( "Anlamsız mutasyon" isimli bir mutasyon tipi sonucu oluşmuş, bölünme yeteneği olmayan gendir. Psödogenler genellikle "y" sembolü ile ifade edilirler. DNA dizisindeki psödogenler ancak protein sentezi sırasındaki bir aksama sonucu anlaşılabilir. RNA dizisinde ise psödogenleri tanımak çok daha kolaydır. @@ Anlamsız mutasyona sahip ve transkripsiyon yeteneğini olmayan bir gen. Bazı psödogenler, işlenmiş mRNA'nın retropozisyonundan kaynaklanır ve intronların ekspresyonu için gerekli düzenleyici sekansları bulunmaz.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- SAKLAMAK ile/ve/değil PAYLAŞMAMAK

- SAL YAYLASI ve POKUT YAYLASI

- SALSA ile BACHATA ile MAMBO ile MERENGUE ile SAMBA ile RUMBA ile CHA CHA CHA ile PASO DOBLE ile JIVE

( Dünyanın her yerinde bilinen Salsa, Avrupa'da, Karayipler'de, özellikle Küba ve Porto Riko'da, Orta Amerika'da, Panama, Guatemala ve New York'un Latin kolonilerinde çok gelişir. Elektrikli çalgıların da kullanıldığı Salsa danslarında, Afrika kökenli vurmalı çalgılar ve bakır üflemeli sazlar büyük rol oynar. Salsa'da, şarkılar her zaman İspanyolca olup şarkıların başlıca işlevi, dans figürlerine eşlik etmektir. Dünyanın belirli bölgelerinde, belirgin olarak ötekilerden ayrılan Salsa stilleri vardır. Birbirinden farklı figürlere sahip olan Salsa'nın tarzları, aynı dansın farklı yaklaşımları ve felsefeleri olarak kabul edilebilir.

İLE

1980'lerde, Dominik Cumhuriyeti'nde, turizmin gelişmesi ve ülkenin dünyaya açılması sonucu popülerliği artan Bachata, içinde aşk, tutku gibi duyguları yansıtan romantik şarkılarla yapılan bir dans türüdür. Bachata, ayrıca, ülkemizde Salsa'dan sonra en çok yeğlenen, yakın eşli bir danstır.

İLE

Küba'da ortaya çıkan Mambo, Kuzey Amerika'daki, Swing ve Rock gibi türlerden etkilenerek günümüzde yapılan biçimini alır. Erkek dansçının sol ayakla başladığı ve ağırlık merkezini ise kalça olarak belirlediği bu dans türü, en yaygın biçimde Küba'da karşımıza çıkar. 1950'li yıllarda, Avrupa tarafından da tanınan Mambo, kıtaları aşan bir dans olarak tüm dünyaya yayılır.

İLE

Dominik Cumhuriyeti'nin yerel dansı olan Merengue, özellikle küçük ve kalabalık dans salonlarına karşı oynanan bir dans türüdür. Oldukça hareketli figürler içeren Merengue, öğrenilmesi kolay, doğaçlamaya açık bir "eğlence" dansı olarak da bilinir. Çiftlerle değil bir çember biçiminde uygulanan Merengue, hızlı ayak hareketleri, omuzların silkilmesi ve kıvrak kalça hareketleri, bu dansın ana yapısını oluşturur.

İLE

Samba, Brezilya'nın Rio kentinde düzenlenen karnavallarda, kutlama ve eğlenceyi temsil eden dans olarak bilinir. Brezilya müziğine ait kuvvetli bir davulun da yer aldığı, özgün bir müziğe sahip olan Samba, Rio Karnavalı'ndaki dansçıların, gösterişli giysileriyle gösteriye dönüşür. Karnavallarda yapılan bu tip Samba, daha gelişmiş bir biçim olan Uluslararası Samba'dan farklıdır. Samba, Rio Karnavalı'nda, kişisel olarak uygulansa da uluslararası gösterilerde eşli olarak uygulanır.

İLE

Yavaş tempolu, zor bir Latin Amerikan dansı olan Rumba, dans eden çiftler arasındaki tutkuyu hareketlere yansıtır. Aşkın dansı olarak da nitelendirilen rumbada, dansın tutkusunun ve etkisinin büyük bölümü, müzikteki ezgilerde yaşam bulur. Rumba'yı, kusursuz olarak uygulamak için müziğe ve teknik ayrıntılara bağlılık gerekir. Bu ayrıntılar da dansçılardaki güçlü bir denge ve bilek, diz ve kalça koordinasyonu sonucunda ortaya çıkar.

İLE

Amerika'da, 1950'li yıllarda, Mambo ve Rumba'nın birleşiminden doğarak ortaya çıkan Cha Cha Cha, neşeli ritmleri ve müzikleriyle zamanla tüm dünyaya yayılan bir dans türü olur ve Uluslararası Latin Amerikan Dansları'nın vazgeçilmezlerinden sayılır. Canlı, dinamik, hızlı hareketler içeren Cha Cha Cha; neşeli, sevinçli, yerinde duramayanların dansı olarak adlandırılır.

İLE

Kökleri İspanya'ya uzanan "Paso Doble", "iki adım" anlamına gelir. Temiz ve canlı hareketler gerektiren Paso Doble'nin ruhunu seyirciye aktarabilmek için yavaş ve sakin hareketlerden kaçınmak gerekir. Latin dansları arasında en son öğrenilen Paso Doble'de, doğaçlama figürler yoktur, önceden belirlenmiş bir koreografiyi gerektirir.

İLE

Temelinde akrobatik hareketler barındıran bu dans türü, İkinci Dünya Savaşı süresince, Amerika'dan İngiltere'ye yayılır ve ilk olarak 1944 yılında, Londra'lı bir dans öğretmeni olan Victor Silvester tarafından "Jive" olarak adlandırılır. Canlı ve enerjik olmanın yanısıra, zarif bir görünüm de gerektiren bir Latin Amerikan dansı olan Jive, oldukça hareketli figürler içerir. )

- SALT = SIRF, SAF, MAHZ = PURE[İng.] = PUR[Fr.] = REIN[Alm.] = PURUS[Lat.] = PURO[İsp.]

- ŞALVAR[Fars. ŞELVÂR]/DİMİ ile/değil/yerine PANTOLON

( Genellikle, ağı çok bol olan, bele bir uçkurla bağlanan, geniş bir pantolon türü. İLE ... )

- ŞALVAR[Azr.] = PANTOLON[Tr. < Fr.]

- SALYANGOZ ile PULLUK SALYANGOZU

- SANDAL ile/<> PİROG

( ... İLE/<> Mali'de, Nijer ırmağında kullanılan bir sandal. )

- ŞANGIRTI ile PATIRTI

( Tabak, bardak, şişe vb.nin bir yere ya da birbirine çarparken, kırılırken çıkardığı sesin adı. İLE Pat pat çıkan sesin adı. | Herhangi bir biçimde ya da ayakları yere kuvvetle basarak yürüme sonucu çıkan gürültü. | Gürültülü çatışma, arbede. )

- ONE-SECOND PENDULUM[İng.] / PENDULE BATTANT LA SECONDE[Fr.] ile/değil/yerine/= SANİYELİ SARKAÇ

- SANSAR ile PORSUK/DACHS[Alm.]

( Türlü küçük etçil hayvanların ortak adı. İLE Sansargillerden, su kıyılarında, kazdıkları deliklerde yaşayan, ot ve etle beslenen, pis kokulu bir hayvan. )

- SANZEN ile/||/<> JAGRAT-SUSHUPTİ ile/||/<> PURNA

( Zen çalışması. Zen Ustası'yla öğrencisi arasında Koan konusunda yapılan kişisel görüşme. @@ Uyanık uyku. @@ Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. Brahman için kullanılır. )

- SAO TOME ve/<> PRINCIPE

( Afrika'nın en küçük ülkesi. )

- ŞAPERON ile/||/<> PROTEAZOM

( Şaperon katlanma yardım İLE proteazom protein yıkımı. )

( Formül: HSP İLE ubikuitin )

- DEFLECTOR PLATE[İng.] / PLAQUE DÉFLECTRICE[Fr.] / ABLENKPLATTE, DEFLEKTORPLATTE[Alm.] ile/değil/yerine/= SAPTIRICI LEVHA

- SARI KİRAZ ile/ve/||/<> PEMBE KİRAZ ile/ve/||/<> İTALYAN KİRAZ

- SARKAÇ ile/||/<> PERİYOT

( Sarkaç yasaları )

( Galileo Galilei tarafından 1602 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1564-1642) (Ülke: İtalya) (Alan: Fizik, Astronomi) (Önemli katkıları: Teleskop, Jüpiter uyduları, serbest düşme) )

- RAKKAS[Osm.] / PENDULUM[İng.] / PENDULE[Fr.] / PENDEL[Alm.] ile/değil/yerine/= SARKAÇ

- ŞARKI ile POTPURİ[Fr.]

( ... İLE Sevilen müzik yapıtlarından seçilmiş bölümlerin sıralanmasıyla oluşan müzik parçası. )

- ŞAŞKIN/LIK ve PANİK

- SAVUNMAK ile/değil PAYLAŞMAK

- SCHEDULE :/yerine PROGRAM, ZAMANLAMAK

- SCHEME :/yerine PLAN, ŞEMA

- SCHERING BRIDGE[İng.] / PONT DE SCHERING[Fr.] / SCHERING-BRÜCKE[Alm.] ile/değil/yerine/= SCHERİNG KÖPRÜSÜ

- SCHRODINGER DENKLEMLERİ ile/ve/||/<> PAULI DIŞLAMA İLKESİ

( [olmasa ...] Madde yok. İLE/VE/||/<> Kuvvet yok. )

- SCHUMANN PLATE[İng.] / PLAQUE DE SCHUMANN[Fr.] ile/değil/yerine/= SCHUMANN LEVHASI

- SCIENCE ile PSEUDO SCIENCE

- SEBZELER:
BUZDOLABI POŞETİNDE SAKLANMAMALI! ve/ya da POŞETLER, DELİNMELİ!

- SEHİM/SEHM[Ar.] değil/yerine/= PAY

( Pay/hisse karşılığı/bedeli. | Pay. | Yüksek çelik binaların tepesinin sürekli olarak sağa sola yaylanması. )

- ŞEKER ile PUDRA ŞEKERİ

- SEL BASMAK ile SEL KURBANI ile SU BASMIŞ ile BENT KAPAĞI ile SEL ile PROJEKTÖR ile SEL SUYU ile TAŞKIN YOLU

- SELLA/CELLA ile/||/<> APSİS ile/||/<> TRANSEPT ile/||/<> ÇAN KULESİ ile/||/<> PİETA

( Eski Yunan ve Roma'da içinde kült heykelinin korunduğu, tapınağın en kutsal bölümü. İLE/||/<> Kiliselerde korunun arkasında bulunan ve camilerdeki mihrap bölümünün karşılığı olan, tonoz ya da kubbe ile örtülü bölüm. İLE/||/<> Örtü sisteminde nefleri dik açı ile kesen ve altyapıya da yansıyan birim. Kiliselerde apsisin önünde nefleri dik olarak kesen uzun mekân. Kilisenin planını bir haç biçimine sokan bu mekânda kral galerisi ve kilise orgu da yer alır. Bazı kiliselerde haç biçimli planın doğusunda da ek bir transept bulunur. İLE/||/<> Kilise çanının bulunduğu yapı. Başlı başına bir mimari yapı sayılabilecek örneklerine de rastlanır. İLE/||/<> İsa'nın betimleniş türlerinden biri.[Ölü İsa'nın gövdesi annesinin kucağında ya da kolları arasındadır.][Kökeni XIV. yüzyıl Almanya'sına dayanır. Daha çok resim sanatında rastlanır. Heykel alanında da bilinen örnekleri vardır.] )

- SEMENDER ile CÜCE/KÜÇÜK/PÜRÜZSÜZ SEMENDER

- SEMENT ile/ve/||/<> PERIODENTAL LİGAMENT

(

SEMENT ile PERİODONTAL LİGAMENT arasındaki FaRkLaR

Diş Destek Düzeninin İki Önemli Bileşeni

ANATOMİ İLİŞKİSİ

ALVEOL KEMİĞİ < [PERİODONTAL LİGAMENT] > [SEMENT] > DİŞ KÖKÜ
\___________________ SHARPEY LİFLERİ ___________________/

Periodontal ligament lifleri, sement içine gömülü olarak sonlanır

SEMENT

Sert Doku
Mineralize Yapı
Lif Tutunma Yüzeyi

PERİODONTAL LİGAMENT

Yumuşak Doku
Fibröz Yapı
Esnek Bağlantı

Temel Özellikler Karşılaştırması

Özellik	SEMENT Sert Doku	PERİODONTAL LİGAMENT Yumuşak Doku
Tanım	Diş kökünü kaplayan kemik benzeri sert doku	Diş kökü ile alveol kemiği arasındaki fibröz bağ dokusu
Latince Adı	Cementum	Ligamentum periodontale
Doku Tipi	Sert, mineralize bağ dokusu	Yumuşak, fibröz bağ dokusu
Konsistans	Katı, kemikten daha yumuşak	Esnek, lifli, elastik
Yerelleştirme	Diş kökü yüzeyinde [dentin üzerinde]	Sement ile alveol kemiği arası boşluk [0.2 - 0.4 mm]
Kalınlık	• Servikal: 50 - 60 μm • Apikal: 150 - 200 μm • Yaşla artar	• Ortalama: 0.15 - 0.38 mm • En dar: Orta 1/3 • En geniş: Apikal ve servikal
Bileşim	• %45 - 50 İnorganik [hidroksiapatit] • %50 - 55 Organik [tip I kolajen] • Su	• %70 Su • Tip I ve III kolajen lifler • Elastin, oksitalan lifleri • Glikozaminoglikanlar
Ana Gözeler	• Sementoblastlar [yüzeyde] • Sementositler [içeride] • Sementoklastlar [rezorpsiyon]	• Fibroblastlar (en çok) • Osteoblastlar • Sementoblastlar • Makrofajlar • Epitelyal artıklar [Malassez]
Vaskülarizasyon	Avasküler Kan damarı içermez	Zengin vasküler Superior/inferior alveolar arterlerden beslenir
İnervasyon	Sinir yok Ağrı duyumsamaz	Zengin sinir ağı • Mekanoreseptörler • Proprioseptif lifler • Ağrı alıcıları
Yenilenme Hızı	• Çok yavaş • Yaşam boyu yavaşça birikir	• Çok hızlı • Turnover: ~21 gün
Rejenerasyon	Sınırlı rejenerasyon kapasitesi	Yüksek rejenerasyon kapasitesi

İşlevsel Özellikler

İşlev	SEMENT	PERİODONTAL LİGAMENT
Ana İşlev	• Periodontal liflerin tutunma yüzeyi • Diş kökünü koruma • Dentin duyarlılığını önleme	• Dişi alveol kemiğine bağlama • Çiğneme gücünü iletme ve dağıtma • Şok emilimi
Mekanik Rol	• Edilgen destek • Sert tutunma yüzeyi sağlama	• Etkin destek • Devingen asıltı düzeni
Çiğnemede	• Sabit dayanak noktası • Güç aktarımında ara yüzey	• Hidrolik damper görevi • Güç dağıtımı ve emilimi
Adaptasyon	Yaşla kalınlaşma Aşınmaya karşı giderim	• İşlevsel uyum • Güce göre yeniden düzenlenme
Beslenme	Periodontal ligamentten difüzyonla	Kendi damar ağından doğrudan

Histolojik Özellikler

Parametre	SEMENT	PERİODONTAL LİGAMENT
Tip	• Aselüler [üst 2/3] • Selüler [apikal 1/3] • Karışık	• Düzenli fibröz bağ dokusu • Yoğun kolajen lif demetleri
Lif Düzeni	İçinde Sharpey lifleri gömülü (Ekstrensek lifler)	5 ana lif öbeği: • Alveolar krest • Horizontal • Oblik (en çok) • Apikal • İnterradiküler
Matriks	• Mineralize matriks • Kemik benzeri kompozisyon	• Hidrate yumuşak matriks • Proteoglikan zengin

İlişkiler ve Etkileşimler

ANATOMİK VE İŞLEVSEL İLİŞKİLER
Birlikte Çalışma:	• İkisi birlikte "Periodonsiyum" düzeninin parçasıdır • Dişin çenede tutunmasını sağlar • Sharpey lifleri ile fiziksel bağlantı • Çiğneme gücünü birlikte karşılar
Bağlantı Biçimi:	• PDL lifleri > Sement içine 5-10 μm gömülür • Bu lifler, "Sharpey lifleri" olarak mineralize olur • Sement yüzeyinde sementoblastlar PDL'den kaynaklıdır • PDL'nin vasküler ağı sementi besler
Karşılıklı Etki:	• PDL hasarı > Sement rezorpsiyonu • Sement kaybı > PDL ataçmanı kaybı • PDL inflamasyonu > Sement hiperplazisi • Sement tamiri > PDL'den göze göçü

Klinik Önem ve Uygulamalar

Klinik Durum	SEMENT	PERİODONTAL LİGAMENT
Periodontitis	• Yüzey kontaminasyonu • Endotoksin birikimi • Taş tutunması	• İnflamasyon ve yıkım • Ataçman kaybı • Cep oluşumu
Ortodontik Tedavi	• Genellikle dengeli • Nadiren rezorpsiyon riski • Yeni sement yapımı	• Etkin yeniden biçimlenme • Basınç tarafı: Rezorpsiyon • Gerilim tarafı: Yapım • Diş hareketi sağlar
Travma	• Çatlak/kırık olabilir • Yüzeysel hasar • Rezorpsiyon başlayabilir	• Yırtılma(avulsiyon) • Ezilme(intrüzyon) • Gerilme(ekstrüzyon) • Mobilite artışı
Yenileyici Sağaltım	• Yeni sement biçimlenmesi kolay değil • Büyüme etmenleri gerekli • Sementogenez indüksiyonu	• İyi yenileyici gizil gücü • GTR ile yenilenebilir • Kök göze kaynağı
Yaşlanma	• Kalınlaşma(hipersemantozis) • Aselüler sement artışı • Permeabilite azalması	• İncelme • Göze sayısı azalması • Vaskülarite azalması • Elastisite kaybı

Karşılaştırmalı Özet

TEMEL FaRkLaR VE BENZERLİKLER
Benzerlikler	• İkisi de periodonsiyumun parçası • İkisi de mezenkimal kökenli • İkisi de diş desteğinde kritik • İkisi de yaşam boyu etkin • İkisi de periodontal sayrılıktan etkilenir
Ana FaRkLaR	SEMENT: ✓ Sert doku ✓ Avasküler ✓ Sinir yok ✓ Yavaş değişim ✓ Durağan destek	PDL: ✓ Yumuşak doku ✓ Zengin damar ağı ✓ Sinir lifleri var ✓ Hızlı yenilenme ✓ Devingen destek
Metafor	"Çapa Yeri" Geminin çapa attığı zemin gibi	"Asma Köprü" Esnek ama güçlü bağlantı

Önemli Nokta: SEMENT ve PERİODONTAL LİGAMENT birbirinden ayrı düşünülemez. İkisi birlikte işlevsel bir bölüm oluşturur:

Sement olmadan: Periodontal ligament lifleri tutunamaz
PDL olmadan: Diş çene kemiğine bağlanamaz
İkisi birlikte: Dişin hem sabit, hem de esnek tutunmasını sağlar

Bu ilişki, dişin "sert ama esnek" biçimde çenede durmasını ve çiğneme güçlerine dayanmasını olanaklı kılar.

)

- SEMPATİK SİNİR ile/||/<> PARASEMPATİK SİNİR

( Sempatik savaş-kaç, parasempatik dinlen-sindir )

( Formül: Noradrenalin İLE Asetilkolin )

- SEMPATİK ile/||/<> PARASEMPATİK

( Sempatik hızlandırıcı İLE parasempatik yavaşlatıcı sinir sistemidir )

( Formül: Savaş-kaç İLE dinlen-sindir )

- SENOZOYİK[İng. CENOZOIC] ile/||/<> EKOLOJİK NİŞ[İng. ECOLOGICAL NICHE] ile/||/<> PALEOJEN[İng. PALEOGENE] ile/||/<> PALEOSEN[İng. PALEOCENE] ile/||/<> PLEYİSTOSEN[İng. PLEISTOCENE] ile/||/<> PLİYOSEN[İng. PLIOCENE]

( Senozoyik (66-0 myö) bir jeolojik zaman ismidir. Dinozorların çağı olarak bilinen Mezozoyik'ten sonra gelir ve memelilerin çağı olarak bilinir. İçerisinde Paleojen, Neojen ve Kuvarterner olmak üzere 3 majör dönemde incelenir. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya'ya meteor çarpması ile birlikte non-avian dinozorların tamamı dahil ağırlığı 25 kg'dan fazla olan hayvanlar yok olduğu zamandan günümüze kadar olan zamanı kapsamaktadır. Geriye kalan ufak memeliler ve avian dinozorlar (kuşlar) sağ çıkan hayvanlardan bazıları olmuştur. Böylece Senozoyik içinde iki büyük sınıf, boşalan ekolojik nişler sayesinde çeşitlenmeye başlamıştır. @@ Doğadaki popülasyonların ya da organizmaların adapte oldukları spesifik habitat. Genelde besin olanağına göre belirlenir. @@ Paleojen (66-23 myö) bir jeolojik dönemdir. Yaklaşık olarak 66 milyon yıl önce ile 23 milyon yıl önceye denk gelen zaman dilimini kapsamaktadır. Yaklaşık 43 milyon yıl sürmüştür. İçerisinde Paleosen, Eosen ve Oligosen olmak üzere 3'e ayrılır. 66 milyon yıl önce gezegene dev bir meteor çarpması sonucu gezegenin jeokimyası değişmiş ve non-avian dinozorların tamamı dahil ağırlığı 25 kg'dan fazla olan hayvanların soyu tükenmiştir. Paleojen'de ise geriye kalan canlılar çeşitlenip, evrimleşmiştir. Bu çeşitliliğin en çok görüldüğü sınıflardan biri avian dinozorlar (kuşlar) ve diğeri memelilerdir. @@ Paleosen (66-56 myö) bir jeolojik devre ismidir. Yaklaşık olarak 66 milyon yıl önce ile 56 milyon yıl önceye denk gelen zaman dilimini kapsamaktadır. Senozoyik Zaman'ın ve Paleojen Dönemi'nin ilk zaman dilimidir. Yani non-avian dinozorların neslinin tükendiği K/T Yok Oluşu'ndaki meteor çarpışmasından sonraki ilk zaman dilimidir. Öncesinde bir Mezozoyik'teki Kretase gelmektedir. Sonrasında ise Senozoyik'teki Eosen gelir. @@ Senozoyik Zaman'ın sonlarında 2.580.000 milyon yıl ile 11.700 milyon yıl öncesini kapsayan jeolojik zaman dilimi. Kuvarter Dönemi'nin başlarına denk gelir. Genellikle "Buz Devri" olarak nitelendirilir. Kendi içinde Gelasiyen, Kalabriyen, Orta ve Üst olarak 4'e ayrılır. Kabaca arkeolojide kullanılan terim olan Paleolitik Çağ'ı kapsamaktadır. Ardından yaklaşık 11.650 yıl öncesine denk gelen zaman diliminde Holosen (Antroposen) devri başlamaktadır ve halen devam etmektedir. @@ Pliyosen (5.33-2.58 myö) bir jeolojik devre ismidir. Yaklaşık 5.333 milyon yıl önce ile 2.58 milyon yıl önceyi kapsayan zaman dilimine denir. Senozoyik Zaman'daki Neojen Dönemi'nin en genç dilimidir. Pliyosen'den önce Miyosen, sonrasında da Pleyistosen gelmektedir. Pliyosen kendi içinde Piasenziyen ve Zankliyen olmak üzere iki dilimde incelenir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- SERAMİK[Fr. < Yun.] ile PORSELEN[İt.]

( Yüksek ısıda pişirilmiş toprak, fayans, porselen yapımıyla ilgili olan. | Yüksek ısıda pişirilmiş topraktan yapılan vazo, çanak, çömlek gibi nesne. İLE Kaolinden yapılma, beyaz, sert ve yarı saydam çömlek hamuru. | Bu hamurdan yapılmış çanak, çömlek. )

(

Fizik · Kimya · Biyoloji · Sağlık · Hijyen

Tencere ve Saklama Kabı Malzemeleri için
Bütüncül Bir Karşılaştırma

Porselen ve toprak güveçten paslanmaz çelik düdüklü tencereye kadar — pişirme ve saklamada kullanılan malzemelerin yapısı, gıdayla etkileşimi, mikrobiyolojik davranışı, sağlık etkileri ve bakım gerekleri üzerine kapsamlı bir başvuru kaynağı.

Uygun en güvenli öbek

İyi günlük kullanıma uygun

Dikkat koşullu / sınırlı kullanım

Kaçın yeğlenmemeli!

Atılmalı kullanım dışı

– öncelik sınıfı

Kapsamlı Karşılaştırma

Tencere ve Saklama Kabı Malzemeleri

Aşağıdaki tabloda her malzeme yapısal özelliklerinden bakım gereklerine kadar yedi boyutta ele alınmıştır. Karar sütunu, sertifikalı ve sağlam ürün varsayımıyla genel kullanım önerisini özetler.

Malzeme	Yapı ve Fizik	Kimya ve Göç	Hijyen ve Mikrobiyoloji	Sağlık ve Tıp	Saklama	Temizlik ve Bakım	Karar
Porselenvitrifiye seramik (sertifikalı)	Kaolin-feldispat-kuvars 1200–1450 °C'de pişirilir, camsılaşır. Gözeneklilik <%0,5. Düşük ısıl iletkenlik (~1,5 W/m·K), kırılgan; termal şoka zayıf.	Kimyasal olarak inert. Asit, yağ, sıcaklıkla iyon göçü yok denecek kadar az. Endokrin bozucu içermez.	Yüzey pürüzsüz; biyofilm tutmaz, koku-tat çekmez. Çatlamadıkça mikrobiyolojik açıdan örnek malzeme.	Bebek, hamile, kronik sayrı içinde olmak üzere her öbek için güvenli. Bebek mamaları için sıkça önerilir.	Buzdolabı–fırın–mikrodalga uyumlu. Uzun süreli saklamada birinci yeğlenmesi gereken.	Bulaşık makinesi uygun. Aşındırıcı tel ve klorlu ağartıcıdan kaçın. Çentiklendiğinde değiştir.	Uygun
Borosilikat camPyrex tipi	Amorf silikat. Düşük ısıl genleşme (3,3×10⁻⁶/°C) sayesinde termal şoka belirgin dirençli. Şeffaftır, içerik görünür.	Tamamen inert. Hiçbir bilinen göç yoktur. Asitli ve sütlü gıdalarla uzun temasta dahi nötr kalır.	Gözeneksiz, biyofilm tutmaz. Cam yüzey hijyen açısından altın standarttır.	Tüm öbekler için güvenli. Bebek beslenmesi ve klinik beslenmede ilk yeğlenenlerden.	Uygun. Fırın–mikrodalga–buzdolabı–dondurucu geçişlerine uyumlu.	Bulaşık makinesi uygun. Ani sıcaklık değişiminden kaçın. Çatladığında at.	Uygun
Cam-emayeçelik ya da dökme demir gövde	Metal gövde + 0,1–0,3 mm camsı sır. Emaye basma altında kalacak şekilde tasarlanır; gövde ısıyı taşır, emaye gıdayla teması üstlenir.	Sağlam emaye yüzey kimyasal olarak inert. Asitli yemek için uygun. Çatlak emaye altında metal ortaya çıkarsa demir/nikel göçü başlar.	Sağlam yüzeyde biyofilm tutmaz. Çatlak/çentik varsa mikro-yarıkta üreme olur.	Sağlam ürün, her öbek için güvenli. Antika emayelerde eski kurşun/kobalt sırı riski olabilir.	Uzun süreli saklamaya uygun.	Bulaşık makinesi uygun, metal kenarlar zamanla pas atabilir. Çentiklendiğinde değiştir.	Uygun
Sırlı toprakstoneware, çini (sertifikalı)	1100–1300 °C'de pişirilir, sırlanır. Su emilimi ~%1–3. Termal kütlesi yüksek; yavaş ve homojen ısınır.	Sertifikalı sır kararlıdır; göç yok denecek kadar azdır. Sertifikasız dekoratif ürünlerde kurşun/kadmiyum riski en yüksek bu kategoridedir.	Sırlı yüzey gözeneksize yakın; biyofilm tutmaz. Sırlı kısımda mikrobiyoloji sorunu yoktur.	Sertifikalıysa tüm öbekler için güvenli. Etiketsiz ürünlerden kesinlikle kaçınılmalı.	İyi-mükemmel. Fırın yemeklerinde rahatça saklanır.	Genelde bulaşık makinesi uygun. Ani sıcaklık farkından kaçın.	Uygun
Sırsız toprakterra cotta, geleneksel güveç	Düşük sıcaklıkta (~900–1100 °C) pişirilmiş gözenekli kil. Su emilimi %10–15. Yavaş ısınır, nemi içerden buharlaştırır; yemek kendi suyuyla pişer.	Kil inerttir; metal göçü yoktur. Ama gözenekler yağ-su-deterjan emer. Sertifikasız ürünlerde kurşun/kadmiyum/arsenik riski.	Yüksek gözeneklilik = yüksek biyofilm potansiyeli. Sıkı bakım disiplini gerektirir.	Sertifikalıysa pişirme için en doğal seçeneklerden biri. Saklamada riskli.	Uygun değil — gözeneklilik nedeniyle kısa süreli ve asitsiz saklama dışında.	Deterjansız, sıcak su ve karbonatla. İlk kullanımda yağla "açılır". Bulaşık makinesi yasak.	İyi
Paslanmaz çelik18/10 — sertifikalı	Demir-krom-nikel alaşımı. Krom oksit pasif tabakası kendi kendini yeniler. Üç katmanlı tabanda iyi ısı dağılımı, mükemmel termal şok dayanımı.	İlk kullanımlarda eser nikel/krom göçü; sonra stabilize olur. Asitli yemekte göç AB/FDA limitlerinin çok altında. Endokrin bozucu içermez.	Mikro-pürüzsüz; biyofilm tutmaz, deterjan kalıntısı bırakmaz. Hijyen mükemmel.	Sağlıklı yetişkin için sorunsuz. Nikel alerjisi olanlarda asitli uzun pişirmede dikkat.	İyi. Buzdolabında saklanabilir, ama cama/porselene aktarmak daha iyi.	Bulaşık makinesi uygun. Karbonat, sirke ile iz çıkarılır. Aşındırıcı telden kaçın.	Uygun
Dökme demirsırsız, "açılmış"	Karbonlu demir. Çok yüksek termal kütle (~55 W/m·K), mükemmel ısı tutma. Ağır, dayanıklı; pas yapar.	Demir göçü olur — çoğu yetişkin için yararlı. Asitli yemekte göç artar. Hemokromatozda kontrendike.	Yağ tabakasının altı gözeneklidir; uzun süreli saklamada güvenilir değil. Pişirme sırasında sorun değil.	Sağlıklı yetişkin ve çoğu çocuk için olumlu (demir desteği). Demir yüklenmesi olan hastalarda kaçınılmalı.	Uygun değil. Yemek kapta bekletilmemeli, başka kaba alınmalı.	Bulaşık makinesi yasak; suyla durulanır, yağla bakılır. Pas oluşursa fırçalanıp yeniden açılır.	İyi
Doğal taşsoapstone, gerçek granit	Tek parça doğal kayaç (talk-klorit ağırlıklı). Çok yüksek termal kütle, yavaş homojen pişirme. Çok ağır.	İnert; metal/kimyasal göçü yoktur. Mermerden farklı olarak soapstone asitlere de dayanır.	Sırlı kadar kapalı değil ama biyofilm sorunu nadir. Pişirmede sorunsuz.	Tüm öbekler için güvenli. En inert kategoriden biri.	Sınırlı; gözenek emilimi olabilir.	Deterjansız, sıcak su. Bulaşık makinesi yasak.	Uygun
Bakır (kalay astarlı)profesyonel mutfak	Bakır gövde (~400 W/m·K) + ince kalay iç astar. Hassas pişirmede eşsiz denetim; sos, şekerleme, çikolata için yeğlenir.	Kalay sağlamken göç çok düşüktür. Astar aşınır/erirse bakır açığa çıkar; bakır göçü zehirli düzeylere ulaşabilir.	Sağlam yüzeyde sorunsuz.	Sağlam astarla güvenli. Wilson hastalığı (bakır birikimi) olanlarda kontrendike.	Sınırlı.	Ağır bakım; periyodik yeniden kalaylama gerekir.	Dikkat
"Granit kaplı"aslında: alüminyum + kaplama	Alüminyum gövde + mineral katkılı PTFE ya da sol-gel kaplama. Görsel "granit" benzetmesi pazarlamadır; gerçek granit içermez. Hafif, hızlı ısınır.	Kaplama sağlamken göç düşüktür. Yeni kuşak PFOA-free. Çizilince alüminyum + kaplama parçacığı göçü başlar.	Yeni iken iyi; çizildikçe mikro-yarıklarda biyofilm tutar.	Sağlam ve doğru kullanılırsa makul güvenli. Çocuk-hamile için ilk yeğlenen değil.	Uygun değil; saklamak için kullanılmaz.	Bulaşık makinesi önerilmez. Metal spatula yasak. 2–5 yılda kaplama biter — atılır.	Dikkat
AntiyapışkanPTFE, klasik teflon	Alüminyum gövde + PTFE polimer. Düşük-orta ateş için. 260 °C üzerinde bozulmaya başlar; boş ısıtma kesin yasak.	Sağlamken düşük göç. Eski kuşak PFOA içerirdi; yeni kuşak PFOA-free. Aşırı ısınmada toksik gaz çıkışı (kuş ölümleri ile bilinir).	Yeni iken sorun yok; çizildikçe mikroplastik ve PFAS göçü başlar.	Sağlam, doğru kullanılırsa kabul edilebilir. Çizilince atılmalı.	Uygun değil.	Sünger ve yumuşak deterjan. Metal alet, bulaşık makinesi yasak.	Dikkat
Silikongıda sınıfı, fırın kalıbı	Sentetik elastomer. Esnek, –40 °C / +220 °C arası kararlı. Ocakta kullanılmaz; fırın ve dondurucu için.	Eser düzeyde siloksan göçü olabilir; sağlık etkisi tartışmalı (genelde düşük risk). Niteliksizlerde dolgu maddeleri sorun.	Mikro-gözenekli; yağ kokusu zamanla tutar.	Çocuk biberonu için onaylı nitelikte güvenli; ama porselen/cam yine yeğlenmeli.	Sınırlı; saklama için uygun değil.	Bulaşık makinesi uygun. Yağ artığı için karbonat-sirke.	Dikkat
Alüminyumkaplamasız	Hafif, çok yüksek ısıl iletkenlik (~237 W/m·K). Tencere olarak ucuz ama kimyasal olarak aktif.	Asitli ve tuzlu yemekte yüksek alüminyum göçü. Alzheimer ile bağlantı tartışmalı; böbrek hastalarında kontrendike.	Yüzey kötü değil ama zamanla oksitlenir, kararır.	Bebek, hamile, böbrek hastası için kaçınılmalı. Sağlıklı yetişkin için tartışmalı.	Uygun değil — özellikle asitli yemek.	Çabuk kararır; bulaşık makinesi önerilmez.	Kaçın
PlastikPP, PET, Tritan, vb.	Polimer. Pişirmeye uygun değil. Sıcaklıkla yumuşar, bozulur.	Sıcak ve yağlı temasta BPA, BPS, ftalat, oligomer göçü. Endokrin bozucu kategorisi en yüksek malzeme.	Mikro-çiziklerde yüksek biyofilm. Koku-tat kalıcı tutar.	Sıcak yemekle kullanılması önerilmez. Bebek için soğuk-su şişesinde bile cam yeğlenmeli.	Sadece soğuk, kısa süreli saklama.	Sıcak yıkama bile riskli; bulaşık makinesi düşük sıcaklık programında.	Kaçın
Çatlamış / yıpranmış kaplarher malzemeden	Mikro-çatlak yatağı, kaplama yırtığı, sırı kalkmış yüzey.	Altındaki malzeme açığa çıkar (kurşun, kadmiyum, alüminyum, demir, nikel).	Mikro-çatlaklar biyofilm üretir; bulaşık makinesinde dahi tam temizlenmez.	Hangi grup için olursa olsun risk yüksek.	Yapılmamalı.	—	Atılmalı

Düdüklü Tencere Türleri

İki Sızdırmazlık İlkesi

Düdüklü tencere fizik açısından kapalı hacimde basınç altında pişirme aracıdır. Yaklaşık 1 bar fazla basınçta su 120 °C'ye çıkar; Arrhenius eşitliği uyarınca reaksiyon hızı dört katına çıkar. Bu hem antibesinleri parçalar hem sterilizasyon düzeyinde mikrobiyolojik güvenlik sağlar. Tasarım farkı sızdırmazlık ilkesinden gelir.

Boyut	Modern conta-kapaklı düdüklü	Eğri kapaklı (metal sızdırmazlık)
Sızdırmazlık ilkesi	Kapakta silikon conta; basınç contayı sıkıştırır.	Eğri/oval kapak içeriden ağzın çıkıntısına oturur; basınç arttıkça kapak daha sıkı yapışır (self-sealing). Conta yok ya da minimaldir.
Çalışma basıncı	~0,8–1,0 bar / pişirme sıcaklığı 115–120 °C.	~1,2–2,0 bar / 125–135 °C — daha hızlı pişirme, baklagil için uygun.
Emniyet sistemleri	Genelde çift ya da üçlü: çalışma valfı + yedek valf + conta-kesme noktası.	Modern üretim: çift sistem. Eski Hisar/Emsan/Tava modelleri çoğunlukla tek katmanlı — bu yüzden eski "düdüklü patlar" ününü oluşturmuştur.
Kimyasal göç	Silikon contadan eser düzeyde siloksan göçü olası (önemli düzeyde değil). Paslanmaz çelik gövdeden eser nikel/krom — limit altında.	Metal-metal kapanışta hiç conta-kaynaklı göç yoktur. Sadece paslanmaz çelik gövdenin eser göçü.
Hijyen	Conta gıda yağı ve kokuyu emer; biyofilm yatağı olabilir. Her kullanımda çıkarılıp ayrı yıkanmalı.	Conta yok / minimal — gizli boşluk yok. Tüm yüzey paslanmaz çelik; biyofilm uygulamada oluşmaz.
Bakım gereksinimi	Conta, her 1–2 yılda değiştirilmeli. Valf denetimi her kullanımda.	Conta bakımı yok. Kelebek vidanın dişleri ve kapak-tencere ağzı metal yüzeyi döngüsel olarak denetlenmeli; sert su bölgesinde sirke ile kireç temizliği.
Tipik ömür	10–20 yıl (parça desteği varsa).	30–50 yıl, hatta kuşaklar boyu. Eski Hisar/Emsan örnekleri buna kanıttır.
Kullanım kolaylığı	Yüksek — tek elle aç-kapat, görsel kilit göstergesi.	Düşük — kapağı içeri sokmak, düzeltmek, kelebek vidayı sıkmak iki el ister; uygulama gerektirir.
Sağlık avantajları (ortak)	Vitaminleri korur (klasik haşlamadan iyi). Antibesinleri (fitik asit, lektin, tripsin inhibitörü) etkili biçimde parçalar. Akrilamid ve heterosiklik amin oluşumu uygulamada sıfır. AGE üretimi çok düşük. C. botulinum dahil sporları öldürür. Az yağ, az su; mineraller yemekte kalır.
Saklama uygunluğu	İki tip de saklamaya uygun değildir. Yemek piştikten sonra cam ya da porselen saklama kabına aktarılmalıdır. Conta kokuyu tutar; metal kapanışta nem yoğuşması olabilir.
Karar	Uygun — modern, sertifikalı, sağlam ürün.	Uygun — özellikle modern üretim. Eski model elinizde varsa ve sağlamsa, değiştirmek için teknik gerekçe yoktur.

III

Sınıflandırma — Sağlık Önceliği

Beş Sınıf, Bir Karar Çerçevesi

Sağlık açısından mutfakta ne kadar yer vermeli sorusunun uygulamalı yanıtı: birinci ve ikinci sınıf omurgayı oluşturmalı, üçüncü ve dördüncü sınıf belirli amaçlar için, beşinci sınıftan ise olabildiğince uzak durulmalıdır.

Birinci Sınıf · Omurga

Günlük ana kullanım

Sertifikalı porselen
Borosilikat cam
Sertifikalı cam-emaye (sağlam)

İkinci Sınıf · Tamamlayıcı

Sık kullanım

Paslanmaz çelik (18/10)
Düdüklü tencere (iki tip de)
Sertifikalı sırlı toprak / stoneware

Üçüncü Sınıf · Özel amaçlı

Belirli yemekler için

Dökme demir (sırsız) — kavurma
Sertifikalı sırsız toprak güveç
Doğal taş (soapstone)
Bakır (kalay astarlı, sağlam)

Dördüncü Sınıf · Sınırlı

Olabildiği kadar az

"Granit kaplı" tencereler
Antiyapışkan (PTFE)
Silikon kalıp (sadece fırın)

Beşinci Sınıf · Kaçın

Yeğlenmemeli!

Kaplamasız alüminyum
Sıcak yemekte plastik
Astarsız bakır
Çatlamış / sertifikasız her şey

Genel Kurallar

Malzemeden Bağımsız Kullanım İlkeleri

Sertifika ara

TSE, LFGB, FDA ya da AB 1935/2004 uyumluluğu olmayan dekoratif kaplar pişirme/saklama için kullanılmamalıdır. Pazarlama dilinden değil, etiketten karar verin.

Çatlağa sıfır tolerans

Çatlamış, çentilmiş, sırı kalkmış, kaplaması soyulmuş kaplar gıda kabı olmaktan çıkmıştır — saksı ya da süs olabilir. Hangi malzeme olursa olsun atılmalı.

Saklamayı pişirmeden ayır

Pişir, sun, kalanı cam ya da porselene aktar. Tencere — özellikle dökme demir, alüminyum, antiyapışkan, düdüklü — saklama kabı değildir.

Asitliyi en sağlam yüzeyle eşle

Domates sosu, limonlu yemek, sirke, turşu için porselen, borosilikat cam, sertifikalı emaye ya da 18/10 paslanmaz çelik. Alüminyum, çatlak emaye, kaplamasız bakırla asla eşlenmemeli.

Termal şoktan kaçın

Sıcak porselen/cam/emaye/seramik kabı asla soğuk suya tutmayın, ıslak mermere koymayın. Mikrodalgadan fırına geçişlerde de kademeli ısıtma.

Aşındırıcı = mikro-çatlak

Çelik tel ve klorlu ağartıcı, her yüzeyi zedeler; mikro-pürüzlülük biyofilm yatağıdır. Karbonat ve beyaz sirke neredeyse her şey için yeterlidir.

Düdüklü için ek bakım

Conta-kapaklı modelde conta, her 1–2 yılda değiştirilmeli; valf, her kullanımda denetlenmeli. Eğri kapaklıda kelebek vida ve metal-metal yüzey kireç açısından izlenmeli.

Bebek, hamile, kronik hasta

Bu üç grup için eşik daha yüksektir. Porselen, borosilikat cam ve sertifikalı emaye önerilir; alüminyum, sıcak plastik, çizilmiş antiyapışkan, sertifikasız seramik kesinlikle kaçınılmalıdır.

Uygulamalı Öneri

Sıfırdan Sağlıklı Bir Mutfak

Modern bir mutfağın hemen tüm pişirme ve saklama ihtiyaçlarını sağlık açısından en güvenli düzeyde karşılayan, altı-yedi parçadan oluşan minimal bir öneri.

Sağlıklı Mutfak

— günlük kullanım için yeterli, sağlık önceliği gözetilmiş —

Borosilikat cam saklama kapları (3–4 adet, farklı boy) Buzdolabı, dondurucu, fırın, mikrodalga geçişlerine uyumlu. Sıfır göç, görünür içerik. Saklamanın altın standardı.
Sertifikalı porselen kase ve sunum kabı Sunum ve uzun süreli saklama için. Her sıcaklık aralığında kararlı. Bebek mamasından akşam yemeğine kadar geniş kullanım.
Sertifikalı cam-emaye tencere — orta boy Yahniler, çorbalar, sebze yemekleri ve asitli yemekler için günlük kullanım tenceresi. Sırı sağlam tutulduğu sürece kuşaklar boyu hizmet verir.
Paslanmaz çelik tencere — büyük boy (18/10) Haşlama, makarna, sebze suyu, kavurma için. Yüksek ateşle uyumlu, dayanıklı, hijyenik. Mutfağın iş gören tenceresidir.
Dökme demir tava (sırsız) Et ve sebze kavurma, fırın yemekleri, ızgara için. İyi açıldığında doğal antiyapışkan davranır. Yemek tavada bekletilmez.
Paslanmaz çelik düdüklü tencere Baklagil, et, haşlama yemekler için sağlık açısından en iyi pişirme yöntemlerinden biri. Vitaminleri korur, antibesinleri parçalar, sterilizasyon düzeyinde mikrobiyolojik güvenlik sağlar. Conta-kapaklı ya da eğri-kapaklı (metal sızdırmazlık) — ikisi de uygun.
İsteğe bağlı: sertifikalı sırlı toprak / stoneware güveç Fırında uzun pişirmeli geleneksel yemekler için. Pişirilen kapta servis yapılır; lezzet ve estetik açısından da kazanç.

)

- SERGİLEMEK ile PAYLAŞMAK

- SERİ BAĞLANTI ile/ve/||/<> PARALEL BAĞLANTI

( Devre ögelerinin ardışık olarak bağlanması. İLE/VE/||/<> Devre ögelerinin yan yana bağlanması. )

- SERİ BAĞLANTI ile/||/<> PARALEL BAĞLANTI

( Seri aynı akım, paralel aynı gerilim )

( Formül: R_toplam = R₁+R₂ (seri) İLE 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ (paralel) )

- SERİ DEVRE ile/||/<> PARALEL DEVRE

( Seride akım aynı gerilim bölünür, paralelde gerilim aynı akım bölünür )

( Formül: Rtop=R1+R2 İLE 1/Rtop=1/R1+1/R2 )

- SERT ile/ve/değil PÜRÜZLÜ/TIRTIKLI

- SERVER BEDİ =/||/<>/< PEYAMİ SAFA

( Takma adı/mahlası. İLE )

- SOUND PRESSURE[İng.] / PRESSION SONORE[Fr.] / SCHALLDRUCK[Alm.] ile/değil/yerine/= SES BASINCI

- PHONETICS[İng.] ile/değil/yerine/= SESBİLGİSİ

- SEVİ = AŞK = LOVE[İng.] = AMOUR[Fr.] = LIEBE[Alm.] = AMOR, CARITAS[Lat.] = PHILIA, EROS, AGAPE[Yun.] = AMOR[İsp.]

- ŞEY ile AM[: Sevgi (AM-ON-RA: Kozmik sevgi güneşi.)/AMRAMAK]/PENİS(SİK/YARAK) / VAJİNA/VAJEN/VULVA/MEHBİL/FERÇ/FERC[Ar.]/KÜS[Fars.]/KAOS[Yun.]/KUKU/ÇİLİK/PITTIK/GUBBAK/MUNİ/MUNYA

( FALLUS cum ... )

- CESIUM PHOTOTUBE[İng.] / PHOTOTUBE AU CÉSIUM[Fr.] / CÄSIUMPHOTOTUBE[Alm.] ile/değil/yerine/= SEZYUM FOTOTÜPÜ

- SFENKS ile PETERBALD ile CORNISH REX

- SHARE :/yerine PAYLAŞMAK

- SHEAF ile/||/<> PRESHEAF

( Sheaf gluing axiom İLE presheaf sadece restriction. )

( Formül: Gluing property İLE restriction only )

- SHINE :/yerine PARLAMAK

- HOT CARRIER[İng.] / PORTEUR CHAUD[Fr.] ile/değil/yerine/= SICAK TAŞIYICI

- ŞİFAİ ile/ve/||/<> PRAKRİT

( [Aktarım biçimi] Ağızdan ağıza, sözlü gelenek. İLE/VE/||/<> Halk arasında, konuşmada.

[Yazılılık durumu] Yazıya sonradan geçirilir. İLE/VE/||/<> Yazılı Hintçe’nin karşısında sözlü kökenlidir.

[Toplumsal düzey] Halk, ozan, meddah, halk bilgesi. İLE/VE/||/<> Halk, köylü, sıradan konuşur.

[Üst düzey dil karşılığı] Yazılı - edebî - medrese dili [Arapça/Osmanlıca]. İLE/VE/||/<> Hintçe [kutsal ve yazılı dil].

[İşlevi] Halk kültürünü, duyguyu, doğrudan anlatımı taşır. İLE/VE/||/<> Doğal konuşma, halk edebiyatı, sade tanım. )

- ZERO POINT[İng.] / POINT ZÉRO[Fr.] / NULLPUNKT[Alm.] ile/değil/yerine/= SIFIR NOKTASI

- ZERO POTENTIAL[İng.] / POTENTIEL ZÉRO[Fr.] / NULLPOTENTIAL[Alm.] ile/değil/yerine/= SIFIR POTANSİYELİ

- SİGMA BAĞI ile/||/<>/> Pİ BAĞI

( Birinci oluşan kovalent bağ. İLE/||/<>/> İkinci ve üçüncü oluşan kovalent bağ. )

( İki atom arasında eksenel bakışıma sahip bağ. İLE İki atom arasında eksen dışı bakışıma sahip bağ. )

- SIGMA PILE[İng.] / PILE SIGMA[Fr.] ile/değil/yerine/= SİGMA PİLİ

- ŞİİR = POEM[İng.] = POÈME[Fr.] = GEDICHT[Alm.] = POEMA[İt., İsp.]

- PINCH EFFECT[İng.] / EFFET DE PINCEMENT[Fr.] / KNEIFENEFFEKT[Alm.] ile/değil/yerine/= SIKIŞMA ETKİSİ

- SIKIŞTIRMAK ile PAKETLEMEK

- SİLİKAT[Fr. < SILICATE] ile PİROKSEN[Fr. < PYROXENE]

( Silisik asidin, bazlarla birleşerek oluşturduğu tuz. [Yapı malzemesi olarak kullanılan, cam, çimento, tuğla gibi maddelerin bilişiminde bulunur.] İLE Doğal kalsiyum, magnezyum ve demir silikatlarına verilen ad. )

- ŞİLİN[İng. SHILLING] ile/||/<> PENİ[İng. PENNY]

( Avusturya para birimi. | Birleşik Tanzanya Cumhuriyeti, Kenya, Somali ve Uganda para birimi. | İngiliz lirasının yirmide biri olan para. @@ Sterlin'in yüzde biri değerindeki para birimi. )

- SİM ile/ve/değil/||/<> PUL

- SİMBİYOTİK ile/||/<> PROBİYOTİK

( Simbiyotik probiyotik ve prebiyotiğin birlikte kullanımı İLE probiyotik yalnızca canlı bakterilerdir. Simbiyotik sinerjistik etki İLE probiyotik tek başına etkidir. )

- SATH-İ TENÂZUR[Osm.] / SYMMETRY PLANE[İng.] / PLAN DE SYMÉTRIE[Fr.] / SYMMETRIEEBENE[Alm.] ile/değil/yerine/= SİMETRİ DÜZLEMİ

- SİNDİRİM'DE:
TÜKÜRÜK BEZİ ile/ve/<> İNCEBAĞIRSAK BEZİ ile/ve/<> PANKREAS ile/ve/<> KARACİĞER

- SİNGAPUR ile/ve/<> PULAV UBİN ADASI

( ... İLE/VE/<> Singapur'un Changi Havaalanı'nın bulunduğu ada.[Ağaçları, çiçekleri, çağlayanları ile dünyanın en güzel havaalanı unvanını almaktadır.] )

- SINGLE-CELL ANALYSIS ile/||/<> POPULATION ANALYSIS

( Single-cell analysis bireysel hücre seviyesinde ölçüm yaparken İLE population analysis hücre topluluğunun ortalama değerlerini verir )

( Formül: Cell heterogeneity )

- SINIFLANDIRICI ÇİFTLEŞME[İng. ASSORTATIVE MATING] ile/||/<> NEGATİF SINIFLANDIRICI ÇİFTLEŞME[İng. NEGATIVE ASSORTATIVE MATING] ile/||/<> POZİTİF SINIFLANDIRICI ÇİFTLEŞME[İng. POSITIVE ASSORTATIVE MATING]

( Bireylerin, kendileriyle benzer genleri (genotipi) ya da fiziksel özellikleri (fenotipi) taşıyan bireylerle çiftleşmeye olan eğilimleri sonucu oluşan çiftleşmedir. Eşin bazı özel nitelikleri nedeniyle eş seçimi yapılmasıdır. Sınıflandırıcı (asortatif) çiftleşme genellikle pozitif yöndedir, yani insanlar kendilerine benzer eş seçme eğilimindedirler (anadili, zeka, boy, deri rengi, müzik yeteneği, vs.). Bireyin kendinden farklı özelliklerde bir eş seçmesi, yani negatif sınıflandırıcı çiftleşme yaygın değildir. Çiftlerin paylaştığı bu karakteristik özellikler açılırsa bunlar da genetik olarak tanımlanır, dolayısıyla pozitif sınıflandırıcı çiftleşmenin genetik etkisi heterozigot genotiplerine zararına, homozigot genotiplerin artışı şeklindedir. @@ Bir çeşit rastlantısal olmayan üreme biçimi. Bu durumda bazı özellikler için benzemeyen bireyler çiftleşirken, bu özellikler için benzer olan bireyler çiftleşmez. Bu durum heterozigotlarda artış gösterir ve homozigotlarda azalma. @@ Bir çeşit rastlantısal olmayan üreme biçimi. Bu durumda bazı özellikler için benzeyen bireyler çiftleşirken, bu özellikler için benzer olmayan bireyler çiftleşmez. Bu durum homozigotlarda artışa yol açar ve heterozigotlarda azalmaya...

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- SIR:
"ÜSTÜ ÖRTÜLEN" değil PAYLAŞIL(A)MAYAN

- SIR ile/||/<> SIRALTI TEKNİĞİ ile/||/<> SLİP TEKNİĞİ ile/||/<> PERDAH TEKNİĞİ/LÜSTER ile/||/<> RENKLİ SIR TEKNİĞİ ile/||/<> KARBOTİ

( Keramikler üzerinde koruyucu, cam benzeri tabaka. İLE/||/<> Keramik boyalarının bisküvi halindeki keramikler üzerine boyanarak üstlerine sır çekilmesi, boyaların sır altında kalması ile oluşan teknik. İLE/||/<> İlk dönem Osmanlı keramiklerinde hamur kırmızıdır. İşte bu kırmızı rengi kapanak, beyaz ve düzgün bir yüzey elde etmek için keramikler astarlanır. Slip tekniğinde de esas olan bu astardır. Bu teknikte süsleme astarla yapılır. Burada astar, normaldeki halinden daha koyudur. Kırmızı hamurlu kap üzerine, istenen motiflere göre fırça ile astarla süsleme yapılır ve istenen renk, saydam sırlanır. İLE/||/<> Perdah tekniği çini ve keramik alanında bir sır üstü çalışmasıdır. Kap istenen renkte sırla sırlanıp fırınlandıktan sonra perdah adı verilen madde ile istenen örnekler yapılır ve az hararetli, dumanlı bir fırında tekrar fırınlanır. Bu fırınlamadan sonra, kap madeni bir parlaklık kazanır. İLE/||/<> Osmanlılar tarafından uygulanan bir çini tekniği. Bu teknikte boya sır altındadır. Sırın kendisi renklidir. İlk olarak, levha üzerine sınır birbirine karışmasını önleyen, kontur oluşturan bir madde ile sınırlar belirlenir. Daha sonra, istenen renkler sırasıyla boya gibi kullanılarak levha renklendirilir. En son fırın işlemiyle renkler ve yüzey tarafında içinden kaynaklanan bir mermerleşme karışması sağlanır. İLE/||/<> Keramiklerin süslenmesinde kullanılan bir teknik. Doğrudan kabın üzerine yapılan ya da ikinci hamuru yapıştırmak yoluyla bir takım kabartma figürlerin işlenmesi. )

- SİS ile/ve/||/<>/> PUS

( [Görüş uzaklığı] 1 km.den az ise. İLE/VE/||/<>/> 1 km.den çok ise. )

- ŞİŞE ile POTKAL[İt.]

( ... İLE Kaza ya da başka bir olayı karadakilere bildirmek için gemilerden denize salınan, içinde mektup olan şişe. )

- [ne yazık ki]
ŞİŞMAN/LIK ve/||/<>/> PİŞMAN/LIK

( Ağzımızı tutmazsak. VE/||/<>/> Dilimizi tutmazsak. )

- SİSTEM FELSEFESİ/FİLOZOFU ile PROBLEM(/SORUN) FELSEFESİ/FİLOZOFU

- SİSTEM ile PROGRAM

- SİTE[Fr. < Yun.] ile POLİS[Fr. < Yun.]

( Daha çok, belirli meslek bireyi için yapılmış ya da belirli amaçlarla kurulmuş konutlar topluluğu. | İlkçağda, kendi yasalarıyla yönetilen, bir ya da birkaç kentten oluşan devlet. | Kent. İLE Kent. | Kent düzenini sağlayan yetkilendirilmiş güç. )

- POMPE DE CIRCULATION[Fr.] ile/değil/yerine/= SIVI POMPASI

- SİYAH JAGUAR ile PANTER

( Güney Amerika'da yaşarlar. İLE ... )

( Hiçbir hayvan tamamen siyah değildir. [Yakından bakıldığında derilerindeki benekler hafifçe görülür] )

- SİYAH LEOPAR ile

( Afrika ve Asya'da yaşarlar. İLE Panter sözcüğü, Aslan, Kaplan, Jaguar ve Leopar'a [bu 4 kükreyebilen kediye] verilen genel addır. )

( Hiçbir hayvan tamamen siyah değildir. [Yakından bakıldığında derilerindeki benekler hafifçe görülür] )

( Panterler Ortaçağ armalarında çok renkli, uysal ve güzel kokan olarak betimlenmiştir. )

- SİYAH PUMA değil PANTER

( Panter deyince akla gelen "Siyah Puma"dır fakat böyle bir hayvan bulunmamıştır. )

- SİYÂSET ile/ve/<> POLİTİKA

- PRODUIT SCALAIRE[Fr.] / SKALARPRODUKT[Alm.] ile/değil/yerine/= SKALER ÇARPIM

- SODYUM[Fr., İng.] değil/yerine/>< POTASYUM[Fr., İng.]

( Sodyumu düşük olan gıdalar tüketilmelidir. DEĞİL/YERİNE/>< Potasyumu yüksek olan gıdalar tüketilmelidir. )

( Atom numarası 11, atom ağırlığı 22,990, yoğunluğu 0,971 olan, 97,5 °C'de eriyen, deniz ve kaya tuzlarında, doğada birleşik olarak çok yaygın bulunan, beyaz, parlak, mum gibi yumuşak bir öğe. Simgesi: Na DEĞİL/YERİNE Atom numarası 19, atom ağırlığı 39,10, yoğunluğu 0,87 olan, 62,5 °C'de eriyen, 15 °C'de mum gibi yumuşak, soğukta sert ve kırılgan, potasyum hidroksit içinde bulunan bir öğe. Simgesi: K )

- SOĞAN ile/ve/||/<> PIRASA[Yun.]

( Zambakgillerden, yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki. | Çiğdem, lale, zambak, sarımsak vb. bitkilerin toprak altındaki yumru kökü. İLE/VE/||/<> Zambakgillerden, sapından ve yapraklarından yararlanılan, çok yıllık bir kış sebzesi. )

- SOĞAN ile/ve/||/<> PORTAKAL

( Katmanları itibariyle. İLE/VE/||/<> Dilimleri itibariyle. )

- SOĞUK YEREL YELLER/RÜZGÂRLAR:
BORA ile İMBAT ile MİSTRAL ile POYRAZ ile ETEZYEN ile KRİVETZ

- SOKRATES ile/ve/||/<> PATANJALI

- SOKRATES ve/<>/> PLATON ve/<>/> ARİSTOTELES

( ... VE/<>/> Olması gerekeni bilirim/bileyim. VE/<>/> Olanı (")bilebilirim(")/bileyim. )

- SOKRATES ile/değil PLATON'UN "SOKRATES"İ

- SOLOMON ADALARI'NDA:
İNGİLİZCE ve/<> PİSİN

( ... VE/<> Yerel dil. )

- SOLUK ve/||/<> BESLENME ve/||/<> PSİKOLOJİ ve/||/<>
FİZYOLOJİ ve/||/<> EŞEYSELLİK ve/||/<> İLETİŞİM

( www.KendiniTANI.com )

- SOLVAY PROCESS, AMMONIA-SODA PROCESS[İng.] / PROCÉDÉ SOLVAY[Fr.] / SOLVAY-VERFAHREN[Alm.] ile/değil/yerine/= SOLVAY İŞLEMİ

- DENKÖBEK/SONSAL SINIFLAMA = CATEGORY[İng.] = CATEGORIE[Fr.] = KATEGORIE[Alm.] = PRAEDICAMENTUM[Lat.] = KATEGORIA[Yun.] = CATEGORÍA[İsp.]

- SONSUZ/LUK ile/ve/||/<> Pİ ile/ve/||/<> GOOGOLPLEX ile/ve/||/<> GRAHAM ile/ve/||/<> RAYO

( ∞ İLE

İLE Googol, matematikteki büyük sayılardan biridir ve 10 üzeri 100'e eşittir. Başka bir deyişle 1 googol, 1 rakamına yüz sıfır ekleyerek yazılır. Bu terim, Amerika'lı matematikçi Edward Kasner'ın yeğeni Milton Sirotta[1929–1980] tarafından 1938 yılında kullanılmaya başlanmıştır.[Milton, bu sırada dokuz yaşındaydı.] )

( Bir trilyon, oniki sıfırla yazılır. Yüz tane sıfır kullanırsak, buna, bir "gogol" denilir. Bir gogol sıfır kullanılarak yazılan sayıya, "gogolplex" denilir. Evrendeki tüm moleküllerin sayısını yazmak için 79 sıfır yetiyor. Bir milyon gün, ancak 2739 yıl oluyor. İstanbul'un fethinden bu yana, sadece 17 milyar saniye geçmiş. Yazının bulunuşundan bugüne ise ancak 189 milyar saniye geçmiş.[Bu, trilyonun ancak beşte biridir.] Bir kişinin yaşamı, ortalama 2 milyar saniyedir. )

( "Graham ve Rayo Sayısı" ile ilgili yazıyı okumak için burayı tıklayınız... )

- SORMAK = ASK[İng.] = DEMANDER[Fr.] = FRAGEN[Alm.] = DOMANDARE[İt.] = PREGUNTAR[İsp.]

- SORUN = MESELE = PROBLEM[İng., Alm.] = PROBLEME[Fr.] = PROBLEMA < PRO:ÖNE. BALLEIN:ATMAK[Yun.] = PROBLEMA[İsp.]

- SORUNLAR:
"DARBE" ile/değil/yerine PÜRÜZ

- SORUNSAL = İHTİMALİ = PROBLEMATIC[İng.] = PRBOLÉMATIQUE[Fr.] = PROBLEMATISCH[Alm.] = PROBLEMATIKOS[Yun.]

- SÖZ = PHRASE[İng.] = EXPRESSION[Fr.] = ÄUßERUNG[Alm.] = ESPRESSIONE[İt.] = EXPRESIÓN[İsp.]

- SPESİMEN/SPECIMEN[İng.] değil/yerine/= PARÇA ÖRNEK

- SPLİCİNG ile/||/<> POLYADENYLATION

( Splicing intron çıkarma işlemiyken İLE polyadenylation mRNA ucuna A kuyruk eklenmesidir )

( Formül: Alternatif splicing )

- SPOR ile/||/<> FÜZYON[İng. FUSION] ile/||/<> MİKROZOOSPOR[İng. MICROZOOSPORES] ile/||/<> MONOSPOR[İng. MONOSPORE] ile/||/<> POLEN TANELERİ[İng. POLLEN GRAINS]

( Bazı şartlarda üremeyi sağlayan ya da yeni göze yavrulayan küçük organdır. Eşeyli ya da eşeysiz olabilir. Genellikle başka bir göze ile füzyon olmadan filizlenir. Bitkilerde cinsel sporlar mayoz tarafından üretilen haploid gözelerde bulunmaktadır. Zor şartlara dayanıklı olduğu için, gelişim göstermeden, uygun şartlar oluşana kadar uzun zaman bekleyebilir. @@ Çekirdek tepkimesi olarak da bilinen Füzyon, bir ya da birden fazla hafif elementin (atom numarası küçük olan elementler) uygun ısı düzeyinde birleşerek ağır bir elementin oluşması olayına verilen addır. Füzyon gerçekleşirken çok büyük bir enerji açığa çıkar. Bu işlemle oluşturulabilecek en ağır element Demir (Fe) elementidir. @@ Küçük, hareketli bir spor. @@ Basit ya da bölünmemiş spor. @@ Tohumlu bitkilerin mikrosporlarıdır. Çiçekli bitkilerde bulunan küçük granüler erkek gözeleri vardır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )

- SPP İLE LSP İLE MİE İLE FANO ile/||/<> PLAZMONİK MODLAR

( Metal-ışık etkileşimi modları. )

( Formül: k_SPP = k₀√(εmεd/(εm+εd)) )

- SPR İLE LSPR İLE SERS ile/||/<> PLAZMONİK ETKİLER

( Metal nanoparçacıklarda ışık-madde etkileşimi. )

( Formül: λ_SPR ∝ √(εm) )

- SPREY[İng. SPRAY] değil/yerine/= PÜSKÜRTÜCÜ

( Bir püskürtücü yardımıyla çok ince damlacıklar durumunda püskürtülen sıvı. | Püskürtücü. )

- STAFF :/yerine PERSONEL

- STAR PLANET

- STEP ile/değil PAMPA

( ... İLE/DEĞİL Arjantin'de, stepten daha genç olan oluşuma verilen ad.[Pampada yetişen ve sarı renkli, çiçeklere sahip çalılıkları, yerliler, kayıklarında, sudan korunmak için kullanırmış. Bunların adı da "calafete" imiş ve Calafata kasabası, adını buradan almış.] )

- STEREOREGULAR POLYMER[İng.] / POLYMÈRE STÉRÉOSPECIFIQUES[Fr.] / REGELMÄSSIGE STEREOPOLYMERIE[Alm.] ile/değil/yerine/= STEREOREGÜLER POLİMER

- STEREOSPECIFIC POLYMERIZATION[İng.] / POLYMÉRISATION STÉRÉOSPECIFIQUES[Fr.] / STEREOSPEZIFISCHE POLYMERISATION[Alm.] ile/değil/yerine/= STEREOSPESİFİK POLİMERLEŞME

- STERLİN ile/ve/||/<>/> PENİ

( İngiliz para birimi. @@ Sterlinin yüzde biri değerindeki para birimi, "kuruş". )

- STILLE ile/||/<> NEGISHI ile/||/<> HIYAMA ile/||/<> PD-KATALİZLİ CROSS-COUPLING

( Metal organik coupling reaksiyonları. )

( Formül: R-X + R-M → R-R )

- SU EKSİKLİĞİ:
KANDA ile/ve/<> OMURLARDA ile/ve/<> KEMİKLERDE ile/ve/<>
AKCİĞERDE ile/ve/<> PANKREASTA ile/ve/<>
MİDEDE ile/ve/<> BAĞIRSAKLARDA ile/ve/<> GÖZEDE

( Yüksek tansiyona neden olur. İLE/VE/<> Bel/boyun fıtığına neden olur. İLE/VE/<> Gut/artrit gibi romatizmal hastalıklara neden olur. İLE/VE/<> Astıma neden olur. İLE/VE/<> Şeker hastalığına neden olur. İLE/VE/<> Ülsere neden olur. İLE/VE/<> Kabızlığa ve kolon kanserine yakalanma olasılığına neden olur. İLE/VE/<> Su eksikliği nedeniyle, beynimiz, hücreye oksijen göndermeyi keserse, oksijen kesilmesi sonucunda da hücre, kanserleşme sürecine girer! )

- WATER POLLUTION[İng.] / POLLUTION DES EAUX[Fr.] / WASSERVERUNREINIGUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= SU KİRLENMESİ

- PLOMB BLANC SUBLIMÉ[Fr.] / BLEIWEISS[Alm.] ile/değil/yerine/= SÜBLİMLEŞMİŞ BEYAZ KURŞUN

- SUÇ ile PAY

- SUFFOLK ile COOPWORTH ile PORSET HORN ile HAMPSHIRE

- SUGİLİT ile/||/<> PERİDOT

( Mor renkli nadir bir mineral. İLE/||/<> Zeytin yeşili renkte bir olivin türü. )

- SÜLEYMAN ve/<> SUNULLAH ve/<> FEYZULLAH ve/<> ÂLÎ ve/<> PÎRÎ ve/<> NEV'Î

( Kanûni Sultan Süleyman. VE/<> Sunullah Efendi. VE Feyzullah Efendi. VE Gelibolu'lu Âlî. VE Piri Reis. VE Yahya Efendi. )

( Sultan. VE/<> Şeyhülislâm. VE Muhaddis. VE Tarihçi. VE Denizci. VE Şair. )

( Kanûni Sultan Süleyman ve/<> sınıf arkadaşları. )

- SÜLFÜR ile PİRİT[Fr. < Yun.]

( ... İLE Pırıltılı kristallerden oluşan, doğal demir sülfürü[FeS2] ya da doğal bakır sültürü.[CuS2] )

- SÜPERKRİTİK AKİŞKAN ile/||/<> PLAZMA

( Langmuir tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1881-1957) (Ülke: ABD) (Alan: Kimya, Fizik) (Önemli katkıları: Plazma terimi, yüzey kimyası) (Nobel: 1932) )

- SÜPERKRİTİK AKIŞKAN ile PLAZMA

( Hem sıvı, hem de gaz özellikleri gösteren nesne. İLE Yüksek enerjili iyonize gaz. )

- SÜREÇ ile PROSEDÜR

- VETÎRE[Osm.] / PROCESS[İng.] / PROCESSUS[Fr.] / PROZESS[Alm.] ile/değil/yerine/= SÜREÇ

- SÜREÇ = VETİRE = PROCESS[İng.] = PROCESSUS[Fr.] = PROZESS[Alm.] = PROCESSUS[Lat.] = PROCESO[İsp.]

- SÜREKLİ:
"TOPLARSAK" ile/değil/yerine/>< PAYLAŞIRSAK

( Hiçkimseye yetmez. İLE/DEĞİL/YERİNE/>< Herkese yeter. )

- SÛRET değil/yerine/= PAY

- FRICTION LOSS[İng.] / PERTE PAR FROTTEMENT[Fr.] / REIBUNGSVERLUST[Alm.] ile/değil/yerine/= SÜRTÜNME KAYBI

- SÜS BİTKİLERİ = ZÎNET NEBÂTÂTI = PLANTES DE PARADE, PLANTES ORNEMENTALES

- SUSABİLMEK/SÜKÛT ve/||/<> PERHİZ/REJİM ve/||/<> NEŞE ve/||/<> COŞKU

- SÜTUN[Fars.] ile/değil PARAÇOL/PARAŞOL[İt. < Yun.]

( ... İLE/DEĞİL Gemi çatmasında, eğri parça. | Cumba vb. altına destek olarak konulan eğri ağaç. )

- SÜZÜLEN GÜNEŞ LEKESİ ile/ve PATLAYAN GÜNEŞ LEKESİ

- SÜZÜLMEK ile PLANÖR

- FILTRATE[İng.] / PRODUIT FILTRÉ[Fr.] / FILTER PAPIER[Alm.] ile/değil/yerine/= SÜZÜNTÜ

- SYMBIOZ ile/||/<> PARAZİTİZM

( Simbiyozda karşılıklı yarar, parazitizmde tek taraflı yarar vardır )

( De Bary tarafından 1879 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: biyoloji) )

- TABAK ile BULAŞIK MAKİNESİ ile UYUMSUZ ile UYUMSUZ ile AHENKSİZLEŞMEK ile UYUMSUZLUK ile BULAŞIKLAR ile PATLICAN YEMEKLERİ

- PLATE HEIGHT[İng.] ile/değil/yerine/= TABAKA YÜKSEKLİĞİ

- TABELA[İt. < TABELLA] ile URANLIK/PANKART[Fr. < PANCARTE]

( Üzerinde tanıtıcı, belirtici bir yazı, açıklama, işaret ya da resim bulunan, tahta ya da sac parçası, levha. | Hastahane, yatılı okul, askerî birlik gibi toplu yemek verilen yerlerde, günlük yemek için çıkarılan erzakın türünü, miktarını gösteren çizelge. | Hastahanelerde, her hastanın, gündelik yemek ve ilâcının yazıldığı kâğıt. İLE Toplantı ve gösterilerde taşınan, üzerinde benimsenen amacın birkaç sözle gösterildiği karton ya da bezden levha. )

- TAÇ YAPRAKLAR, PETALLER = EVRÂK-I TÜVEYCÎYE = PÉTALES

- TAHİN ile/ve/<> PEKMEZ

- TAHSİS ETMEK ile TAHSİS EDİLMİŞ ile TAHSİS ETME ile PAYLAŞTIRMA

- TAHTA ile PADAVRA[Yun.]

( ... İLE Köknar ve ladin ağaçlarından elde edilen, çatı örtüsü olarak kullanılan ince tahta. )

- TAHTA ile PLANÇETA

( ... İLE Ölçme tahtası. )

- TAKI ile PANDANTİF[Fr.]

( ... İLE İnce bir zincirle boyna takılan değerli takı. )

- TAKIRTI ile PATIRTI

( Bir şeyin çıkardığı, kuru ve sert ses. İLE Pat pat çıkan sesin adı. | Herhangi bir biçimde ya da ayakları yere kuvvetle basarak yürüme sonucu çıkan gürültü. | Gürültülü çatışma, arbede. )

- TAKLA/K ile/ve/||/<> PERENDE[Fars.]

( Elleri yere koyduktan sonra ayakları kaldırıp gövdeyi üstten aşırtarak öne ya da arkaya yapılan dönme hareketi. | Otomobil, kamyon vb. devrilip yuvarlanma. | Uçak, güvercin vb.nin uzunlamasına ya da yanlamasına dönme hareketi. İLE/VE/||/<> Havada çark gibi dönerek atılan takla. )

- TAKVİYE (ETMEK) değil/yerine/= PEKİŞTİRİ/SAĞLAMLAŞTIRMA/GÜÇLENDİRME/DESTEKLEME/BERKİTME

- TAM ALGI = İDRAK-İ DAKİK = APPERCEPTION[İng., Fr., Alm.] = PERCIPERE[Lat.]

- TAM BİR PİSTİL/UZV-İ TE'NÎS-İ TAM = PISTIL COMPLET

- TAM DOĞRU DEĞİL değil PEK DOĞRU DEĞİL

- TAMAM değil/yerine/= PEKİ/OLUR

- TAMARİN ile PAMUK BAŞLI TAMARİN

( ... İLE Kuzey Kolombiya’nın ormanlarında yaşarlar. )

(

)

- BUFFER RANGE[İng.] / PUFFER ZONE[Alm.] ile/değil/yerine/= TAMPON ARALIĞI

- BUFFER SOLUTION[İng.] / SOLUTION TAMPON[Fr.] / PUFFERLÖSUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= TAMPON ÇÖZELTİ

- BUFFER CAPACITY[İng.] / CAPACITÉ DE TAMPON[Fr.] / PUFFER KAPAZITÄT[Alm.] ile/değil/yerine/= TAMPON KAPASİTESİ

- BUFFER[İng.] / TAMPON[Fr.] / PUFFER[Alm.] ile/değil/yerine/= TAMPON

- PARTICLE GROWTH[İng.] ile/değil/yerine/= TANECİĞİ BÜYÜMESİ

- PARTICLE SIZE AND SAMPLING[İng.] ile/değil/yerine/= TANECİĞİN BOYUTU VE NUMUNE ALMA

- TANIT = İSPAT = PROOF[İng.] = PREUVE[Fr.] = BEWEIS[Alm.] = PROBARE[Lat.] = PRUEBA[İsp.]

- TAPİ ile/ve PATA

- TART[Fr. < TARTE] ile/||/<> TARTÖLET ile/||/<> TURTA[İt. < TORTE] ile/||/<> PAY[İng. < PIE] ile/||/<> KİŞ[< QUICHE] ile/||/<> GALETTE

( Tatlı ya da tuzlu olabilir. [Modern tartlar, genellikle meyve tabanlıdır, bazen de koyu krema ile olabilir.] İLE/||/<> Üzeri açık ve içinde dolgu kreması olan tartın küçük çeşididir. Genellikle tek kişilik minik kalıplarda pişirilir. İLE/||/<> Altı hamur, arası dolgu[meyve/sebze] üzeri ise hamurla kapatılarak yapılan ve genellikle tuzlu olabilen bir hamur çeşididir. İLE/||/<> Altı hamur, arası meyve dolgulu, üzeri rende hamur ya da kafes biçiminde hamur parçalarıyla kapatılan bir pasta çeşididir. İLE/||/<> Tart gibi altı hamur üzeri ise tamamen tuzlu olarak hazırlanan sebze dolgulu bir hamur çeşididir. İLE/||/<> Tarta benzeyen bir tatlı türüdür.[Hamurundaki farklar nedeniyle tart ile birbirinden ayrılmaktadır. Galetta hamuru, pizza hamuru gibi açılır ve tart kalıbı yerine bir yuvarlak fırın kabının içine, dışarı taşacak biçimde fırın kağıdı serilip üzerine açılan hamur yerleştirilir. İçine meyveleri dizildikten sonra hamurun fazla kalan kenarları meyvelerin üzerine doğru kapatılır.] )

- TAŞ ile/değil PAMUKTAŞ

( ... İLE/DEĞİL Bazı kaynak sularının dibinde biriken, kalkerli ya da silisli tortu. )

- STONE[İng.] / PIERRE[Fr.] ile/değil/yerine/= TAŞ

- TRANSPORT PHENOMENA[İng.] / PHENOMÈNE DE TRANSPORT[Fr.] / TRANSPORTATION PHÄNOMEN[Alm.] ile/değil/yerine/= TAŞIMA OLAYLARI

- HÂMİL[Osm.] / CARRIER[İng.] / PORTEUR, PORTEUSE[Fr.] / TRÄGER[Alm.] ile/değil/yerine/= TAŞIYICI

- TAVŞAN ile PİKA

- TAVUSKUŞU ile/değil PERESTÂN[Fars.]

( ... İLE/DEĞİL Tavuskuşu-Albino

)

( ... İLE/DEĞİL Tavuskuşu gibi güzel tüylü bir kuş. )

( TAVUSKUŞU YAVRUSU

)

- TEDBİR ile PARANOYA

( Tedbirli ve mütevazı olun, şansı yakalarsınız. )

( Sonuca yönelik düşünme. İLE Sonuca yönelik olmayan düşünme. )

( ASPHALEIA ile/ve ... )

( Bir olay ya da kişinin bir durumu/sorunu ile sınırlı/özel kalabilen. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/>
Sürekli ve her koşulda, herhangi bir özel durumla sınırlı kalmayacak sürekli/kalıcı olan. )

( Seninle. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/> Senden sonra da! )

( Ne olduğu. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/> Ne/nasıl[ne/yin asıl] olması gerektiği. )

( Çözümsüzlük hiçbir zaman çözüm değildir/olamaz! [kabul edilemez/edilmemeli, gözardı edilemez/edilmemeli, boş verilemez/verilmemeli, ertelenemez/ertelenmemeli!] )

- PERTURBATION THEORY[İng.] / THÉORIE DES PERTURBATIONS[Fr.] ile/değil/yerine/= TEDİRGENME KURAMI

- ODD PARITY[İng.] / PARITÉ IMPAIRE[Fr.] / UNGERADE PARITÄT[Alm.] ile/değil/yerine/= TEK PARİTE

- TEKERLEK ile/ve/<> POYRA

( ... İLE/VE/<> Tekerleğin ortasında, parmakların sokulduğu, çevresi delikli ağırşak. )

- TEKÎD[< EKD | çoğ. TE'KÎDÂT] değil/yerine/= PEKİTME

( Sağlamlaştırma, güçlendirmek, güç vermek. | Üsteleme, bir iş için önceden yazılan bir yazıyı tekrarlama. | Pekiştirme. )

- TEKNE ile PİNAS

( ... İLE Mali'de, Nijer ve Bani ırmaklarının kesişim noktasında bulunan Mopti'de kullanılan bir tekne. )

- TEKRAR ile/ve PEKİŞTİRME

- TELÂFİ ile/ve/||/<> PANZEHİR

- TEMEL KABULLER/AKSİYOMLAR:
VAR OLUŞ ile/ve/||/<> BAĞIMSIZLIK ile/ve/||/<> DEĞİŞMEZLİK/BENZERLİK ile/ve/||/<> BİLİNEBİLİRLİK ile/ve/||/<> SÜREKLİLİK ile/ve/||/<> PAYLAŞILABİLİRLİK/ANLATILABİLİRLİK

- CÜZ-İ LÂYETECEZZÂ[Osm.] / ELEMENTARY PARTICLE[İng.] / PARTICULE ÉLÉMENTAIRE[Fr.] / GRUNDLEGENDER PARTIKEL[Alm.] ile/değil/yerine/= TEMEL PARÇACIK/TANECİK

- TEMİZ/LİK ile/ve/<> PARLAK/LIK

- TENCERE ile/ve/||/<> PENCERE

( Eli olmamak. İLE/VE/||/<> Gözü olmamak. )

- TEOLOJİ ile/ve/||/<>/> METAFİZİK ile/ve/||/<>/> POZİTİVİZM

- PEAK VOLTAGE[İng.] / TENSION DE CRÊTE[Fr.] ile/değil/yerine/= TEPE GERİLİMİ

- TEPKİ GÖSTERMEK ile/ve POSTA KOYMAK

- REACTIVE POWER[İng.] / PUISSANCE RÉACTIVE[Fr.] ile/değil/yerine/= TEPKİN GÜÇ

Var(Var olan/Var oluş)

Bilgi(bilim)[< İlgi]

"Sihirli" ve "Sigorta" Sözcük

Dörtlü

İnsan

Toplum

Psikoloji(6D)

Kişisel Yönetim/Gelişim

Mekânlar

Yapmayabileceklerimiz

Dil

Dil (bilgisi)

Yazaç(Harf/Hece) / Sayı

Sözlükler

Eseme(Mantık)

Matematik

Safsatalar/Zırvalar

Tüze

Felsefe

Bilim

Sanat

Konulara göre

Değişkenlere göre

Bağlaçlara göre

Yaklaşıma/Yönteme göre

Dillere göre

İlgiye göre

Seviyeye/Uzmanlığa göre

Yaşa/Döneme göre

Odaklanmaya/Merceğe göre

Önceliklere göre

Ölçüye göre

Zemin ve Zamana göre

Doğu

Uzakdoğu

Batı...

Öncelikliler...

FaRkLaR.net

P... yazacı ile başlayan sözcükler