Uzakdoğu terimlerindeki FaRkLaR

- SAMATHA ile ...

( Sükûnet, yoğunlaşmak, sakinlik, dinginlik. | Konsantrasyon Meditasyonu. )

- SAMATHA ile/||/<> VİPASYANA

( Sükûnet, yoğunlaşmak, sakinlik, dinginlik. Konsantrasyon Meditasyonu. @@ Sezgi meditasyonu. İçe yönelme ya da idrak. )

- SAMAVAYA ile ...

( İçkinlik. )

- SAMBOGAKAYA ile ...

( Feragat Elbisesi/Gövdesi. Nirvana'ya ulaşmış, Dharma'da bir süre kalmış fakat evrende aydınlanmamış tek bir kişi kalmayana kadar hizmet için geri dönme. )

- SAMKHYA ile ...

( Sayı. )

- SAMSKARA ile ...

( Zihinsel izlenim, anı. Vasana, artakalan izlenim olarak da adlandırılır. | Eğilim, yönelim. )

- SAMSKARA ile/||/<> SANSKAR ile/||/<> VASANA

( Zihinsel izlenim, anı. @@ İnsanın karakterinin temelini oluşturan özellikler, huylar, mizaç. @@ Artakalan izlenim. )

- SAMSKRTA ile ...

( Geçici olana dair. Dünya. (<->Asamskrta) )

- SAMVİD ile ...

( Gerçek farkındalık. )

- SAMYOGA ile ...

( Bağ, bağlantı. )

- SANGHA ile ...

( Tüm Budacılar, tüm pirler. Bodhisattva'lar. Budist Cemaat. )

- SANGHA ile/||/<> BHİKŞU ile/||/<> SANNYASIN ile/||/<> UPASAKA

( Tüm Budacılar, tüm pirler. Bodhisattva'lar. Budist Cemaat. @@ Budist rahip/keşiş, edebi olarak dilenci. @@ Gezgin derviş. @@ Belirli kimi kurallara göre yaşayan sıradan bir insan. )

- SANNYASİN[Sansk.] ile ...

( Gezgin derviş. )

- SANZEN[Jap.](SAN-CH'AN[Çince]) ile ...

( Zen çalışması. Zen Ustası'yla öğrencisi arasında genellikle Koan konusunda belirli aralıklarla yapılan kişisel görüşme. )

- SANZEN ile/||/<> JAGRAT-SUSHUPTİ ile/||/<> PURNA

( Zen çalışması. Zen Ustası'yla öğrencisi arasında Koan konusunda yapılan kişisel görüşme. @@ Uyanık uyku. @@ Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. Brahman için kullanılır. )

- SANZEN[Jap.] = SAN-CH'AN[Çince]

- SASTRA(/ŞASTRA) ile ...

( Kutsal belge ya da sutraların yorumu. (Şerh) )

- SAT ile SAT-SANG

( Etkin durumdaki Sonsal İlke'nin, aşkın[transandantal] yüzü. İLE Doğru ve bilge kişilerle beraberlik. )

- SAT ile/||/<> SAD-CHİT ile/||/<> SADCİTANANDA

( Aktif durumdaki Nihai Prensip'in aşkın yüzü. @@ Evrensel potansiyelin aşkın durumu. @@ Mutlak mükemmellikteki üç niteliğe (sat+chit+ananda) sahip En Üstün Prensip. )

- SATİ ile ...

( Farkındalık. )

- SATORİ[Zen] = NİRVANA[Sansk.]

- SAT-SANG:
Doğru ve bilge kişilerle beraberlik. -ve

- SATTVA <

( Aydınlatan. )

- SATTVA ile ...

( Varlık, varoluş, gerçek öz. Yoga'da saflık ya da iyilik niteliği. "Sattvik", saf, doğru. )

- SATTVANUBHAVA ile ...

( Evrenin gerçek uyumunu (sattva, varlık) duymak, yaşamak deneyimi(anubhava). )

- SATYAM-SHİVAM-SUNADRAM ile ...

( Doğru, iyi, güzel. Satyam(doğruluk), shivam(lütufkâr~hayırkâr shiva), sundaram(güzel). )

- SHENG >< FAN FU

( Aydınlanmış, Kutsal insanlar. @@ Aydınlanmamış, sıradan insanlar. Tüm insanlar aynı doğayı paylaşmaktadır. Sheng olanlar kendi doğalarının farkına varmışlar, Fan Fu olanlar ise daha varacaklardır. )

- SHRUTİ ile/||/<> SMRİTİ

( Sözel olarak "işitilen". Vahy edildiğine inanılan sözler. Veda ve Upanişadlar'ı içerir. @@ Sözel olarak "anımsanan". Tarihsel ve insanî yazılar. Mahabharata ve Ramayana gibi destanları içerir. )

- SİDDHA ile/||/<> SİDDHİ ile/||/<> MAHATMA

( Gerçeğe varmış, mükemmelliğe ulaşmış kişi. @@ Doğa üstü güç. @@ Aydınlanmış varlık. )

- ŞİFAİ ile/ve/||/<> PRAKRİT

( [Aktarım biçimi] Ağızdan ağıza, sözlü gelenek. İLE/VE/||/<> Halk arasında, konuşmada.

[Yazılılık durumu] Yazıya sonradan geçirilir. İLE/VE/||/<> Yazılı Hintçe’nin karşısında sözlü kökenlidir.

[Toplumsal düzey] Halk, ozan, meddah, halk bilgesi. İLE/VE/||/<> Halk, köylü, sıradan konuşur.

[Üst düzey dil karşılığı] Yazılı - edebî - medrese dili [Arapça/Osmanlıca]. İLE/VE/||/<> Hintçe [kutsal ve yazılı dil].

[İşlevi] Halk kültürünü, duyguyu, doğrudan anlatımı taşır. İLE/VE/||/<> Doğal konuşma, halk edebiyatı, sade tanım. )

- SKANDHA ile ...

( Kişiliğin bir kısmı. Şekil(rupam), his ya da duyusal algılama(vedana), düşünce(samjna), oluşma(samskara), bilinç(vijnana). )

- SOHAM ile ...

( Ben O'yum. )

- SRAVAKA ile/||/<> TİRTHANKARA ile/||/<> JAİNİZM

( Duyan-Dharma'ya, o vaaz ediliyorken duyup yaklaşan kişi. @@ Manevî önder. @@ Mahavira'nın kurucusu olduğu Jain Dini. Üç incisi: doğru iman, doğru bilgi ve doğru davranış. )

- ŞUDRALAR ile ...

( Köylüler, işçiler ve hizmetçiler. Tenleri koyu esmerdir. )

- SUKHA ile ...

( Mutluluk. | Zevk, safâ. )

- SUNG SOYU ile/||/<> TANG SOYU ile/||/<> ARÎLER

( Çin'de (960-1279) yılları arasında egemen olan hükümdarlar soyu. Zen'de altın çağ. @@ Çin'de (618-907) yılları arasında egemen olmuş dönem. Pek çok ünlü Zen Ustası bu dönemde yetişmiştir. @@ M.Ö. 1500-100 yılları arasında Hindistan'a gelip yerleşenler. Kast sistemini getirdiler. )

- SUNYA, SUNYATA[Sansk.](K'UNG[Çince]) ile ...

( Boşluk, Mahayana Budizmi'nde ikici karşıtlar düzlemi aşıldıktan sonra ortaya çıkan evrenin gerçek böylesiliği. )

- SUNYA ile/||/<> SHUNYATA ile/||/<> AKAŞA

( Boşluk, Mahayana Budizmi'nde ikici karşıtlar düzlemi aşıldıktan sonra ortaya çıkan evrenin gerçek böylesiliği. @@ Boşluk. @@ Boşluk. Esîr. Uzayın, göğün bir unsuru olarak eter. Evrenin aslî eterik özü. )

- SUTRA[Sansk.] ile ...

( Temel metinler. Buda'nın kendi gerçek öğretisinin bulunduğu cilt. Buda'nın öğretilerinden oluşan ve doğrudan Buda'nın sözlerini aktardığı varsayılan yazılara verilen ad. Tripitaka'nın bir kısmı. )

- SUTRA ile/||/<> SASTRA ile/||/<> VİNAYA

( Temel metinler. Buda'nın kendi gerçek öğretisinin bulunduğu cilt. @@ Kutsal belge ya da sutraların yorumu. Şerh. @@ Budist keşişler tarafından uygulanan disiplin. )

- SUTRATMA ile ...

( Tüm var olanlar arasındaki bağlantı halkası. Tezahür âlemlerini birarada tutan iplik, yani tüm var olanların destekleyicisi olan Saf Bilinç. )

- SWARGA ile ...

( Semavi âlemler. )

- SWARUPA ile ...

( Bireyin kendi biçimi, doğası, karakteri. )

- TAMAS ile

( Karanlık, atalet, pasiflik. Kozmik Cevher'in oluşturduğu üç vasıftan(guna'lar) biri. (Rajas, Tamas, Sattva) )

- TAMAS >< SATTVA

( Karanlık, atalet, pasiflik. Kozmik Cevher'in oluşturduğu üç vasıftan biri. @@ Varlık, varoluş, gerçek öz. Yoga'da saflık ya da iyilik niteliği. )

- T'ANG SOYU ile ...

( Çin'de (618-907) yılları arasında egemen olmuş olan T'ang soyu dönemi Zen'in altın çağı olarak anılır. Pek çok ünlü Zen Ustası bu dönemde yetişmiştir. )

- TANTRA[Sansk.] ile ...

( Mahayana Budizmi'nin pek çok okullarını etkilemiş olan Hinduizm'in bir kolu. Tantra doktrini, tutkulardan kurtulmanın en doğru, en kestirme yolunun isteklere karşı koymak ve istekleri doygunlaştırmak olduğunu savunur. Bu doktrinde eşeysel simgeler önemli bir yer tutar. )

- TANTRA ile/||/<> MANDALALAR ile/||/<> MUDRA

( Mahayana Budizmi'nin pek çok okullarını etkilemiş olan Hinduizm'in bir kolu. Tutkulardan kurtulmanın en doğru yolunun istekleri doygunlaştırmak olduğunu savunur. @@ Kendi aracılığıyla meditasyon yapılan resimler. @@ Ellerin ve parmakların duruş şekilleriyle oluşturulan simgeler. )

- TAO ile/||/<> WU-WEİ ile/||/<> TZU-JAN

( Yol, patika. Tanrı. Zen'de Tao sözcüğünün Taoculuktakinden değişik bir anlamı vardır. @@ Bir şey yapmamak, bir şey söylememek, böylece zihnin kendiliğinden doğal olarak çalışmasına olanak sağlamak. @@ Doğal olarak, kendiliğinden oluşum. )

- TARİKİ[Jap.] ile ...

( Bir Buda ya da Bodhisattva'ya bağlanarak onun aracılığıyla kurtuluşu aramak. (Tasavvuf'ta da Tarikat/Yol; İntisab) )

- TATAMİ[Jap.] ile ...

( Japonya'da yer döşemesi olarak kullanılan bir tür hasır. Japon yaşamında bu hasırın üstüne konan yastıklara oturulur. )

- TATHAGATA ile TATHAGATA-DHYANA ile ...

( 1. Buda'yı ifade eden bir terim. 2. Tüm Dharmaların böyleliği. 3. Zihin-özü. 4. Ebedi Mevcudiyet. 5. Ebedi Şimdi. İLE Aydınlanmış Meditasyon. )

- TATHAGATA ile/||/<> TATHAGATA-DHYANA ile/||/<> BUDA DOĞASI

( Buda'yı ifade eden bir terim. Tüm Dharmaların böyleliği. @@ Aydınlanmış Meditasyon. @@ Sidhartha Gautama'nın "Her şeyde ve her bireyde Buda doğasını görmek ne kadar harikulâde" dediği kavram. )

- TATHATA[Sansk.] ile ...

( Böylesilik. Evrenin tüm zihinsel koşullanmalar, sınırlamalar ve sınıflamalar aşıldıktan sonra görülebilen gerçek durumu. )

- TAT-SAT ile ...

( Gerçek O'dur. Kutsal metin "Om, Tat Sat"dır. Onda Brahmanbu üç sözcüğün her biriyle tanımlanır. )

- TATTVA ile ...

( Gerçek, Öz. )

- TENDAİ ile/||/<> SHİNGON ile/||/<> SHİN ile/||/<> NİSHİREN

( Çin'de T'ien T'ai Budist okulundan gelişmiş Japon Budist okulu. @@ Görkemli törenleri ve töre severliğiyle ün yapmış Budist okulu. @@ Jodo ya da Arık Ülke Budizmi'nin bir kolu. @@ Tendai Budizm okulundan türemiş yurt sevgisini herşeyden öne alan Budist okulu. )

- THERAVADA ile ...

( "Eskilerin Okul Sistemi". Pirlerin Öğretisi adı da verilen Güney Budizmi. Budizm'in başlangıçtaki durumuna benzerliğini yitirmemiş olan Budist Mezhebi. Budizm'in Ortodoks ve orijinal biçimi olarak kabul edilir. Özellikle Seylan, Burma, Tayland, Laos ve Chittagong'da uygulanmaktadır. )

- THERAVADA ile/||/<> MAHAYANA ile/||/<> VAJRAYANA

( Eskilerin Okul Sistemi. Pirlerin Öğretisi. Budizm'in başlangıçtaki durumuna benzerliğini yitirmemiş olan Budist Mezhebi. @@ Büyük Araç/Yol. Budizmin iki ana kolundan biri. Çin, Tibet, Japonya gibi kuzey Asya ülkelerinde yaygındır. @@ Elmas Araç/Yol. Tibet ve Moğolistan'da yaygın olan bir Mahayana Budizmi okulu. )

- T'I ve/ile YUNG ve/ile ...

( Madde ve görev. T'I evrensel zihin, madde, biçimsiz, maddi olmayan, algılanamayan. YUNG ise onun görevi. )

- TİBET MANDALASI ile/ve/||/<> HİNT MANDALASI

( )

- TIRTHANKARA -/

( Manevî önder. )

- TİSARANA ile ...

( Üç Sığınma Yeri.
1. Buda,
2. Dharma,
3. Sangha. )

- TÖREN ile SAVİTRİ

( ... İLE Erginlenme töreni. )

- TRİPİTAKA ile/||/<> SUTRA ile/||/<> VİNAYA

( Üç sepet. Budist Metinlerin tümü. @@ Temel metinler. Buda'nın kendi gerçek öğretisinin bulunduğu cilt. @@ Budist keşişler tarafından uygulanan disiplin. )

- TRİPİTAKA:
VİNAYA PİTAKA ile SUTTA PİTAKA ile ABHİDHAMMA PİTAKA

( Üç sepet. Budist Metinlerin tümü. Budist öğretileri yazıldıkça, konularına göre farklı sepetlere konulduğu için bu adı almıştır. Bölümleri...
1. Vinaya pitaka: Ahlâkî İlkeler/Disiplin Kitabı.
2. Sutta pitaka: Öğreti Kitabı.(Dhammapada'yı içerir)
3. Abhidhamma pitaka: Felsefe ve Psikoloji Kitabı. )

- TRISHA[Sansk.] = TANHA[Palice]

- TRİSHNA[Sansk.](TANHA[Palice]) ile ...

( Tutkular, aşırı istekler, yaşam için duyulan doyumsuzluk. Theravada Budizmi'nde dört yüce gerçekten biri. )

- TRİUMVİRA ile ...

( Üç kişilik kurul tarafından yönetilen hükümet biçimi. [Pompée, Cesar ve Crassus'un iktidar olmak için kurdukları siyasi birliğe verdikleri ad.] [Cesar öldürülünce Octavius, Antoine~Lepidus yeni bir triumvira kurmuşlardı] )

- TURİYA ile TURİYATİTA

( Samadhi'nin süper-bilinç hali (turiya, dördüncü), Ruhun Brahman ile bir olduğu, en yüksek farkındalık olan, (ruhun) dördüncü hali. İLE En yüksek farkındalık halinin ötesi. )

- TURİYA ile/||/<> TURİYATİTA

( Samadhi'nin süper-bilinç hali. Ruhun Brahman ile bir olduğu, en yüksek farkındalık olan dördüncü hal. @@ En yüksek farkındalık halinin ötesi. )

- TYAGA ile ...

( Red, terk. Tyaga tüm çalışmaların meyvelerini red ve terk etmektir. Örneğin, tyaga, karma'yı tutkusuzca ve sonuçları hakkında hiçbir arzu taşımaksızın icra etmelidir, yerine getirmelidir. )

- UPANİŞADLAR ile ...

( Sözel olarak bir grup öğrencinin, öğretmenlerinin dizinin dibine oturmalarını ifade eder. Hindu felsefesinin kaynaklarından sayılan Sanskritçe yazılarından oluşur. Klasik sayılan onüç yazı, M.Ö. 800-400 tarihleri arasında yazılmışlardır. )

- UPARATI ile ...

( Dinlenme, sakin kalma, hoşgörü ve tüm mezhepsel kuralları red ve terk etme. Vedanta\'da ulaşılması öngörülen altı nitelikten biri;Sama(sükûnet, iç huzuru),
Dama(ego kontrolü, kendini dizginleme),
Uparati(hoşgörü),
Titiksha(tahammül),
Sraddha(inanç),
Samadhana(denge hali). )

- UPARATİ ile/||/<> MUMUKSHATTVA

( Dinlenme, sakin kalma, hoşgörü ve tüm mezhepsel kuralları red ve terk etme. @@ Doğru arzu, Nihai İlke'yi bilmek ve böylece özgürlüğe erişmek yolundaki içtenlik. )

- UPAYA[Sansk.] ile ...

( Uyanıp aydınlanmayı sağlayan, bu yoldaki engelleri aşmakta yardımcı olan uygun yöntemler, ustaca teknikler. )

- UPAYA ile/||/<> MARGA ile/||/<> DHARMA-DATU

( Uyanıp aydınlanmayı sağlayan, engelleri aşmakta yardımcı olan uygun yöntemler. @@ Yol. @@ Mutlak, Dharma Âlemi. )

- VAİRAGYA ile ...

( Dünyevi arzuların yokluğu. Gerçek olmayana, geçici olana karşı kayıtsızlık. Zevk~haz verici olan nesnelere yönelik hiçbir çekimin duyulmaması. Bağımlılıklardan kurtuluş. )

- VAİŞYALAR ile ...

( Ticaret ve zanaat ile uğraşanlar. [Tenleri sarımsıdır.] )

- VAJRA ile ...

( Elmas ya da adamantin. Nihai yok edilemez ve gerçek anlamlarında kullanılır. )

- VAJRA ile/||/<> VARNA ile/||/<> ANİTYA

( Elmas ya da adamantin. Nihai yok edilemez ve gerçek anlamlarında kullanılır. @@ Dört temel kast. Aynı zamanda "renk" anlamına gelmektedir. @@ Geçicilik, değişkenlik; Theravada Budizmi'nde varoluşun üç özelliğinden biri. )

- VAJRAYANA ile ...

( Elmas Araç/Yol. Tibet ve Moğolistan'da yaygın olan bir Mahayana Budizmi okulu. Batıda Lamaizm olarak geçer. Öğretileri ve uygulamaları genelde yanlış anlaşılır. )

- VARNA ile ...

( Dört temel kast. Brahmanlar, Kşatriyalar, Vaişyalar, Şudralar ve bu kastın dışında tutulan Paryalar. Varna aynı zamanda "renk" anlamına da gelmektedir. Sidharta Gautama bu ayrıma karşı çıkmıştır. )

- VİBHAGA ile ...

( Ayırım, böl/ün/me. )

- VİJNANA[Sansk.] ile ...

( Bilinç. Yargı yeteneğinin yardımıyla kavrayıp anlama. )

- VİJNANA ile/||/<> ANTAHKARANA ile/||/<> SKANDHA

( Bilinç. Yargı yeteneğinin yardımıyla kavrayıp anlama. @@ Psişe, zihin. Zihin kolektif anlamda zekâ, ego ve zihni içerir. @@ Kişiliğin bir kısmı. Şekil, his, düşünce, oluşma, bilinç. )

- VİKUNYA ile ...

( Güney Amerika'ya özgü, memeli bir hayvan. )

- VİNAYANA ile ...

( Budist keşişler tarafından uygulanan disiplin. )

- VİPARİNAMA ile/||/<> VİPPASSANA ile/||/<> VİNAYANA

( Değişim, dönüşüm. @@ Sezgi. İçe yönelme ya da idrak. @@ Budist keşişler tarafından uygulanan disiplin. )

- VİPASYANA ile VİPPASSANA

( Sezgi meditasyonu. İLE Sezgi. İçe yönelme ya da idrak. [Tendai Okulu] )

- VISHNU ile ...

( Hindu teslisinin tanrılarından biri. Brahma - Vishnu - Shiva. )

- VİVEKA ile ...

( Doğruyu sahteden, gerçeği gerçek dışından ayırt edebilme, doğru ayırt edebilme. Viveka, zihnin gerisinde gizli olan spiritüel bilincin ifadesidir. Viveka, vairagya'ya iletir. )

- VİVEKA ile/||/<> VAİRAGYA

( Doğruyu sahteden, gerçeği gerçek dışından ayırt edebilme, doğru ayırt edebilme. Zihnin gerisinde gizli olan spiritüel bilincin ifadesidir. @@ Dünyevi arzuların yokluğu. Gerçek olmayana, geçici olana karşı kayıtsızlık. Bağımlılıklardan kurtuluş. )

- VYAKTA >< AVYAKTA

( Tezahür halindeki madde, tekâmül etmiş doğa. @@ Tezahür etmemiş, meknuz. )

- VYAKTİ ile/||/<> VYAKTİTVA

( Kişi, dış benlik. @@ Kişilik, gövde ile özdeşleşmişlik. )

- WU-HSIN ile WU-HSING ile WU-NIEN ile WU-WEI[Çince]

( Zihnin yokluğu (doktrini). Bu doktrine göre bilinçli zihnin olumsuz etkisi yok edildiği zaman zihin bütünleşmesi ve doğal çalışması sağlanmış olur. İLE Hakiki doğa, kendi doğası, öz doğa. Yin-Yang simgesinin başka bir adı. İLE Düşüncenin yokluğu. İLE Bir şey yapmamak, bir şey söylememek, böylece zihnin kendiliğinden doğal olarak çalışmasına olanak sağlamak. )

- WU-HSİN ile/||/<> WU-NİEN

( Zihnin yokluğu doktrini. Bilinçli zihnin olumsuz etkisi yok edildiği zaman zihin bütünleşmesi ve doğal çalışması sağlanmış olur. @@ Düşüncenin yokluğu. )

- YOGA ile ...

( Hindu felsefesindeki altı sistemden biri. Yoga bireysel ruhun(jivatma) Evrensel Ruh(Paramatma) ile birleşebilme yollarını öğretir. Yoga sisteminin Patanjali tarafından kurulduğuna inanılır. )

- YOGA ile/||/<> YOGİ ile/||/<> SADHANA

( Hindu felsefesindeki altı sistemden biri. Bireysel ruhun Evrensel Ruh ile birleşebilme yollarını öğretir. @@ Yoga uygulayan. @@ Başarı sağlayan uygulama. )

- YOGA-BHRASTA ile ...

( Yüksek Yoga mertebesinden düşen kişi. )

- YOGA-BHRASTA ile/||/<> YOGA-SADHANA

( Yüksek Yoga mertebesinden düşen kişi. @@ Spiritüel Yoga uygulamaları. )

- YOGA-KSHETRA ile ...

( Yoga sahası, felsefi anlamda fiziksel gövde. )

- YOGA-SADHANA ile ...

( Spiritüel Yoga uygulamaları. )

- YOGİ ile ...

( Yoga uygulayan. )

- ZAZEN ile/||/<> KİNHİN

( Oturarak yapılan Zen Meditasyonu. Gözler çok hafif açık olarak uygulanır. @@ Yürüyerek sürdürülen meditasyon; Sakyamuni Buda'nın aydınlanmaya ulaştıktan sonra altında uyandığı kutsal ağacın gölgesinde yürüdüğü yolundaki söylentiden gücünü alan uygulama. )

- ZAZEN[Jap.](Tso Ch'an[Çince]) ile ...

( Oturarak yapılan Zen Meditasyonu. Gözler çok hafif açık(kapalı-açık arası) olarak uygulanır. )

- ZENDO[Jap.] ile ...

( Zen manastırlarında toplu meditasyon yapmak için ayrılmış olan salon. (Tasavvuf'ta ile ABCDEF ( Meydan; Zikir ve/ya da Sema yapılan alan) )