Bugün[18 Mayıs 2026]
itibarı ile 5.639 başlık/FaRk ile birlikte,
5.639 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.


Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...

(22/24)


- PULFRICH REFRACTOMETER[İng.] / RÉFRACTOMÈTRE DE PULFRICH[Fr.] / PULFRICHSCHES REFRAKTOMETER[Alm.] ile/değil/yerine/= PULFRİCH KIRILMAÖLÇERİ


- PULL :/yerine ÇEKMEK


- PULLAMAK ile PULLANMAK


- [not] "PULL/INFLUENCE" vs./and TO GIVE (HIS/HER/ITS) DUE


- PULLU ile PULLUK ile PULLUKÇU/LUK ile PULLU SAZAN


- PULLUK ve/||/<> KULAK DEMİRİ

( ... VE/||/<> Pullukta, uç demirinin kaldırdığı toprağı ters çeviren demir. )


- PULLUK/KÖTEN ile/ve KUTAN

( Toprağı sürmek için kullanılan tarım aracı. İLE Büyük pulluk. )


- PULMONER AMFİZEM[İng. PULMONARY EMPHYSEMA] ile/||/<> PULMONER DÖNGÜ / KÜÇÜK KAN DOLAŞIMI[İng. PULMONARY CIRCULATION]

( Pulmoner Amfizem terimi, akciğerlerde fazla hava bulunması anlamını taşır. Bununla beraber kronik pulmoner amfizem söz edildiği zaman, genel olarak çok azı dışında bütün hastalarda, sigara içmeye bağılı olarak akciğerlerde gelişen haraplayıcı kompleks prosesler anlaşılır. @@ Pulmoner Döngü, Küçük Kan Dolaşımı ya da Akciğer dolaşımı, kalp ile akciğerler arasında kapalı devre oluşturan kan damar sistemi. Kalp ile diğer tüm vücut dokuları arasındaki sistemik döngüden farklıdır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PULMONER/PULMONARY[İng.] değil/yerine/= AKCİĞER


- PULS/OKSİMETRİ / PULSE OXIMETRY[İng.] değil/yerine/= VURU-OKSİJEN ÖLÇÜMÜ


- PULSE POLAROGRAPHY[İng.] ile/değil/yerine/= PULS POLAROGRAFİSİ


- PULSAR İLE MAGNETAR İLE QUASAR İLE BLAZAR ile/||/<> EKSTREM GÖK CADLERİ

( Evrendeki en enerjik objeler. )

( Formül: P = 33 ms (PSR J1748-2446) )


- PULSAR değil/yerine/= ATARCA

( Uzayda kısa aralıklarla ve hızla dönen [0.033 - 3.5 saniye] düzgün radyo dalgaları yayan nötron yıldızları. )


- PULSAR ile/||/<> ATARCA[İng. PULSAR]

( Çok yüksek süratlerde kendi etraflarında dönen, radyasyonunu iki ince ışın halinde dışarı atan, yoğun bir manyetik alana, yüksek sıcaklığa ve hıza sahip olan bir nötron yıldızıdır. "Atarca" olarak da bilinmektedir. @@ Bir atom çekirdeğindeki gibi sıkıca bir araya gelmiş, neredeyse tamamen nötronlardan meydana gelen ve ritmik fasılalarla uzaya radyo dalgaları gönderen, kütlesi içine çökmüş nötron yıldızları. LGM-1, ilk keşfedilen atarcadır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PULSAR ile/||/<> KUASAR

( Pulsar dönen nötron yıldızı İLE kuasar uzak aktif galaktik çekirdek. )

( Formül: Yakın İLE z >> 0 )


- PULSASYON/PULSATION[İng.] değil/yerine/= VURUM


- PULSATIL/PULSATILE[İng.] değil/yerine/= VURUMLU


- PULSE/PULSUS[İng.] değil/yerine/= NABIZ


- PULSED-FIELD GEL ELECTROPHORESIS[İng.] değil/yerine/= ATIM ALANLI JEL ELEKTROFOREZİ

( Büyük DNA moleküllerini birbirlerinden ayırmak için kullanılan bir elektroforez tekniğidir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PULSU ile PULSUZ


- PULUÇ/INNÎN, ANÂNET[Ar.]/IMPOTENCE[İng.]/IMPUISSANCE[Fr.]/EMPTOTANS[Fr. IMPUISSANT] ile/>< PRİAPİZM

( Eşeysel güçsüzlük, iktidarsızlık. Ereksiyon olamama. (Kalkmaması) | Kısır, güçsüz. İLE/>< Sürekli erekte durumunda olma. [Tarihte ilk olarak M.Ö. 1550'lerde Antik Mısır'da yazılmış olan Ebers tıp papirüsünde "Priapizm" hastalığından söz edilmiştir. Bu hastalığın tarihteki ilk tarifi ise M.Ö. 300'lü yıllarda Apamealı Demetrius tarafından yapılmıştır.] [Çok tanrılı Yunan mitolojisinde, Bereket Tanrısı dışında, Dionysus, Pan ve Hermes gibi tanrılar da büyük üreme örgenleri ile bilinir.] )


- PULUR, HASAN (ZEKERİYAKÖY/SARIYER; 1932) :

( Gazeteci - Köşe yazarı. Babası subay olduğu için İlkokulu değişik yer ve okullarda okudu. Yatılı okuduğu Kabataş Lisesinden mezun okudu. Genç yaşta gazeteciliğe başladı (1954) ve bir başka işi olmadı. Sırasıyla Son Saat, Yeni İstanbul, Vatan, Havadis, Akşam, Milliyet, Hürriyet ve Güneş Gazetelerinde çalıştı ve çeşitli görevler üstlendi. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ve Türkiye Gazeteciler Sendikasının yarışmalarında başarı ödülleri kazandı. Yedisi köşe yazılarını içeren sekiz kitabı yayınlandı. )


- pulv.[Lat. < PULVIS] değil/yerine/= TOZ, PUDRA


- PÜLVERİZATÖR[Fr.] değil/yerine/= PÜSKÜRTEÇ/PÜSKÜRTÜCÜ SPREY


- PUNCTUATIONS


- PÜNEZ[Fr.] değil/yerine/= RAPTİYE[Ar.]

( Düz, geniş başlı, kısa bir çivi görünüşünde, kâğıt ya da karton gibi şeyleri bir yere tutturmak için kullanılan araç. )


- PUNGENT vs. DENSE


- PUNISHMENT vs. SANCTION


- PUNISHMENT :/yerine CEZA


- PUNNETT SQUARE[İng.] değil/yerine/= PUNNETT KARESİ

( Basit grafik modelleme. Gelecek döllerde oluşabilecek her türlü genotipi gösteren yöntem. Punnet karesi genetik rehberler tarafından çiftin belirli bir özelliği sonraki nesillere kalıtma olasılığını hesaplamak için kullanılıyor.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PUNT[İt. < PUNTO] ile/ve/||/<>/> PUNDUNA GETİRMEK

( Bir işi yapmak için fırsat gözetleyip en uygun zamânı bulmak.
PUNTO: Yazaçların/harflerin boyunu gösteren ölçü birimi. | Ayakkabıda topuk yükseklik ölçüsü. )


- PUNT[İt.] değil/yerine/= FIRSAT

( Uygun zaman. )


- PUNT ile PUNTO ile PUNTOLU


- PUPİLLA ile/||/<> ANİZOKORİ[İng. ANISOCORIA] ile/||/<> DİLATE ile/||/<> İZOKORİ[İng. ISOCORIA] ile/||/<> MİDRİYAZİS[İng. MYDRIASIS]

( Gözdeki iris tabakasının ortasında bulunan, ışığın göze girmesini sağlayan dairesel açıklık. Türkçe'de "göz bebeği" olarak bilinir. Işığın miktarına bağlı olarak genişler ya da daralır; bu süreç, göze giren ışık miktarını kontrol eder ve görme kalitesini optimize eder. @@ İki göz bebeğinin (pupilla) çaplarının birbirinden farklı olması durumu. Normalde her iki göz bebeği de aynı boyutta olmalıdır, ancak anizokori, bir göz bebeğinin diğerinden belirgin biçimde büyük ya da küçük olması durumunda ortaya çıkar. @@ Tıbbi ve biyolojik bağlamda genişlemek, açılmak. Özellikle pupilla (göz bebeği) gibi vücut yapılarının genişlemesini ifade etmek için kullanılır. Örneğin, düşük ışık koşullarında göz bebeğinin genişlemesine "pupillanın dilate olması" denir. Bu terim, vücuttaki diğer kanalların ya da damarların genişlemesi için de kullanılabilir. @@ İki göz bebeğinin (pupilla) boyutlarının eşit olması durumu. Sağlıklı bireylerde her iki göz bebeği de aynı büyüklükte olur. @@ Gözbebeğinin yani pupillanın genişlemesi (dilatasyon) anlamına gelmektedir. Bunun tam tersi ise miyozis, yani pupil daralmasıdır. Gözbebeği (pupilla), anatomik olarak ışığın merceğe ulaşmadan önce içinden geçtiği iris içindeki açıklıktır. Boyutu parlak ışıkta hızla daralırken loş ışıkta genişleyen iris kasları tarafından belirlenir. Pupilla tipik olarak her iki gözde de aynı boyuttadır. Fizyolojik süreçler dışında atropin gibi göz damlaları ya da beyinsapı hasarına neden olan travmalar midriyazise neden olabilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PUPILLA[İng.] değil/yerine/= GÖZBEBEĞİ


- PÜR KUSÛR ve/||/<> el-FAKİR TAHT-Ü-TÜRÂB


- PÜR TEMKÎN ile/ve/değil/yerine/||/<>/< EHL-İ TEMKÎN

( Çok ağırbaşlı. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<>/< Ağırbaşlı. | Televvünden kurtulup huzur ve sükûna mazhar olmuş kişi. | Kendini sadece Tanrı yoluna adamış kişi. )


- PÜR/PUR[Fars.] ile PİR[Fars.]

( Dolu, dolmak. | Çok fazla. | Sahip, mâlik. )


- PÜR ile PÜRE


- PURANA ile ...

( Kutsal Hindu metinleri derlemesi. )


- PÜRÇEK ile PÜRÇEK

( Şakaklardan sarkan saç, zülf. İLE Bitkilerin saçaklı kökü ya da püskülü. )


- PÜRÇEKLENMEK ile PÜRÇEK ile PÜRÇEKLİ ile PÜRÇEKSİZ


- PURCHASE :/yerine SATIN ALMAK


- PÜRÇÜK ile PÜRÇÜKLÜ ile PÜRÇÜKSÜZ


- PURE vs. SIMPLE


- PURE vs. UNADULTERATED


- PURE :/yerine SAF


- PUREX-PROZESS[Alm.] ile/değil/yerine/= PÜREKS SÜRECİ


- PUREX-VERFAHREN[Alm.] ile/değil/yerine/= PÜREKS YÖNTEMİ


- PUREX PROCESS[İng.] / PROCÉDÉ PUREX[Fr.] ile/değil/yerine/= PUREX YÖNTEMİ


- PURGATORYUM[ARAFAT] ile ...

( KATOLİK İNANCINA GÖRE, TANRI'NIN İNAYETİYLE ÖLEN FAKAT YETERİ KADAR TEMİZLENMEYEN RUHLARIN KALDIKLARI YER [PROTESTAN KİLİSESİ BU GÖRÜŞÜ KABUL ETMEZ!] )


- PURGING[İng.] değil/yerine/= AYIKLAMA | ARINDIRMA


- PURIFICATION vs./and ENLIGHTENMENT


- PURIFIED REASON vs./and INTENTION = HEART

( SAF(LAŞTIRILMIŞ) AKIL ile/ve NİYET = KALP )


- PURIFY vs. TO BE REFINED


- PURINE[İng.] değil/yerine/= PÜRİN

( Nükleik asitlerin yapısında bulunan çift halkalı azotlu organik bazlardır.[1]

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PURITY and WISDOM and LOVE


- PURITY vs. TOLERENCE


- PURKINJE EFFECT[İng.] / PURKINJE-EFFEKT[Alm.] ile/değil/yerine/= PURKİNJE ETKİSİ


- EFFET PURKINJE[Fr.] / PURKINJE-PHÄNOMEN[Alm.] ile/değil/yerine/= PURKİNJE OLAYI


- PÜR-MELÂL[Fars.] ile ...

( Gamlı, kederli, sıkıntılı, üzüntülü. )


- PÜRMÜZ ile PÜRMÜZ LAMBASI


- PURNA ile ...

( Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. (Brahmaniçin kullanılır.) )


- PURPOSE :/yerine AMAÇ


- PURSANTAJ[İng. < PERCENTAGE]["PURSUNTAJ" değil!] değil/yerine/= YÜZDE

( Filmlerin sinema salonlarında gösterildiği süre boyunca elde edilen bilet gelirlerinin dağıtım oranı. [Bu oran, yapımcılar, dağıtımcılar ve sinema salonları arasında bilet satışlarından elde edilen kazancın nasıl paylaştırılacağını belirler.] [Pursantaj oranı, genellikle film gösteriminin ilk haftalarında yüksek olur, ardından zamanla düşebilir.] )


- PURSUE :/yerine TAKİP ETMEK, SÜRDÜRMEK


- PÜRTÜK ile/<> PÜRÜZ ile/<> PÜTÜR

( Herhangi bir şeyin üzerindeki çıkıntı biçiminde küçük kabarcık, çıkıntı. İLE/<> Bir şeyin düzgünlüğünü bozacak çıkıntı, gedik ya da kusur. | Engel, güçlük. İLE/<> Küçük kabarcık, çıkıntı. )


- PÜRTÜKLENMEK ile PÜRTÜK ile PÜRTÜKLÜ ile PÜRTÜKSÜZ


- PURUSHA[Sansk.] ile ...

( Varlığın maddesel olmayan özeü. Kişisel ruh. Kozmik Ruh, tüm maddi tezahürlere (Prakriti) bilinç görünümü veren, evrenin ebedi~etkin nedeni. Purusha'nın madde içindeki esareti, sayısız arzulara yol açan Chitta-vrittis'den doğan "Ben" bilincinden ötürüdür. (bkz. Jivatman) )


- PÜRÜZ ÇIKARMAK ile/ve/||/<>/> YOKUŞA SÜRMEK


- PÜRÜZLEMEK ile PÜRÜZLENMEK ile PÜRÜZLENDİRMEK ile PÜRÜZ ile PÜRÜZLÜ/LÜK ile PÜRÜZSÜZ/LÜK


- PÜRÜZ/LÜ ile TIRTIK/LI


- PÜRÜZLÜLÜK ile PÜRÜZLÜ ile PÜRÜZLÜLÜK

( JAG vs. JAGGED vs. JAGGERY )

( ناهموار بريدن ile دندانهدار کردن ile برآمدگي تيز ile سيخونک ile دندانهدار ile مضرس ile شکر زرد )

( NANPAMVAR BARYDAN ile DANDANEHDAR KARDAN ile BARAMADEGY TYZ ile سيخونک ile DANDANEHDAR ile MOZRES ile SHKAR ZARD )


- PUS ile PUS[Fr.]

( Görüş uzaklığını çok azaltmayan bir tür hafif sis. | Bazı meyvelerin üzerinde oluşan, zamk ya da sakıza benzeyen madde. | Yaprakların üzerinde görülen, örümcek ağını andıran böcek ya da kurt yuvası. | Ağaçların kütük ve dallarındaki yosun. | Bazen, meme başında oluşan kabuk. İLE Parmak ölçüsü, İngiliz uzunluk ölçüsü olan ayak'ın 1/12'si, inç.[25,4 milimetre] )


- -PÛŞ[Fars.] ile PÛŞ[Fars.]

( Örten, giyen, giyinmiş" anlamlarına gelerek birleşik sözcükler yapar.[PÂ-PÛŞ: Pabuç, ayakkabı. | Ayağı örten. | SER-PÛŞ: Başı örten.] İLE Örtü, örtünülecek şey, giysi. | Zırh. )


- PÜS ile/||/<> PÜSE

( Erik, kayısı, badem vb. ağaçlardan sızan zamk, kedibalı, keven bitkisinden elde edilen zamk, kitre. İLE/||/<> Çamların çıralı yerlerinden elde edilen siyah katran. )


- PUSAN ve/<> SUVAN ve/<> ECO

( Kore Savaşı'nda, askerlerimizin gönderildiği, sıcak savaşın gerçekleştiği cepheler.
[27 Temmuz 1953'te, 2 yıl, 9 ay, 10 gün süren sıcak savaş bittiğinde, 6360 şehit, 229 tutsak, 5247 de gazimiz olmuştu.] )


- PUSAT ile PUSAT ile PUSAT

( Araç. İLE Silah, zırh vb. savaş aracı. İLE Giysi ya da giysilik kumaş. )


- PUSAT ile PUSATLI ile PUSATÇI


- PUSET[Fr. < POUSSETTE] değil/yerine/= (KÜÇÜK) ÇOCUK ARABASI


- PUSET ile PUSETÇİ/LİK


- PUSH :/yerine İTMEK


- PUŞKİN ve/||/<> GOGOL ve/||/<> GONÇAROV ve/||/<> DOSTOYEVSKİ ve/||/<> TURGENYEV ve/||/<> TOLSTOY ve/||/<> ÇEHOV ve/||/<> GORKİ ve/||/<> ZAMYATİN ve/||/<> BULGAKOV ve/||/<> PASTERNAK

( 1799 - 1837 ve/||/<> 1809 - 1852 ve/||/<> 1812 - 1891 ve/||/<> 1821 - 1881 ve/||/<> 1818 - 1883 ve/||/<> 1828 - 1910 ve/||/<> 1860 - 1904 ve/||/<> 1868 - 1936 ve/||/<> 1884 - 1937 ve/||/<> 1891 - 1940 ve/||/<> 1890 - 1960 )

( )


- PÜSKÜL ile PÜSKÜLLÜ ile PÜSKÜLSÜZ ile PÜSKÜLLÜ BELA ile PÜSKÜL KUYRUKLULAR


- PÜSKÜL ile/ve/||/<> SAÇAK

( Bir ucundan bazı nesnelere süs olarak takılan, öteki ucu serbest saçak biçimindeki iplik demeti. @@ Bazı giyim nesnelerinde ya da döşemeliklerde kumaş kenarlarına dikilen süslü iplikten püskül. )


- PÜSKÜRME ile PÜSKÜRME BENLİ


- PÜSKÜRMEK ile PÜSKÜRTMEK ile PÜSKÜRTÜLMEK ile PÜSKÜRTEBİLMEK


- PÜSKÜRTME ile PÜSKÜRTME MAKİNESİ ile PÜSKÜRTME TABANCASI


- PÜSKÜRTÜ ile PÜSKÜRTÜŞ ile PÜSKÜRTÜCÜ


- GICLEUR[Fr.] ile/değil/yerine/= PÜSKÜRTÜCÜ, JET


- PÜSKÜRÜK ile PÜSKÜRÜK TAŞ ile PÜSKÜRÜK KÜLTE


- PUSLANMAK ile PUSLANDIRMAK


- PUŞT[Fars.] ile PÜŞT/ER[Ar.]

( Eşeşeysel erkeklerin eşeysel "keyiflerine" "hizmet eden" erkek. | Ağır ve kaba sövgü sözü. | Güvenilmez, kalleş. İLE Arka, sırt. )


- YILANLARDA:
PUSUDA BEKLEYENLER ile/ve/değil/yerine/||/<> AV PEŞİNDE HAREKET EDENLER


- COMPASS[İng.] / BOUSSOLE[Fr.] / KOMPASS[Alm.] ile/değil/yerine/= PUSULA


- PUSULA ile/ve/||/<> EĞİM PUSULASI


- PUSULA[İt. < BUSSALO] ile/değil/yerine İLETECİK/BETİK/PUSULA[İt.]/TEZKERE[Ar.]

( Üzerinde kuzey-güney doğrultusunu gösteren bir mıknatıs iğnesi bulunan ve yön saptamak için kullanılan kadranlı aygıt. İLE/DEĞİL/YERİNE Küçük bir kâğıda yazılmış kısa mektup. | Üzerinde alacak hesabı yazılmış kâğıt. | Bir iş için izin verildiğini bildiren resmi kâğıt. | Genellikle ozanların yaşamlarıyla koşuklarından söz eden yapıt. )


- PUSULA ile MERHAMET ile ŞEFKATLİ

( COMPASS vs. COMPASSION vs. COMPASSIONATE )

( پرگار ile قطب نما ile حيطه ile دائره کش ile غمخواري ile دلسوزي ile رحم ile رقت ile ترحم ile مروت ile غم خوار ile پر ترحم ile شفيق ile دلسوز ile رحم دل )

( PORGAR ile GHATAB NAMA ile HEYTAH ile DAEREH KESH ile GHAMKHARY ile DELSOZY ile RAHAM ile RAGHT ile TARHAM ile MOROT ile GHAM KHAR ile پر ترحم ile شفيق ile DELSOZ ile RAHAM DEL )


- PUSULA ile PUSULALI ile PUSULASIZ


- PUSULA[İt. < BUSSALO] değil/yerine/= YÖNDEÇ/YÖNEÇ/İLETECİK


- PUSULAMAK ile PUS ile PUSU/LUK ile PUSUCU/LUK


- PÜSÜR ile PÜSÜRLÜ ile PÜSÜRSÜZ


- PUSVAL ile ...

( Yemenicilerin kullandığı ölçü. )


- PUT IN SIDE BY SIDE vs. TO BRING TOGETHER


- PUT KIRMAK ile/değil YORGAN SİLKMEK


- PUT :/yerine KOYMAK


- PUT ile/ve/değil/yerine/||/<>/< KUT

( [not] IDOL vs./and/but/||/<>/< BLESSING/FORTUNE
BLESSING/FORTUNE instead of IDOL )


- PUT / ŞEYTAN ile TÂGUT["gu" uzun okunur][çoğ. TAVÂGÎ/T]

( ... İLE Kayıptan haber veren, büyücü. | Şeytan. | İslâm'dan önce, Mekke'deki Lât ve Uzzâ putları. )


- PUTİYA ile ...

( Küba'da yaşarlar. | Sadece Karayipler'de yaşarlar. )


- PUT/LARI/NI KIRMAMAK ve/||/<>/> KENDİNİ, PUT KILMAK


- PUTLAŞMAK ile PUTLAŞTIRMAK


- PUT/LAŞTIRMA ile/ve/değil/||/<> İLÂH/LAŞTIRMA


- PUTLAŞTIRMA ile/değil/yerine VEFÂ


- PUTLAŞTIRMAMAK ve/||/<> DONDURMAMAK


- PUTPERESTLİK:
(")TAPMAK(") değil YÖNELİM

( Putperestlik, bir şeye tapmak değil soyut olana somut bir şey üzerinden yönelmektir. )


- PUTREL ile PUTRELLİ


- PUTREL/POTREL[Fr.] ile/değil/yerine/= DEMİR KİRİŞ

( Yapılarda, demiryollarında kullanılan demir kiriş. )


- [ne yazık ki]
PUTUNU, KENDİ YAPAR, KENDİ TAPAR" ve/||/<> KÖLELEŞTİRİRSİN ALDIRMAZ; "KÖLE" DERSİN, KALDIRMAZ


- PÜTÜR PÜTÜR

( Yüzeyi düzgün olmayan nesnelerde. )


- PÜTÜRLENMEK ile PÜTÜR ile PÜTÜRLÜ ile PÜTÜRSÜZ/LÜK ile PÜTÜR PÜTÜR


- PV-P CURVE[İng.] ile/değil/yerine/= PV-P EĞRİSİ


- p.v.[Lat. < PER VAGINAM] değil/yerine/= VAJİNA YOLUYLA


- PVC[İng.] ile/değil/yerine/= PVC


- PWR ile/||/<> BWR

( PWR basınçlı su 2 döngü İLE BWR kaynar su tek döngü. )

( Formül: 150 bar İLE 70 bar )


- PY- ile/||/<> PYEL-/PYELO- ile/||/<> PYL-/PYLE-/PYO-

( Cerahatle ilgili, cerahat olması. İLE/||/<> Böbrek pelvisi ile ilgili. İLE/||/<> Portal venle ilgili. )


- PYKNOTİC OBJECTS ile/||/<> PROFİNİTE OBJECTS

( Pyknotic objects genel topolojik nesne kategorisiyken İLE profinite objects sadece profinite topolojik grup kategorisidir )

( Formül: Ultrafilter limit )


- PYRIN[İng.] değil/yerine/= PİRİN

( Doğal (innate) bağışıklık sisteminde ve inflamatuar tepki mekanizmalarında görev alan bir protein. MEFV geni tarafından ifade edilir. Bu genin mutasyonu halinde Ailevi Akdeniz ateşi görülebilir. Pirin, aynı zamanda marenostrin adıyla da bilinir (Mare Nostrum, Latincede "bizim deniz" anlamına gelmektedir ve Romalılar tarafından Akdeniz için kullanılmıştır).

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PYTHAGOREAN THEOREM[İng.] değil/yerine/= PİSAGOR TEOREMİ

( Bir dik üçgende, hipotenüs ile dik kenarların uzunlukları arasındaki ilişkiyi ifade eden teoremdir.[1] Başka bir tanımı da şöyle yapılabilir: Bir dik üçgenin iki dik kenarının uzunluklarının kareleri toplamı hipotenüsün uzunluğunun karesine eşittir. Matematiksel olarak a2+b2=c2 biçiminde gösterilir. Bu teorem adını ünlü Yunan filozofu Pisagor'dan alır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PYTHON:
2 ile 3


- PYTHON ile RUBY


- Q-PLASMA[İng.] / PLASMA-Q[Fr.] / Q-PLASMA[Alm.] ile/değil/yerine/= Q PLAZMASI


- QUADRATİK KALINTI ile/||/<> PRİMİTİF KÖK

( Kuadratik x²≡a mod p çözümü, primitif maksimal dereceli. )

( Formül: Modüler kare İLE generator )


- QUALİTY CONTROL ile/||/<> PROCESS CONTROL

( Quality control ürün kalitesinin istatistiksel kontrolünü yaparken İLE process control üretim sürecinin kontrol altında tutulmasını yapar )

( Formül: Control charts )


- RADIUM PLAQUE[İng.] / PLAQUE DE RADIUM[Fr.] ile/değil/yerine/= RADYUM LEVHASI


- RADYUM ile/||/<> POLONYUM

( Radyum ve polonyum elementlerinin keşfi )

( Marie Curie tarafından 1898 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1867-1934) (Ülke: Polonya/Fransa) (Alan: Fizik, Kimya) (Önemli katkıları: Radyoaktivite, polonyum ve radyum) (Nobel: 1903) )


- RANT (ELDE ETMEK) ile PRİM (TOPLAMAK)


- RASYONEL ile PRAGMATİK


- RAYBA[Alm.] değil/yerine/= PÜRÜZALIR


- RAYLEIGH PRISM[İng.] / PRISME DE RAYLEIGH[Fr.] ile/değil/yerine/= RAYLEİGH PRİZMASI


- RAZMOL ile/ve PASPAL

( İri kepekli un. İLE/VE Çok kepekli un. )


- BURNABLE POISON[İng.] / POISON CONSOMMABLE[Fr.] / REAKTORGIFT, ABTRENNBARES[Alm.] ile/değil/yerine/= REAKTÖR ZEHİRİ


- RECONNECTİON İLE DİSRUPTİON İLE ELM ile/||/<> PLAZMA KARARSIZLIKLARI

( Plazma dengesini bozan olaylar. )

( Formül: Sweet-Parker: vR ~ √(ηvA/L) )


- REFERANS ile/ve PERSPEKTİF


- REGGE POLE[İng.] / PÔLE DE REGGE[Fr.] / REGGE-POL[Alm.] ile/değil/yerine/= REGGE KUTBU


- REINFORCEMENT[İng.] değil/yerine/= PEKİS¸TİRME


- REKABET ile/||/<> PREDATÖRLÜK

( Rekabet kaynak paylaşımı İLE predatörlük av-avcı ilişkisidir )

( Formül: -/- İLE +/- )


- REKLÂM = ADVERTISEMENT[İng.] = RÉCLAME[Fr.] = ANZEIGE/REKLAME[Alm.] = PUBBLICITÀ[İt.] = ANUNCIO[İsp.]


- REMBRANDT ile PICASSO


- RENDE[Fars.] ile PLANYA[İt.]

( Tahta yüzeyleri pürüzsüz duruma getirmek, biçim vermek için marangozların kullandığı araç. | Üzerinde küçük delik ve kesici çıkıntıları bulunan, soğan, havuç gibi şeyleri ufak parçalara ayırmak için kullanılan mutfak aracı. | Bu araçla ufak parçalara ayrılmış şey. İLE Ağaç rendelemekte kullanılan, uzun marangoz rendesi. )


- CHROMATIC PARALLAX[İng.] / PARALLAXE CHROMATIQUE[Fr.] ile/değil/yerine/= RENK PARALAKSI


- RESİDUE ile/||/<> POLE

( Residue kutup katsayısı İLE pole tekillik noktası. )

( Formül: Coefficient İLE singularity point )


- RESİM ile PEYZAJ[Fr.]

( ... İLE Kır resmi. | Bahçe düzenleme işi. )


- RESİM ile/ve/> PİKTOGRAM ile/ve/> PETROGLİF ile/ve/> YAZIT

( ... İLE/VE/> Resimli, anlamlı simgeler. İLE/VE/> Çeşitli biçimli harflerden oluşan, ilk dönem simgeleri/tamgaları. İLE/VE/> ... )


- RESİM ile/ve/<> PİTORESK[Fr.]

( ... İLE/VE/<> Durumu ve görünüşü, resim konusu olmaya değer görünüş. )


- REVZEN ile PENCERE

( PENCERE )


- RESONANCE BRIDGE[İng.] / PONT DE RÉSONANCE[Fr.] / RESONANZBRÜCKE[Alm.] ile/değil/yerine/= REZONANS KÖPRÜSÜ


- RESONANCE PARTICLE[İng.] / PARTICULE DE RÉSONANCE[Fr.] / RESONANSTEILCHEN[Alm.] ile/değil/yerine/= REZONANS PARÇACIĞI


- RICE :/yerine PİRİNÇ


- RİSK ile/ve/<>/değil POTANSİYEL


- RİTÜEL ile PROTOKOL[Fr. < Yun.]

( ... İLE Bir toplantı, oturum, soruşturma sonunda imzalanan belge. | Diplomatlar arasında yapılan antlaşma tutanağı. | Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmi törenlerde, devlet başkanları ile onları temsilcileri arasındaki görüşmelerde uyulan kurallar. )


- RL/REINFORCEMENT LEARNING[İng.] değil/yerine/= PEKİŞTİRMELİ ÖĞRENME


- ROCHON PRISM[İng.] / PRISME DE ROCHON[Fr.] / ROCHON-PRISMA[Alm.] ile/değil/yerine/= ROCHON PRİZMASI


- ROSSBY PARAMETER[İng.] / PARAMÈTRE DE ROSSBY[Fr.] ile/değil/yerine/= ROSSBY DEĞİŞTİRGESİ


- ROZET ile PORSUK

( BADGE vs. BADGER )

( مدال ile گورکن ile سربسر گذاشتن ile شغار )

( MADAL ile GORKAN ile SARBASAR GOZASHTAN ile شغار )


- PHYSICAL CHEMISTRY[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKCHİMA


- PHYSICAL ANALYSIS[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT ÇÖZÜMLEME/ANALİZ


- PHYSICAL CHANGE[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT DEGİME


- PHYSICAL TEST[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT DENEY


- PHYSICAL SOLUTION[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT ÖSTLİCH


- PHYSICAL PROPERTIES[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT ÖSTLİCHTER


- PHYSICAL ADSORPTION[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT RUTİNNA


- PHYSICAL[İng.] ile/değil/yerine/= RÜCKSEİT


- YEL ile/ve/<> PİNEL[İt.]

( ... İLE/VE/<> Rüzgârın estiği yönü göstermek için direk şapkalarının üstüne konulan yelkovan biçimindeki araç. )


- S PARAMETERS[İng.] / PARAMÈTRES S[Fr.] ile/değil/yerine/= S DEĞİŞTİRGELERİ


- S ile/ve/||/<> P ile/ve/||/<> D

( I. orbit. İLE/VE/||/<> II. orbit. İLE/VE/||/<> III. orbit. )


- SAAT ile PİRYOL[Marka adından]

( ... İLE Üzerinde kümbet biçiminde bir kapağı bulunan, oldukça büyük bir tür cep saati. )


- SABİTLER:
YER ÇEKİMİ ile/ve/||/<> IŞIK ile/ve/||/<> PLANCK


- SAÇ ile/değil POSTİŞ[İt.]

( ... İLE/DEĞİL Kadınların, genellikle başlarının arkasına taktıkları ek saç. )


- SADEFE[Ar.]/SCALE[İng.]/ÉCAILLE[Fr.] ile PUL

( Balık pulu. )


- PURE VISCOSITY[İng.] / VISCOSITÉ PURE[Fr.] ile/değil/yerine/= SAF AĞDALILIK


- PURE GERMANIUM DETECTOR[İng.] / DÉTECTEUR AU GERMANIUM PUR[Fr.] / REINSTGERMANIUMDETEKTOR[Alm.] ile/değil/yerine/= SAF GERMANYUM DEDEKTÖRÜ


- PURITY[İng.] / REINHEIT[Alm.] ile/değil/yerine/= SAFLIK


- BILE PIGMENT[İng.] / PIGMENT BILIAIRE[Fr.] / GALL FARBSTOFF[Alm.] ile/değil/yerine/= SAFRA BOYARNESNESİ


- RIGHT-HAND POLARIZATION[İng.] / POLARISATION DROITE[Fr.] ile/değil/yerine/= SAĞ EL KUTUPLANMASI


- SAĞALTIM/PSİKOTERAPİ ile/ve/||/<>/> PSİKANALİZ


- SAĞLAMLAŞTIRMA ile/ve/||/<> PEKİŞTİRME


- HEALTH PHYSICS[İng.] / PHYSIQUE SANITAIRE[Fr.] / GESUNDHEITSPYSIK, STRAHLENSCHUTZPHYSIK[Alm.] ile/değil/yerine/= SAĞLIK FİZİĞİ


- ŞAH ile/ve VEZİR ile/ve FİL ile/ve AT ile/ve KALE/ROK ile/ve PİYON[Fr. < Lat.]

( ... ile/ve FERZ/FERZÎN/FERZÂNE/FERZEND[Fars.] ile/ve PÎL ile/ve ... ile/ve RUH ile/ve PİYÂDE, BEYDÂK[Ar.] )

( KING vs. QUEEN vs. BISHOP vs. KNIGHT vs. ROOK vs. PAWN )


- SAHİBİ OLMAK ile/değil/yerine PARÇASI OLMAK


- SAHİL ile PLAJLAR

( BEACH vs. BEACHES )

( شن زار ile ساحل ile درياکنار ile کنار دريا ile سواحل )

( SHEN ZAR ile SAHEL ile DARYAKENAR ile KONAR DARYA ile SAVAHEL )


- ŞAHİN ile PAÇALI ŞAHİN

( ... İLE Sesi şahinde pes ve gürdür. )

( ... İLE Tundra, açık araziler, turbalıklar, kumullar ve bataklıklarda ürerler. )

( ... vs. ROUGH-LEGGED BUZZARD )

( ... cum BUTEO LAGUPUS )


- SAHİP ÇIKMAK ile/ve/değil PAYLAŞAMAMAK


- SAHNE[Ar. < Yun.] ile/ve/||/<> PARTER[Fr.]

( ... İLE/VE/||/<> Tiyatro, sinema gibi yerlerde, sahnenin bulunduğu ilk kata ve burada bulunan koltuklara verilen ad. )


- SAHTEGEN[İng. PSEUDOGENES] ile/||/<> PSÖDOGEN[İng. PSEUDOGENES]

( "Anlamsız mutasyon" isimli bir mutasyon tipi sonucu oluşmuş, bölünme yeteneği olmayan gendir. Psödogenler genellikle "y" sembolü ile ifade edilirler. DNA dizisindeki psödogenler ancak protein sentezi sırasındaki bir aksama sonucu anlaşılabilir. RNA dizisinde ise psödogenleri tanımak çok daha kolaydır. @@ Anlamsız mutasyona sahip ve transkripsiyon yeteneğini olmayan bir gen. Bazı psödogenler, işlenmiş mRNA'nın retropozisyonundan kaynaklanır ve intronların ekspresyonu için gerekli düzenleyici sekansları bulunmaz.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SAKLAMAK ile/ve/değil PAYLAŞMAMAK

( [not] TO CONCEAL vs./and/but NOT TO SHARE )


- SAL YAYLASI ve POKUT YAYLASI


- SALSA ile BACHATA ile MAMBO ile MERENGUE ile SAMBA ile RUMBA ile CHA CHA CHA ile PASO DOBLE ile JIVE

( Dünyanın her yerinde bilinen Salsa, Avrupa'da, Karayipler'de, özellikle Küba ve Porto Riko'da, Orta Amerika'da, Panama, Guatemala ve New York'un Latin kolonilerinde çok gelişir. Elektrikli çalgıların da kullanıldığı Salsa danslarında, Afrika kökenli vurmalı çalgılar ve bakır üflemeli sazlar büyük rol oynar. Salsa'da, şarkılar her zaman İspanyolca olup şarkıların başlıca işlevi, dans figürlerine eşlik etmektir. Dünyanın belirli bölgelerinde, belirgin olarak ötekilerden ayrılan Salsa stilleri vardır. Birbirinden farklı figürlere sahip olan Salsa'nın tarzları, aynı dansın farklı yaklaşımları ve felsefeleri olarak kabul edilebilir.

İLE

1980'lerde, Dominik Cumhuriyeti'nde, turizmin gelişmesi ve ülkenin dünyaya açılması sonucu popülerliği artan Bachata, içinde aşk, tutku gibi duyguları yansıtan romantik şarkılarla yapılan bir dans türüdür. Bachata, ayrıca, ülkemizde Salsa'dan sonra en çok yeğlenen, yakın eşli bir danstır.

İLE

Küba'da ortaya çıkan Mambo, Kuzey Amerika'daki, Swing ve Rock gibi türlerden etkilenerek günümüzde yapılan biçimini alır. Erkek dansçının sol ayakla başladığı ve ağırlık merkezini ise kalça olarak belirlediği bu dans türü, en yaygın biçimde Küba'da karşımıza çıkar. 1950'li yıllarda, Avrupa tarafından da tanınan Mambo, kıtaları aşan bir dans olarak tüm dünyaya yayılır.

İLE

Dominik Cumhuriyeti'nin yerel dansı olan Merengue, özellikle küçük ve kalabalık dans salonlarına karşı oynanan bir dans türüdür. Oldukça hareketli figürler içeren Merengue, öğrenilmesi kolay, doğaçlamaya açık bir "eğlence" dansı olarak da bilinir. Çiftlerle değil bir çember biçiminde uygulanan Merengue, hızlı ayak hareketleri, omuzların silkilmesi ve kıvrak kalça hareketleri, bu dansın ana yapısını oluşturur.

İLE

Samba, Brezilya'nın Rio kentinde düzenlenen karnavallarda, kutlama ve eğlenceyi temsil eden dans olarak bilinir. Brezilya müziğine ait kuvvetli bir davulun da yer aldığı, özgün bir müziğe sahip olan Samba, Rio Karnavalı'ndaki dansçıların, gösterişli giysileriyle gösteriye dönüşür. Karnavallarda yapılan bu tip Samba, daha gelişmiş bir biçim olan Uluslararası Samba'dan farklıdır. Samba, Rio Karnavalı'nda, kişisel olarak uygulansa da uluslararası gösterilerde eşli olarak uygulanır.

İLE

Yavaş tempolu, zor bir Latin Amerikan dansı olan Rumba, dans eden çiftler arasındaki tutkuyu hareketlere yansıtır. Aşkın dansı olarak da nitelendirilen rumbada, dansın tutkusunun ve etkisinin büyük bölümü, müzikteki ezgilerde yaşam bulur. Rumba'yı, kusursuz olarak uygulamak için müziğe ve teknik ayrıntılara bağlılık gerekir. Bu ayrıntılar da dansçılardaki güçlü bir denge ve bilek, diz ve kalça koordinasyonu sonucunda ortaya çıkar.

İLE

Amerika'da, 1950'li yıllarda, Mambo ve Rumba'nın birleşiminden doğarak ortaya çıkan Cha Cha Cha, neşeli ritmleri ve müzikleriyle zamanla tüm dünyaya yayılan bir dans türü olur ve Uluslararası Latin Amerikan Dansları'nın vazgeçilmezlerinden sayılır. Canlı, dinamik, hızlı hareketler içeren Cha Cha Cha; neşeli, sevinçli, yerinde duramayanların dansı olarak adlandırılır.

İLE

Kökleri İspanya'ya uzanan "Paso Doble", "iki adım" anlamına gelir. Temiz ve canlı hareketler gerektiren Paso Doble'nin ruhunu seyirciye aktarabilmek için yavaş ve sakin hareketlerden kaçınmak gerekir. Latin dansları arasında en son öğrenilen Paso Doble'de, doğaçlama figürler yoktur, önceden belirlenmiş bir koreografiyi gerektirir.

İLE

Temelinde akrobatik hareketler barındıran bu dans türü, İkinci Dünya Savaşı süresince, Amerika'dan İngiltere'ye yayılır ve ilk olarak 1944 yılında, Londra'lı bir dans öğretmeni olan Victor Silvester tarafından "Jive" olarak adlandırılır. Canlı ve enerjik olmanın yanısıra, zarif bir görünüm de gerektiren bir Latin Amerikan dansı olan Jive, oldukça hareketli figürler içerir. )


- SALT = SIRF, SAF, MAHZ = PURE[İng.] = PUR[Fr.] = REIN[Alm.] = PURUS[Lat.] = PURO[İsp.]


- ŞALVAR[Fars. ŞELVÂR]/DİMİ ile/değil/yerine PANTOLON

( Genellikle, ağı çok bol olan, bele bir uçkurla bağlanan, geniş bir pantolon türü. İLE ... )


- ŞALVAR[Azr.] = PANTOLON[Tr. < Fr.]


- SALYANGOZ ile PULLUK SALYANGOZU


- SANDAL ile/<> PİROG

( ... İLE/<> Mali'de, Nijer ırmağında kullanılan bir sandal. )


- ŞANGIRTI ile PATIRTI

( Tabak, bardak, şişe vb.nin bir yere ya da birbirine çarparken, kırılırken çıkardığı sesin adı. İLE Pat pat çıkan sesin adı. | Herhangi bir biçimde ya da ayakları yere kuvvetle basarak yürüme sonucu çıkan gürültü. | Gürültülü çatışma, arbede. )


- ONE-SECOND PENDULUM[İng.] / PENDULE BATTANT LA SECONDE[Fr.] ile/değil/yerine/= SANİYELİ SARKAÇ


- SANSAR ile PORSUK/DACHS[Alm.]

( Türlü küçük etçil hayvanların ortak adı. İLE Sansargillerden, su kıyılarında, kazdıkları deliklerde yaşayan, ot ve etle beslenen, pis kokulu bir hayvan. )

( MARTES MARTES cum MELES, MELEN VULGARIS )


- SANZEN ile/||/<> JAGRAT-SUSHUPTİ ile/||/<> PURNA

( Zen çalışması. Zen Ustası'yla öğrencisi arasında Koan konusunda yapılan kişisel görüşme. @@ Uyanık uyku. @@ Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. Brahman için kullanılır. )


- SAO TOME ve/<> PRINCIPE

( Afrika'nın en küçük ülkesi. )


- ŞAPERON ile/||/<> PROTEAZOM

( Şaperon katlanma yardım İLE proteazom protein yıkımı. )

( Formül: HSP İLE ubikuitin )


- DEFLECTOR PLATE[İng.] / PLAQUE DÉFLECTRICE[Fr.] / ABLENKPLATTE, DEFLEKTORPLATTE[Alm.] ile/değil/yerine/= SAPTIRICI LEVHA


- SARI KİRAZ ile/ve/||/<> PEMBE KİRAZ ile/ve/||/<> İTALYAN KİRAZ


- SARKAÇ ile/||/<> PERİYOT

( Sarkaç yasaları )

( Galileo Galilei tarafından 1602 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1564-1642) (Ülke: İtalya) (Alan: Fizik, Astronomi) (Önemli katkıları: Teleskop, Jüpiter uyduları, serbest düşme) )


- RAKKAS[Osm.] / PENDULUM[İng.] / PENDULE[Fr.] / PENDEL[Alm.] ile/değil/yerine/= SARKAÇ


- ŞARKI ile POTPURİ[Fr.]

( ... İLE Sevilen müzik yapıtlarından seçilmiş bölümlerin sıralanmasıyla oluşan müzik parçası. )


- ŞAŞKIN/LIK ve PANİK


- SAVUNMAK ile/değil PAYLAŞMAK


- SCHEDULE :/yerine PROGRAM, ZAMANLAMAK


- SCHEME :/yerine PLAN, ŞEMA


- SCHERING BRIDGE[İng.] / PONT DE SCHERING[Fr.] / SCHERING-BRÜCKE[Alm.] ile/değil/yerine/= SCHERİNG KÖPRÜSÜ


- SCHRODINGER DENKLEMLERİ ile/ve/||/<> PAULI DIŞLAMA İLKESİ

( [olmasa ...] Madde yok. İLE/VE/||/<> Kuvvet yok. )


- SCHUMANN PLATE[İng.] / PLAQUE DE SCHUMANN[Fr.] ile/değil/yerine/= SCHUMANN LEVHASI


- SCIENCE ile PSEUDO SCIENCE


- SEBZELER:
BUZDOLABI POŞETİNDE SAKLANMAMALI! ve/ya da POŞETLER, DELİNMELİ!


- SEHİM/SEHM[Ar.] değil/yerine/= PAY

( Pay/hisse karşılığı/bedeli. | Pay. | Yüksek çelik binaların tepesinin sürekli olarak sağa sola yaylanması. )


- ŞEKER ile PUDRA ŞEKERİ

( SÜKKER-İ MESHÛK: Toz şeker. )

( SUGAR vs. CASTOR SUGAR )


- SEL BASMAK ile SEL KURBANI ile SU BASMIŞ ile BENT KAPAĞI ile SEL ile PROJEKTÖR ile SEL SUYU ile TAŞKIN YOLU

( FLOOD vs. FLOOD VICTIM vs. FLOODED vs. FLOODGATE vs. FLOODING vs. FLOODLIGHT vs. FLOODWATER vs. FLOODWAY )

( سيل گرفتن ile طوفان ile سيل ile سيل زده ile آب بند ile دريچه سد ile آبگرفتگي ile نورافکن ile سيلاب ile مسيل )

( SYLE GARAFTAN ile TUFAN ile SYLE ile SYLE ZADEH ile AB BAND ile DARYCHEH SAD ile ABGARAFTAGY ile NORAFKAN ile SYLAB ile مسيل )


- SELLA/CELLA ile/||/<> APSİS ile/||/<> TRANSEPT ile/||/<> ÇAN KULESİ ile/||/<> PİETA

( Eski Yunan ve Roma'da içinde kült heykelinin korunduğu, tapınağın en kutsal bölümü. İLE/||/<> Kiliselerde korunun arkasında bulunan ve camilerdeki mihrap bölümünün karşılığı olan, tonoz ya da kubbe ile örtülü bölüm. İLE/||/<> Örtü sisteminde nefleri dik açı ile kesen ve altyapıya da yansıyan birim. Kiliselerde apsisin önünde nefleri dik olarak kesen uzun mekân. Kilisenin planını bir haç biçimine sokan bu mekânda kral galerisi ve kilise orgu da yer alır. Bazı kiliselerde haç biçimli planın doğusunda da ek bir transept bulunur. İLE/||/<> Kilise çanının bulunduğu yapı. Başlı başına bir mimari yapı sayılabilecek örneklerine de rastlanır. İLE/||/<> İsa'nın betimleniş türlerinden biri.[Ölü İsa'nın gövdesi annesinin kucağında ya da kolları arasındadır.][Kökeni XIV. yüzyıl Almanya'sına dayanır. Daha çok resim sanatında rastlanır. Heykel alanında da bilinen örnekleri vardır.] )


- SEMENDER ile CÜCE/KÜÇÜK/PÜRÜZSÜZ SEMENDER

( ... cum LISSOTRITON SCHMIDTLERI )


- SEMENT ile/ve/||/<> PERIODENTAL LİGAMENT

(

SEMENT ile PERİODONTAL LİGAMENT arasındaki FaRkLaR

Diş Destek Düzeninin İki Önemli Bileşeni
ANATOMİ İLİŞKİSİ

ALVEOL KEMİĞİ < [PERİODONTAL LİGAMENT] > [SEMENT] > DİŞ KÖKÜ
\___________________ SHARPEY LİFLERİ ___________________/

Periodontal ligament lifleri, sement içine gömülü olarak sonlanır

SEMENT

Sert Doku
Mineralize Yapı
Lif Tutunma Yüzeyi

PERİODONTAL LİGAMENT

Yumuşak Doku
Fibröz Yapı
Esnek Bağlantı

Temel Özellikler Karşılaştırması

Özellik SEMENT Sert Doku PERİODONTAL LİGAMENT Yumuşak Doku
Tanım Diş kökünü kaplayan kemik benzeri sert doku Diş kökü ile alveol kemiği arasındaki fibröz bağ dokusu
Latince Adı Cementum Ligamentum periodontale
Doku Tipi Sert, mineralize bağ dokusu Yumuşak, fibröz bağ dokusu
Konsistans Katı, kemikten daha yumuşak Esnek, lifli, elastik
Yerelleştirme Diş kökü yüzeyinde [dentin üzerinde] Sement ile alveol kemiği arası boşluk [0.2 - 0.4 mm]
Kalınlık • Servikal: 50 - 60 μm
• Apikal: 150 - 200 μm
• Yaşla artar
• Ortalama: 0.15 - 0.38 mm
• En dar: Orta 1/3
• En geniş: Apikal ve servikal
Bileşim • %45 - 50 İnorganik [hidroksiapatit]
• %50 - 55 Organik [tip I kolajen]
• Su
• %70 Su
• Tip I ve III kolajen lifler
• Elastin, oksitalan lifleri
• Glikozaminoglikanlar
Ana Gözeler • Sementoblastlar [yüzeyde]
• Sementositler [içeride]
• Sementoklastlar [rezorpsiyon]
• Fibroblastlar (en çok)
• Osteoblastlar
• Sementoblastlar
• Makrofajlar
• Epitelyal artıklar [Malassez]
Vaskülarizasyon Avasküler
Kan damarı içermez
Zengin vasküler
Superior/inferior alveolar arterlerden beslenir
İnervasyon Sinir yok
Ağrı duyumsamaz
Zengin sinir ağı
• Mekanoreseptörler
• Proprioseptif lifler
• Ağrı alıcıları
Yenilenme Hızı • Çok yavaş
• Yaşam boyu yavaşça birikir
• Çok hızlı
• Turnover: ~21 gün
Rejenerasyon Sınırlı rejenerasyon kapasitesi Yüksek rejenerasyon kapasitesi

İşlevsel Özellikler

İşlev SEMENT PERİODONTAL LİGAMENT
Ana İşlev • Periodontal liflerin tutunma yüzeyi
• Diş kökünü koruma
• Dentin duyarlılığını önleme
• Dişi alveol kemiğine bağlama
• Çiğneme gücünü iletme ve dağıtma
• Şok emilimi
Mekanik Rol • Edilgen destek
• Sert tutunma yüzeyi sağlama
• Etkin destek
• Devingen asıltı düzeni
Çiğnemede • Sabit dayanak noktası
• Güç aktarımında ara yüzey
• Hidrolik damper görevi
• Güç dağıtımı ve emilimi
Adaptasyon Yaşla kalınlaşma
Aşınmaya karşı giderim
• İşlevsel uyum
• Güce göre yeniden düzenlenme
Beslenme Periodontal ligamentten difüzyonla Kendi damar ağından doğrudan

Histolojik Özellikler

Parametre SEMENT PERİODONTAL LİGAMENT
Tip • Aselüler [üst 2/3]
• Selüler [apikal 1/3]
• Karışık
• Düzenli fibröz bağ dokusu
• Yoğun kolajen lif demetleri
Lif Düzeni İçinde Sharpey lifleri gömülü
(Ekstrensek lifler)
5 ana lif öbeği:
• Alveolar krest
• Horizontal
• Oblik (en çok)
• Apikal
• İnterradiküler
Matriks • Mineralize matriks
• Kemik benzeri kompozisyon
• Hidrate yumuşak matriks
• Proteoglikan zengin

İlişkiler ve Etkileşimler

ANATOMİK VE İŞLEVSEL İLİŞKİLER
Birlikte Çalışma: • İkisi birlikte "Periodonsiyum" düzeninin parçasıdır
• Dişin çenede tutunmasını sağlar
• Sharpey lifleri ile fiziksel bağlantı
• Çiğneme gücünü birlikte karşılar
Bağlantı Biçimi: • PDL lifleri > Sement içine 5-10 μm gömülür
• Bu lifler, "Sharpey lifleri" olarak mineralize olur
• Sement yüzeyinde sementoblastlar PDL'den kaynaklıdır
• PDL'nin vasküler ağı sementi besler
Karşılıklı Etki: • PDL hasarı > Sement rezorpsiyonu
• Sement kaybı > PDL ataçmanı kaybı
• PDL inflamasyonu > Sement hiperplazisi
• Sement tamiri > PDL'den göze göçü

Klinik Önem ve Uygulamalar

Klinik Durum SEMENT PERİODONTAL LİGAMENT
Periodontitis • Yüzey kontaminasyonu
• Endotoksin birikimi
• Taş tutunması
• İnflamasyon ve yıkım
• Ataçman kaybı
• Cep oluşumu
Ortodontik Tedavi • Genellikle dengeli
• Nadiren rezorpsiyon riski
• Yeni sement yapımı
• Etkin yeniden biçimlenme
• Basınç tarafı: Rezorpsiyon
• Gerilim tarafı: Yapım
• Diş hareketi sağlar
Travma • Çatlak/kırık olabilir
• Yüzeysel hasar
• Rezorpsiyon başlayabilir
• Yırtılma(avulsiyon)
• Ezilme(intrüzyon)
• Gerilme(ekstrüzyon)
• Mobilite artışı
Yenileyici Sağaltım • Yeni sement biçimlenmesi kolay değil
• Büyüme etmenleri gerekli
• Sementogenez indüksiyonu
• İyi yenileyici gizil gücü
• GTR ile yenilenebilir
• Kök göze kaynağı
Yaşlanma • Kalınlaşma(hipersemantozis)
• Aselüler sement artışı
• Permeabilite azalması
• İncelme
• Göze sayısı azalması
• Vaskülarite azalması
• Elastisite kaybı

Karşılaştırmalı Özet

TEMEL FaRkLaR VE BENZERLİKLER
Benzerlikler • İkisi de periodonsiyumun parçası
• İkisi de mezenkimal kökenli
• İkisi de diş desteğinde kritik
• İkisi de yaşam boyu etkin
• İkisi de periodontal sayrılıktan etkilenir
Ana FaRkLaR SEMENT:
✓ Sert doku
✓ Avasküler
✓ Sinir yok
✓ Yavaş değişim
✓ Durağan destek
PDL:
✓ Yumuşak doku
✓ Zengin damar ağı
✓ Sinir lifleri var
✓ Hızlı yenilenme
✓ Devingen destek
Metafor "Çapa Yeri"
Geminin çapa attığı zemin gibi
"Asma Köprü"
Esnek ama güçlü bağlantı
Önemli Nokta: SEMENT ve PERİODONTAL LİGAMENT birbirinden ayrı düşünülemez. İkisi birlikte işlevsel bir bölüm oluşturur:
  • Sement olmadan: Periodontal ligament lifleri tutunamaz
  • PDL olmadan: Diş çene kemiğine bağlanamaz
  • İkisi birlikte: Dişin hem sabit, hem de esnek tutunmasını sağlar
Bu ilişki, dişin "sert ama esnek" biçimde çenede durmasını ve çiğneme güçlerine dayanmasını olanaklı kılar.
)


- SEMPATİK SİNİR ile/||/<> PARASEMPATİK SİNİR

( Sempatik savaş-kaç, parasempatik dinlen-sindir )

( Formül: Noradrenalin İLE Asetilkolin )


- SEMPATİK ile/||/<> PARASEMPATİK

( Sempatik hızlandırıcı İLE parasempatik yavaşlatıcı sinir sistemidir )

( Formül: Savaş-kaç İLE dinlen-sindir )


- SENOZOYİK[İng. CENOZOIC] ile/||/<> EKOLOJİK NİŞ[İng. ECOLOGICAL NICHE] ile/||/<> PALEOJEN[İng. PALEOGENE] ile/||/<> PALEOSEN[İng. PALEOCENE] ile/||/<> PLEYİSTOSEN[İng. PLEISTOCENE] ile/||/<> PLİYOSEN[İng. PLIOCENE]

( Senozoyik (66-0 myö) bir jeolojik zaman ismidir. Dinozorların çağı olarak bilinen Mezozoyik'ten sonra gelir ve memelilerin çağı olarak bilinir. İçerisinde Paleojen, Neojen ve Kuvarterner olmak üzere 3 majör dönemde incelenir. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya'ya meteor çarpması ile birlikte non-avian dinozorların tamamı dahil ağırlığı 25 kg'dan fazla olan hayvanlar yok olduğu zamandan günümüze kadar olan zamanı kapsamaktadır. Geriye kalan ufak memeliler ve avian dinozorlar (kuşlar) sağ çıkan hayvanlardan bazıları olmuştur. Böylece Senozoyik içinde iki büyük sınıf, boşalan ekolojik nişler sayesinde çeşitlenmeye başlamıştır. @@ Doğadaki popülasyonların ya da organizmaların adapte oldukları spesifik habitat. Genelde besin olanağına göre belirlenir. @@ Paleojen (66-23 myö) bir jeolojik dönemdir. Yaklaşık olarak 66 milyon yıl önce ile 23 milyon yıl önceye denk gelen zaman dilimini kapsamaktadır. Yaklaşık 43 milyon yıl sürmüştür. İçerisinde Paleosen, Eosen ve Oligosen olmak üzere 3'e ayrılır. 66 milyon yıl önce gezegene dev bir meteor çarpması sonucu gezegenin jeokimyası değişmiş ve non-avian dinozorların tamamı dahil ağırlığı 25 kg'dan fazla olan hayvanların soyu tükenmiştir. Paleojen'de ise geriye kalan canlılar çeşitlenip, evrimleşmiştir. Bu çeşitliliğin en çok görüldüğü sınıflardan biri avian dinozorlar (kuşlar) ve diğeri memelilerdir. @@ Paleosen (66-56 myö) bir jeolojik devre ismidir. Yaklaşık olarak 66 milyon yıl önce ile 56 milyon yıl önceye denk gelen zaman dilimini kapsamaktadır. Senozoyik Zaman'ın ve Paleojen Dönemi'nin ilk zaman dilimidir. Yani non-avian dinozorların neslinin tükendiği K/T Yok Oluşu'ndaki meteor çarpışmasından sonraki ilk zaman dilimidir. Öncesinde bir Mezozoyik'teki Kretase gelmektedir. Sonrasında ise Senozoyik'teki Eosen gelir. @@ Senozoyik Zaman'ın sonlarında 2.580.000 milyon yıl ile 11.700 milyon yıl öncesini kapsayan jeolojik zaman dilimi. Kuvarter Dönemi'nin başlarına denk gelir. Genellikle "Buz Devri" olarak nitelendirilir. Kendi içinde Gelasiyen, Kalabriyen, Orta ve Üst olarak 4'e ayrılır. Kabaca arkeolojide kullanılan terim olan Paleolitik Çağ'ı kapsamaktadır. Ardından yaklaşık 11.650 yıl öncesine denk gelen zaman diliminde Holosen (Antroposen) devri başlamaktadır ve halen devam etmektedir. @@ Pliyosen (5.33-2.58 myö) bir jeolojik devre ismidir. Yaklaşık 5.333 milyon yıl önce ile 2.58 milyon yıl önceyi kapsayan zaman dilimine denir. Senozoyik Zaman'daki Neojen Dönemi'nin en genç dilimidir. Pliyosen'den önce Miyosen, sonrasında da Pleyistosen gelmektedir. Pliyosen kendi içinde Piasenziyen ve Zankliyen olmak üzere iki dilimde incelenir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SERAMİK[Fr. < Yun.] ile PORSELEN[İt.]

( Yüksek ısıda pişirilmiş toprak, fayans, porselen yapımıyla ilgili olan. | Yüksek ısıda pişirilmiş topraktan yapılan vazo, çanak, çömlek gibi nesne. İLE Kaolinden yapılma, beyaz, sert ve yarı saydam çömlek hamuru. | Bu hamurdan yapılmış çanak, çömlek. )

(

Mutfak Kapları Kılavuzu
— Karşılaştırmalı Değerlendirme —
Fizik · Kimya · Biyoloji · Sağlık · Hijyen

Tencere ve Saklama Kabı Malzemeleri için
Bütüncül Bir Karşılaştırma

Porselen ve toprak güveçten paslanmaz çelik düdüklü tencereye kadar — pişirme ve saklamada kullanılan malzemelerin yapısı, gıdayla etkileşimi, mikrobiyolojik davranışı, sağlık etkileri ve bakım gerekleri üzerine kapsamlı bir başvuru kaynağı.

Uygun en güvenli öbek
İyi günlük kullanıma uygun
Dikkat koşullu / sınırlı kullanım
Kaçın yeğlenmemeli!
Atılmalı kullanım dışı
öncelik sınıfı
I
Kapsamlı Karşılaştırma

Tencere ve Saklama Kabı Malzemeleri

Aşağıdaki tabloda her malzeme yapısal özelliklerinden bakım gereklerine kadar yedi boyutta ele alınmıştır. Karar sütunu, sertifikalı ve sağlam ürün varsayımıyla genel kullanım önerisini özetler.

Malzeme Yapı ve Fizik Kimya ve Göç Hijyen ve Mikrobiyoloji Sağlık ve Tıp Saklama Temizlik ve Bakım Öncelik Karar
Porselenvitrifiye seramik (sertifikalı) Kaolin-feldispat-kuvars 1200–1450 °C'de pişirilir, camsılaşır. Gözeneklilik Kimyasal olarak inert. Asit, yağ, sıcaklıkla iyon göçü yok denecek kadar az. Endokrin bozucu içermez. Yüzey pürüzsüz; biyofilm tutmaz, koku-tat çekmez. Çatlamadıkça mikrobiyolojik açıdan örnek malzeme. Bebek, hamile, kronik sayrı içinde olmak üzere her öbek için güvenli. Bebek mamaları için sıkça önerilir. Buzdolabı–fırın–mikrodalga uyumlu. Uzun süreli saklamada birinci yeğlenmesi gereken. Bulaşık makinesi uygun. Aşındırıcı tel ve klorlu ağartıcıdan kaçın. Çentiklendiğinde değiştir. Uygun
Borosilikat camPyrex tipi Amorf silikat. Düşük ısıl genleşme (3,3×10⁻⁶/°C) sayesinde termal şoka belirgin dirençli. Şeffaftır, içerik görünür. Tamamen inert. Hiçbir bilinen göç yoktur. Asitli ve sütlü gıdalarla uzun temasta dahi nötr kalır. Gözeneksiz, biyofilm tutmaz. Cam yüzey hijyen açısından altın standarttır. Tüm öbekler için güvenli. Bebek beslenmesi ve klinik beslenmede ilk yeğlenenlerden. Uygun. Fırın–mikrodalga–buzdolabı–dondurucu geçişlerine uyumlu. Bulaşık makinesi uygun. Ani sıcaklık değişiminden kaçın. Çatladığında at. Uygun
Cam-emayeçelik ya da dökme demir gövde Metal gövde + 0,1–0,3 mm camsı sır. Emaye basma altında kalacak şekilde tasarlanır; gövde ısıyı taşır, emaye gıdayla teması üstlenir. Sağlam emaye yüzey kimyasal olarak inert. Asitli yemek için uygun. Çatlak emaye altında metal ortaya çıkarsa demir/nikel göçü başlar. Sağlam yüzeyde biyofilm tutmaz. Çatlak/çentik varsa mikro-yarıkta üreme olur. Sağlam ürün, her öbek için güvenli. Antika emayelerde eski kurşun/kobalt sırı riski olabilir. Uzun süreli saklamaya uygun. Bulaşık makinesi uygun, metal kenarlar zamanla pas atabilir. Çentiklendiğinde değiştir. Uygun
Sırlı toprakstoneware, çini (sertifikalı) 1100–1300 °C'de pişirilir, sırlanır. Su emilimi ~%1–3. Termal kütlesi yüksek; yavaş ve homojen ısınır. Sertifikalı sır kararlıdır; göç yok denecek kadar azdır. Sertifikasız dekoratif ürünlerde kurşun/kadmiyum riski en yüksek bu kategoridedir. Sırlı yüzey gözeneksize yakın; biyofilm tutmaz. Sırlı kısımda mikrobiyoloji sorunu yoktur. Sertifikalıysa tüm öbekler için güvenli. Etiketsiz ürünlerden kesinlikle kaçınılmalı. İyi-mükemmel. Fırın yemeklerinde rahatça saklanır. Genelde bulaşık makinesi uygun. Ani sıcaklık farkından kaçın. Uygun
Sırsız toprakterra cotta, geleneksel güveç Düşük sıcaklıkta (~900–1100 °C) pişirilmiş gözenekli kil. Su emilimi %10–15. Yavaş ısınır, nemi içerden buharlaştırır; yemek kendi suyuyla pişer. Kil inerttir; metal göçü yoktur. Ama gözenekler yağ-su-deterjan emer. Sertifikasız ürünlerde kurşun/kadmiyum/arsenik riski. Yüksek gözeneklilik = yüksek biyofilm potansiyeli. Sıkı bakım disiplini gerektirir. Sertifikalıysa pişirme için en doğal seçeneklerden biri. Saklamada riskli. Uygun değil — gözeneklilik nedeniyle kısa süreli ve asitsiz saklama dışında. Deterjansız, sıcak su ve karbonatla. İlk kullanımda yağla "açılır". Bulaşık makinesi yasak. İyi
Paslanmaz çelik18/10 — sertifikalı Demir-krom-nikel alaşımı. Krom oksit pasif tabakası kendi kendini yeniler. Üç katmanlı tabanda iyi ısı dağılımı, mükemmel termal şok dayanımı. İlk kullanımlarda eser nikel/krom göçü; sonra stabilize olur. Asitli yemekte göç AB/FDA limitlerinin çok altında. Endokrin bozucu içermez. Mikro-pürüzsüz; biyofilm tutmaz, deterjan kalıntısı bırakmaz. Hijyen mükemmel. Sağlıklı yetişkin için sorunsuz. Nikel alerjisi olanlarda asitli uzun pişirmede dikkat. İyi. Buzdolabında saklanabilir, ama cama/porselene aktarmak daha iyi. Bulaşık makinesi uygun. Karbonat, sirke ile iz çıkarılır. Aşındırıcı telden kaçın. Uygun
Dökme demirsırsız, "açılmış" Karbonlu demir. Çok yüksek termal kütle (~55 W/m·K), mükemmel ısı tutma. Ağır, dayanıklı; pas yapar. Demir göçü olur — çoğu yetişkin için yararlı. Asitli yemekte göç artar. Hemokromatozda kontrendike. Yağ tabakasının altı gözeneklidir; uzun süreli saklamada güvenilir değil. Pişirme sırasında sorun değil. Sağlıklı yetişkin ve çoğu çocuk için olumlu (demir desteği). Demir yüklenmesi olan hastalarda kaçınılmalı. Uygun değil. Yemek kapta bekletilmemeli, başka kaba alınmalı. Bulaşık makinesi yasak; suyla durulanır, yağla bakılır. Pas oluşursa fırçalanıp yeniden açılır. İyi
Doğal taşsoapstone, gerçek granit Tek parça doğal kayaç (talk-klorit ağırlıklı). Çok yüksek termal kütle, yavaş homojen pişirme. Çok ağır. İnert; metal/kimyasal göçü yoktur. Mermerden farklı olarak soapstone asitlere de dayanır. Sırlı kadar kapalı değil ama biyofilm sorunu nadir. Pişirmede sorunsuz. Tüm öbekler için güvenli. En inert kategoriden biri. Sınırlı; gözenek emilimi olabilir. Deterjansız, sıcak su. Bulaşık makinesi yasak. Uygun
Bakır (kalay astarlı)profesyonel mutfak Bakır gövde (~400 W/m·K) + ince kalay iç astar. Hassas pişirmede eşsiz denetim; sos, şekerleme, çikolata için yeğlenir. Kalay sağlamken göç çok düşüktür. Astar aşınır/erirse bakır açığa çıkar; bakır göçü zehirli düzeylere ulaşabilir. Sağlam yüzeyde sorunsuz. Sağlam astarla güvenli. Wilson hastalığı (bakır birikimi) olanlarda kontrendike. Sınırlı. Ağır bakım; periyodik yeniden kalaylama gerekir. Dikkat
"Granit kaplı"aslında: alüminyum + kaplama Alüminyum gövde + mineral katkılı PTFE ya da sol-gel kaplama. Görsel "granit" benzetmesi pazarlamadır; gerçek granit içermez. Hafif, hızlı ısınır. Kaplama sağlamken göç düşüktür. Yeni kuşak PFOA-free. Çizilince alüminyum + kaplama parçacığı göçü başlar. Yeni iken iyi; çizildikçe mikro-yarıklarda biyofilm tutar. Sağlam ve doğru kullanılırsa makul güvenli. Çocuk-hamile için ilk yeğlenen değil. Uygun değil; saklamak için kullanılmaz. Bulaşık makinesi önerilmez. Metal spatula yasak. 2–5 yılda kaplama biter — atılır. Dikkat
AntiyapışkanPTFE, klasik teflon Alüminyum gövde + PTFE polimer. Düşük-orta ateş için. 260 °C üzerinde bozulmaya başlar; boş ısıtma kesin yasak. Sağlamken düşük göç. Eski kuşak PFOA içerirdi; yeni kuşak PFOA-free. Aşırı ısınmada toksik gaz çıkışı (kuş ölümleri ile bilinir). Yeni iken sorun yok; çizildikçe mikroplastik ve PFAS göçü başlar. Sağlam, doğru kullanılırsa kabul edilebilir. Çizilince atılmalı. Uygun değil. Sünger ve yumuşak deterjan. Metal alet, bulaşık makinesi yasak. Dikkat
Silikongıda sınıfı, fırın kalıbı Sentetik elastomer. Esnek, –40 °C / +220 °C arası kararlı. Ocakta kullanılmaz; fırın ve dondurucu için. Eser düzeyde siloksan göçü olabilir; sağlık etkisi tartışmalı (genelde düşük risk). Niteliksizlerde dolgu maddeleri sorun. Mikro-gözenekli; yağ kokusu zamanla tutar. Çocuk biberonu için onaylı nitelikte güvenli; ama porselen/cam yine yeğlenmeli. Sınırlı; saklama için uygun değil. Bulaşık makinesi uygun. Yağ artığı için karbonat-sirke. Dikkat
Alüminyumkaplamasız Hafif, çok yüksek ısıl iletkenlik (~237 W/m·K). Tencere olarak ucuz ama kimyasal olarak aktif. Asitli ve tuzlu yemekte yüksek alüminyum göçü. Alzheimer ile bağlantı tartışmalı; böbrek hastalarında kontrendike. Yüzey kötü değil ama zamanla oksitlenir, kararır. Bebek, hamile, böbrek hastası için kaçınılmalı. Sağlıklı yetişkin için tartışmalı. Uygun değil — özellikle asitli yemek. Çabuk kararır; bulaşık makinesi önerilmez. Kaçın
PlastikPP, PET, Tritan, vb. Polimer. Pişirmeye uygun değil. Sıcaklıkla yumuşar, bozulur. Sıcak ve yağlı temasta BPA, BPS, ftalat, oligomer göçü. Endokrin bozucu kategorisi en yüksek malzeme. Mikro-çiziklerde yüksek biyofilm. Koku-tat kalıcı tutar. Sıcak yemekle kullanılması önerilmez. Bebek için soğuk-su şişesinde bile cam yeğlenmeli. Sadece soğuk, kısa süreli saklama. Sıcak yıkama bile riskli; bulaşık makinesi düşük sıcaklık programında. Kaçın
Çatlamış / yıpranmış kaplarher malzemeden Mikro-çatlak yatağı, kaplama yırtığı, sırı kalkmış yüzey. Altındaki malzeme açığa çıkar (kurşun, kadmiyum, alüminyum, demir, nikel). Mikro-çatlaklar biyofilm üretir; bulaşık makinesinde dahi tam temizlenmez. Hangi grup için olursa olsun risk yüksek. Yapılmamalı. Atılmalı
II
Düdüklü Tencere Türleri

İki Sızdırmazlık İlkesi

Düdüklü tencere fizik açısından kapalı hacimde basınç altında pişirme aracıdır. Yaklaşık 1 bar fazla basınçta su 120 °C'ye çıkar; Arrhenius eşitliği uyarınca reaksiyon hızı dört katına çıkar. Bu hem antibesinleri parçalar hem sterilizasyon düzeyinde mikrobiyolojik güvenlik sağlar. Tasarım farkı sızdırmazlık ilkesinden gelir.

Boyut Modern conta-kapaklı düdüklü Eğri kapaklı (metal sızdırmazlık)
Sızdırmazlık ilkesi Kapakta silikon conta; basınç contayı sıkıştırır. Eğri/oval kapak içeriden ağzın çıkıntısına oturur; basınç arttıkça kapak daha sıkı yapışır (self-sealing). Conta yok ya da minimaldir.
Çalışma basıncı ~0,8–1,0 bar / pişirme sıcaklığı 115–120 °C. ~1,2–2,0 bar / 125–135 °C — daha hızlı pişirme, baklagil için uygun.
Emniyet sistemleri Genelde çift ya da üçlü: çalışma valfı + yedek valf + conta-kesme noktası. Modern üretim: çift sistem. Eski Hisar/Emsan/Tava modelleri çoğunlukla tek katmanlı — bu yüzden eski "düdüklü patlar" ününü oluşturmuştur.
Kimyasal göç Silikon contadan eser düzeyde siloksan göçü olası (önemli düzeyde değil). Paslanmaz çelik gövdeden eser nikel/krom — limit altında. Metal-metal kapanışta hiç conta-kaynaklı göç yoktur. Sadece paslanmaz çelik gövdenin eser göçü.
Hijyen Conta gıda yağı ve kokuyu emer; biyofilm yatağı olabilir. Her kullanımda çıkarılıp ayrı yıkanmalı. Conta yok / minimal — gizli boşluk yok. Tüm yüzey paslanmaz çelik; biyofilm uygulamada oluşmaz.
Bakım gereksinimi Conta, her 1–2 yılda değiştirilmeli. Valf denetimi her kullanımda. Conta bakımı yok. Kelebek vidanın dişleri ve kapak-tencere ağzı metal yüzeyi döngüsel olarak denetlenmeli; sert su bölgesinde sirke ile kireç temizliği.
Tipik ömür 10–20 yıl (parça desteği varsa). 30–50 yıl, hatta kuşaklar boyu. Eski Hisar/Emsan örnekleri buna kanıttır.
Kullanım kolaylığı Yüksek — tek elle aç-kapat, görsel kilit göstergesi. Düşük — kapağı içeri sokmak, düzeltmek, kelebek vidayı sıkmak iki el ister; uygulama gerektirir.
Sağlık avantajları (ortak) Vitaminleri korur (klasik haşlamadan iyi). Antibesinleri (fitik asit, lektin, tripsin inhibitörü) etkili biçimde parçalar. Akrilamid ve heterosiklik amin oluşumu uygulamada sıfır. AGE üretimi çok düşük. C. botulinum dahil sporları öldürür. Az yağ, az su; mineraller yemekte kalır.
Saklama uygunluğu İki tip de saklamaya uygun değildir. Yemek piştikten sonra cam ya da porselen saklama kabına aktarılmalıdır. Conta kokuyu tutar; metal kapanışta nem yoğuşması olabilir.
Karar Uygun — modern, sertifikalı, sağlam ürün. Uygun — özellikle modern üretim. Eski model elinizde varsa ve sağlamsa, değiştirmek için teknik gerekçe yoktur.
III
Sınıflandırma — Sağlık Önceliği

Beş Sınıf, Bir Karar Çerçevesi

Sağlık açısından mutfakta ne kadar yer vermeli sorusunun uygulamalı yanıtı: birinci ve ikinci sınıf omurgayı oluşturmalı, üçüncü ve dördüncü sınıf belirli amaçlar için, beşinci sınıftan ise olabildiğince uzak durulmalıdır.

Birinci Sınıf · Omurga

Günlük ana kullanım

  • Sertifikalı porselen
  • Borosilikat cam
  • Sertifikalı cam-emaye (sağlam)
İkinci Sınıf · Tamamlayıcı

Sık kullanım

  • Paslanmaz çelik (18/10)
  • Düdüklü tencere (iki tip de)
  • Sertifikalı sırlı toprak / stoneware
Üçüncü Sınıf · Özel amaçlı

Belirli yemekler için

  • Dökme demir (sırsız) — kavurma
  • Sertifikalı sırsız toprak güveç
  • Doğal taş (soapstone)
  • Bakır (kalay astarlı, sağlam)
Dördüncü Sınıf · Sınırlı

Olabildiği kadar az

  • "Granit kaplı" tencereler
  • Antiyapışkan (PTFE)
  • Silikon kalıp (sadece fırın)
Beşinci Sınıf · Kaçın

Yeğlenmemeli!

  • Kaplamasız alüminyum
  • Sıcak yemekte plastik
  • Astarsız bakır
  • Çatlamış / sertifikasız her şey
IV
Genel Kurallar

Malzemeden Bağımsız Kullanım İlkeleri

Sertifika ara

TSE, LFGB, FDA ya da AB 1935/2004 uyumluluğu olmayan dekoratif kaplar pişirme/saklama için kullanılmamalıdır. Pazarlama dilinden değil, etiketten karar verin.

Çatlağa sıfır tolerans

Çatlamış, çentilmiş, sırı kalkmış, kaplaması soyulmuş kaplar gıda kabı olmaktan çıkmıştır — saksı ya da süs olabilir. Hangi malzeme olursa olsun atılmalı.

Saklamayı pişirmeden ayır

Pişir, sun, kalanı cam ya da porselene aktar. Tencere — özellikle dökme demir, alüminyum, antiyapışkan, düdüklü — saklama kabı değildir.

Asitliyi en sağlam yüzeyle eşle

Domates sosu, limonlu yemek, sirke, turşu için porselen, borosilikat cam, sertifikalı emaye ya da 18/10 paslanmaz çelik. Alüminyum, çatlak emaye, kaplamasız bakırla asla eşlenmemeli.

Termal şoktan kaçın

Sıcak porselen/cam/emaye/seramik kabı asla soğuk suya tutmayın, ıslak mermere koymayın. Mikrodalgadan fırına geçişlerde de kademeli ısıtma.

Aşındırıcı = mikro-çatlak

Çelik tel ve klorlu ağartıcı, her yüzeyi zedeler; mikro-pürüzlülük biyofilm yatağıdır. Karbonat ve beyaz sirke neredeyse her şey için yeterlidir.

Düdüklü için ek bakım

Conta-kapaklı modelde conta, her 1–2 yılda değiştirilmeli; valf, her kullanımda denetlenmeli. Eğri kapaklıda kelebek vida ve metal-metal yüzey kireç açısından izlenmeli.

Bebek, hamile, kronik hasta

Bu üç grup için eşik daha yüksektir. Porselen, borosilikat cam ve sertifikalı emaye önerilir; alüminyum, sıcak plastik, çizilmiş antiyapışkan, sertifikasız seramik kesinlikle kaçınılmalıdır.

V
Uygulamalı Öneri

Sıfırdan Sağlıklı Bir Mutfak

Modern bir mutfağın hemen tüm pişirme ve saklama ihtiyaçlarını sağlık açısından en güvenli düzeyde karşılayan, altı-yedi parçadan oluşan minimal bir öneri.

Sağlıklı Mutfak

— günlük kullanım için yeterli, sağlık önceliği gözetilmiş —
  1. Borosilikat cam saklama kapları (3–4 adet, farklı boy) Buzdolabı, dondurucu, fırın, mikrodalga geçişlerine uyumlu. Sıfır göç, görünür içerik. Saklamanın altın standardı.
  2. Sertifikalı porselen kase ve sunum kabı Sunum ve uzun süreli saklama için. Her sıcaklık aralığında kararlı. Bebek mamasından akşam yemeğine kadar geniş kullanım.
  3. Sertifikalı cam-emaye tencere — orta boy Yahniler, çorbalar, sebze yemekleri ve asitli yemekler için günlük kullanım tenceresi. Sırı sağlam tutulduğu sürece kuşaklar boyu hizmet verir.
  4. Paslanmaz çelik tencere — büyük boy (18/10) Haşlama, makarna, sebze suyu, kavurma için. Yüksek ateşle uyumlu, dayanıklı, hijyenik. Mutfağın iş gören tenceresidir.
  5. Dökme demir tava (sırsız) Et ve sebze kavurma, fırın yemekleri, ızgara için. İyi açıldığında doğal antiyapışkan davranır. Yemek tavada bekletilmez.
  6. Paslanmaz çelik düdüklü tencere Baklagil, et, haşlama yemekler için sağlık açısından en iyi pişirme yöntemlerinden biri. Vitaminleri korur, antibesinleri parçalar, sterilizasyon düzeyinde mikrobiyolojik güvenlik sağlar. Conta-kapaklı ya da eğri-kapaklı (metal sızdırmazlık) — ikisi de uygun.
  7. İsteğe bağlı: sertifikalı sırlı toprak / stoneware güveç Fırında uzun pişirmeli geleneksel yemekler için. Pişirilen kapta servis yapılır; lezzet ve estetik açısından da kazanç.
Sertifikasız ve yıpranmış olanı dışarıda bırak — gerisi büyük ölçüde sağlamdır.
)


- SERGİLEMEK ile PAYLAŞMAK

( TO EXHIBIT/DISPLAY vs. TO SHARE )


- SERİ BAĞLANTI ile/ve/||/<> PARALEL BAĞLANTI

( Devre ögelerinin ardışık olarak bağlanması. İLE/VE/||/<> Devre ögelerinin yan yana bağlanması. )


- SERİ BAĞLANTI ile/||/<> PARALEL BAĞLANTI

( Seri aynı akım, paralel aynı gerilim )

( Formül: R_toplam = R₁+R₂ (seri) İLE 1/R = 1/R₁ + 1/R₂ (paralel) )


- SERİ DEVRE ile/||/<> PARALEL DEVRE

( Seride akım aynı gerilim bölünür, paralelde gerilim aynı akım bölünür )

( Formül: Rtop=R1+R2 İLE 1/Rtop=1/R1+1/R2 )


- SERT ile/ve/değil PÜRÜZLÜ/TIRTIKLI


- SERVER BEDİ =/||/<>/< PEYAMİ SAFA

( Takma adı/mahlası. İLE )


- SOUND PRESSURE[İng.] / PRESSION SONORE[Fr.] / SCHALLDRUCK[Alm.] ile/değil/yerine/= SES BASINCI


- PHONETICS[İng.] ile/değil/yerine/= SESBİLGİSİ


- SEVİ = AŞK = LOVE[İng.] = AMOUR[Fr.] = LIEBE[Alm.] = AMOR, CARITAS[Lat.] = PHILIA, EROS, AGAPE[Yun.] = AMOR[İsp.]


- ŞEY ile AM[: Sevgi (AM-ON-RA: Kozmik sevgi güneşi.)/AMRAMAK]/PENİS(SİK/YARAK) / VAJİNA/VAJEN/VULVA/MEHBİL/FERÇ/FERC[Ar.]/KÜS[Fars.]/KAOS[Yun.]/KUKU/ÇİLİK/PITTIK/GUBBAK/MUNİ/MUNYA

( FALLUS cum ... )

( ŞEY, MAÂB[: Ayıp yeri. | Ayıp.] ile AVRET, ZEKER[çoğ. ZİKÂR, ZİKÂRE, ZÜKRÂN, ZÜKÛR], LÂ-YUKAL, KADÎB, MÂDDE / FERC[: Aralık, yarık, çatlak.] )

( ... ile KÎR[eril] / KÜS[dişil], MERZ-GÛN )

( THING vs. PENIS(COCK) / VAGINA(CUNT/PUSSY) )

( CHOSE avec VAJEN )


- CESIUM PHOTOTUBE[İng.] / PHOTOTUBE AU CÉSIUM[Fr.] / CÄSIUMPHOTOTUBE[Alm.] ile/değil/yerine/= SEZYUM FOTOTÜPÜ


- SFENKS ile PETERBALD ile CORNISH REX


- SHARE :/yerine PAYLAŞMAK


- SHEAF ile/||/<> PRESHEAF

( Sheaf gluing axiom İLE presheaf sadece restriction. )

( Formül: Gluing property İLE restriction only )


- SHINE :/yerine PARLAMAK


- HOT CARRIER[İng.] / PORTEUR CHAUD[Fr.] ile/değil/yerine/= SICAK TAŞIYICI


- ŞİFAİ ile/ve/||/<> PRAKRİT

( [Aktarım biçimi] Ağızdan ağıza, sözlü gelenek. İLE/VE/||/<> Halk arasında, konuşmada.

[Yazılılık durumu] Yazıya sonradan geçirilir. İLE/VE/||/<> Yazılı Hintçe’nin karşısında sözlü kökenlidir.

[Toplumsal düzey] Halk, ozan, meddah, halk bilgesi. İLE/VE/||/<> Halk, köylü, sıradan konuşur.

[Üst düzey dil karşılığı] Yazılı - edebî - medrese dili [Arapça/Osmanlıca]. İLE/VE/||/<> Hintçe [kutsal ve yazılı dil].

[İşlevi] Halk kültürünü, duyguyu, doğrudan anlatımı taşır. İLE/VE/||/<> Doğal konuşma, halk edebiyatı, sade tanım. )


- ZERO POINT[İng.] / POINT ZÉRO[Fr.] / NULLPUNKT[Alm.] ile/değil/yerine/= SIFIR NOKTASI