Kimya'daki FaRkLaR
KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
(SÜREKLİ AYIRDINDA OLUNMASI GEREKENLER!!!)
itibarı ile 10.887 başlık/FaRk ile birlikte,
10.887 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
(7/45)
- BORON CARBIDE[İng.] / CARBURE DE BOR[Fr.] / BOR KARBID[Alm.] ile/değil/yerine/= BOR KARBÜR
- BORON CHLORIDE[İng.] / BOR CHLORIDE[Alm.] ile/değil/yerine/= BOR KLORÜR
- BORON MINERALS[İng.] ile/değil/yerine/= BOR MİNERALLERİ
- BOR ile BOR
( İşlenmemiş, ekilmemiş toprak. İLE Atom numarası 5, atom ağırlığı 10.81, ergime sıcaklığı 2300°C, kaynama sıcaklığı 2550°C, yoğunluğu 2.34 g/cm³, kütle numarası 9-12 arasında izotopları olan, ancak doğada %19.7 oranında bulunan 10 kütle numaralı kararlı izotopu B¹0, (n, a) tepkimesiyle yayınladığı 2MeV enerjili alfaların sayımı yoluyla ısıl nötronların ölçümünde, %80.3 oranında bulunan 11 kütle numaralı kararlı izotopu B¹1, Am²41 ile birleştirilerek (a, n) tepkimesiyle nötron çoğaltıcı kaynak olarak ve ısıl (0.0253eV enerjili ya da 2200 m/s hızlı) nötronlar için soğurma etki kesiti yüksek [759b], saçılma etki kesiti küçük [3.6b] olduğundan, reaktör denetim çubuklarında kullanılan, karbona benzeyen, doğada çoğunlukla borat biçiminde bulunan, önemli cevherleri boraks, kernit ve kolematit olarak bilinen ve 90°C'de sülfirik asitle tepkimeye girdiğinde, borik asidin elde edildiği bir ametal öğe. [simgesi B] )
( ... İLE TMMOB Bor Raporu )
( BORON vs. BORON )
- BOR ile BORAKS
( Atom numarası 5, atom kütlesi 10,81 g olan, kristal biçimi çok sert, renksiz, dörtgen kristal yapıda, asit ve bazlarda çözünmeyen, metalik biçimi endüstride katalizör olarak, metalürjide, sertlik vermek üzere kullanılan, nötronları soğurduğu için atom reaktörlerinde kullanılan alüminyum grubu metali. [simgesi B] İLE Formülü, Na2B4O7, 10H20 olan, eritken, mikrop öldürücü ve temizleyici, cam, emaye, çömlekçilik, roket yakıtları ve böcek öldürücü yapımında kullanılan, Kalifornia ve Anadolu'da bol miktarda bulunan, doğal sodyum tetraborat. )
( BORON vs. BORAX )
( BORE avec BORAX )
( BOR mit BORAX )
- BOR ile/ve/<> BORİK
( ... İLE/VE/<> Bordan türeyen bir asit ve anhidrite verilen ad. )
- BORON[İng.] / BORE[Fr.] / BOR[Alm.] ile/değil/yerine/= BOR
- BORAK ile BORAKS[< Fr.]
( İşlenmemiş, ekilmemiş toprak. İLE Yoğunlaşmış bir borik asitten türeyen sodyum tuzu. )
- BORAX[İng.] / BORAX[Fr.] / BORAX[Alm.] ile/değil/yerine/= BORAKS
- BORAT ile KOLEMANİT
( Bor asidi ile bir oksidin birleşmesinden oluşan tuz. İLE Hidratlı doğal kalsiyum borat. )
- BOREL-CANTELLİ ile/||/<> FATOU THEOREM
( B-C olasılık limiti, Fatou radial limit. )
( Formül: Probability limit İLE radial limit )
- ASİT BORİK[Osm.] / BORIC ACID[İng.] / ACID BORIQUE[Fr.] / BORSÄURE[Alm.] ile/değil/yerine/= BORİK ASİT
- BORN-OPPENHEİMER İLE FRANCK-CONDON İLE JAHN-TELLER ile/||/<> MOLEKÜLER PRENSİPLERİ
( Temel kimyasal fizik prensipleri. )
( Formül: Ψtotal = Ψelec × Ψnuc )
- BORNYLACETATE[İng.] / ACETATE DE BORNYLE[Fr.] / BORNYLACETAT[Alm.] ile/değil/yerine/= BORNİLASETAT
- BORU ile/ve/değil/yerine/||/<> HORTUM
- BOŞ/LUK ile/ve/||/<> BELİRSİZ/LİK
- DISCHARGE[İng.] / DÉCHARGE, PUNGE[Fr.] / ABLASS, ENTLADUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BOŞALMA/BOŞALIM
- BOSE-EINSTEIN YOĞUNLAŞMASI ile/ve/||/<>/> SIVI ile/ve/||/<>/> KATI ile/ve/||/<>/> GAZ ile/ve/||/<>/> PLAZMA
( SU: Parçacıklardan daha da yüksek miktarda enerji çıkardığımızda, olanaklı minimum enerji seviyesi.[Tüm parçacıkların hepsi bir bütün gibi, tamamen aynı yöne doğru "büyük bir dalga" halinde hareket eder.][Mutlak sıfır derecesine çok çok yakın derecelerde soğutulan atom topluluğudur.[mutlak sıfır = 0 Kelvin ya da −273,15°C'dir]. Mutlak sıfır civarında, parçacıklar, aynı enerji seviyesine düşerek kümeleşmeye başlarlar. Kafasına buyruk ve bireysel hareket eden parçacıklar yoktur; hepsi "aynı" kimliğe bürünmüşlerdir ve bir küme durumunda "tek bir atommuşçasına" hareket etmeye başlar.] İLE/VE/||/<>/> ... İLE/VE/||/<>/> 0 derecede.[Buz] İLE/VE/||/<>/> 100 derecede.[Buhar] İLE/VE/||/<>/> Nesnenin aşırı ısınması sonucu, iyonların ve elektronların serbestçe dolaşabildiği durum. )
( )
( )
( )
(
)
- BOSE İLE FERMİ İLE ANYON ile/||/<> KUANTUM İSTATİSTİK PARÇACIKLAR
( Farklı spin istatistiğine uyan parçacıklar. )
( Formül: ψ(1 ile2) = ±ψ(2 ile1) )
- BOSE-EİNSTEİN CONDENSATE ile/||/<> FERMİ DEGENERATE GAS
( Bose-Einstein condensate bosonların tek kuantum durumuna yoğunlaşmasıyken İLE Fermi degenerate gas fermiyonların Pauli dışlama ile dolu durumlarıdır )
( Formül: Critical temperature )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- BOSE-EİNSTEİN İLE FERMİ-DİRAC İLE MAXWELL-BOLTZMANN ile/||/<> İSTATİSTİK DAĞILIMLAR
( Parçacıkların enerji seviyelerine dağılımı. )
( Formül: n = 1/(e^((E-μ)/kT) ± 1) )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- BOSE-EİNSTEİN YOĞUŞMASI ile/||/<> FERMİ DENİZİ
( BEC bozonlar taban durumda, Fermi denizi fermiyonlar dolu durumlar. )
( Formül: T < T_c makro kuantum )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1894-1974) (Ülke: Hindistan) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Bose-Einstein istatistiği, bozon) )
- BOŞLUK ile/ve/<> KÜTLE
- BOŞLUK ile/ve/||/<> SU
- BOTOKS ile DOLGU
( "Clostridium botulinum" adlı bakteriden elde edilen kimyasaldır. İLE Hiyalüronik asitten oluşan bir jel. )
- BOTTOM-UP İLE TOP-DOWN İLE SELF-ASSEMBLY ile/||/<> NANO SENTEZ
( Nanomalzeme üretim stratejileri. )
( Formül: d = 2-100 nm )
- BOUNDING PULSE[İng.] değil/yerine/= SIÇRAYICI NABIZ
( Nabız atım hacminin ve ejeksiyon hızının birlikte artması ile ortaya çıkan nabız tipidir. Nabız dalgasında, inen ve çıkan kollar dikleşmiş ve tepe noktası sivrileşmiştir.Kronik aort yetersizliğinde diastolde sol ventriküle geri dönen kan nedeniyle artan sol ventrikül atım hacmi nabız amplitüdünü artırır.
[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )
- PAINT THINNER[İng.] / FARBENSKALA ANALYSE[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYA İNCELTİCİSİ
- PAINT OIL[İng.] / FARBEN MÜHLE[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYA YAĞI
- BOYA ile/>< ASETON[Fr. < ACÉTONE] ile/><
( ... İLE/>< Birçok organik nesneyi eritmekte kullanılan uçucu, kolayca alev alır, eter kokusunda bir sıvı. )
- BOYA BADANA[Fr. < BADIGEONNE]
( Renk vermek, dış etkilerden korumak için eşyanın üzerine sürülen ya da içine katılan madenî, bitkisel ya da sentetik nesne. | Resim yapmak için kullanılan kuru, sulu ya da yağlı boya. | Bir şeyin boyandıktan sonra aldığı renk. | Yazı yazmak için kullanılan mürekkep. | Allık, ruj, rimel vb. makyaj malzemeleri. | Aldatıcı görünüş. @@ Duvarlara vurulan kireç ya da aşı boya şerbeti. )
- BOYA ile/değil/yerine KINA[Ar. < HİNNÂ]
( ... İLE Kına ağacının kurutulmuş yapraklarından elde edilen, saç ve elleri boyamakta kullanılan toz. )
- BOYA ile KOK BOYASI/KIRMIZISI/ALİZARİN[Fr. < ALIZARINE]
( ... İLE Kökboyasının köklerinden elde edilen kırmızımsı sarı bir boya, kök kırmızısı. )
- PAINT[İng.] / PEINTURE[Fr.] / FÄLLEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYA
- BOYA ile SUBOYASI
( ... İLE Su ile eriyebilen ağaç boyası. )
- BOYA ile TOPRAK BOYA
( Renk vermek, dış etkilerden korumak için eşyanın üzerine sürülen ya da içine katılan renkli nesne. | Resim yapmak için kullanılan kuru, sulu ya da yağlı boya. | Aldatıcı görünüş. | Yazmak için kullanılan mürekkep. İLE İçinde demir oksidi bulunan renk, kiremit kırmızısı. | Minerallerden elde edilen boyar nesne. )
- DYE[İng.] / ACOLORANT[Fr.] / FARBIGER MATERIAL[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYAR NESNE
- DYESTUFFS[İng.] / COLORANTS[Fr.] / FARBSTOFF[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYAR NESNELER
- LAW OF BOYLE-MARIOTTE[İng.] / LOI DE BOYLE-MARIOTTE[Fr.] / BOYLE-MARIOTTESCHES GESETZ[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYLE-MARİOTTE YASASI
- BOYLE TEMPERATURE[İng.] / TEMPÉRATURE DE BOYLE[Fr.] / BOYLESCHE TEMPERATUR[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYLE SICAKLIĞI
- LOI DE BOYLE[Fr.] / BOYLESCHES GESETZ[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYLE YASASI/KANUNU
- BOYLE'S LAW[İng.] ile/değil/yerine/= BOYLE YASASI
- HOFF AND HORN MEAL[İng.] ile/değil/yerine/= BOYNUZ UNU
- HORN[İng.] / HORN[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYNUZ
- MEVC-İ TÛLÂNÎ[Osm.] / LONGITUDINAL WAVE[İng.] / ONDE LONGITUDINALE[Fr.] / LÄNGSWELLE[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYUNA DALGA
- LONGITUDINAL WAVES[İng.] ile/değil/yerine/= BOYUNA DALGALAR
- BOYUNA İLE ENİNE İLE YÜZEY ile/||/<> DALGA YÖNLERİ
( Parçacık salınımının dalga yayılımına göre yönü. )
( Formül: v = √(T/μ) (tel) )
- BUUT[Osm.] / DIMENSION[İng.] / DIMENSION[Alm.] ile/değil/yerine/= BOYUT
- BOYUT ile/ve/değil/yerine/||/<>/< DEĞİŞKEN
( vs./and/||/<>/but/< VARIABLE
VARIABLE instead of DIMENSION )
- BOZON ile/||/<> FERMİYON
( Bozonlar kuvvet taşıyıcı İLE fermiyonlar madde parçacıklarıdır )
( Formül: spin tam sayı İLE spin yarım sayı )
- BOZON/LAR ile/ve/||/<> FERMİYON/LAR
( Tam spinli. İLE/VE/||/<> Yarım spinli. )
( İşlenebilir, içine girilebilir/nüfûz edilebilir. İLE/VE/||/<> İşlenemez, içine girilemez/nüfûz edilemez. )
( Birleşerek. İLE/VE/||/<> Dışlayıcı. )
( Glüyon.[kuvvet/alan] İLE/VE/||/<> Elektron. )
( Sürekli nicelik. İLE/VE/||/<> Süreksiz nicelik. )
( Özdeşmiş gibi davranma. İLE/VE/||/<> Özdeş değilmiş gibi davranma. )
( Korunum ilkelerinin yazım olanaksızlığı. İLE/VE/||/<> Korunum ilkelerinin yazım olanaklılığı. )
( Güç taşıyıcı parçacıklar [fotonlar]. İLE/VE/||/<> Nesneyi oluşturan parçacıklar. [elektronlar, protonlar] )
- BOZUCU SEÇİLİM ile/||/<> DENGELEYİCİ SEÇİLİM
( Bozucu aşırı değerler, dengeleyici çeşitlilik koruma. )
( Formül: Extreme İLE maintain )
- BOZULMA/TAGAYYÜR[Ar. < GAYR] ile/ve/değil ÇÜRÜME
- BOZULMA ile/ve/||/<>/> ÇÜRÜME ile/ve/||/<>/> ÇÖZÜLME ile/ve/||/<>/> PARÇALANMA ile/ve/||/<>/> DAĞILMA
- BOZULMA" ile/ve/değil/> GELİŞİM ile/ve/değil/> DEĞİŞİM
- BOZULMA ile/ve/||/<> YIKILMA
- TAHALLÜL (ETMEK)[Osm.] / DECOMPOSITION[İng.] / DÉCOMPOSITION[Fr.] / ZERSETZUNG, SPALTUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BOZUNMA/K
- BREAKING DOWN TEMPERATURE[İng.] / TEMPÉRATURE DE DÉCOMPOSITION[Fr.] / ABBAUTEMPERATUR[Alm.] ile/değil/yerine/= BOZUNMA SICAKLIĞI
- BOZUNMA ile/||/<> FİSYON (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Bozunma kendiliğinden, fisyon zorlanmış parçalanmadır )
( Formül: Doğal İLE yapay )
- SICH ZERSETZEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BOZUNMAK
- BRA-KET NOTASYONU ile/||/<> MATRİS NOTASYONU
( Bra-ket Dirac notasyonu ⟨ψ|φ⟩, matris notasyonu ψ†φ. )
( Formül: ⟨ψ|Â|φ⟩ İLE ψ†Aφ )
( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- BRAGG DIFFRACTION[İng.] / DIFFRACTION DE BRAGG[Fr.] / BRAGGSCHE BEUGUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BRAGG KIRINIMI
- BRAGG KLEEMAN KURALI/YASASI ile BRAGG PIERCE YASASI
( bkz. 36819 İLE Bir öğenin X ışınları için atomik soğurma katsayısı, öğenin atom numarası ve X ışınlarının dalga boyuna bağlıdır. )
- BRAGG (KLEEMAN):
KURALI ile/ve/||/<> YASASI/DENKLEMİ ile/ve/||/<> KIRINIMI/YANSIMASI
( Bir öğenin alfa tanecikleri için durdurma gücünün atom ağırlığının kareköküyle ters orantılı olduğunu ifade eden deneysel kural. İLE/VE/||/<> Bir kristal düzlemine çarptığında, farklı düzlemlerden yansıyan, yüksek şiddetli paralel X ışınları demetleri arasındaki yapısal girişim, yol uzunluğundaki fark dalga boyunun tam katlarına eşit olduğu zaman 2d.sin0 = n.λ [Bragg denklemi] ile oluşur. Burada, d; kristal düzlemleri arasındaki mesafe, 0, ışın demetinin gelme ve yansıma açısı [Bragg açısı], λ, X ışınlarının dalga boyu ve n; bir tam sayıdır. Bu, Bravais Yasası olarak da bilir.
[Ek: Bragg, ilk çalışmayı X ışınlarıyla yaptığından dolayı, tanımda sadece X ışınlarından bahsedilmesine karşın, tüm elektromanyetik ışın, yüklü tanecikler ve nötronlarla da aynı desenler oluşmaktadır.] İLE/VE/||/<> Bir kristal atomlarından tüm elektromanyetik ışınlar, yüklü tanecikler ve nötronların sadece Bragg açısında yapısal girişim oluşturduğu saçılma ya da kırınım. )
- BRAGG ile/||/<> SPEKTROMETRE
( X-ışını spektrometresi geliştirilmesi )
( William Henry Bragg tarafından 1913 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1862-1942) (Ülke: İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: X-ışını kristalografisi, Bragg yasası, kristal yapı analizi) (Nobel: 1915) )
- BRAGG ile/||/<> YASASI
( nλ = 2d sinθ formülü, X-ışını kırınımı için temel yasa )
( William Lawrence Bragg tarafından 1912 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1890-1971) (Ülke: Avustralya/İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Bragg yasası, X-ışını kırınımı ile kristal yapı belirleme. En genç Nobel Fizik ödülü sahibi (25 yaş)) (Nobel: 1915) )
- BRAİN İLE GUT İLE LİVER İLE KİDNEY ile/||/<> ORGANOİD MODELLERİ
( Lab ortamında mini organlar. )
( Formül: 3D kültür İLE 2-3 mm )
- BRAIN IN A VAT ARGUMENT[İng.] değil/yerine/= FIÇIDAKİ BEYİN ARGÜMANI
( Şüpheciliğin çağdaş bir versiyonudur. Bu argüman, epistemik gerekçelendirmenin zihne içkin süreç ve unsurlar ile mümkün olduğunu iddia eden İçselcilere ve Temelci/Kartezyen epistemologlara yönelik çağdaş bir eleştiri niteliğindedir. Birçok İçselci için doğru inançların gerekçelendirilmesi, kişinin bu gerekçelendirme sürecinin farkında olması ve inançların kişiye erişilebilir olması ile mümkündür. BIV Argümanı tam bu noktada bir soru sorar; peki ama kişi sahip olduğu inançlardan bizzat kendisinden nasıl emin olabilir? Ya bir Matrix karakteriysek? Veya bir bilgisayar oyunundaysak? BIV argümanı, Fatih S. M. Öztürk’ün ifadesiyle Descartes’ın rüya ve kötü yaratık argümanının günümüzdeki bir uzantısı olup özellikle “olgu durumları hakkındaki önermeleri bilemeyiz” sonucunu temellendirmeye çalışan radikal bir şüpheci dedüksiyondur. Sizin beyniniz, oldukça güçlü ve gelişmiş bir nöron teknolojisi ve bilgisayar sistemi sayesinden kafatasınızdan alınarak özel bir kavanoz içerisine yerleştirilmiştir. Böylece artık deneyimleri bir bilgisayar sistemine bağlı ve gerçek dünyayla veri-duyum-algı ilişkisine giremeyen kavanozdaki bir beyinden ibaretsiniz. Artık “Ayaklarımın üzerinde yürüyorum.” gibi bir ifade kurmanız anlamsız olacaktır çünkü artık bir BIV’siniz (kavanozdaki beyinsiniz) ve gerçek dünyaya dair önermesel bilgileriniz bilgisayar sistemi sayesinde sizde yaratılan “şeyler”dir. Aynı anda hem gerçek dünyaya dair önermesel bilgi sahibi olmak hem de BIV olmak mümkün değilmiş gibi görünüyor. Eğer dış dünya gerçekse kavanozdaki beyin değilizdir, eğer kavanozdaki beyin isek dış dünya gerçek değildir. O halde bir İçselci ya da Temelci kavanozdaki bir beyin olmadığımızı yalnızca zihne (beyne?) içkin süreçlerle açıklamaya cesaret edebilir mi? Belki de kavanozdaki bir beyinsek gerçekten de şu an olduğu gibi sorular sormamız yönünde bir bilgisayar komutu almışızdır ve bunun farkında değilizdir. BIV Argümanı’nı kullanın kimi Dışsalcılar bu noktada devreye girer ve dışsal ile çevresel olan şeylere de başvurmadan demin sorduğumuz soruları cevaplayamayacağımızı iddia ederler. Daha ayrıntılı bilgi için şu yazımızı okuyabilirsiniz.
[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )
- BRANCH CUT ile/||/<> BRANCH POİNT
( Branch cut kesim çizgisi İLE branch point dallanma noktası. )
( Formül: Cut line İLE branching point )
- BRAUNITE[Fr.] / BRAUNMIT[Alm.] ile/değil/yerine/= BRANNİT
- BRASSIDIC ACID[İng.] / ACIDE BRASSIDIQUE[Fr.] / BRASSIDIN SÄURE[Alm.] ile/değil/yerine/= BRASİDİK ASİT
- BRAUNITE[İng.] ile/değil/yerine/= BRAUNİT
- BREMEN BLUE[İng.] / BLEU DE BREME[Fr.] / BREMENBLAU[Alm.] ile/değil/yerine/= BREMEN MAVİSİ
- BREMEN MAVİSİ ile BREMEN YEŞİLİ
( Mavi bakır karbona verilen ad. İLE Bazik maddelerin bakır sülfatla etkileşmesinden ya da bakırın havalandırılmasıyla elde edilen yeşil renkli pigment. )
- BREMEN GREEN[İng.] / VERT DE BRÊME[Fr.] / BREMENGRÜN[Alm.] ile/değil/yerine/= BREMEN YEŞİLİ
- BREWSTER İLE KRİTİK İLE TAM YANSIMA ile/||/<> ÖZEL AÇILAR
( Işığın özel davranış gösterdiği açılar. )
( Formül: tan θB = n₂/n₁ )
- BRIQUETTE[İng.] / AGGLOMÉRÉS[Fr.] / BRIKETT[Alm.] ile/değil/yerine/= BRİKET
- BRİLLOUİN BÖLGESİ ile/||/<> FERMİ YÜZEYİ
( Brillouin k-uzayı hücre, Fermi yüzeyi dolu-boş sınırı. )
( Formül: Örgü geometri İLE enerji )
- BRINELL HARDNESS[İng.] / DURATĂ BRINELL[Fr.] / BRINELL-HÄRTE[Alm.] ile/değil/yerine/= BRİNELL SERTLİĞİ
- BRİYOFİTA ile/||/<> TRAKYOFİTA
( Briyofita karayosunu vasküler yok İLE trakyofita damarlı. )
( Formül: Non-vascular İLE vascular )
- BROMACETONE[İng.] / BROMACÉTONE[Fr.] / BROMACETON[Alm.] ile/değil/yerine/= BROM ASETON
- BROMOBENZENE[İng.] / BROMOBENZENE[Fr.] / BROM BENZON[Alm.] ile/değil/yerine/= BROM BENZEN
- BROMINE[İng.] / BROME[Fr.] / BROM[Alm.] ile/değil/yerine/= BROM
- BROMOPHENOL BLUE[İng.] / BLUE DE BROMOPHÉNOL[Fr.] / BROMPHENOL BLAU[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMFENOL MAVİSİ
- BROMFENOL MAVİSİ ile BROMOTİMOL MAVİSİ
( Formülü, C19H10Br4O5S, asidik biçimi sarı, bazik biçimi ise mavi olan, pH 3,0-4,6 aralığında kullanılan, suda çözünen, sarı renkli ve katı bir pH belirteci. İLE Formülü, C27H28Br2OS, mol kütlesi 624 g olan, kahverenkli kristal yapıda, pH 6,0-7,6 aralığında kullanılan, asit biçiminin rengi sarı, bazik biçimi ise mavi renkli olan bir pH belirteci. )
- BROMIC ACID[İng.] / ACID BROMIQUE[Fr.] / BROMSÄURE[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMİK ASİT
- BROMKRESOLPURPUR[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMKREZEL MORU
- BROMOCRESOL PURPLE[İng.] / POURPRE DE BROMOCRÉSOL[Fr.] ile/değil/yerine/= BROMKREZOL MORU
- BROMINATION[İng.] / BROMURATION[Fr.] / PROMIERUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMLAMA
- BROMINE WATER[İng.] / EAU DE BROME[Fr.] / BROMWASSER[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMLU SU
- BROMOTHYMOL BLUE[İng.] / BROMTHYMOL BLAU[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMTİMOL MAVİSİ
- BLUE DE BROMOTHYMOL[Fr.] ile/değil/yerine/= BROMTİNOL MAVİSİ
- BROMIDE[İng.] / BROMURE[Fr.] / BROMIDE[Alm.] ile/değil/yerine/= BROMÜR İYONU
- BRONSTED-LOWRY ACIDS AND BASES[İng.] ile/değil/yerine/= BRÖNSTED-LOWRY ASİT VE BAZLARI
- BRONZ[Fr.] değil/yerine/= TUNÇ/ÇODIN[dvnlgttrk]
( Genellikle %1-10 kalay ve %90-99 bakırdan oluşan bir alaşım. [Günümüzde, kalay içermeyen alaşımlar için de bronz adı kullanılmaktadır. Alüminyum/manganez/berilyum bronzu gibi.] )
- BRONZING LACQUER[İng.] / BRONZE LAQUE[Fr.] / BRONZE LACK[Alm.] ile/değil/yerine/= BRONZLAYAN VERNİK
- BROWNIAN MOVEMENT[İng.] / MOUVEMENT BROWNIEN[Fr.] / BROWNSCHE BEWEGUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BROWN HAREKETİ
- BROWNIAN HAREKETİ:
1926 / 1928
- BROWNİAN İLE DİFÜZYON İLE OSMOZ ile/||/<> TAŞINIM FENOMENLERİ
( Parçacık ve molekül hareketleri. )
( Formül: D = kT/6πηr )
- BROWNİAN MOTİON ile/||/<> POİSSON PROCESS
( Brownian sürekli Gaussian, Poisson sıçrama say. )
( Formül: Continuous Gaussian İLE jump counting )
( Carl Friedrich Gauss tarafından 1801 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- BURNER[İng.] / BRÜHLER, BRÜLEUR[Fr.] / BRENNER[Alm.] ile/değil/yerine/= BRÜLÖR, OCAK, HAMLAÇ
- BRUCINE[İng.] / BRUCINE[Fr.] / BRUCIN[Alm.] ile/değil/yerine/= BRUSİN
- BSL-1 İLE BSL-2 İLE BSL-3 İLE BSL-4 ile/||/<> BİYOGÜVENLİK SEVİYELERİ
( Biyolojik risk sınıflandırması. )
( Formül: Containment levels )
- BÛ[Ar.] ile BÛ[Ar.]
( Baba. İLE Koku. )
- BUFFER SUBSTANCE[İng.] değil/yerine/= TAMPON MADDE
( Canlılarda pH değerlerinin sabit kalmasında rol alan bileşiklerdir. Bu bileşikler ortamdaki hidrojen iyonu (H+) miktarı arttığı zaman onu tutabilecek ya da hidrojen iyonu (H+) miktarı azaldığı zaman onu serbest bırakabilecek özelliğe sahiptir. Kanda ve diğer vücut sıvılarında pH değerini dengeleyen farklı tamponlar vardır. Örneğin, kan plazmasındaki su ile karbondioksitin birleşmesiyle oluşan karbonik asit (H2CO3) bir tampondur:
[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )
- BUGA = SARIG/BÖZ BUGA
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]
( Hindistan'dan getirilen bir ilaç.[Genellikle sarı ya da kızıl-kahve renktedir.] )
- VAPOUR PRESSURE[İng.] / PRESSION DE VAPEUR[Fr.] / DAMPFDRUCK[Alm.] ile/değil/yerine/= BUHAR BASINCI
- BUHAR ile ÇÜRÜK BUHAR
( ... İLE İşlemlerde, geri dönen su buharı. )
- STEAM, VAPOUR[İng.] / VAPEUR[Fr.] / DAMPF[Alm.] ile/değil/yerine/= BUHAR
- TEBHİR ETMEK, TABAHHUR[Osm.] / VAPORIZATION, VOLATILIZATION, TO EVAPORATE, EVAPORATION[İng.] / ÉVAPORATION[Fr.] / ABDAMPFUNG, VERDAMPFUNG, EINDAMPFEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BUHARLAŞMA, BUHARLAŞTIRMAK
- LATENT HEAT OF EVAPORATION[İng.] ile/değil/yerine/= BUHARLAŞMA GİZLİ ISISI
- CHALEUR LATENTE[Fr.] / LATENTE WÄRME[Alm.] ile/değil/yerine/= BUHARLAŞMA ISISI
- BUHARLAŞMA ISISI ile/||/<> ERİME ISISI (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Buharlaşma sıvı-gaz, erime katı-sıvı dönüşüm enerjisidir )
( Formül: Lv İLE Lf )
- BUHARLAŞMA ile/||/<> KAYNAMA
( Her sıcaklıkta ve yüzeyden. İLE/||/<> Belirli sıcaklıkta ve tüm oylumdan. )
( Formül: Pbuhar < Patm İLE Pbuhar = Patm )
- BUHARLAŞMA ile LÂTİFLEŞME
- BUHARLAŞMA ile/<>/>< SIVINMA
( Sıvı durumdan, buhar ya da gaz durumuna geçmek. İLE/<>/>< Gaz ya da buhar durumundan, sıvı durumuna geçmek. )
- TEBAHHUR ETMEK[Osm.] / VERDAMPFEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BUHARLAŞMAK
- BUCHNER FUNNEL[İng.] / BUCHNERTRICHTER[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜHNER HUNİSİ
- BIEGSAMKEIT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜKLÜLEBİLİRLİK
- FLEXIBILITY[İng.] ile/değil/yerine/= BÜKÜLEBİLİRLİK
- SLURRY[İng.] / BARTOBINE, PATÉ[Fr.] / TONSCHLAMM, DICKSTOFF[Alm.] ile/değil/yerine/= BULAMAÇ
- BULANIK BİRLEŞİM ile/||/<> BULANIK KESİŞİM
( Birleşim maksimum operatörü (∨), kesişim minimum operatörü (∧) kullanır )
( Formül: μA∪B = max(μA İLE μB) İLE μA∩B = min(μA İLE μB) )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1965 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- BULANIK İLİŞKİ ile/||/<> BULANIK KOMPOZİSYON
( İlişki iki küme arası bağıntı, kompozisyon ilişkilerin birleştirilmesi )
( Formül: R∘S )
- BULANIK KURAL TABANI ile/||/<> UZMAN SİSTEM
( IF-THEN kuralları ile çalışır, uzman bilgisini modeller )
- BULANIK TÜMLEYEN ile/||/<> BULANIK FARK
( Tümleyen 1-μ(x), fark kümeleri arasındaki çıkarma işlemi )
( Formül: μĀ(x) = 1 - μA(x) )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1965 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- BULANIK ile/||/<> ÇIKARIM
( Mamdani ve Sugeno bulanık çıkarım sistemleri )
( Mamdani ve Sugeno tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )
- BULANIKLAŞTIRMA ile/||/<> DURULAMA
( Bulanıklaştırma (fuzzification) kesin değeri bulanık yapar İLE durulama (defuzzification) bulanık değeri kesinleştirir )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1973 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- TURBIDITY[İng.] ile/değil/yerine/= BULANIKLIK
- NEFELOMETRE / NEPHELOMETER[İng.] / NÉPHÉLOMÈTRE, OPACIMÈTRE[Fr.] / NEPHELOMETER, TRÜBUNGSMESSER[Alm.] ile/değil/yerine/= BULANIKLIKÖLÇER
- NEPHELOMETRY[İng.] / NÉPHÉLOMÉTRIE[Fr.] / NEPHELOMETRIE[Alm.] ile/değil/yerine/= BULANIKLIKÖLÇÜM, NEFELOMETRİ
- BULANMA ile/ve/değil BUNALMA
- AKIŞ:
BULANMADAN ile/ve/||/<> DONMADAN
- BULANMAK ile/||/<>/> BULAŞMAK
- İHTİLÂT[Osm.] / CONTAMINATION[İng.] / CONTAMINATION, IMPURETÉ[Fr.] / KONTAMINATION, VERUNREINIGUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BULAŞMA, KİRLENME, SAFSIZLIK
- BULAŞMA ile AKIŞ
( TO SMUDGE vs. FLOWING )
- BULAŞMA ile/değil KONTAMİNASYON
( ... İLE/DEĞİL Temiz bir yüzeye, ortama ya da dokuya, başka bir ortamdan, kirliliğin taşınması. )
( Kontaminasyon Yeri [Mikroorganizma Sayısı]
Parmak Ucu [20 100 adet /cm²]
Eller [1.000 6.000 adet /cm²]
Kol [100 4.500 adet /cm²
Ayak [100 1.000 adet /cm²]
Tükürük [1 milyon 100 milyon adet/ml]
Dışkı [Yüzlerce milyar adet/gram]
Burun Akıntısı [1 milyon 10 milyon adet/ml] )
( [not] TO SMUDGE vs./but CONTAMINATION )
- BULAŞMA ile/ve/değil/yerine/||/<> YANKILA(N)MA
- BUNSEN BURNER[İng.] / BUNSENBRENNER[Alm.] ile/değil/yerine/= BUNSEN OCAĞI
- BUNUN/ONUN 'ANLAM'I YOK! ile/değil BUNUN/ONUN YARARI YOK!
- BURÇAK/BURÇAQ ile BURÇAK/BURÇAQ
[< Divân-ü Lugât-it-Türk]
( Bezelye, fasulye, bakla gibi şeylerin tanesi, tohumu. İLE Ter damlası. )
- BURETTE[İng.] / BURETTE[Fr.] / BIURET, BÜRETTE[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜRET
- BUROW'S SOLUTION[İng.] / BUROWS LÖSUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= BUROW ÇÖZELTİSİ
- BEC BUNSEN[Fr.] ile/değil/yerine/= BURZEN OCAĞI
- BUTACAINE[İng.] ile/değil/yerine/= BUTAKAİN
- BUTANE[İng.] / BUTANE[Fr.] / BUTAN[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTAN
- BUTACAINE[Fr.] / BUTACAIN[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTASEİN
- BUTENE[İng.] / BUTÈNE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTEN
- BUTYL ALCOHOL[İng.] ile/değil/yerine/= BÜTİL ALKOL
- ACETATE DE BUTYLE[Fr.] / BUTYLACETAT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİL ASETAT
- BUTYLBENZOAT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİL BENZOAT
- FORME DE BUTYLE[Fr.] / BUTYL FORMIAT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİL FORMAT
- BUTYLCAOUTCHOUC[Fr.] / BUTYLKAUTSCHK[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİL KAUCUĞU
- BUTYLCHLORAL[İng.] / BUTYLCHLORAL[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİL KLORAL
- BUTYL NITRATE[İng.] ile/değil/yerine/= BÜTİL NİTRAT
- BUTYLIDENE[İng.] ile/değil/yerine/= BÜTİLDEN
- BUTYLENE[İng.] ile/değil/yerine/= BÜTİLE
- BUTYLEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİLEN BÜTTEN
- BUTYLYLÈNE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTİLEN
- BUTYRALDÉHYDE[Fr.] / BUTYRALDEHYD[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİRALDEHİT
- BÜTİRAT ile/||/<> ASETAT
( Bütirat 4 karbonlu KZYA İLE asetat 2 karbonlu KZYA'dır. Bütirat kolonositlerin ana enerji kaynağı İLE asetat karaciğerde metabolize edilir. İkisi de mikrobiyota tarafından üretilir. )
- BUTYRATE[İng.] / BUTYRATE[Fr.] / BUTERAT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİRAT
- BUTYRIC ACID[İng.] / ACID BUTYRIQUE[Fr.] / BUTTERSAURE[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİRİK ASİT
- BUTYRIC FERMENTATION[İng.] / FERMENTATION BUTYRIQUE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTİRİK FERMANTASYONU
- BUTYROLACTONE[İng.] ile/değil/yerine/= BÜTİRLOLAKTON
- BUTYROLACTON[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİROLAKTON
- BUTYROMETER[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTİROMETRE
- BUTYROLACTONE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTROLAKTON
- BITUROMETER[İng.] / BUTYROMÈTRE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTROMETRE
- BUTEN[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜTTEN
- BENZOATE DE BUTYLE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTÜL BENZOAT
- CHLORAL DE BUTYLE[Fr.] ile/değil/yerine/= BÜTÜL KLORAL
- BÜTÜN/LÜK ile KENDİNİ TEKRARLAYAN
- BUVALDUR/EFLATUN[Ar. < Yun.] ile KIZILŞAP
( Açık mor renk. | Bu renkte olan. İLE Açık mor/eflatun renk. | Bu renkte olan. )
- BUY-I GÜL[Fars.] değil/yerine/= GÜL YAĞI
- BUYRUK/EMİR[Ar. < EMR] ile/ve/||/<>/< YAPTIRIM/CEBİR[Ar. < CEBR]
- GROSS ERROR[İng.] / GROSSE PROBE[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜYÜK HATA
- GROSS SAMPLE[İng.] / GRENZSCHICHT[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜYÜK NUMUNE
- BÜYÜK ile/||/<> PATLAMA
( Big Bang kuramı ve kozmik mikrodalga arka plan )
( George Gamow tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1904-1968) (Ülke: Rusya-ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Büyük patlama teorisi, kuantum tünelleme) )
- BÜYÜKLER FİZİĞİ ile/ve/||/<> KÜÇÜKLER FİZİĞİ
( [BOZULMA(DISTURBANCE)] İhmal edilebiliyorsa. İLE/VE/||/<> İhmal edilemiyorsa. )
- BÜYÜME ile/ve/değil ÇOĞALMA
( [but] TO GROW vs./and/but INCREASE )
- BÜYÜME ile/ve/değil/||/<> GENLEŞME
- BÜYÜME" ile/ve/değil/yerine HAREKET
- PERTAVSİZ[Osm.] / LOUPE[Fr.] / LUPE, VERGRÖSSERUNGSGLAS[Alm.] ile/değil/yerine/= BÜYÜTEÇ, PARILDAMA
- ICE POINT[İng.] / POINT DE GLACE[Fr.] / EISPUNKT[Alm.] ile/değil/yerine/= BUZ/LANMA NOKTASI
- ICE WATER MIXTURE[İng.] / EISWASSER[Alm.] ile/değil/yerine/= BUZ SU KARIŞIMI
- ICE TON[İng.] ile/değil/yerine/= BUZ TONU
- BUZ ile BUZ NOKTASI ile BUZ TON
( Yoğunluğu 0,92 g/mL., e.n. 0 °C olan, renksiz, donmuş ya da katı su. İLE Kelvin sıcaklık ölçeğinde, buzun e.n. 273,15 °K. | Su ve buzun standart atmosfer basıncında, dengede olduğu sıcaklık. İLE Bir ton 0 °C'deki buzun 0 °C'deki suya erimesi için gerekli ısı biriminin kuramsal sayısı. )
- ICE[İng.] / EIS[Alm.] ile/değil/yerine/= BUZ
- BUZ ile/ve SU
( Üzerine damga yapılmaz! İLE/VE Üzerine yazı yazılmaz! )
( ICE vs./and WATER )
- BUZDAĞININ:
GÖRÜNEN BÖLÜMÜ ile/ve GÖRÜNMEYEN BÖLÜMÜ
( Gördüğümüz, olan değildir. )
( Görünüşler, aldatıcıdır. )
( Adı değiştirebiliriz fakat gerçek yine kalır. )
( Appearances are deceptive. )
( What you see is not what is.
You may change the name, but the fact remains. )
( VISIBLE PART OF ICEBERG vs./and INVISIBLE PART OF ICEBERG )
- C, C, COULOMB[İng.] ile/değil/yerine/= C, C (KARBON), KULON, C
- C-H ACTIVATION ile/||/<> TRADITIONAL FUNCTIONALIZATION
( C-H activation doğrudan C-H bağını aktive ederken İLE traditional functionalization fonksiyonel grup dönüşümü yapar )
( Formül: Directed metallation )
- C ile C
( Türk abecesinin üçüncü harfi. | Sınıflama ve sıralamalarda, maddelerin sırası harfle gösterildiğinde, üçüncü maddenin başına getirilen. | Nota imlerini harflerle gösterme yönteminde, "do" sesini gösterir. | Romen rakamlarında, 100 sayısını gösterir. İLE Karbon'un simgesi. | Elektrik sığasının simgesi. )
- C ile Ca ile C.G.S.[İng.][cm. | Gram | Second]
( Abecenin üçüncü harfi.[Sesbilim bakımından, dişeti damak ünsüzlerinin, ötümlüsüdür.] | Sınıflama ve sıralamalarda, maddelerin sırası, harfle gösterildiğinde, üçüncü maddenin başına getirilir. | Nota imlerini, harflerle gösterme yönteminde, "do" sesini gösterir. | Karbon öğesinin simgesi. | Celsius sıcaklık derecesinin simgesi [°C]. | Isınma ısısının simgesi. | Kapasitör ve kapasitesi simgesi. | Elektrik sığasının simgesi. | Elektrik yükü birimi, Kulomb'un simgesi. | Isıl sığanın simgesi. | %1 anlamındaki santi[10¯²] simgesi. | Kritik durum ve kristal duruma işaret etmek için alt indis olarak kullanılan simge. | Işık hızını belirtmek için kullanılan simge. | Romen rakamlarında, 100 sayısını gösterir. İLE Kalsiyum'un simgesi. İLE Santimetre, gram, saniye sözcüklerinin baş harfleri ile gösterilen birim düzeni. )
- C12 ile/||/<>/> C14
- TARİHLENDİRME YÖNTEMLERİNDE:
C14 ile/||/<> AMS-C14 ile/||/<> TERMOLÜMİNESANS[İng. THERMOLUMINESCENCE] ile/||/<> OSL ile/||/<> DENDROKRONOLOJİ ile/||/<> ARKEOMANYETİK ile/||/<> XRF
( Arkeolojik buluntu yaş tayini. )
( Formül: t = -ln(N/N₀)/λ )
(
Arkeolojik Tarihlendirme Yöntemleri
Tarihlendirme yöntemleri, arkeolojik buluntuların ve jeolojik materyallerin yaşını bilimsel olarak belirlememizi sağlar. Modern arkeoloji, birden fazla yöntemi birlikte kullanarak en güvenilir sonuçlara ulaşır.
Temel Tarihlendirme Yöntemleri Karşılaştırması
| Yöntem | Materyal | Yaş Aralığı | Hassasiyet | Geliştirme Yılı | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| C14 (Radyokarbon) | Organik maddeler (kemik, odun, kömür) | 50.000 yıla kadar | ±20-25 yıl | 1946-1949 | Yaygın Kullanımda |
| AMS-C14 | Organik maddeler (çok küçük örnekler) | 50.000 yıla kadar | ±20-25 yıl | 1980'ler | En Gelişmiş |
| Termolüminesans (TL) | Seramik, tuğla, yanmış toprak | 100-500.000 yıl | ±5-10% | 1950-1960'lar | Kullanımda |
| OSL | Seramik, sediment, harç | 100-400.000 yıl | ±5-10% | 1984 | En Gelişmiş |
| Dendrokronoloji | Ağaç kalıntıları | 10.000+ yıl | ±1 yıl | 1900'ler başı | En Hassas |
| Arkeomanyetik | Yanmış kil, fırın, ocak | 2.000+ yıl | ±25-50 yıl | 1960'lar | Kullanımda |
En Gelişmiş Modern Yöntemler (2025)
AMS Radyokarbon Tarihlendirme
Avantajları:
- Klasik C14'ten 1000 kat daha küçük örneklerle çalışır (20-500 mg)
- Ölçüm süresi çok kısa (10-15 dakika)
- ±20-25 yıl hassasiyet
- C14/C12 izotop oranını direkt ölçer
OSL (Optically Stimulated Luminescence)
Avantajları:
- TL'den daha etkili ve güvenilir
- Tahribatsız teknik - çoklu okumalar mümkün
- Organik materyal gerektirmez
- 1-100 saniyelik güneş ışığı saat sıfırlama için yeter
- İzotop ölçümü değildir - radyasyon etkisini ölçer
İzotop Ölçümü ve İlişkisi
| Yöntem/Analiz | İzotop Kullanır mı? | Ölçülen Şey | Amaç |
|---|---|---|---|
| C14 / AMS-C14 | Evet (C14/C12) | İzotop oranı | Tarihlendirme |
| TL / OSL | Hayır | Işık emisyonu | Tarihlendirme |
| XRF | Hayır | Element kompozisyonu | Malzeme analizi (tarihlendirme değil) |
| Karbon İzotop Analizi (C13/C12) | Evet (C13/C12) | Kararlı izotop oranı | Diyet belirleme |
| Stronsiyum İzotop Analizi (Sr87/Sr86) | Evet (Sr87/Sr86) | Kararlı izotop oranı | Göç paternleri |
| Azot İzotop Analizi (N15/N14) | Evet (N15/N14) | Kararlı izotop oranı | Protein kaynağı |
Hangi Yöntem Ne Zaman Kullanılır?
| Materyal Türü | Önerilen Yöntem | Alternatif |
|---|---|---|
| Kemik, diş | AMS-C14 | İzotop analizi (diyet/göç için) |
| Odun, kömür | AMS-C14 | Dendrokronoloji |
| Seramik, tuğla | OSL | TL |
| Harç, sıva | OSL | - |
| Fırın, ocak | Arkeomanyetik | TL/OSL |
| Jeolojik sediment | OSL | - |
| Ağaç halkaları mevcut | Dendrokronoloji | C14 (çapraz kontrol) |
| Metal objeler | XRF (yaş değil köken) | Kontekst tarihlendirme |
Önemli Notlar
İzotop Ölçümü İki Türlüdür:
1. Radyoaktif İzotop Analizi: Kararsız izotopların bozunmasını kullanır (C14 gibi) - Tarihlendirme için
2. Kararlı İzotop Analizi: Bozunmayan izotopların oranlarını ölçer (C13, N15, Sr87 gibi) - Diyet, göç, iklim için
Modern Yaklaşım:
Günümüzde çoklu yöntem kombinasyonu kullanılır. Aynı buluntu farklı yöntemlerle tarihlenerek sonuçlar çapraz kontrol edilir. Örneğin: Aynı katmandan alınan kömür AMS-C14 ile, seramik OSL ile tarihlenir.
Önemli: XRF bir tarihlendirme yöntemi değildir - sadece element analizi yapar. TL ve OSL izotop ölçmez, radyasyon etkisini ölçer. Sadece C14 gerçek bir izotop ölçüm yöntemidir.
- C3 BİTKİLER ile/||/<> C4 BİTKİLER
( C3 normal fotosentez, C4 sıcak-kuru adaptasyon )
( Formül: RuBisCO (C3) İLE PEP karboksilaz (C4) )
- C3 İLE C4 İLE CAM ile/||/<> FOTOSENTEZ TİPLERİ
( Farklı karbon fiksasyon yolları. )
( Formül: CO2 + RuBP → 2 × 3PG )
- C3 İLE C4 İLE CAM ile/||/<> FOTOSENTEZ YOLAKLARI
( Farklı karbon fiksasyon stratejileri. )
( Formül: CO2 + RuBP → 2 PGA )
- ÇAĞMAK ile ÇAĞNAK
( Güneş ışığının vurması. İLE Döl kesesini dolduran ve dölütü içinde bulunduran sıvı, amnios suyu. )
- CÂHİL ile/değil/yerine/||/>/>< ÂLİM ve ÂRİF
( "Keser atar." İLE/DEĞİL/YERİNE/>/>< Temkinli/ihtiyatlı konuşur. )
( [Her sözünde] Kendini aklar. İLE/DEĞİL/YERİNE/>/>< Kendini yoklar. )
( Kişiyi, hedef yapar. İLE/DEĞİL/YERİNE/>/>< Kişiye hitap eder. )
( "Cahil" dediğimizde, mektepte okumamış olanları kastetmiyoruz. Kastettiğimiz ilim, hakikati bilmektir.
Yoksa, okumuş olanlardan, en büyük cahiller çıktığı gibi, hiç okuma bilmeyenlerden de hakikati gören, gerçek âlimler çıkabilir. )
( [Hatasını gösterdiğinde ...] Küfür ve hakaret eder. İLE/DEĞİL/YERİNE/>/>< Teşekkür eder. )
( (Kendi) "Sonuçlar"/ı ile hareket eder. İLE/DEĞİL/YERİNE/>/>< Süreçleri bilir ve takip eder. VE Hem süreç, hem sonuç birliği ve bütünlüğüyle hareket eder. )
( Bilmeyenle/câhille oturup pekmez yiyeceğine, bilenle oturup kuru ekmek ye. )
- CAILLETEAN AND MATHIAS LAW[İng.] ile/değil/yerine/= CAİLLETET VE MATHİAS YASASI
- CAILLETET ve MATHIAS YASASI
( Bir sıvının ve doygun buharının, ortalama yoğunluk değerinin, sıcaklıkla doğrusal değiştiğini ifade eden yasa. )
- FLINTSTONE, FLINT[İng.] / FEUERFESTE MATERIALIEN[Alm.] ile/değil/yerine/= ÇAKMAK TAŞI
- CALABİ-YAU MANİFOLDU ile/||/<> KÄHLER MANİFOLDU
( Calabi-Yau manifoldu özel metrik özelliklerine sahipken İLE Kähler manifoldu genel kompleks yapı taşır )
( Formül: Ricci-flat metric )
- ÇALKALA(N)MAK ile/ve/<>/değil SALLA(N)MAK
- GLASS ELECTRODE[İng.] / ELECTRO VERRE[Fr.] / GLAS ELEKTRODE[Alm.] ile/değil/yerine/= CAM ELEKTROT
- GLASS FIBER-REINFORCED PLASTICS, GRP[İng.] ile/değil/yerine/= CAM ELYAF TAKVİYELİ PLASTİK
- CAM GEÇİŞ SICAKLIĞI ile/||/<> ERİME SICAKLIĞI
( Tg amorf sertleşme, Tm kristal erime. )
( Formül: Tg < Tm )
- GLASS PAPER[İng.] / GLAS PAPIER[Alm.] ile/değil/yerine/= CAM KÂĞIDI
- TALL OIL[İng.] / RÉSINE LIQUIDE, TALL OIL[Fr.] / TALLÖL[Alm.] ile/değil/yerine/= ÇAM YAĞI
- GLASS[İng.] / VERRE[Fr.] / GLAS[Alm.] ile/değil/yerine/= CAM
- CAM ile PAYREKS[İng.]
( ... İLE Sıcaklığa ve kimyasal etkilere dayanıklı bir tür cam. )
- CAMBRİAN İLE K-T İLE PERMİAN ile/||/<> KİTLESEL YOK OLUŞLAR
( Jeolojik tarihte büyük krizler. )
( Formül: Iridium spike: Asteroid impact )
- VITRIFICATION[İng.] / VITRIFICATION[Fr.] / GLASIERUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= CAMSILAŞTIRMA
- SLUDGE GAS[İng.] / SCHLAMM GAS[Alm.] ile/değil/yerine/= ÇAMUR GAZI
- ÇAN ile/değil TİBET ÇANI
( ... İLE/DEĞİL 52 öğenin biraradalığı ile oluşturulmuş en iyi/özel çan. )
- ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK A ile/||/<> ÇANAK ÇÖMLEKSİZ NEOLİTİK B
( Çanak Çömleksiz Neolitik A (PPNA) ilk yerleşim İLE Çanak Çömleksiz Neolitik B (PPNB) gelişmiş tarımdır. PPNA MÖ 9500-8700 İLE PPNB MÖ 8700-6500 dönemidir. Göbeklitepe PPNA İLE Çatalhöyük PPNB dönemine aittir. )
- CANLI AŞILAR ile/ve CANSIZ AŞILAR
- LIVING STONEITE[İng.] ile/değil/yerine/= CANLI STONİT
- CANLI ile/ve HAREKETLİ/HAREKET EDEBİLEN
( ALIVE vs./and ACTIVE )
- CANLILIK:
DNA'NIN TANIMLANIŞIYLA ve/||/<> 1953
- CANLI:
[ne] BÜYÜK, [ne de] KÜÇÜK değil TEK
( Canlının, (en) "küçüğü" ya da "büyüğü" diye bir şey yoktur/olmaz! Hücreden daha büyük bir canlı yoktur. )
- CANNIBALISM[İng.] değil/yerine/= YAMYAMLIK
( Bir türün bireyinin, kendisi ile aynı türden olan bir başka bireyi gıda olarak tüketmesi davranışı. "Kanibalizm" de denmektedir. Türün bireylerinin tamamında kaniballik görülebilirken, başka bir türde ise bireylerden sadece bazılarında kaniballik görülebilir.
[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )
- CANTOR PARADOKSU ile/||/<> SONSUZLUK KAVRAMI
( Cantor paradoksu tüm kümelerin kümesi paradoksu İLE sonsuzluk kavramı farklı büyüklükteki sonsuzlukları içerir. Cantor bazı sonsuzların ötekinden büyük olduğunu gösterdi İLE bu sezgiye aykırı ama matematiksel olarak tutarlıdır. )
( Georg Cantor tarafından 1897 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1918) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Küme teorisi, sonsuzluk kavramı) )
- KUTUR[Osm.] / DIAMETER[İng.] / DURCHMESSER[Alm.] ile/değil/yerine/= ÇAP, DİAMETRE
- ÇAPRAZ BAĞLANMA ile/||/<> DAL OLUŞUMU
( Çapraz bağ 3D ağ termoset, dal yan zincir termoplastik. )
( Formül: Network İLE branched )
- VERNETZUNG (VERZWEIGUNG)[Alm.] ile/değil/yerine/= ÇAPRAZ BAĞLANMA
- CAR-T İLE GENE DRİVE İLE BASE EDİTOR ile/||/<> GEN TERAPİLERİ
( İleri gen modifikasyon uygulamaları. )
( Formül: CAR = scFv + CD3ζ )
- CAR-T İLE TCR-T İLE NK-CAR ile/||/<> MÜHENDİSLİK İMMÜNOTERAPİ
( Tasarlanmış immün hücreler. )
( Formül: scFv-CD3ζ-CD28 )
- ÇARESİZLİK ile/ve/||/<>/>/< HİÇBİR ŞEY YAPAMAMA
- CARLESON THEOREM ile/||/<> HUNT THEOREM
( Carleson L² konverjans, Hunt L^p konverjans p>1. )
( Formül: L² convergence İLE L^p convergence )
- CARMİCHAEL SAYI ile/||/<> PSÖDOASAL
( Carmichael tüm tabanlar için, psödoasal belirli taban için. )
( Formül: Composite strong İLE weak )
- CARNOT ÇEVRİMİ ile/||/<> OTTO ÇEVRİMİ
( Carnot ideal kuramk, Otto benzinli motor çevrimi )
( Formül: η_Carnot = 1 - T_c/T_h İLE η_Otto = 1 - 1/r^(γ-1) )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT ÇEVRİMİ ile/||/<> OTTO ÇEVRİMİ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Carnot ideal ısı makinesi, Otto benzinli motor çevrimidir )
( Formül: η=1-Tc/Th )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT İLE OTTO İLE DİESEL İLE BRAYTON ile/||/<> TERMODİNAMİK ÇEVRİMLER
( Farklı ısı makinelerinin ideal çevrimleri. )
( Formül: η = 1 - Tc/Th )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARNOT VERİMİ ile/||/<> GERÇEK VERİM
( Carnot ideal maksimum, gerçek kayıplar sürtünme. )
( Formül: η = 1-T_c/T_h teorik )
( Sadi Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )
- CARO'S ACID[İng.] ile/değil/yerine/= CARO ASİDİ
- ÇARPİŞMA ile/||/<> ÇARPİŞMA FREKANSİ
( )
( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )
- HASİLİ ZARP[Osm.] ile/değil/yerine/= ÇARPM
- ÇARPMA[x] ve BÖLMEDE[:]:
+.+ ve -.- ile/ve/<> +.- ve -.+
( [sonuç] Her zaman, + 'dır. İLE/VE/<> Her zaman, - 'dir. )
- CASİMİR ETKİSİ ile/||/<> VAN DER WAALS KUVVETİ
( Casimir etkisi vakum dalgalanmalarından kaynaklanan kuvvetken, Van der Waals moleküler elektrik dipol etkileşimidir )
( Formül: F ∝ 1/d⁴ )
( Hendrik Casimir tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- CASİMİR İLE LAMB İLE AHARONOV-BOHM ile/||/<> KUANTUM VAKUM ETKİLERİ
( Boş uzayın kuantum etkileri. )
( Formül: F_Casimir = -ℏcπ²/240d⁴ )
( Georg Ohm tarafından 1827 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1789-1854) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Ohm yasası, elektrik direnci) )
- CASSCF ile/||/<> MRCI
( CAS aktif uzay tam, MRCI çok referanslı CI. )
( Formül: Statik İLE dinamik korelasyon )
- CATALAN ile/||/<> STIRLING ile/||/<> BELL ile/||/<> FIBONACCI ile/||/<> KOMBİNATORYAL SAYILAR
( Önemli sayı dizileri. )
( Formül: Cn = 1 ile1 ile2 ile5 ile14 ile42 ile... )
- ÇATALHÖYÜK DUVAR RESİMLERİ ile/||/<> MAĞARA RESİMLERİ
( Çatalhöyük duvar resimleri yerleşim içi sanat İLE mağara resimleri doğal mekanda sanattır. Çatalhöyük günlük yaşam sahneleri İLE mağara resimleri av hayvanları gösterir. İki sanat toplumsal yapı İLE farklı zihinsel dünyaları yansıtır. )
( Ian Hodder tarafından 1993 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1948-) (Ülke: İngiltere) (Alan: Arkeoloji) (Önemli katkıları: Çatalhöyük kazıları, post-işlemeci arkeoloji, sembolik ve bilişsel arkeoloji yaklaşımları) )
- ÇATALHÖYÜK YERLEŞİM DÜZENİ ile/||/<> MODERN KENT PLANI
( Çatalhöyük bitişik evler damdan giriş İLE modern kent sokak ve kapı girişlidir. Çatalhöyük toplulukçu düzen İLE modern kent bireyci planlama gösterir. Hodder Çatalhöyük'te sosyal eşitlik İLE hiyerarşik olmayan yapı buldu. )
( Ian Hodder tarafından 1993 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1948-) (Ülke: İngiltere) (Alan: Arkeoloji) (Önemli katkıları: Çatalhöyük kazıları, post-işlemeci arkeoloji, sembolik ve bilişsel arkeoloji yaklaşımları) )
- CAUCHY İLE D'ALEMBERT İLE RAABE ile/||/<> YAKINSAKLIK TESTLERİ
( Serilerin yakınsaklığını belirleyen testler. )
( Formül: lim |aₙ₊₁/aₙ| < 1 )
- CAUCHY SAYISI = HOOKE SAYISI
( Sıkıştırılabilir akış incelemelerinde kullanılan, akışkanın yoğunluğuyla hızının karesinin çarpımının, hacmine oranına eşit, boyutsuz bir sayı. )
- CAUCHY-RİEMANN ile/||/<> LAPLACE EŞİTLİĞİ/EQUATION
( C-R ∂u/∂x=∂v/∂y koşul, Laplace ∂²u=0. )
( Formül: Analyticity condition İLE harmonic )
( Pierre-Simon Laplace tarafından 1799 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
(1996'dan beri)