken, ESR elektron spin manyetik momentinin rezonansıdır )
( Formül: ωc = eB/m )
- CYLİNDER ile/||/<> CONE
( Cylinder sabit yarıçap İLE cone değişken yarıçap. )
( Formül: Constant İLE variable radius )
- DAĞ ile TEPE
( ŞİMRÂH: Dağ tepesi. )
( BÎSÜTÛN: Âşık Ferhad'ın, sevgilisi Şîrîn'in emriyle Kermanşah civarında deldiği dağ. | Gökyüzü. )
( Sevgili Ersin Alok'un çektiği dağ fotoğraflarını görmek için burayı tıklayınız... )
(
)
( En yüksek dağlar:
Mauna Kea (Hawaii) 10.200 m.
Everest (Nepal) 8848 m.
K2 (Kaşmir) 8611 m.
Kangchenjunga (Nepal) 8600 m.
Makalu (Nepal) 8481 m.
Dhaulagiri (Nepal) 8172 m.
Nanga Parbat (Kaşmir) 8126 m.
Annapurna (Nepal) 8078 m.
Gasherbrum (Kaşmir) 8068 m.
Gosainthan (Tibet) 8013 m. )
( CEBEL[çoğul > CİBÂL] ile ... )
( KÛH ile ... )
( MOUNTAIN vs. HILL )
- DAHA "AKILLI" OLMAK ile/ve/değil/yerine/||/<>/< DAHA DİSİPLİNLİ OLMAK
- DAHA GÜZEL değil/yerine BAŞKA/AYRI BİR GÜZEL
- DAİRE ile/ve ÜÇGEN ile/ve KARE
( Hareketli. İLE/VE Etkin. İLE/VE Durağan. )
- DAİRE ile/ve OLANAK/KAPASİTE
- DAİRE[Ar.] ile/değil/=/||/<>/< SONSUZ/ÇOK KÖŞELİ/LİK / SONSUZ KENARLI ÇOKGEN
- DAİREDE:
İÇ ALAN ile/ve/<> DIŞ ALAN
- DALEMBERT İLKESİ ile/||/<> NEWTON YASALARI
( DAlembert dinamiği statiğe çevirir (F-ma)=0, Newton F=ma. )
( Formül: (F - ma) = 0 denge )
( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
(1996'dan beri)