Matematik'teki FaRkLaR

- KUANTUM ALGORİTMASI ile/||/<> KLASİK ALGORİTMA

( Shor faktörizasyon üstel hızlanma, klasik polinom değil. )

( Formül: O(log³n) İLE O(e^n) )

- KUANTUM ANNEALING ile/||/<> SIMULATED ANNEALING

( Kuantum annealing kuantum tünelleme kullanırken İLE simulated annealing termal dalgalanmalar kullanır )

( Formül: H(t) = (1-t)H₀ + tH₁ )

- KUANTUM BİLGİ ile/||/<> SHANNON BİLGİ

( Kuantum bilgi süperpozisyon ve dolanıklık içerirken İLE Shannon bilgi klasik bit bilgisidir )

( Formül: S = -Tr(ρ log ρ) )

- KUANTUM BİLGİSAYAR ile/||/<> KLASİK BİLGİSAYAR

( Kuantum qubit süperpozisyon, klasik bit 0 veya 1. )

( Formül: 2^n İLE n durum )

- KUANTUM COMPLEXITY ile/||/<> COMPUTATIONAL COMPLEXITY

( Kuantum complexity kuantum devrelerin karmaşıklığıyken İLE computational complexity klasik algoritmaların karmaşıklığıdır )

( Formül: BQP İLE P )

- KUANTUM DARWİNİZM ile/||/<> KLASİK DEKOHERANS

( Kuantum Darwinizm çevre tarafından bilgi seçimiyken İLE klasik dekoherans basit faz kaybıdır )

( Formül: Pointer states )

( Charles Darwin tarafından 1859 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- KUANTUM DOLANIKLIK ile/||/<> KLASİK KORELASYON

( Kuantum dolanıklık yerel olmayan İLE klasik korelasyon yereldir )

( Formül: |ψ⟩ = (|00⟩ + |11⟩)/√2 İLE Bell eşitsizliği: |E(a ileb) - E(a ilec)| ≤ 1 + E(b ilec) )

- KUANTUM GRAVİTY ile/||/<> GENERAL RELATİVİTY

( Kuantum gravity kuantum ve gravitasyonu birleştirirken İLE general relativity klasik geometrik kuramdir )

( Formül: l_p = √(Għ/c³) )

- KUANTUM HALL ile/||/<> KLASİK HALL

( Kuantum Hall kuantize σ_xy = ne²/h, klasik sürekli. )

( Formül: Platolar İLE lineer )

- KUANTUM HAPSETME ile/||/<> KLASİK BOYUT ETKİSİ

( Kuantum λ_de Broglie < L, klasik ortalama serbest yol. )

( Formül: Enerji kuantizasyonu )

- KUANTUM HATA DÜZELTME ile/||/<> KLASİK HATA DÜZELTME

( Kuantum no-cloning yasağı, klasik kopyalama kolay. )

( Formül: Shor code 9 qubit )

- KUANTUM HATA DÜZELTME ile/||/<> KLASİK KODLAMA

( Kuantum hata düzeltme süperpozisyonu korurken İLE klasik kodlama sadece bit hatalarını düzeltir )

( Formül: Shor kodu )

- KUANTUM KAPISI ile/||/<> MANTIK KAPISI

( Kuantum üniter tersinir, klasik tersinmez (AND, OR). )

( Formül: U†U = I İLE kayıp )

- KUANTUM KAYNAŞMA ile/||/<> FAZ GEÇİŞİ

( Kuantum kaynaşma sıcaklık değişimi olmadan durum değişikliğiyken İLE faz geçişi termal durum değişimidir )

( Formül: H|ψ⟩ = E|ψ⟩ )

- KUANTUM KOHERANS ile/||/<> LAZER KOHERANS

( Kuantum koherans dalga fonksiyonu fazlarının korunmasıyken İLE lazer koherans elektromanyetik dalgaların faz uyumudur )

( Formül: ρ_{12} ≠ 0 )

- KUANTUM KRİPTOGRAFİ ile/||/<> KLASİK KRİPTOGRAFİ

( QKD fizik yasalarıyla güvenli, klasik matematiksel. )

( Formül: BB84 İLE RSA )

- KUANTUM MACHINE LEARNING ile/||/<> KLASİK AI

( Kuantum machine learning kuantum avantajı sağlayabilirken İLE klasik AI geleneksel algoritmalardır )

( Formül: VQE algoritması )

- KUANTUM METROLOJİ ile/||/<> KLASİK ÖLÇÜM

( Kuantum metroloji kuantum kaynaklarla hassasiyeti artırırken, klasik ölçüm istatistik sınırlarla kısıtlıdır )

( Formül: Δφ ∝ 1/√N )

- KUANTUM NOKTA İLE NANOTEL İLE NANOLEVHA ile/||/<> NANO BOYUTLAR

( 0D, 1D ve 2D nanoyapılar. )

( Formül: d < 100 nm )

- KUANTUM NOKTA ile/||/<> NANOPARTİKÜL

( Kuantum nokta boyut etkisiyle optik özellik gösterirken İLE nanopartikül sadece boyut küçültmedir )

( Formül: E_gap ∝ 1/r² )

- KUANTUM NOKTASI ile/||/<> KUANTUM TELİ

( Nokta 0D tam hapsetme, tel 1D eksen boyunca serbest. )

( Formül: 3D hapsetme İLE 2D hapsetme )

- KUANTUM NOKTASI ile/||/<> NANOPARÇACIK

( QD boyut ayarlı emisyon, NP geniş uygulama. )

( Formül: 2-10nm İLE 1-100nm )

- KUANTUM NOKTASI ile/||/<> NANOTÜP

( Kuantum noktası 0D parçacık İLE nanotüp 1D silindir )

( Formül: 2-10 nm QD İLE sp² hibrit karbon )

- KUANTUM OPTOMEKANİK ile/||/<> KLASİK OPTİK

( Kuantum optomekanik ışık-madde kuantum etkileşimiyken İLE klasik optik elektromanyetik dalga yayılımıdır )

( Formül: g₀ = √(ħω/2m) )

- KUANTUM PHASE MATTER ile/||/<> KLASİK FAZ

( Kuantum phase matter kuantum dalgalanmalarla karakterizeyken İLE klasik faz termal dalgalanmalardır )

( Formül: Z₂ topoloji )

- KUANTUM SENSÖR ile/||/<> KLASİK SENSÖR

( Kuantum sensör kuantum koheransı kullanarak hassasiyeti artırırken İLE klasik sensör termal gürültü ile sınırlıdır )

( Formül: δB ∝ 1/√NT )

- KUANTUM SIÇRAMA ile/||/<> KLASİK REZONANS

( Kuantum sıçrama ani enerji seviye değişimiyken İLE klasik rezonans kademeli genlik artışıdır )

( Formül: ΔE = ħω )

- KUANTUM SİMÜLASYON ile/||/<> MONTE CARLO

( Kuantum simülasyon kuantum sistemleri doğal olarak simüle ederken İLE Monte Carlo stokastik örnekleme kullanır )

( Formül: e^{-iHt} )

- KUANTUM SÜPERPOZİSYON ile/||/<> KLASİK DALGA İNTERFERANS

( Kuantum süperpozisyon parçacık seviyesinde olasılık genliklerinin toplanmasıyken, klasik interferans makroskopik dalga genliklerinin toplanmasıdır )

( Formül: |ψ⟩ = α|0⟩ + β|1⟩ )

- KUANTUM SUPREMACY ile/||/<> KLASİK HESAPLAMA

( Kuantum supremacy kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarları geçmesiyken İLE klasik hesaplama deterministik algoritmalardır )

( Formül: Grover algoritması )

- KUANTUM TELEPORTASYON ile/||/<> KLASİK İLETİŞİM

( Teleportasyon durum transferi, klasik bilgi kopyalama. )

( Formül: EPR çifti kullanır )

- KUANTUM TÜNELLEME ile/||/<> KLASİK ENERJİ BARİYERİ

( Kuantum tünellemede parçacık enerji bariyerini geçebilirken, klasik fizikte bu imkansızdır )

( Formül: T ∝ e^(-2κa) )

- KUANTUM TÜNELLEME ile/||/<> KLASİK GEÇİŞ

( Tünelleme enerji korunumunu ihlal etmez ama klasik olarak yasaktır )

( Formül: T = e^(-2∫√(2m(V-E)/ℏ²)dx) )

- KUANTUM ÜSTÜNLÜĞÜ ile/||/<> KLASİK SİMÜLASYON

( Üstünlük klasik geçemez problem, simülasyon klasik taklit. )

( Formül: Google 2019 İLE tartışmalı )

- KUANTUM ZENO ETKİSİ ile/||/<> RADYOAKTİF BOZUNMA

( Kuantum Zeno etkisi gözlemin bozunmayı durdurmasıyken İLE radyoaktif bozunma doğal stokastik süreçtir )

( Formül: λ = ln(2)/t_{1/2} )

- KUANTUM ile/||/<> ELEKTRODİNAMİK

( QED kuramınin geliştirilmesi )

( Richard Feynman tarafından 1949 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1918-1988) (Ülke: ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Kuantum elektrodinamiği, Feynman diyagramları) (Nobel: 1965) )

- KUARK ile/||/<> LEPTON

( Kuark güçlü etkileşir renk yükü İLE lepton güçlü etkileşmez. )

( Formül: 6 çeşit İLE 6 çeşit )

- KUARK ile/||/<> LEPTON (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)

( Kuark güçlü etkileşim, lepton zayıf etkileşim yapar )

( Formül: Hadron yapıtaşı İLE temel )

- KUARK ile/||/<> MODEL

( Kuark modeli ve parçacık sınıflandırması )

( Murray Gell-Mann tarafından 1964 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1929-2019) (Ülke: ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Kuark teorisi) (Nobel: 1969) )

- KUASAR ile/||/<> GALAKSİ

( Kuasar çok parlak aktif çekirdek İLE galaksi yıldız topluluğudur. Kuasar erken evrende bol İLE genç evrenin enerjetik nesneleridir. Kuasar merkezdeki kara delik İLE madde yutarken devasa ışık yayar. )

- KUASİNÖTRALİTE ile/||/<> YÜK AYRIŞMASI

( Kuasinötral n_e ≈ n_i makro, yük ayrışması Debye içinde. )

( Formül: Makro nötr İLE mikro E alan )

- KÜBİK[Fr. < CUBIQUE] değil/yerine/= KÜP BİÇİMLİ

( Küp ve kesme biçiminde olan. | Kübizm akımına uyularak yapılan. | Küp biçiminde olan. )

- KÜBİK ile/||/<> DENKLEM

( Üçüncü dereceden denklemlerin sistematik çözümü )

( Ömer Hayyam tarafından 1074 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1048-1131) (Ülke: İran) (Alan: matematik) (Önemli katkıları: Cebir çalışmaları, takvim reformu, Rubaiyat) )

- KUBİT İLE SÜPERPOZİSYON İLE DOLANIKLIK İLE ÖLÇÜM ile/||/<> KUANTUM BİLGİ

( Kuantum bilgisayarların temel kavramları. )

( Formül: |ψ⟩ = α|0⟩ + β|1⟩ )

- KÜÇÜK DÜNYA ile/||/<> DÜZENLİ ÖRGÜ

( Küçük dünya kısa yol + kümelenme, düzenli sadece yerel. )

( Formül: 6 derece İLE örgü )

- KUDUZ AŞISI (PASTEUR) ile/||/<> ÇİÇEK AŞISI (JENNER)

( Pasteur kuduz aşısını zayıflatılmış virüs ile geliştirdi İLE Jenner çiçek aşısını inek çiçeği virüsü ile buldu. Pasteur laboratuvar koşullarında zayıflatma yaptı İLE Jenner doğal bir çapraz bağışıklık kullandı. İkisi de aşı biliminin temelini attı. )

( Louis Pasteur tarafından 1885 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )

- KUĞU BOYUNLU BALON DENEYİ ile/||/<> SPONTAN ÜREME İDDİALARI

( Kuğu boyunlu balon deneyi mikropların havada olduğunu kanıtlar İLE spontan üreme iddiaları canlıların kendiliğinden oluştuğunu savunur. Pasteur balonun boynu kırılınca mikroorganizmaların içeri girdiğini gösterdi İLE spontan üremenin olmadığını ispatladı. )

( Louis Pasteur tarafından 1859 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )

- KUĞU:
Güzelliğini sergilemekten, su içmeyi bile boşvererek/unutarak susuzluktan ölmüş. -ile

- KÜLTÜR TABANLI YÖNTEM ile/||/<> MOLEKÜLER YÖNTEM

( Kültür tabanlı yöntem bakterileri laboratuvarda üretir İLE moleküler yöntem DNA/RNA analizi yapar. Kültür yöntemi yalnızca kültürlenebilenleri gösterir İLE moleküler yöntem kültürlenemeyenleri de tespit eder. )

( Robert Koch tarafından 1881 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1843-1910) (Ülke: Almanya) (Alan: Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Bakteriyel hastalık teorisi, Koch postülatları, bakteriyel kültür teknikleri) )

- KÜLTÜR-TARİH ARKEOLOJİSİ ile/||/<> PROSESÜEL ARKEOLOJİ

( Kültür-tarih arkeolojisi betimleyici kronoloji İLE prosesüel arkeoloji açıklayıcı süreçler arar. Kültür-tarih göçler ve difüzyon İLE prosesüel arkeoloji evrensel yasalar vurgular. Childe kültür-tarih İLE Binford prosesüel yaklaşımı temsil eder. )

( Lewis Binford tarafından 1962 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1931-2011) (Ülke: ABD) (Alan: Arkeoloji) (Önemli katkıları: İşlemeci (prosesüel) arkeoloji, orta menzil kuram, etnoarkeoloji, bilimsel yöntem uygulaması) )

- KÜLTÜREL DİFÜZYON ile/||/<> BAĞIMSIZ İCAT

( Kültürel difüzyon yayılma yoluyla aktarım İLE bağımsız icat yerel gelişimdir. Difüzyon göç ve ticaret İLE bağımsız icat benzer koşullar sonucu ortaya çıkar. Neolitik yayılım difüzyon İLE bazı bölgeler bağımsız tarım geliştirdi. )

- KÜME ile/ve/||/<> ALT KÜME

- KÜME ile/ve/||/<>/> GÜÇ KÜMESİ

- KÜMES-İ ile KÜME-Sİ

- KÜP[Ar.] ile KÜP[Fr./ing. CUBE]

( Su, pekmez, yağ vb. sıvıları ya un, buğday gibi tahılları saklamaya yarayan, geniş karınlı, dibi dar toprak kap. | Sarhoş. İLE Birbirine eşit karelerden oluşan altı yüzlü dikdörtgen. | Altı yüzü birbirine eşit kareden oluşan dik prizma. | Bu biçimdeki nesne. | Bir cismin hacim hesabında kullanılan ölçü birimi. | Bir sayının üçüncü kuvveti. [4³ = 4 x 4 x 4 = 64] )

- ALLEN ile/||/<> AYRILMA ile/||/<> HAECKEL BİYOGENETİK ile/||/<> HAMİLTON ile/||/<> HARDY-WEİNBERG ile/||/<> VON BAER

( Soğuk bölgelerde yaşayan sıcakkanlı hayvanların, sıcak bölgelerde yaşayanlara göre daha kısa uzuvlarının olduğunu belirten kural.[< Joel Asaph Allen(zoolog ve ornitolog)] İLE/||/<> Bir genin iki farklı alelinin ayrılarak farklı gametlere dağılması.[Tamamen rastgele gerçekleşir. Eğer genler homozigot ise gametlerdeki ayrılan genler %100 aynı olur. Fakat eğer ayrılan genler heterozigot ise gametlerin %50'si baskın aleli, öteki %50'si ise çekinik aleli alır.] İLE/||/<> 1874 yılında öne sürülen bu kural, ontogeni ile filogeni arasındaki ilişkiyi açıklar.[< Ernst Haeckel][Ontogeni, filogeniyi yineler. Bir canlının embriyolok dönemdeki gelişimi, atalarının evrimsel geçmişindeki değişimlerini yineler. Bu kural, dirimbilim, insanbilim ve gelişim psikolojisi gibi bazı disiplinlerce kabul görmüş ya da genişletilmiştir.] İLE/||/<> Akraba seçilimi konusunda ileri sürdüğü kural.[< William Hamilton][Hamilton, akrabalar için fedakârlık gerektiren durumları matematiksel tanıma dökmüştür. Fedakârlık gerektiren bir devinimde, "c" fedakârlık yapanın ödediği bedel, "r" akrabalık derecesi ve "b" fedakârlık sonucu olası kazanç olmak üzere: C < R * B ise bu devinim, akraba seçilimi için yararlı bir devinimdir.] İLE/||/<> Gen frekanslarının hesaplanması için Harold Hardy[matematikçi] ve Wilhelm Weinberg'in, 1908 yılında geliştirdiği formül. İLE/||/<> Embriyoloji hakkında öne sürülen kural.[< Karl Ernst von Baer] )

- KURAMSAL/TEORİK FİZİK ile MATEMATİKSEL FİZİK

- KURAMSAL = NAZARÎ = THEORETIC[İng.] = THÉORIQUE, THÉORETIQUE[Fr.] = THEORETISCH[Alm.] = THEORIKOS, THEORETIKOS[Yun.]

- KUR'ÂN-I KERÎM:
BAŞAT TAVIR ile/ve/<> REVNAK[Fars.][: Parlaklık, güzellik, tazelik, süs.]

- KÜRE/MÜDEVVER[Ar. < DEVR] ile/ve YUVARLAK/DEĞİRMİ

( Bir noktaya eşit uzaklıkta. İLE/VE Bir daireye eşit. )

- KÜRE ile/ve/<> DAİRE

( Daire, bir küre kesitidir. )

( SPHERE vs./and/<> CIRCLE )

- KÜRE ile/değil ELİPS

( [not] SPHERE vs./and/||/<>/but/< ELLIPSE
ELLIPSE instead of SPHERE )

- KÜRE ile/ve KARE

( Tanrıyı simgeler. İLE/VE Halkı ve doğayı simgeler. )

( Zorunluluk aranır/aranabilir. İLE/VE Zorunluluk aranamaz. )

( Bir düzlemin içinde, aynı anda iki noktaya birden temas edemez. İLE/VE ... )

( Hacim. İLE/VE Alan. )

( 2³ İLE/VE 2² )

( SPHERE vs./and SQUARE )

- KÜRE ile/ve KÜME

( SPHERE vs./and SET )

- KÜRE ile KÜRE ile Küre

( Tüm noktaları merkezden aynı uzaklıkta bulunan bir yüzeyle sınırlı nesne. | Yeryüzü, dünya. İLE Madenci ocağı, maden fırını. İLE Kastamonu iline bağlı ilçelerden biri. )

- KÜRE ile SAHTE KÜRE

( SPHERE vs. PSEUDO SPHERE )

- KÜRESEL AYNA ile/||/<> PARABOLİK AYNA

( Küresel ayna küresel sapma İLE parabolik ayna mükemmel odaklama. )

( Formül: R = 2f yaklaşık İLE tam )

- ... KURMAK ile/ve/||/<>/> ... OLUŞTURMAK

- KURTULMAK" ile/ve/değil/yerine/||/<>/></< SINAMAK

- KURUCU ETKİ ile/||/<> DARBOĞAZ ETKİSİ

( Kurucu yeni koloni, darboğaz popülasyon küçülmesidir )

( Formül: Yeni başlangıç İLE azalma )

- KURUCU ETKİ ile/||/<> POPULASYON DARBOĞAZI

( Kurucu az birey koloni, darboğaz geçici azalma. )

( Formül: Settlement İLE surviving )

- KUŞKU ile/değil/yerine ÇÖZÜMLEME

( DOUBT vs. ANALYSIS )

- KÜSÛL[Ar.] ile KÜSÛR[Ar.]

( Tembel, üşenici. İLE Parçalar, artan parçalar, atıklar. | Kesirler. )

- KÜSÛR ile/||/<> CÜZ[çoğ. ECZÂ] ile/||/<> SAHÎH ile/||/<> MAHREC

( Kesirli sayı. | Kendisinden daha büyük bir sayıya pay olan sayı ya da payda alan sayı. İLE/||/<> Kesirli sayılarda bütünden alınan parça, pay. İLE/||/<> Tam sayı. | Kendinden daha büyük bir sayıya pay olmayan sayı ya da payda almayan sayı. İLE/||/<> Payda. )

- IDEAL GAS EQUATION[İng.] ile/değil/yerine/= KUSURSUZ GAZ DENKLEMİ

- MASS BALANCE EQUATION[İng.] ile/değil/yerine/= KÜTLE DENKLİĞİ EŞİTLİĞİ

- KÜTLE MERKEZİ İLE AĞIRLIK MERKEZİ İLE GEOMETRİK MERKEZ ile/||/<> MERKEZ KAVRAMLARI

( Cadlerin farklı merkez tanımları. )

( Formül: r_cm = Σmᵢrᵢ/Σmᵢ )

- KÜTLE SPEKTROMETRİSİ ile/||/<> ATOMİK ABSORPSİYON

( MS molekül kütlesi, AA element analizidir )

( Formül: m/z İLE element )

- KÜTLE SPEKTROMETRİSİ ile/||/<> NMR

( MS protein kütlesi, NMR protein yapısı. )

( Formül: Mass İLE structure analysis )

- KÜTLE-ENERJİ DENKLİĞİ ile/||/<> KİNETİK ENERJİ

( E=mc² toplam enerji, klasik KE = ½mv² sadece düşük hızlarda. )

( Formül: E = mc² İLE KE = (γ-1)m₀c² )

- KÜTLE ile/||/<> AĞIRLIK

( Kütle madde miktarı (değişmez) İLE ağırlık kütleye etki eden yerçekimi kuvvetidir (değişir) )

( m (kg) İLE W=mg (N) )

( Isaac Newton | 1687 | 17. Yüzyıl | NULL (1643 - 1727) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik, Matematik) (Önemli katkıları: Klasik mekanik, kalkülüs, yerçekimi yasası) )

- KÜTLE ile/||/<> AĞIRLIK

( Kütle madde miktarı (değişmez) İLE ağırlık kütleye etki eden yerçekimi kuvvetidir (değişir) )

( Formül: m (kg) İLE W=mg (N) )

( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1643-1727) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik, Matematik) (Önemli katkıları: Klasik mekanik, kalkülüs, yerçekimi yasası) )

- KÜTLE ile KÜME

- KÜTLE ile/||/<> UZAY-ZAMAN

( )

( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )

- KUTR ile/||/<> NISFU'L-KUTR ile/||/<> MUHÎT

( Çap. | Köşegen. | Çapraz. İLE/||/<> Yarı çap. İLE/||/<> Çevre. )

- KUTUR[Ar.]/DİYAGONAL[Fr./İng. < DIAGONAL/E] değil/yerine/= KÖŞEGEN

( Bir çokgende ardışık olmayan ya da çok yüzlüde aynı düzlem üzerinde bulunmayan iki köşe arasına çekilen çizgi. )

- KUTUR değil/yerine/= ÇAP

- KUVANTUM ile/ve/||/<> FEYNMAN PATH İNTEGRALİ

( h = 6.626070040 x 10-³4 J s

h > 0 olduğunda: Klasik mekanik, yeniden kurulur.

^x = 0 ise ^p > ~ olur. Konumu biliyor isek momentumu ya da başka bir tanım ile hızı, sonsuz olur.[<> Işık hızının "saltık/mutlak"lığı ve bu sonuç ilişkisi] )

( Newton-Leibniz tarafından 1665 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- KUVVET ile/||/<> ENERJİ

( Kuvvet hareketi değiştiren etki İLE enerji iş yapabilme yeteneğidir )

( F=ma İLE E=1/2mv² )

( Gottfried Leibniz | 1695 | 17. Yüzyıl | Vis viva (yaşayan kuvvet) kavramı (1646 - 1716) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik, Felsefe) (Önemli katkıları: Kalkülüs, monadoloji) )

- KUVVET ile/||/<> ENERJİ

( Kuvvet hareketi değiştiren etki İLE enerji iş yapabilme yeteneğidir )

( Formül: F=ma İLE E=1/2mv² )

( Gottfried Leibniz tarafından 1695 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1646-1716) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik, Felsefe) (Önemli katkıları: Kalkülüs, monadoloji) )

- KUVVETLE MUHTEMEL değil/yerine/= YÜKSEK OLASILIKLA

- KUVVETLİ ASİT ile/||/<> ZAYIF ASİT

( Kuvvetli tam iyonlaşır, zayıf kısmen iyonlaşır )

( Formül: HCl İLE CH₃COOH )

( John Dalton tarafından 1803 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1766-1844) (Ülke: İngiltere) (Alan: Kimya, Fizik) (Önemli katkıları: Dalton atom teorisi, Dalton yasası) )

- L-FUNCTİON ile/||/<> ZETA FUNCTİON

( L-function genelleştirilmiş, zeta Riemann ζ(s) özel. )

( Formül: General İLE special case )

- L'HOPİTAL RULE ile/||/<> SQUEEZE THEOREM

( L'Hopital 0/0 form, squeeze sıkıştırma. )

( Formül: Indeterminate form İLE sandwich )

- L2 LAGRANGE NOKTASI ile/||/<> DÜNYA YÖRÜNGESİ

( L2 Lagrange noktası Dünya-Güneş dengeli konum İLE Dünya yörüngesi gezegen çevresinde dönmedir. L2 noktası 1,5 milyon km uzakta İLE kararlı gözlem sağlar. James Webb L2'de İLE Hubble Dünya yörüngesinde çalışır. )

- LACTOBACİLLUS ile/||/<> BİFİDOBACTERİUM

( Lactobacillus laktik asit üreten çubuk şekilli bakteriler İLE Bifidobacterium Y veya V şekilli anaerobik bakterilerdir. İkisi de probiyotik İLE farklı metabolik fonksiyonlara sahiptir. )

( Élie Metchnikoff tarafından 1907 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1916) (Ülke: Rusya/Fransa) (Alan: İmmünoloji, Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Probiyotik kavramı, fermente süt ürünlerinin sağlık faydaları, fagositoz teorisi) )

- LAG İLE LOG İLE STASYON İLE ÖLÜM ile/||/<> BAKTERİ BÜYÜME EVRELERİ

( Mikrobiyal büyüme kinetiği. )

( Formül: N = N₀ × 2ⁿ (log faz) )

- LAGRANGE EQUATIONS[İng.] / ÉQUATIONS DE LAGRANGE[Fr.] / LAGRANGEGLEICHUNGEN[Alm.] ile/değil/yerine/= LAGRANGE DENKLEMLERİ

- LAGRANGE MEKANİĞİ ile/||/<> HAMİLTON MEKANİĞİ

( Lagrange genelleştirilmiş koordinatlar L=T-V, Hamilton faz uzayı H=T+V. )

( Formül: L = T - V İLE H = T + V )

- LAGRANGE MULTİPLİER ile/||/<> DİRECT OPTİMİZATION

( Lagrange kısıtlı optimizasyon, direct kısıtsız. )

( Formül: Constrained İLE unconstrained )

- LAGRANGİAN İLE HAMİLTONİAN İLE NEWTONİAN ile/||/<> MEKANİK FORMÜLASYONLARI

( Klasik mekanik yaklaşımları. )

( Formül: L = T - V )

( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- LAMB SHİFT İLE HYPERFİNE İLE ISOTOPE ile/||/<> İNCE YAPI KAYMALARI

( Spektrumda küçük enerji farkları. )

( Formül: ΔE_Lamb ~ α⁵mc² )

- LAMİNAR ile/||/<> TURBULENT ile/||/<> TRANSITIONAL ile/||/<> AKIŞ REJİMLERİ

( Akışkan hareket karakterleri. )

( Formül: Re = ρvD/μ )

- LAMİNER AKIŞ ile/||/<> TÜRBÜLANSLI AKIŞ

( Laminer düzenli katmanlar, türbülanslı kaotik girdaplar )

( Formül: Re = ρvL/μ )

- LAMİNER İLE TÜRBÜLANSLI İLE GEÇİŞ ile/||/<> AKIŞ REJİMLERİ

( Akışkanların farklı hız ve koşullardaki davranış modları. )

( Formül: Re = ρvL/μ )

- LANDAU SÖNÜMÜ ile/||/<> ÇARPIŞMALI SÖNÜM

( Landau çarpışmasız rezonans, çarpışmalı direkt momentum transferi. )

( Formül: Wave-particle İLE çarpışma )

- LANDSCAPE GENETICS ile/||/<> CLASSICAL GENETICS

( Landscape genetics coğrafi peyzaj etkisini gen akışına incelerken İLE classical genetics coğrafyadan bağımsız Mendel genetiği yapar )

( Formül: Gene flow corridors )

( Gregor Mendel tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- LANGEVIN FUNCTION[İng.] / FONCTION DE LANGEVIN[Fr.] / LANGEVIN-FUNKTION[Alm.] ile/değil/yerine/= LANGEVİN İŞLEVİ/FONKSİYONU

- LANGLANDS PROGRAMI ile/||/<> WEİL KONJEKTÜRÜ

( Langlands programı temsil kuramı ve sayı kuramıni birleştirirken İLE Weil konjektürü cebirsel eğriler üzerinde zeta fonksiyonları inceler )

( Formül: L-functions )

- LANGMUIR ISOTHERM EQUATION[İng.] / LANGMUIR-ISOTHERMENGLEICHUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= LANGMUİR EĞRİSİ DENKLEMİ

- LANGMUİR İLE BET İLE FREUNDLİCH ile/||/<> ADSORPSİYON İZOTERMLERİ

( Yüzey tutunma modelleri. )

( Formül: θ = KP/(1+KP) )

- LANGMUİR İLE FREUNDLİCH İLE BET ile/||/<> ADSORPSİYON İZOTERMLERİ

( Yüzey adsorpsiyonunu tanımlayan modeller. )

( Formül: θ = KP/(1+KP) )

- ÉQUATION D'ISOTHERME DE LANGMUIR[Fr.] ile/değil/yerine/= LANGMUİR İZOTERM DENKLEMİ

- LANGMUİR İZOTERMİ ile/||/<> BET İZOTERMİ

( Langmuir tek tabaka, BET çok tabakalı adsorpsiyon. )

( Formül: θ = KP/(1+KP) İLE çok )

- LANGMUİR-BLODGETT ile/||/<> SPİN COATİNG

( LB tek tabaka kontrollü, spin hızlı döndürme. )

( Formül: Monolayer İLE film )

- LANGMUİR ile/||/<> FREUNDLİCH

( Langmuir tek tabaka doygun İLE Freundlich ampirik heterojen. )

( Formül: θ = KP/(1+KP) İLE K·P^(1/n) )

- LANTANİT ile/||/<> AKTİNİT

( Lantanit 4f İLE aktinit 5f orbitallidir )

( Formül: Ce-Lu İLE Th-Lr )

- LANTANİTLER ile/||/<> AKTİNİTLER

( Lantanitler 4f orbitalleri dolar İLE aktinitler 5f orbitalleri dolar )

( Formül: [Xe]4f^n (lantanit) İLE [Rn]5f^n (aktinit) )

- LAPLACE-GLEICHUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= LAPLACE DENKLEMİ

- LAPLACE EQUATIONS[İng.] / ÉQUATIONS DE LAPLACE[Fr.] ile/değil/yerine/= LAPLACE DENKLEMLERİ

- LAPLACE İLE FOURİER İLE WAVELET ile/||/<> DÖNÜŞÜM TÜRLERİ

( Sinyal ve sistem analizinde kullanılan üç temel matematiksel dönüşüm. )

( Formül: F(ω) = ∫f(t)e^(-iωt)dt )

( Joseph Fourier tarafından 1822 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- LAPLACE ile/||/<> DÖNÜŞÜMÜ

( Laplace dönüşümü ve diferansiyel denklemler )

( Pierre-Simon Laplace tarafından 1785 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1749-1827) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik, Astronomi) (Önemli katkıları: Laplace dönüşümü, olasılık teorisi) )

- LASER COOLING ile/||/<> MAGNETIC COOLING

( Laser cooling foton momentum transferiyle soğutma yaparken İLE magnetic cooling manyetik alan değişimiyle soğutma yapar )

( Formül: Doppler cooling )

- LASSO ile/||/<> RİDGE

( Lasso L1 penalty İLE ridge L2 penalty. )

( Formül: L1 İLE L2 regularization )

- LATİN RAKAMLARI ile/değil/< ARAP RAKAMLARI
ve/||/<>/<
ARAP RAKAMLARI ile/değil/< HİNT RAKAMLARI

- LATTİCE İLE CODE İLE ISOGENY ile/||/<> POST-KUANTUM

( Kuantum bilgisayarlara dayanıklı sistemler. )

( Formül: LWE: As + e mod q )

- LATTİCE ile/||/<> FUNDAMENTAL DOMAİN

( Lattice örgü yapı, fundamental temel bölge. )

( Formül: Discrete structure İLE region )

- LAURENT ile/||/<> SERİSİ

( Laurent serisi açılımı )

( Pierre Laurent tarafından 1843 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1813-1854) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Laurent serisi) )

- LAW OF LARGE NUMBERS ile/||/<> CENTRAL LİMİT THEOREM

( LLN ortalama yakınsama, CLT normal dağılım yakınsama. )

( Formül: Mean convergence İLE distribution convergence )

- LAZER ile/||/<> LED (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)

( Lazer uyumlu tek renk, LED uyumsuz yarı tek renklidir )

( Formül: Coherent İLE incoherent )

- LCD ile/||/<> OLED

( LCD arka ışık + süzgeç İLE OLED kendinden ışımalı piksel. )

( Formül: Backlight İLE emissive )

- LE CHATELİER İLKESİ ile/||/<> ARRHENİUS DENKLEMİ

( Le Chatelier denge kayması, Arrhenius hız-sıcaklık ilişkisi )

( Formül: Denge ⇄ karşı yön İLE k = Ae^(-Ea/RT) )

( Henry Le Chatelier tarafından 1884 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1850-1936) (Ülke: Fransa) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Le Chatelier prensibi) )

- LE CHATELİER İLKESİ ile/||/<> DENGE SABİTİ

( Le Chatelier dengeyi bozan etkiye karşı tepki öngörür, denge sabiti dengenin konumunu belirler )

( Formül: K = [Ürünler]/[Reaktanlar]\nQ < K → İleri yön\nQ > K → Geri yön )

( Henry Le Chatelier tarafından 1884 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1850-1936) (Ülke: Fransa) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Le Chatelier prensibi) )

- LEADİNG STRAND ile/||/<> LAGGİNG STRAND

( Leading sürekli 5 to 3, lagging kesikli Okazaki. )

( Formül: Kontinü İLE diskontinü )

- LEAST SQUARES ile/||/<> RİDGE REGRESSION

( Least squares minimize ||Ax-b||², ridge + λ||x||². )

( Formül: Unregularized İLE regularized )

- LEBESGUE İLE RİEMANN İLE STİELTJES ile/||/<> İNTEGRAL TÜRLERİ

( Farklı integral tanımları. )

( Formül: ∫f dμ )

- LED İLE LASER DİODE İLE VCSEL ile/||/<> IŞIK KAYNAKLARI

( Yarıiletken ışık yayıcılar. )

( Formül: hν = Eg )

- LED ile/||/<> AKKOR LAMBA

( LED yarıiletken ışık, akkor ısıtma ile ışık )

( Formül: p-n junction İLE Tungsten filament )

- LED ile/||/<> LAZER

( LED spontane geniş spektrum İLE lazer uyarılmış tek dalga boyu. )

( Formül: Incoherent İLE coherent )

- LEFT NULL SPACE ile/||/<> RİGHT NULL SPACE

( Left null yᵀA=0, right null Ax=0. )

( Formül: Row kernel İLE column kernel )

- LEGENDRE SİMGESİ ile/||/<> JACOBİ SİMGESİ

( Asal modülo. İLE Bileşik modülo genelleme. )

( Formül: (a/p) İLE (a/n) )

- LENZ ile/||/<> FARADAY ile/||/<> HENRY ile/||/<> İNDÜKSİYON YASALARI

( Elektromanyetik indüksiyon prensipleri. )

( Formül: ε = -N(dΦ/dt) )

( Michael Faraday tarafından 1831 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1791-1867) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik, Kimya) (Önemli katkıları: Elektromanyetik indüksiyon, elektroliz) )

- LEONHARD EULER ile ULF VON EULER

( 15 Nisan 1707 - 18 Eylül 1783 İLE 07 Şubat 1905 - 09 Mart 1983 )

- LEOPOLD LÖWENHEIM ve/||/<> THORALF SKOLEM (KURAMI)

- LEPTON İLE KUARK İLE BOZON ile/||/<> TEMEL PARÇACIKLAR

( Standart modelin üç temel parçacık ailesi. )

( Formül: Q = 2/3e (up) İLE -1/3e (down) )

- LEVİ-CİVİTA İLE CHRİSTOFFEL İLE KOVARYANT ile/||/<> BAĞLANTILAR

( Manifoldlarda paralel taşıma. )

( Formül: Γ^k_ij = (1/2)g^kl(∂_ig_jl + ∂_jg_il - ∂_lg_ij) )

- LEWİS ASİDİ ile/||/<> BRONSTED ASİDİ

( Lewis elektron alıcı, Bronsted proton vericidir )

( Formül: e⁻ alıcı İLE H⁺ verici

AlCl₃ (Lewis) İLE HCl (Brønsted) )

( Walter Gilbert tarafından 1923 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1875-1946) (Ülke: ABD) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Lewis yapıları, kovalent bağ) )

- LEWİS İLE BRØNSTED-LOWRY İLE ARRHENİUS ile/||/<> ASİT-BAZ KURAMLERİ

( Asit ve bazların üç farklı tanımı. )

( Formül: Ka × Kb = Kw )

( Johannes Brønsted & Thomas Lowry tarafından 1923 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1879-1947) (Ülke: Danimarka) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Brønsted-Lowry asit-baz teorisi) )

- Lİ-İON İLE NA-İON İLE SOLİD STATE ile/||/<> BATARYA TEKNOLOJİLERİ

( Enerji depolama malzemeleri. )

( Formül: LiCoO₂ ⇌ Li₁₋ₓCoO₂ + xLi⁺ + xe⁻ )

- Lİ-İON İLE NİMH İLE PB-ASİT ile/||/<> TİCARİ PİL TEKNOLOJİLERİ

( Yaygın kullanılan pil türleri. )

( Formül: Li-ion: 3.7V İLE 150 Wh/kg )

- Lİ-İON PİL ile/||/<> Lİ-PO PİL

( Li-ion sıvı elektrolit, Li-Po polimer elektrolit )

( Formül: LiCoO₂ katot İLE grafit anot )

- LIDAR İLE INTERFEROMETRİ İLE SPEKTROSKOPİ ile/||/<> LAZER UYGULAMALARI

( Lazerin bilimsel ve teknolojik kullanımları. )

( Formül: ΔL = h/c (LIGO) )

- LİE CEBİRİ ile/||/<> GRUP KURAMSİ

( Lie cebiri sonsuz küçük [X,Y], grup sonlu dönüşümler. )

( Formül: Jeneratörler İLE elemanlar )

- LİE GRUPLARI İLE FİBER DEMETLER İLE SİMPLEKTİK GEOMETRİ ile/||/<> MATEMATİKSEL FİZİK

( Fizikte kullanılan ileri matematik yapıları. )

( Formül: [X ileY] = XY - YX (Lie) )

- LİE İLE GAUGE İLE CLİFFORD ile/||/<> FİZİKSEL CEBİRLER

( Fizikte kullanılan matematiksel yapılar. )

( Formül: [Tᵃ ileTᵇ] = ifᵃᵇᶜTᶜ )

- LİGAND FİELD AKTİVASYON ile/||/<> REDOKS AKTİVASYON

( LF d-orbital enerji, redoks elektron transfer. )

( Formül: Spektroskopik İLE elektrokimyasal )

- LİGAND ile/||/<> İYON

( Ligand bağ yapan molekül, iyon yüklü parçacıktır )

( Formül: NH₃ İLE Cl⁻ )

- LİGAND ile/||/<> METAL MERKEZ

( Ligand elektron verici, metal elektron alıcı )

( Formül: [M(L)_n]^m± kompleks formül )

- LIGO ile/||/<> VİRGO

( LIGO ABD'de iki dedektör İLE Virgo İtalya'da bir dedektördür. İki sistem lazer interferometresi İLE gravitasyonel dalgaları ölçer. LIGO 2015'te ilk tespit İLE Virgo 2017'de katıldı. İki dedektör birlikte İLE dalga kaynağı konumunu belirler. )

- -LIK ile/ve/||/<>/> BİLE DEĞİL

( Sonsal soyutlama/sınıflandırma eki. İLE/VE/||/<>/> Ne olmadığının farklı niteliksel ilişkilerinin, bağlamlarının ve kaynaklarının bile bulunmama belirteci. )

- -LIK ile/ve/||/<>/> DEĞİL

( Sonsal soyutlama/sınıflandırma eki. İLE/VE/||/<>/> Ne olmadığının belirteci. )

- lim | f(x) - f(x0) / x - x0 = f '(x)

( Δx -> 0 )

- LİMİT İLE SÜREKLİLİK İLE TÜREV İLE İNTEGRAL ile/||/<> ANALİZ TEMELLERİ

( Kalkülüsün dört temel kavramı birbirine bağlıdır ve sırayla tanımlanır. )

( Formül: ∫f'(x)dx = f(x) + C )

- LİMİT İLE TÜREV İLE İNTEGRAL ile/||/<> KALKÜLÜS TEMELLERİ

( Değişim matematiği. )

( Formül: d/dx ∫f = f )

- LİMİT ile/||/<> SÜREKLİLİK

( Limit bir noktaya yaklaşırken işlevun davranışı İLE süreklilik ise o noktadaki kesintisizliktir )

( Formül: lim(x→a) f(x) = L\nSüreklilik: lim(x→a) f(x) = f(a) )

- LİNE INTEGRAL ile/||/<> SURFACE INTEGRAL

( Line eğri üzerinde, surface yüzey üzerinde. )

( Formül: Curve İLE surface integration )

- LİNEER BAĞIMSIZLIK ile/||/<> SPAN

( Bağımsızlık sıfır kombinasyon trivial, span tüm kombinasyonlar. )

( Formül: Trivial kernel İLE generation )

- LİNEER İLE KUADRATİK İLE KÜBİK İLE POLİNOM ile/||/<> DENKLEM TÜRLERİ

( Farklı dereceden denklemler. )

( Formül: x = (-b±√Δ)/2a )

- LİNEER ile/||/<> NON-LİNEER

( Lineer denklemler süperpozisyon ilkesine uyar İLE non-lineer denklemler uymaz )

( Laplace tarafından 1799 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )

- LİNKAGE İZOMERİ ile/||/<> İYONİZASYON İZOMERİ

( Linkage SCN vs NCS, iyonizasyon [Co(NH₃)₅Br]SO₄ vs [Co(NH₃)₅SO₄]Br. )

( Formül: Bağlanma İLE pozisyon )

- LİOUVİLLE TEOREMİ ile/||/<> ENERJİ KORUNUMU

( Liouville faz uzayı hacmi korunur, enerji skaler korunur. )

( Formül: dρ/dt = 0 İLE dE/dt = 0 )

( Joseph Liouville tarafından 1838 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- LİOUVİLLE THEOREM ile/||/<> PİCARD THEOREM

( Liouville sınırlı entire sabit, Picard entire en çok 1 değer atlar. )

( Formül: Bounded entire İLE omitted values )

- LİPİDOMICS ile/||/<> METABOLOMICS

( Lipidomics lipid profilini incelerken İLE metabolomics tüm küçük molekül metabolitleri inceler )

( Formül: Lipid extraction )

- LİPOSOME İLE DENDRİMER İLE GOLD NP ile/||/<> İLAÇ TAŞIYICILAR

( Nanoboyutta ilaç iletim sistemleri. )

( Formül: EPR effect: Tumor targeting )

- LİPSCHİTZ İLE HÖLDER İLE UNİFORM ile/||/<> SÜREKLİLİK TÜRLERİ

( İşlevlerin farklı süreklilik dereceleri. )

( Formül: |f(x)-f(y)| ≤ L|x-y| )

- LİQUİD CRYSTAL İLE COLLOİD İLE FOAM İLE GRANULAR ile/||/<> YUMUŞAK MADDE

( Ara fazlı malzemeler. )

( Formül: kBT ~ interaction )

- LİQUİD CRYSTAL ile/||/<> ISOTROPİC LİQUİD

( Liquid crystal yönelimsel düzen gösteren sıvı fazken İLE isotropic liquid rastgele yönelimli molekülleri olan sıvıdır )

( Formül: Mesophase )

- LISA İLE PULSAR TİMİNG İLE KAGRA ile/||/<> GRAVİTASYONEL DALGA DEDEKTÖRLERİ

( Yerçekimi dalgası gözlem sistemleri. )

( Formül: h ~ 10⁻²¹ )

- LİTİK DÖNGÜ ile/||/<> LİZOJENİK DÖNGÜ

( Litik hemen göze parçalar, lizojenik DNA'ya entegre uyur )

( Formül: Lysis İLE prophage )

- LİVİNG POLİMERİZASYON ile/||/<> KLASİK

( Living sonlandırma yok PDI~1, klasik geniş dağılım. )

( Formül: Kontrollü İLE rastgele )

- LİZOZOM İLE PEROKSİZOM İLE PROTEAZOM ile/||/<> YIKIM ORGANELLERİ

( Göze içi yıkım ve geri dönüşüm merkezleri. )

( Formül: pH: Lizozom ~4.5-5.0 )

- LİZOZOM ile/||/<> PEROKSİSOM

( Lizozom sindirim asit pH İLE peroksisom H2O2 detoks. )

( Formül: Sindirici İLE katalaz )

- LİZOZOM ile/||/<> PEROKSİZOM

( Lizozom sindirim İLE peroksizom detoksifikasyon yapar )

( Formül: pH4-5 İLE H₂O₂ )

- LOCAL MAXIMUM ile/||/<> GLOBAL MAXIMUM

( Local yakın maksimum, global tüm domain maksimum. )

( Formül: Neighborhood İLE entire domain )

- LOD İLE LOQ İLE LİNEER ARALIK ile/||/<> ANALİTİK PERFORMANS

( Analitik yöntemin performans parametreleri. )

( Formül: LOD = 3σ/S )

- LOGARITHM[İng.] / LOGARITHMIC[Fr.] ile/değil/yerine/= LOGARİTMA

- LOGARİTMA ile/||/<> ÜSTEL FONKSİYON

( Logaritma ve Üstel Fonksiyon arasındaki ilişki )

- LOGARITHMIC DECREMENT[İng.] / DÉCROISSANCE LOGARITHMIQUE[Fr.] / LOGARITHMISCHE VERMINDERUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= LOGARİTMİK AZALMA

- LOGOS ile GEOMETRİ

- LOĞ/YUVAK/YUVGU/YUVGUZ ile/değil/yerine/= SİLİNDİR[Fr. < Yun.]/ÜSTÜVANE[Ar.]

( Alt ve üst tabanları birbirine eşit dairelerden oluşan bir nesnenin eksenini dikey olarak kesen, birbirine koşut iki yüzeyin sınırladığı cisim. | Metalleri inceltmek, kumaşları parçalatmak, kâğıt üzerine baskı yapmak gibi işler için sanayide kullanılan merdane. | Motorlu taşıtların motorunda, pistona güçlü bir itiş sağlamak ve gaz karışımının yandığı ya da patladığı yer. | Yollarda, toprak damlarda, yeri bastırmak ya da tarlalarda, toprakları ezmek için gezdirilen taş silindir. )

- LOHUSA HUMMASI ÖNLEME ile/||/<> MODERN ENFEKSİYON KONTROLÜ

( Semmelweis el yıkama ile lohusa hummasını önledi İLE modern enfeksiyon kontrolü çok boyutlu yaklaşım kullanır. Semmelweis 1847'de el yıkamanın önemini kanıtladı İLE ancak mikrop kuramı kabul edildikten sonra anlaşıldı. Semmelweis zamanında reddedildi İLE ölümünden sonra haklılığı anlaşıldı. )

( Ignaz Semmelweis tarafından 1847 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1818-1865) (Ülke: Macaristan) (Alan: Obstetrik, Hijyen) (Önemli katkıları: El yıkamanın önemini keşfetti, lohusa hummasını önleme, hijyen kavramını tıbba soktu) )

- LONGEVİTY RESEARCH ile/||/<> DİSEASE RESEARCH

( Longevity research yaşlanma sürecini yavaşlatma odaklıyken İLE disease research spesifik hastalık tedavisi odaklıdır )

( Formül: Aging mechanisms )

- LOOP İLE STRİNG İLE ASYMPTOTİC SAFETY İLE CAUSAL SETS ile/||/<> KUANTUM GRAVİTY ADAYLARI

( Kuantum ve gravitasyonu birleştirme yaklaşımları. )

( Formül: lp = √(ℏG/c³) )

- LOOP QUANTUM GRAVİTY ile/||/<> STRİNG THEORY

( Loop quantum gravity uzayın atomik yapısını öngörürken İLE string theory ekstra boyutlar gerektirir )

( Formül: A_i^a(x) )

- LORENTZ TRANSFORMATION EQUATIONS[İng.] / ÉQUATIONS DE TRANSFORMATION DE LORENTZ[Fr.] / LORENTZ-TRANSFORMATIONSGLEICHUNGEN[Alm.] ile/değil/yerine/= LORENTZ DÖNÜŞÜM DENKLEMLERİ

- LORENTZ DÖNÜŞÜMÜ ile/||/<> GALİLEİ DÖNÜŞÜMÜ

( Lorentz göreli (c sabit), Galilei klasik (v << c) dönüşümdür. )

( Formül: γ = 1/√(1-v²/c²) )

- LORENTZ-LORENZ EQUATION[İng.] / ÉQUATION DE LORENTZ-LORENZ[Fr.] / LORENTZ-LORENZSCHES GLEICHUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= LORENTZ-LORENZ DENKLEMİ

- LORENTZ ve/||/<> FITZGERALD

- LORENZ EQUATION[İng.] ile/değil/yerine/= LORENZ EŞİTLİĞİ

- LOTKA-VOLTERRA İLE MAY İLE ROSENZWEİG ile/||/<> POPÜLASYON DİNAMİĞİ

( Ekolojik sistemlerin matematik modelleri. )

( Formül: dx/dt = ax - bxy )

- LOTKA-VOLTERRA MODELİ ile/||/<> SIR MODELİ

( Lotka-Volterra avcı-av, SIR salgın yayılımı )

( Formül: dx/dt = αx - βxy (L-V) İLE dS/dt = -βSI (SIR) )

( Alfred Lotka tarafından 1920 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- LTP İLE LTD İLE PLASTİSİTE ile/||/<> SİNAPTİK DEĞİŞİM

( Öğrenmenin nöral temelleri. )

( Formül: NMDA → Ca²⁺ → LTP )

- LTP İLE LTD İLE STDP ile/||/<> SİNAPTİK PLASTİSİTE

( Sinaps gücü değişim mekanizmaları. )

( Formül: NMDA → Ca²⁺ → CaMKII )

- LU İLE QR İLE SVD ile/||/<> MATRİS AYRIŞTIRMALARI

( Matrisleri faktörlere ayırma yöntemleri. )

( Formül: A = UΣV^T (SVD) )

- LYAPUNOV ÜSTELİ ile/||/<> TERSİNEMEZLİK/ENTROPİ

( Lyapunov hassas bağımlılık λ>0, entropi termodinamik düzensizlik. )

( Formül: e^(λt) ayrışma )

- MACHINE LEARNING THEORY ile/||/<> CLASSICAL STATISTICS

( Machine learning theory büyük veri setlerinde örüntü tanıma odaklıyken İLE classical statistics hipotez testi ve parametre tahmini odaklıdır )

( Formül: PAC learning )

- MACLAURİN ile/||/<> SERİSİ

( Maclaurin serisi açılımı )

( Colin Maclaurin tarafından 1742 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1698-1746) (Ülke: İskoçya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Maclaurin serisi) )

- MADDE ile/||/<> ANTİMADDE

( Madde pozitif enerjili İLE antimadde negatif yüklü karşı parçacıklardır )

( Formül: e⁻ İLE e⁺ )

( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- MADDE ile/||/<> BİLİNÇ

( Tarihsel materyalizm )

( Karl Marx tarafından 1848 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1818-1883) (Ülke: Almanya) (Alan: Felsefe, Ekonomi) (Önemli katkıları: Diyalektik materyalizm, komünizm) )

- MADRÛB ile/||/<> MADRÛB FÎH ile/||/<> TAD'ÎF

( Çarpılan. İLE/||/<> Çarpan. İLE/||/<> İki katını alma işlemi. )

- MAGNETİC LEVİTATION ile/||/<> ELECTROMAGNETİC LEVİTATION

( Magnetic levitation kalıcı mıknatıs alanlarıyla yüzdürme yaparken İLE electromagnetic levitation elektromanyetik bobinlerle yüzdürme yapar )

( Formül: Meissner effect )

- MAGNETİC MONOPOLE ile/||/<> ELECTRIC CHARGE

( Magnetic monopole tek kutuplu manyetik yük olacakken İLE electric charge bilinen elektriksel temel yüktür )

( Formül: Dirac quantization )

- MAGNETOHYDRODYNAMICS ile/||/<> FLUİD DYNAMICS

( Magnetohydrodynamics iletken akışkanların manyetik alanda davranışını incelerken İLE fluid dynamics sadece akışkan mekaniğini inceler )

( Formül: Lorentz force )

- MAGNON İLE PHONON İLE PLASMON İLE POLARON ile/||/<> KUASİPARÇACIKLAR

( Kollektif uyarılmalar. )

( Formül: ω = ck (phonon) )

- MAHREC değil/yerine/= PAYDA

- MAHREK[Ar. < HAREKET] ile MAHREK[Ar.]

( [mat.] Hareketli bir noktanın güttüğü yol. | Bir gök nesnesinin hareketinde, ağırlık merkezinin geometri bakımından yeri, yörünge. [Fr. ORBITE] İLE Yakacak yer. )

- MAHREK[Ar.] değil/yerine/= YÖRÜNGE

( Yürüyen bir noktanın izlediği ya da çizdiği yol. | Bir gökcisminin, devinme süresince aldığı yol. )

- MAHRUT[Ar.] değil/yerine/= KONİ

- MAHRÛT ile/||/<> MAHRÛT KÂİM ile/||/<> MAHRÛT MÂİL ile/||/<> MAHRÛT MUDALLA ile/||/<> MAHRÛT NÂKIS

( Koni. İLE/||/<> Dik koni. İLE/||/<> Eğik koni. İLE/||/<> Çokgen koni. İLE/||/<> Kesik koni. )

- MAHSUB[Ar. < HİSÂB | çoğ. MAHÂSİB] ile MAHSÛB[Ar.]

( Hesaba katılmış, hesap edilmiş. | Büyük bir zâta mensup kişi. İLE Kızamık çıkarma. )

- MAHSUBEN[Ar.] ile/değil BİNAEN[Ar.]

( Sayılca. İLE/DEĞİL Dayanarak. )

- MAHSUBEN[Ar.] değil/yerine/= SAYILCA

- MAİLLARD İLE CARAMELİZATION İLE FERMENTATION ile/||/<> GIDA REAKSİYONLARI

( Pişirme ve işlemedeki kimyasal değişimler. )

( Formül: Amino asit + Şeker → Aroma )

- MAİN[Ar.] değil/yerine/= KARE/EŞKENAR DÖRTGEN

- MAJOR ARC ile/||/<> MİNOR ARC

( Major büyük yay >180°, minor küçük yay <180°. )

( Formül: Greater İLE less than semicircle )

- MAJORANA FERMİYON ile/||/<> ELEKTRONLAR

( Majorana fermiyon kendi antiparçacığıyken, elektron ayrı antiparçacığa (pozitron) sahiptir )

( Formül: ψ = ψ† )

- MAJORANA İLE WEYL İLE DİRAC İLE ANYONS ile/||/<> EGZOTİK KUASİPARÇACIKLAR

( Topoljik madde fiziği. )

( Formül: γ = γ† (Majorana) )

( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. )

- MAKİNE ÖĞRENMESİ ile/||/<> DERİN ÖĞRENME

( Makine öğrenmesi genel, derin öğrenme çok katmanlı sinir ağları )

( Formül: y = f(Wx + b) İLE çok katmanlı f₁(f₂(...f_n(x))) )

- MAKİNE YAPMAK ile/ve/değil/||/<>/>/< MAKİNE YAPAN MAKİNA YAPMAK ile/ve/değil/||/<>/>/< "YAPAY ZEKÂ" ÜRÜNLERİ/ARAÇLARI GELİŞTİRMEK/OLUŞTURMAK

- MAKROCYCLİC KİMYA ile/||/<> CROWN ETHER KİMYASI

( Makrocyclic kimya büyük halka yapıları genel olarak incelerken İLE crown ether kimyası spesifik iyon bağlama halka yapılarını inceler )

( Formül: Makrocycle )

- MAKROSİKLİK ile/||/<> AÇIK ZİNCİR

( Makrosiklik crown/porfi rin, açık zincir en, dien. )

( Formül: Halka İLE lineer )

- MAKSİMUM ile/||/<> MİNİMUM

( Maksimum en büyük İLE minimum en küçük değerdir )

( Formül: max İLE min )

- MAKSÛM ile/||/<> MAKSÛM ALEYH ile/||/<> MENSÛB İLEYH

( Bölünen. İLE/||/<> Bölen. İLE/||/<> Payda ya da bölen. )

- MAKSUMUN ALEYH değil/yerine/= BÖLEN

- MAKTA'[Ar. < KIYÂS] ile MAKTAA[Ar.]

( Kesilen yer, bir şeyin kesildiği yer, eski kamış kalemlerin, yontulduktan sonra üzerine yatırılıp uclarının kesildiği, sert ağaçtan ya da kemikten yapılan alet. | [mat.] Kesit. | Bir gazel ya da kasîdenin son beyti. İLE Üzerinde kamış kalemin ucu kesilerek düzeltilen kemik, şimşir ya da madenden yapılmış alet. )

- MALDI ile/||/<> ESI

( MALDI lazer matriks büyük İLE ESI sprey yumuşak çoklu yük. )

( Formül: Katı İLE çözelti )

- MAMDANİ YÖNTEMİ ile/||/<> SUGENO YÖNTEMİ

( Mamdani çıktıda bulanık kümeler, Sugeno çıktıda fonksiyonlar kullanır )

( Mamdani ve Sugeno tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1942-2010) (Ülke: İran-İngiltere) (Alan: Kontrol Teorisi) (Önemli katkıları: Mamdani bulanık kontrol sistemi) )

- MAMMALİA ile/||/<> AVES

( Mammalia memeli süt İLE aves kuş tüy uçma. )

( Formül: Milk İLE feathers/flight )

- MANDELBROT İLE JULİA İLE SİERPİNSKİ ile/||/<> KLASİK FRAKTALLAR

( Ünlü fraktal kümeleri. )

( Formül: z_{n+1} = z_n² + c )

- MANİFOLD ile/||/<> VARİETY

( Manifold yerel Euclidean İLE variety polinom kümesi. )

( Formül: Local Euclidean İLE algebraic )

- MANNİCH İLE STRECKER İLE UGİ ile/||/<> ÇOK BİLEŞENLİ REAKSİYONLAR

( Tek kademede kompleks moleküller. )

( Formül: R-NH₂ + R-CHO + R₂CO )

- MANTIK (DİLİ) ile/ve MATEMATİK (DİLİ)

( Mantık, bütüncül bir yapı içerisinde kavramların ilişkisini inceler. İLE/VE Matematik, mekân, zaman ve kuvvet kavramları içerisindeki olgu/olayları bu kavramlarla inceler. )

( Mantıktaki kavram, matematikte formül olur. Mantıktaki önerme, matematikte bağıntı olur. Mantıktaki çıkarım, matematikte işlem olur. )

( Mantık bilmeyenin ilmine itibar edilmez; geometri/matematik bilmeyen fetvâ veremez. )

( Evrendeki düzenliliği ya mantık ya da matematik içinde yakalarız. )

( Matematikte yasalar tekil bir biçim'de incelenir; ama tüm biçimler için geçerli/tümel oldukları kabul edilir. )

- MANTIK ile/ve ESTETİK

( İdrakin/düşüncenin kurallarını inceler. İLE/VE Vicdanın/duygunun kurallarını inceler. )

( ... İLE/VE Duyarlılık Bilimi[Cognitio Sensitiva] | Güzel üzerine düşünme sanatı ve felsefesi. | İlm-i his/tahassüs. )

- MANTIK ile/||/<> FELSEFE

- MANTIK ile/||/<> FELSEFE

- MANTIK ile/||/<> FELSEFE

( İkinci öğretmen, Aristoteles mantığının geliştirilmesi )

( Farabi tarafından 940 yılında keşfedildi/formüle edildi. (870-950) (Ülke: Türkistan) (Önemli katkıları: İkinci öğretmen, mantık, müzik teorisi, siyaset felsefesi) )

- MANTIK ve/<> GEOMETRİ(HENDESE)

( ... VE Aksiyomatik olarak kurulan ilk ilim. )

( Mantık bilmeyenin ilmine itibar edilmez; geometri/matematik bilmeyen fetvâ veremez. )

( Kavramlarla uğraşır. VE/<> Niceliklerle uğraşır. )

- MANTIK ile/ve "HESAP ETMEK"

- MANTIK ile/ve/||/<> İNDİRGEME

- MANTIK ile/ve/değil/||/<>/< MANTIKSAL ZORUNLULUK