Temel Bilimler'deki FaRkLaR
KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
(SÜREKLİ AYIRDINDA OLUNMASI GEREKENLER!!!)
itibarı ile 2.864 başlık/FaRk ile birlikte,
2.864 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
(6/13)
- GRADUAL İLE PUNCTUATED İLE SALTATION ile/||/<> EVRİM HIZLARI
( Evrimsel değişimin hız modelleri. )
( Formül: Staz → Hızlı değişim → Staz )
- GRADYAN İLE DİVERGENS İLE ROTASYONEL ile/||/<> VEKTÖR OPERATÖRLERİ
( Vektör analizinin temel diferansiyel operatörleri. )
( Formül: ∇ = (∂/∂x İLE ∂/∂y İLE ∂/∂z) )
- GRADYAN ile/||/<> DİVERGENS
( Gradyan yön türevi İLE divergens kaynak/kuyu ölçümüdür )
( Formül: ∇f İLE ∇·F )
- GRAF İLE AĞAÇ İLE ÇİZGE ile/||/<> GRAF YAPILARI
( Ayrık matematik temel nesneleri. )
( Formül: V - E = 1 (ağaç) )
- GRAF KURAMSİ ile/||/<> AĞAÇ YAPISI
( Graf Kuramı ve Ağaç Yapısı arasındaki ilişki )
- GRAFEN ile/||/<> GRAFİT
( Grafen tek katman 2D İLE grafit çok katmanlı 3D. )
( Formül: sp² tek İLE yığın )
- GRAM POZİTİF BAKTERİ ile/||/<> GRAM NEGATİF BAKTERİ
( Gram pozitif kalın peptidoglikan tabaka içerir İLE gram negatif ince peptidoglikan ve dış zar vardır. Gram pozitif mor renk alır İLE gram negatif pembe renk alır. Bu ayrım antibiyotik seçiminde önemli İLE hücre duvarı yapısı tedaviyi etkiler. )
- GRAM POZİTİF İLE GRAM NEGATİF ile/||/<> BAKTERİ DUVARI
( Bakteri göze duvarı yapısı. )
( Formül: NAG-NAM peptidoglikan )
- GRAM POZİTİF İLE GRAM NEGATİF ile/||/<> BAKTERİ SINIFLANDIRMASI
( Gram boyama ile ayrım. )
( Formül: Mor İLE pembe )
- GRAM POZİTİF ile/||/<> GRAM NEGATİF
( Gram pozitif kalın peptidoglikan İLE gram negatif ince + dış zar )
( Formül: Tek tabakalı (G+) İLE Çift tabakalı (G-) )
- GRAM-SCHMİDT İLE HOUSEHOLDER İLE GİVENS ile/||/<> ORTOGONALLEŞTİRME
( Vektörleri ortogonal yapma yöntemleri. )
( Formül: u_k = v_k - Σ proj(v_k) )
- GRAM-SCHMIDT ile/||/<> QR DECOMPOSITION
( G-S orthogonalization süreç, QR faktorizasyon A=QR. )
( Formül: Process İLE factorization )
- GRAPHENE İLE MXENE İLE PHOSPHORENE ile/||/<> 2D MALZEMELER
( Tek atom kalınlığında malzemeler. )
( Formül: σ = ne²τ/m* )
- GRAVİMETRİ ile/||/<> TİTRİMETRİ
( Gravimetri kütle ölçümü İLE titrimetri hacim ölçümü. )
( Formül: Çöktürme İLE titre )
- GRAVİMETRİ ile/||/<> VOLUMETRİ
( Gravimetri tartım İLE volumetri hacim ölçümüdür )
( Formül: Kütle İLE hacim )
- GRAVİMETRİK İLE VOLUMETRİK İLE SPEKTROSKOPİK İLE KROMATOGRAFİK İLE ELEKTROKİMYASAL ile/||/<> ANALİZ YÖNTEMLERİ
( Kimyasal analizde kullanılan beş temel yöntem sınıfı. )
( Formül: A = εbc (Beer-Lambert) )
- GRAVİTASYONEL DALGA ile/||/<> ELEKTROMANYETİK DALGA
( Gravitasyonel dalga uzay-zaman dalgalanması İLE elektromanyetik dalga elektrik-manyetik alan dalgasıdır. Gravitasyonel dalga kara delik çarpışması İLE LIGO 2015'te ilk kez tespit etti. İki dalga farklı etkileşim İLE evren hakkında farklı bilgi verir. )
- GRAVİTASYONEL MERCEKLEME ile/||/<> OPTİK MERCEK
( Gravitasyonel mercekleme kütle ışığı büker İLE optik mercek cam ışığı kırar. Gravitasyonel mercekleme Einstein genel göreliliği İLE karanlık madde dağılımını gösterir. İki mercek ışık yolunu değiştirir İLE farklı mekanizmalar kullanır. )
( Albert Einstein tarafından 1936 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1879-1955) (Ülke: Almanya/ABD) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Görelilik teorisi, fotoelektrik etki) (Nobel: 1921) )
- GRAVİTATIONAL WAVE ile/||/<> ELECTROMAGNETİC WAVE
( Gravitational wave uzay-zaman dalgalanmasıyken İLE electromagnetic wave elektrik ve manyetik alan dalgalanmasıdır )
( Formül: LIGO detection )
- GRAY İLE SİEVERT İLE BECQUEREL İLE CURİE ile/||/<> RADYASYON BİRİMLERİ
( Radyasyon ölçüm birimleri. )
( Formül: H = D × WR )
- GREEN CHEMISTRY ile/||/<> CONVENTIONAL CHEMISTRY
( Green chemistry çevre dostu sürdürülebilir kimya yaparken İLE conventional chemistry çevresel etkiyi dikkate almaz )
( Formül: 12 principles )
- GREEN FONKSİYONU ile/||/<> ÇEKİRDEK FONKSİYON
( Green diferansiyel denklem çözücü, çekirdek integral operatör. )
( Formül: G(x ilex") delta kaynak )
- GREEN THEOREM ile/||/<> STOKES THEOREM
( Green 2D çizgi-alan, Stokes 3D eğri-yüzey. )
( Formül: 2D circulation İLE 3D circulation )
- GREENHOUSE İLE ALBEDO İLE FEEDBACK ile/||/<> İKLİM MEKANİZMALARI
( Küresel ısınma ve iklim dinamikleri. )
( Formül: ΔT = λ × RF )
- GRİGNARD REAKTİFİ ile/||/<> ORGANOLİTYUM
( Grignard RMgX daha kararlı, organolityum RLi daha reaktif. )
( Formül: RMgX İLE RLi
)
( Victor Grignard tarafından 1900 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1871-1935) (Ülke: Fransa) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Grignard reaktifleri) (Nobel: 1912) )
- GROMOV-WİTTEN İNVARYANTI ile/||/<> DONALDSON İNVARYANTI
( Gromov-Witten invaryantı symplektik geometride curve sayma yaparken, Donaldson invaryantı 4-manifoldlarda instantonları sayar )
( Formül: Moduli space )
- GROTHENDİECK TOPOLOGY ile/||/<> ORDİNARY TOPOLOGY
( Grothendieck kategori kuramk, ordinary nokta küme. )
( Formül: Categorical İLE point-set )
- GROUP İLE RİNG İLE FİELD İLE MODULE ile/||/<> CEBİRSEL YAPILAR
( Soyut cebir temel yapıları. )
( Formül: (G İLE *) grup aksiyomları )
- GROVER İLE SHOR İLE HHL İLE VQE ile/||/<> KUANTUM ALGORİTMALARI
( Kuantum hızlandırma sağlayan algoritmalar. )
( Formül: O(√N) İLE O(N) )
- GRUP İLE HALKA İLE CAD ile/||/<> CEBİRSEL YAPILAR
( Grup tek işlemli, halka iki işlemli, cad ise iki işlemli bölmeli yapıdır. )
( Formül: a*(b*c) = (a*b)*c )
- GRUP ile/||/<> HALKA
( Grup tek işlem İLE halka iki işlemle tanımlı )
( Formül: (G ile•) İLE (R ile+ ile×) )
( Évariste Galois tarafından 1830 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1811-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Galois teorisi, grup teorisi) )
- GÜÇ ile/||/<> KUVVET
( Güç birim zamandaki iş İLE kuvvet ivmelenme nedeni )
( Formül: P = W/t = F·v )
( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- GÜÇKUVVET | BÜYÜKLÜKLER SKALER ile/||/<> VEKTÖREL
( )
( William Rowan Hamilton tarafından 1843 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1805-1865) (Ülke: İrlanda) (Alan: matematik) )
- GÜÇLÜ KUVVET ile/||/<> ELEKTROMANYETİK KUVVET
( Güçlü kuvvet çekirdeği tutar kısa menzil, EM atomu tutar uzun menzil. )
( Formül: 1 fm İLE sonsuz )
- GÜÇLÜ KUVVET ile/||/<> ZAYIF KUVVET
( Güçlü kuvvet kuarkları bağlar İLE zayıf kuvvet beta bozunmasından sorumludur )
( Formül: αs ≈ 1 (güçlü) İLE αw ≈ 10^-6 (zayıf) )
- GÜNEŞ MERKEZLİ SİSTEM (ARYABHATA) ile/||/<> YER MERKEZLİ SİSTEM (PTOLEMY)
( Aryabhata Dünyanın döndüğünü savundu (499) İLE Ptolemy Yer merkezli sistemi savundu. )
( Aryabhata tarafından 499 yılında keşfedildi/formüle edildi. (476-550) (Ülke: Hindistan) (Alan: Matematik, Astronomi) (Önemli katkıları: Sıfır kavramı, ondalık sistem, trigonometri, güneş merkezli sistem teorisi) )
- GÜNEŞ MERKEZLİ ile/||/<> YER MERKEZLİ
( Evren modeli paradigma değişimi )
( Nicolaus Copernicus tarafından 1543 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1473-1543) (Ülke: Polonya) (Alan: Astronomi) (Önemli katkıları: Güneş merkezli evren modeli) )
- GÜNEŞ PİLİ ile/||/<> YAKIT PİLİ
( Güneş pv foton→elektron, yakıt H₂+O₂→H₂O+elektrik. )
( Formül: pn junction İLE elektroliz )
- GUT-BRAİN İLE GUT-LUNG İLE GUT-SKİN ile/||/<> MİKROBİYOM EKSENLERİ
( Organ sistemleri arası mikrobiyom ilişkisi. )
( Formül: SCFA üretimi )
- HABİTABLE ZONE İLE BİOSİGNATURE İLE PANSPERMİA ile/||/<> YAŞAM ARAYIŞI
( Dünya dışı yaşam kavramları. )
( Formül: Drake denklemi )
- HABİTAT İLE NİŞ İLE BİYOTOP İLE EKOSİSTEM ile/||/<> EKOLOJİK KAVRAMLAR
( Yaşam alanı tanımları. )
( Formül: n-dimensional niche )
- HABİTAT ile/||/<> EKOLOJİK NİŞ
( Habitat yaşam yeri, niş ekolojik rol )
( Formül: Adres İLE Meslek )
- HABİTAT ile/||/<> NİŞ
( Habitat yaşam alanı nerede İLE niş işlevsel rol nasıl. )
( Formül: Address İLE profession )
- HACİM ile/||/<> YÜZEY ALANI
( Hacim iç boşluk İLE yüzey alanı dış kabuktur )
( Formül: 3D iç İLE 2D dış )
- HADRON ile/||/<> MEZON
( Hadron kuarklardan (baryon+mezon) İLE mezon kuark-antikuark. )
( Formül: Bileşik İLE qq̄ )
- HAFIZA HÜCRESİ ile/||/<> NAİF HÜCRE
( Hafıza önceden görmüş, naif ilk kez. )
( Formül: Experienced İLE inexperienced )
- HAHN-BANACH ile/||/<> OPEN MAPPİNG
( H-B linear functional uzatma, open mapping açık dönüşüm. )
( Formül: Extension İLE open mapping )
- HAL DEĞİŞİMİ ile/||/<> FAZ GEÇİŞİ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Hal değişimi genel, faz geçişi spesifik dönüşümdür )
( Formül: katı-sıvı-gaz )
- HALKA TÜR ile/||/<> KARDEŞ TÜR
( Halka coğrafi halka, kardeş görünüş benzer ama tür. )
( Formül: Geographic İLE cryptic )
- HALOJENLER ile/||/<> SOY GAZLAR
( Halojenler 7 elektron reaktif İLE soy gazlar 8 elektron inert )
( Formül: X₂ + 2e⁻ → 2X⁻ (halojen) İLE stabil oktet (soy gaz) )
- HAPLOİD ile/||/<> DİPLOİD
( Haploid tek set kromozom İLE diploid çift set. )
( Formül: n İLE 2n )
- HAPLOİT ile/||/<> DİPLOİT
( Haploit tek kromozom seti (n) İLE diploit çift settir (2n) )
( Formül: Gamet İLE vücut hücresi )
- HAPSETME ile/||/<> ASİMPTOTİK ÖZGÜRLÜK
( Hapsetme düşük enerji serbest kuark yok, asimptotik yüksek enerji serbest. )
( Formül: IR İLE UV )
- HARD ASİT ile/||/<> SOFT ASİT
( Hard küçük yüksek yük Al³⁺, soft büyük polarize Hg²⁺. )
( Formül: HSAB teorisi )
- HARD-SOFT ACİD-BASE ile/||/<> HSAB KURAMSİ
( Asit ve bazların sınıflandırılması. )
( Formül: Hard-Hard > Hard-Soft )
- HARDY SPACE ile/||/<> BERGMAN SPACE
( Hardy H^p boundary değer, Bergman L² area measure. )
( Formül: Boundary İLE area integrability )
- HARDY-RAMANUJAN ile/||/<> ERDŐS-KO-RADO
( H-R asimptotik formül, E-K-R kombinatorik set. )
( Formül: Partisyon İLE intersection )
- HARDY-WEİNBERG İLE WRİGHT-FİSHER İLE MORAN ile/||/<> POPÜLASYON GENETİĞİ MODELLERİ
( Popülasyon genetiğinde kullanılan farklı matematiksel modeller. )
( Formül: p² + 2pq + q² = 1 )
( G.H. Hardy tarafından 1908 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1877-1947) (Ülke: İngiltere) (Alan: biyoloji) )
- HARDY-WEİNBERG ile/||/<> EVRİM
( H-W denge sabit, evrim değişim. )
( Formül: Equilibrium İLE change )
( G.H. Hardy tarafından 1908 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1877-1947) (Ülke: İngiltere) (Alan: biyoloji) )
- HARİTA ile/||/<> COĞRAFYA
( Tabula Rogeriana, ortaçağ dünya haritası )
( İdrisi tarafından 1154 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1100-1165) (Ülke: Sicilya) (Önemli katkıları: Dünya haritası, coğrafya kitabı) )
- HARİTA ile/||/<> DENİZCİLİK
( Amerika kıtasını gösteren dünya haritası )
( Piri Reis tarafından 1513 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1465-1553) (Ülke: Osmanlı) (Önemli katkıları: Dünya haritası, Kitab-ı Bahriye denizcilik ansiklopedisi) )
- HARMONİC İLE TİMBRE İLE TEMPERAMENT ile/||/<> MÜZİK KURAMSİ
( Sesin müzikal özellikleri. )
( Formül: f = 440 × 2^(n/12) Hz )
- HASH İLE MAC İLE DİJİTAL İMZA ile/||/<> KRİPTOGRAFİK PRİMİTİFLER
( Temel güvenlik yapı taşları. )
( Formül: H(m) → sabit boyut )
- HAUSDORFF İLE BOX İLE CORRELATION ile/||/<> FRAKTAL BOYUT
( Kesirli boyut ölçüm yöntemleri. )
( Formül: D = lim log(N)/log(1/r) )
- HAUSDORFF İLE COMPACT İLE CONNECTED ile/||/<> TOPOLOJİK ÖZELLİKLER
( Temel topolojik uzay özellikleri. )
( Formül: X = U ∪ V İLE U ∩ V = ∅ )
- HAUSDORFF İLE KOMPAKT İLE METRİK ile/||/<> TOPOLOJİK UZAY TÜRLERİ
( Farklı aksiyomları sağlayan uzaylar. )
( Formül: d(x iley) ≥ 0 )
- HAUSDORFF ile/||/<> REGULAR
( Hausdorff farklı nokta ayrık açık İLE regular nokta-kapalı ayrık. )
( Formül: Point separation İLE point-closed separation )
- HAWKİNG IŞIMASI ile/||/<> KLASİK KARA DELİK
( Hawking ışıması kuantum etki ile buharlaşma İLE klasik kara delik hiçbir şey yaymaz.
Hawking ışıması kara delik kütlesini azaltır İLE klasik kara delik ebedidir. Hawking kuantum mekaniği ve genel görelilik birleştirdi. )
( Stephen Hawking tarafından 1974 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1942-2018) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik, Kozmoloji) (Önemli katkıları: Hawking ışıması, kara delik termodinamiği, tekillik teoremleri, kuantum kozmoloji) )
- HAWKİNG RADYASYONU ile/||/<> STEFAN-BOLTZMANN KANUNU
( Hawking radyasyonu kara deliklerin kuantum etkilerle enerji yaymasıyken, Stefan-Boltzmann klasik cadlerden termal radyasyondur )
( Formül: T_H = ħc³/8πGMk_B )
( Stephen Hawking tarafından 1974 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- HEADSPACE ile/||/<> SPME
( Headspace buhar fazı İLE SPME katı faz mikroekstraksiyon. )
( Formül: Gaz İLE fiber )
- HEİSENBERG BELİRSİZLİĞİ ile/||/<> PAULİ DIŞLAMA İLKESİ
( Heisenberg konum-momentum belirsizliği, Pauli aynı kuantum durumunda iki fermiyon olamaz. )
( Formül: ΔxΔp ≥ ħ/2 )
( Werner Heisenberg tarafından 1927 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1901-1976) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Belirsizlik ilkesi, kuantum mekaniği) (Nobel: 1932) )
- HELİKAZ ile/||/<> LİGAZ
( Helikaz açar İLE ligaz bağlar. )
( Formül: Unwind İLE join )
- HEME İLE CHLOROPHYLL İLE COBALAMİN İLE IRON-SULFUR ile/||/<> METALLOPROTEİNLER
( Metal içeren biyomoleküller. )
( Formül: Fe²⁺ ⇌ Fe³⁺ )
- HEMOGLOBİN ile/||/<> MİYOGLOBİN
( Hemoglobin kanda O₂ taşır İLE miyoglobin kasta O₂ depolar )
( Formül: Hb 4 hem grubu İLE Mb 1 hem grubu )
- HENRY ile/||/<> YASASI
( Gazların çözünürlüğü yasası )
( William Henry tarafından 1803 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1774-1836) (Ülke: İngiltere) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Henry yasası) )
- HER İLE OER İLE ORR İLE CO2RR ile/||/<> ELEKTROKATALİTİK REAKSİYONLAR
( Önemli elektrokimyasal dönüşümler. )
( Formül: 2H₂O → 2H₂ + O₂ )
- HERMİTİAN İLE UNİTER İLE NORMAL ile/||/<> ÖZEL MATRİSLER
( Karmaşık matrislerin özel sınıfları. )
( Formül: A† = (A*)^T )
- HERMİTİAN ile/||/<> SKEW-HERMİTİAN
( Hermitian A=A* İLE skew-Hermitian A=-A*. )
( Formül: Self-adjoint İLE anti-self-adjoint )
- HETEROCHRONY İLE HETEROTOPY İLE HETEROMETRY ile/||/<> EVRİMSEL GELİŞİM
( Gelişim değişiklikleri ve evrim. )
( Formül: Paedomorphosis )
- HETEROJEN FENTON ile/||/<> HOMOJEN FENTON
( Heterojen Fenton demir katalizi katı fazda olurken İLE homojen Fenton çözelti fazında demir iyonu kullanır )
( Formül: Fe³⁺/Fe²⁺ + H₂O₂ )
- HETEROJEN KATALİZ ile/||/<> HOMOJEN KATALİZ
( Heterojen katı yüzey, homojen çözelti tek faz. )
( Formül: Yüzey İLE bulk )
- HETEROJEN ile/||/<> HOMOJEN
( Heterojen düzensiz dağılım İLE homojen düzenli dağılımdır )
( Formül: Süspansiyon İLE çözelti )
- HF İLE DFT İLE COUPLED CLUSTER İLE CI ile/||/<> AB İNİTİO YÖNTEMLERİ
( Elektronik yapı hesaplama kuramları. )
( Formül: E = <Ψ|H|Ψ>/<Ψ|Ψ> )
- HİBRİT TOHUM ile/||/<> AÇIK TOZLAŞAN TOHUM
( Hibrit F1 melezi verimli, açık tozlaşan kendi tohumunu üretir )
( Formül: F1 hibrit vigor )
- HİDRİT ile/||/<> HİDROKSİT
( Hidrit H⁻ İLE hidroksit OH⁻ içerir )
( Formül: NaH İLE NaOH )
- HİDROFOBİK ile/||/<> HİDROFİLİK
( Su sevmez. [apolar] İLE Su sever. [polar] )
( Formül: Yağ İLE tuz )
- HİDROJEN BAĞI İLE Π-Π İSTİFLEME İLE HALOGEN BAĞI ile/||/<> ZAYIF ETKİLEŞİMLER
( Supramoleküler yapıları stabilize eden kuvvetler. )
( Formül: O-H···O < N-H···O < C-H···O )
- HİDROJEN BAĞI ile/||/<> VAN DER WAALS BAĞI
( Hidrojen bağı H-F/O/N arası, Van der Waals genel zayıf etkileşim )
( Formül: 5-40 kJ/mol (H-bağı) İLE 0.1-10 kJ/mol (vdW) )
( Johannes van der Waals tarafından 1873 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1837-1923) (Ülke: Hollanda) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Van der Waals kuvvetleri, gerçek gaz denklemi) (Nobel: 1910) )
- HİDROJEN EKONOMİSİ ile/||/<> KARBON EKONOMİSİ
( H₂ yakıt hücresi su, karbon CO₂ emisyonu. )
( Formül: H₂ altyapı İLE mevcut )
- HİDROJENASYON ile/||/<> HİDROBORASYON
( Hidrojenasyon H₂/Pd syn ekleme İLE hidroborasyon anti-Markovnikov. )
( Formül: H₂/Pd İLE BH₃/H₂O₂ )
- HİDROLİK ile/||/<> MEKANİK
( Hidrolik sistemler ve mekanik düzenekler )
( Cezeri tarafından 1200 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1136-1206) (Ülke: Cizre) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Robotik ve mekanik, su saatleri, otomatlar) )
- HİGGS BOZONU ile/||/<> DİĞER BOZONLAR
( Higgs skaler spin-0 kütle veren, diğerleri vektör spin-1. )
( Formül: Yukawa coupling )
- HİGH ENTROPY İLE QUASİCRYSTAL İLE AMORPHOUS ile/||/<> DÜZENSİZ MALZEMELER
( Kristal olmayan yapılar. )
( Formül: ΔSmix > 1.5R )
- HIGH-THROUGHPUT ile/||/<> MATERIALS GENOME ile/||/<> INVERSE DESIGN ile/||/<> MALZEME KEŞFİ
( Hızlandırılmış malzeme geliştirme. )
( Formül: Structure → Property → Performance )
- HIGH-THROUGHPUT SCREENING ile/||/<> TRADITIONAL SCREENING
( High-throughput screening otomatik sistemle çok sayıda bileşik test ederken İLE traditional screening manuel az sayıda test yapar )
( Formül: Robotic automation )
- HİGHER CATEGORY ile/||/<> CLASSICAL CATEGORY
( Higher category n-morphism içeren genelleştirilmiş kategoriyken İLE classical category sadece 1-morphism içerir )
( Formül: (∞ ile1)-category )
- HİLBERT İLE BANACH İLE FRÉCHET İLE SOBOLEV ile/||/<> FONKSİYON UZAYLARI
( Sonsuz boyutlu vektör uzayları. )
( Formül: ⟨f ileg⟩ = ∫f̄g dx )
- HİLBERT UZAYI ile/||/<> BANACH UZAYI
( Hilbert uzayında iç çarpım tanımlıdır İLE Banach uzayında sadece norm vardır )
( Formül: ||x|| = √⟨x ilex⟩ (Hilbert) İLE ||x|| normu (Banach) )
( David Hilbert tarafından 1899 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1862-1943) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Hilbert uzayı, 23 problem) )
- HİNT ile/||/<> RAKAM
( Hindu-Arap rakamlarının Avrupa'ya tanıtımı )
( Fibonacci (Leonardo Pisano) tarafından 1202 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: matematik) )
- HİPERTROFİ ile/||/<> HİPERPLAZİ
( Hipertrofi göze büyümesi İLE hiperplazi göze çoğalmasıdır )
( Formül: Büyüme İLE çoğalma )
- HİPOFİZ İLE TİROİD İLE ADRENAL İLE PANKREAS ile/||/<> ENDOKRİN BEZLER
( Hormon salgılayan organlar. )
( Formül: TSH → T3/T4 )
- HİPOFİZ İLE TİROİD İLE ADRENAL ile/||/<> ENDOKRİN BEZLER
( Başlıca hormon salgılayan bezler. )
( Formül: TSH → T3/T4 → -TSH )
- HİPOTEZ ile/||/<> KURAM
( Hipotez, test edilecek önerme. İLE Kanıtlanmış bilgi. )
( Formül: H₀ İLE kanıt )
- HİSTON ASETİLASYON ile/||/<> DNA METİLASYON
( Histon asetilasyon gen açma İLE DNA metilasyon kapama. )
( Formül: Gene activation İLE silencing )
- HİSTON MODİFİKASYONU ile/||/<> DNA METİLASYONU
( Histon protein değişim, DNA metil grubu. )
( Formül: Protein İLE nükleotid )
- HİSTON ile/||/<> NÜKLEOZOM
( Histon protein oktamer İLE nükleozom histon+DNA. )
( Formül: Protein İLE kompleks )
- HİSTONE İLE NUCLEOSOME İLE CHROMATİN İLE CHROMOSOME ile/||/<> KROMATİN ORGANİZASYONU
( DNA paketleme seviyeleri. )
( Formül: 2×(H2A ileH2B ileH3 ileH4) + DNA )
- HİSTONE İLE NÜKLEOZOM İLE KROMATİN ile/||/<> DNA PAKETLEME SEVİYELERİ
( DNA nın çekirdekte organizasyonu. )
( Formül: 147 bp DNA/nükleozom )
- HİSTONLAR ile/||/<> DNA METİLASYONU
( Histonlar DNA paketleme proteinleriyken İLE DNA metilasyonu kimyasal modifikasyondur )
( Formül: Nükleozom )
- HIZ İLE İVME İLE JERK ile/||/<> KONUM TÜREVLERİ
( Hız konumun 1. türevi, ivme 2. türevi, jerk ise 3. türevidir. )
( Formül: v = dx/dt İLE a = d²x/dt² İLE j = d³x/dt³ )
- HIZ SABİTİ ile/||/<> DENGE SABİTİ
( Hız sabiti kinetik İLE denge sabiti termodinamiktir )
( Formül: k İLE K )
- HIZ ile/||/<> İVME
( Hız bir cadın birim zamandaki yer değiştirmesi, ivme ise hızın birim zamandaki değişimidir. )
( v = \frac{\Delta x}{\Delta t} İLE a = \frac{\Delta v}{\Delta t} )
- HIZ ile/||/<> İVME
( Hız bir cadın birim zamandaki yer değiştirmesi, ivme ise hızın birim zamandaki değişimidir. )
( Formül: v = \frac{\Delta x}{\Delta t} İLE a = \frac{\Delta v}{\Delta t} )
- HIZLANAN EVREN ile/||/<> YAVAŞLAYAN EVREN
( Hızlanan evren genişleme hızlanır İLE yavaşlayan evren çekim yavaşlatır. Hızlanan evren karanlık enerji İLE 1998'de keşfedildi. Tip Ia süpernova gözlemleri hızlanma İLE beklenmeyen sonuç verdi. )
( Saul Perlmutter tarafından 1998 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1959-) (Ülke: ABD) (Alan: Astrofizik) (Önemli katkıları: Evrenin hızlanan genişlemesi, karanlık enerji kanıtı, Nobel Ödülü (2011)) )
- HIZLI ÜRETKEN ile/||/<> TERMAL REAKTÖR
( Hızlı nötron U-238→Pu-239, termal yavaş U-235. )
( Formül: Breeding İLE burning )
- HLA-B51 İLE BEHÇET ile/||/<> HLA-B51 OLMADAN BEHÇET
( HLA-B51 pozitif Behçet daha şiddetli seyir İLE HLA-B51 negatif Behçet daha hafif seyirlidir. HLA-B51 genetik yatkınlık göstergesi İLE hastalık gelişimi için yeterli değildir. HLA-B51 pozitifliği Orta Doğu ve Asya populasyonlarında yüksek. )
( Hulusi Behçet tarafından 1937 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1948) (Ülke: Türkiye) (Alan: Dermatoloji, İmmünoloji) (Önemli katkıları: Behçet hastalığını 1937 yılında tanımladı. Üçlü semptom kompleksini (ağız yaraları, genital yaralar, göz iltihabı) bir hastalık olarak ortaya koydu. İsmini taşıyan ilk Türk doktor.) )
- HLB ile/||/<> CPP
( HLB hidrofil-lipofil denge İLE CPP kritik paketleme parametresi. )
( Formül: Emülsiyon İLE şekil )
- HODGE THEORY ile/||/<> MORSE THEORY
( Hodge theory harmonik formlarla kohomoloji incelerken İLE Morse theory kritik nokta analizi ile topoloji inceler )
( Formül: Hodge decomposition )
- HODGKİN-HUXLEY İLE FİTZHUGH-NAGUMO İLE MORRİS-LECAR ile/||/<> NÖRON MODELLERİ
( Sinir hücresi elektrik aktivitesi. )
( Formül: CdV/dt = -Σg(V-E) + I )
- HOFMANN ELİMİNASYONU ile/||/<> COPE ELİMİNASYONU
( Hofmann kuaterner amin, Cope N-oksit syn. )
( Formül: Anti-Zaitsev )
- HOLOBİONT İLE HOLOGENOME İLE COEVOLUTİON ile/||/<> MİKROBİYOM EVRİMİ
( Konak-mikrobiyom birlikte evrimi. )
( Formül: Konak + 10× bakteri geni )
- HOLOGRAFİK İLKE ile/||/<> BEKENSTEİN SINIRI
( Holografik ilke yüzeydeki bilginin hacmi kodlamasıyken, Bekenstein sınırı maximum entropi kapasitesidir )
( Formül: S ≤ A/4G )
- HOLOGRAFİK İLKE ile/||/<> HACİMSEL BİLGİ
( Holografik ilke bilgi yüzeyde kodlanır İLE hacimsel bilgi üç boyutta saklanır. Holografik ilke kara delik entropisi İLE yüzey-bilgi ilişkisi kurdu. İlke sicim kuramı İLE kuantum gravity ipucu verir. )
- HOLOGRAPHİC DUALİTY ile/||/<> MİRROR SYMMETRY
( Holographic duality farklı boyutlarda eşdeğer kuramlarken İLE mirror symmetry Calabi-Yau manifoldlarının dualitesidir )
( Formül: Type IIA/IIB )
- HOLOGRAPHİC ENTANGLEMENT ile/||/<> AREA LAW
( Holographic entanglement bulk geometriyi kodlarken İLE area law sınır üzerindeki dolanıklığı tanımlar )
( Formül: S = A/4G )
- HOLOMORF İŞLEV ile/||/<> MEROMORF İŞLEV
( Holomorf işlev her yerde türevlenebilirken, meromorf işlevun kutupları vardır )
( Formül: f holomorf ⟹ Cauchy-Riemann denklemleri sağlanır\n∂u/∂x = ∂v/∂y İLE ∂u/∂y = -∂v/∂x )
- HOLOMORPHİC ile/||/<> MEROMORPHİC
( Holomorphic her yerde analitik İLE meromorphic kutup hariç. )
( Formül: Everywhere analytic İLE poles allowed )
- HOLONOMİK KISIT ile/||/<> NONHOLONOMİK KISIT
( Holonomik koordinat bağıntısı, nonholonomik hız içeren kısıttır. )
( Formül: f(q ilet) = 0 İLE f(q ileq̇ ilet) = 0 )
- HOLOTİP ile/||/<> PARATİP
( Holotip tür tanımı örnek İLE paratip ek örnek. )
( Formül: Primary İLE additional specimen )
- HOMO ERECTUS (YARIMBURGAZ) ile/||/<> HOMO SAPİENS (MODERN İNSAN)
( Homo erectus 400 bin yıl önce Anadolu'da İLE Homo sapiens 100 bin yıl önce ortaya çıktı. Homo erectus Acheulean alet İLE Homo sapiens Mousterian ve Aurignacian alet teknolojisi kullandı. Yarımburgaz Homo erectus İLE modern insanın Anadolu geçişini gösterir. )
( Mehmet Özdoğan tarafından 1986 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1947-) (Ülke: Türkiye) (Alan: Arkeoloji, Prehistorya) (Önemli katkıları: Yarımburgaz Mağarası kazıları, Neolitik Çağ Anadolu araştırmaları, kültürel difüzyon çalışmaları) )
- HOMO İLE LUMO İLE BAND GAP ile/||/<> ELEKTRONİK GEÇİŞLER
( Moleküler orbital enerji seviyeleri. )
( Formül: E = hc/λ_max )
- HOMO-LUMO İLE FUKUİ İLE HARDNESS ile/||/<> REAKTİVİTE İNDİSLERİ
( Kimyasal reaktivite tahminleri. )
( Formül: η = (I-A)/2 )
- HOMO ile/||/<> LUMO
( HOMO en yüksek dolu İLE LUMO en düşük boş orbitaldir )
( Formül: E_gap = E_LUMO - E_HOMO İLE λ_max ∝ 1/E_gap )
- HOMOJEN DENKLEM ile/||/<> HOMOJEN OLMAYAN DENKLEM
( Homojen sağ taraf sıfır, homojen olmayan sıfır değil )
( Formül: L[y] = 0 İLE L[y] = f(x) )
- HOMOJEN İLE HETEROJEN İLE ENZİM ile/||/<> KATALİZÖR TÜRLERİ
( Farklı fazlarda çalışan katalizörler. )
( Formül: TOF = mol ürün/mol kat·s )
- HOMOJEN İLE HETEROJEN İLE KOLLOİDAL ile/||/<> KARIŞIM TÜRLERİ
( Maddelerin karışım oluşturma biçimleri. )
( Formül: d = 1-1000 nm (kolloid) )
- HOMOJEN KARIŞIM ile/||/<> HETEROJEN KARIŞIM
( Homojen tek faz, heterojen çok fazlıdır )
( Formül: Çözelti İLE süspansiyon )
- HOMOJEN KATALİZ ile/||/<> HETEROJEN KATALİZ
( Homojen aynı faz, heterojen farklı fazdadır )
( Formül: Çözelti İLE yüzey )
- HOMOJEN KATALİZÖR ile/||/<> HETEROJEN KATALİZÖR
( Homojen aynı fazda, heterojen farklı fazda )
( Formül: Tek faz İLE çok fazlı sistem )
- HOMOJEN ile/||/<> HETEROJEN
( Homojen aynı dereceli İLE heterojen farklı derecelidir )
( Formül: x²+xy+y² İLE x³+x+1 )
- HOMOLOG ile/||/<> ANALOG ile/||/<> VESTIGIAL ile/||/<> ORGAN BENZERLİKLERİ
( Organların evrimsel ilişkileri. )
( Formül: Homoloji → Ortak ata )
- HOMOLOG ORGAN ile/||/<> ANALOG ORGAN
( Homolog organlar ortak kökenden gelir İLE analog organlar benzer işlev görür )
( Formül: Homoloji → Ortak ata\nAnaloji → Yakınsak evrim )
- HOMOLOG REKOMBİNASYON ile/||/<> NHEJ
( Homolog sekans benzerlik, NHEJ rastgele birleştirme. )
( Formül: Sequence-specific İLE random joining )
- HOMOLOG YAPILAR ile/||/<> ANALOG YAPILAR
( Homolog ortak ata aynı köken, analog farklı köken benzer işlev )
( Formül: Ortak ata (homolog) İLE yakınsak evrim (analog) )
- HOMOLOG ile/||/<> ANALOG
( Homolog ortak ata benzerliği İLE analog işlevsel benzerliktir )
( Formül: İnsan kolu-yarasa kanadı )
- HOMOLOJİ İLE KOHOMOLOJİ İLE HOMOTOPİ ile/||/<> CEBİRSEL TOPOLOJİ
( Topolojik invaryantları hesaplama yöntemleri. )
( Formül: χ = Σ(-1)ⁿbₙ )
( Arşimet tarafından -250 yılında keşfedildi/formüle edildi. (-287--212) (Ülke: Antik Yunan) (Alan: Matematik, Fizik) (Önemli katkıları: Kaldıraç yasası, Pi sayısı hesaplaması) )
- HOMOLOJİ ile/||/<> ANALOJİ
( Homoloji ve analoji ayrımı )
( Richard Owen tarafından 1843 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1804-1892) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji, Paleontoloji) (Önemli katkıları: Dinozor terimi, homoloji kavramı) )
- HOMOMORFİZMA İLE İZOMORFİZMA İLE OTOMORFİZMA ile/||/<> YAPI KORUYAN DÖNÜŞÜMLER
( Cebirsel yapılar arası eşlemeler. )
( Formül: f(ab) = f(a)f(b) )
- HOMOPOLİMER ile/||/<> KOPOLİMER
( Homopolimer tek monomer İLE kopolimer iki ya da daha fazla. )
( Formül: AAA İLE ABAB )
- HOMOTOPİ KURAMSİ ile/||/<> HOMOLOJİ KURAMSİ
( Homotopi kuramı sürekli deformasyonları incelerken İLE homoloji kuramı cebirsel invariantları çalışır )
( Formül: π_n(X) )
- HOMOTOPY ile/||/<> ISOTOPY
( Homotopy sürekli deformasyon İLE isotopy homeomorfizm yoluyla. )
( Formül: Continuous deformation İLE homeomorphic )
- HOMOZİGOT ile/||/<> HETEROZİGOT
( Homozigot aynı alel (AA/aa) İLE heterozigot farklı aleldir (Aa) )
( Formül: Saf İLE melez )
- HORİZON GEN TRANSFER ile/||/<> VERTİKAL GEN TRANSFER
( Horizontal gen transfer türler arası gen aktarımıyken, vertikal gen transfer ebeveynden yavruya aktarımdır )
( Formül: Plazmid DNA )
- HORMON ile/||/<> ENZİM
( Hormonlar haberci moleküller İLE enzimler biyokatalizördür )
( Formül: E + S ⇌ ES → E + P\nMichaelis-Menten: V = Vmax[S]/(Km + [S]) )
- HOST-GUEST İLE LOCK-KEY İLE İNDÜKLENMİŞ UYUM ile/||/<> MOLEKÜLER TANIMA
( Moleküller arası spesifik etkileşim modelleri. )
( Formül: Ka = [HG]/[H][G] )
- HOX GEN ile/||/<> HOMEOTİK MUTASYON
( Hox ana plan kontrolü, homeotik yanlış yer. )
( Formül: Body plan İLE misplacement )
- HOX İLE PAX İLE SOX ile/||/<> GELİŞİM GENLERİ
( Embriyonik gelişimi kontrol eden gen aileleri. )
( Formül: Kollinearite (Hox) )
- HOX İLE PAX İLE SOX ile/||/<> GELİŞİM KONTROL GENLERİ
( Embriyonik gelişimi yöneten genler. )
( Formül: Anterior → Posterior )
- HPLC İLE GC İLE CE İLE SFC ile/||/<> KROMATOGRAFİ TEKNİKLERİ
( Ayırma ve analiz yöntemleri. )
( Formül: k = (tR - t0)/t0 )
- HPLC ile/||/<> GC
( HPLC sıvı faz İLE GC gaz faz kromatografisidir )
( Formül: Sıvı İLE gaz )
- HUBBLE YASASI ile/||/<> KEPLER YASALARI
( Hubble evren genişlemesi v=H₀d, Kepler gezegen yörüngeleri. )
( Formül: v = H₀d İLE T² ∝ a³ )
( Edwin Hubble tarafından 1929 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1953) (Ülke: ABD) (Alan: Astronomi) (Önemli katkıları: Galaksilerin keşfi, Hubble yasası) )
- HÜCRE DUVARI ile/||/<> HÜCRE ZARI
( Duvar rijit selüloz destek, zar esnek fosfolipid. )
( Formül: Bitki/bakteri İLE tüm hücreler )
- HÜCRESEL OTOMAT ile/||/<> PDE
( Hücresel otomat ayrık yerel kural İLE PDE sürekli diferansiyel. )
( Formül: Conway İLE ısı denklemi )
- HÜCRESEL ile/||/<> OTOMAT
( Hücresel otomatlar kuramı )
( John von Neumann tarafından 1948 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1903-1957) (Ülke: Macaristan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Oyun teorisi, bilgisayar mimarisi) )
- HUFFMAN İLE ARİTHMETİC İLE LZ77 ile/||/<> SIKIŞTIRMA ALGORİTMALARI
( Veri sıkıştırma yöntemleri. )
( Formül: L̄ = Σpᵢlᵢ ≥ H(X) )
- HULUSİ BEHÇET ÖNCESİ TANIMLAMALAR ile/||/<> BEHÇET HASTALIĞI MODERN TANI
( Behçet öncesi semptomlar ayrı hastalıklar sayılırdı İLE 1937 sonrası bir sendrom olarak tanındı. Hipokrat oral ülserler tanımladı İLE Behçet üçlü semptom kompleksini birleştirdi. Eski tanımlar eksik İLE modern tanı bütüncül yaklaşım sağlar. )
( Hulusi Behçet tarafından 1937 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1948) (Ülke: Türkiye) (Alan: Dermatoloji, İmmünoloji) (Önemli katkıları: Behçet hastalığını 1937 yılında tanımladı. Üçlü semptom kompleksini (ağız yaraları, genital yaralar, göz iltihabı) bir hastalık olarak ortaya koydu. İsmini taşıyan ilk Türk doktor.) )
- HÜMORAL ile/||/<> HÜCRESEL
( Hümoral antikor B hücre İLE hücresel T hücre sitotoksik. )
( Formül: Antibody İLE cell-mediated )
- HUYGENS İLE FERMAT İLE SNELL ile/||/<> DALGA PRENSİPLERİ
( Dalga yayılımının temel ilkeleri. )
( Formül: n₁ sin θ₁ = n₂ sin θ₂ )
- HYDROGEN İLE HALOGEN İLE Π-Π İLE C-H···Π ile/||/<> ZAYIF ETKİLEŞİMLER
( Moleküller arası kovalent olmayan bağlar. )
( Formül: E ∝ 1/r⁶ )
- HYPERBOLİC ile/||/<> ELLİPTİC
( Hyperbolic negatif eğrilik İLE elliptic pozitif eğrilik. )
( Formül: Negative İLE positive curvature )
- HYPOTHESIS TESTING ile/||/<> CONFİDENCE INTERVAL
( Testing H₀ vs H₁ karar, interval parametre aralığı. )
( Formül: Decision İLE interval estimation )
- İÇ AÇI ile/||/<> DIŞ AÇI
( İç açı içerde İLE dış açı dışardadır )
( Formül: Çokgen içi İLE dışı )
- İÇ ENERJİ ile/||/<> ISI (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( İç enerji sistemin toplam enerjisi, ısı enerji transferidir )
( Formül: U İLE Q )
- İÇ ENERJİ ile/||/<> KİNETİK ENERJİ
( İç enerji moleküllerin toplam enerjisi İLE kinetik enerji hareket enerjisidir. )
( Formül: U = nCᵥT İLE KE = ½mv² )
- İÇ ORBİTAL ile/||/<> DIŞ ORBİTAL
( İç orbital (n-1)d kullanır İLE dış orbital nd kullanır. )
( Formül: d²sp³ İLE sp³d² )
- İÇ STANDART İLE DIŞ STANDART İLE STANDART EKLEME ile/||/<> KALİBRASYON YÖNTEMLERİ
( Kantitatif analizde kullanılan kalibrasyon stratejileri. )
( Formül: C = (A-b)/m )
- İÇCİNSEL ile/||/<> ARASI CİNSEL
( İçcinsel aynı cins rekabet İLE arası cinsel karşı cins seçim. )
( Formül: Competition İLE choice )
- ICECUBE İLE XENON İLE DUNE İLE CTA ile/||/<> YENİ NESİL DEDEKTÖRLER
( Gelecek parçacık/astrofizik deneyleri. )
( Formül: km³ ölçeğinde dedektör )
- ICP-MS İLE ICP-OES İLE XRF İLE NAA ile/||/<> ELEMENT ANALİZİ
( Element tayini spektroskopi yöntemleri. )
( Formül: m/z izotop oranı )
- ICP-MS ile/||/<> AAS
( ICP-MS çoklu element ppb İLE AAS tek element ppm. )
( Formül: Plazma İLE alev )
- İDEAL ÇÖZELTİ ile/||/<> GERÇEK ÇÖZELTİ
( İdeal Raoult yasasına uyar, gerçek sapmalar gösterir )
( Formül: ΔHkarışma=0 İLE ΔH≠0 )
- İDEAL GAZ ile/||/<> GERÇEK GAZ
( İdeal gaz PV=nRT İLE gerçek gaz Van der Waals denklemi )
( Formül: PV = nRT (ideal) İLE (P + a/V²)(V - b) = nRT (Van der Waals) )
- İDEAL İLE ASAL İDEAL İLE MAKSİMAL İDEAL ile/||/<> HALKA İDEALLERİ
( Halkalardaki özel alt kümeler. )
( Formül: R/I cisim ⇔ I maksimal )
- İDEAL İLE GERÇEK İLE VAN DER WAALS ile/||/<> GAZ DAVRANIŞLARI
( Gazların farklı koşullardaki davranış modelleri. )
( Formül: (P + a/V²)(V - b) = RT )
( Johannes van der Waals tarafından 1873 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1837-1923) (Ülke: Hollanda) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Van der Waals kuvvetleri, gerçek gaz denklemi) (Nobel: 1910) )
- İDEAL İLE REEL İLE VAN DER WAALS ile/||/<> GAZ YASALARI
( Gaz davranışı modelleri. )
( Formül: (P + a/V²)(V - b) = RT )
( Johannes van der Waals tarafından 1873 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1837-1923) (Ülke: Hollanda) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Van der Waals kuvvetleri, gerçek gaz denklemi) (Nobel: 1910) )
- İDEALAR ile/||/<> GÖLGELER
( Platon un mağara alegorisi )
( Platon tarafından -380 yılında keşfedildi/formüle edildi. (-428--348) (Ülke: Antik Yunan) (Alan: Felsefe, Matematik) (Önemli katkıları: İdealar teorisi, Akademi kurucusu) )
- IFS İLE L-SYSTEMS İLE CELLULAR AUTOMATA ile/||/<> FRAKTAL ÜRETİM
( Fraktal oluşturma yöntemleri. )
( Formül: F → F+F--F+F )
- IGG ile/||/<> IGM
( IgG ikincil cevap uzun İLE IgM birincil cevap pentamer. )
( Formül: Secondary İLE primary )
- IIT ile/||/<> GWT ile/||/<> HOT ile/||/<> PREDICTIVE PROCESSING ile/||/<> BİLİNÇ KURAMLARI
( Bilincin bilimsel kuramları. )
( Formül: Φ (phi) = integrated information )
- İKİ DEĞERLİ MANTIK ile/||/<> ÇOK DEĞERLİ MANTIK
( İki değerli mantık sadece doğru-yanlış İLE çok değerli mantık ara değerler içerir. İki değerli mantık klasik sistem İLE çok değerli mantık belirsizliği modelleyebilir. İki değerli 0 ve 1 İLE çok değerli 0-1 arası değerler kullanır. )
( Jan Łukasiewicz tarafından 1920 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1878-1956) (Ülke: Polonya) (Alan: Mantık, Felsefe) (Önemli katkıları: Çok değerli mantık, Polonya notasyonu, modal mantık, mantık tarihi çalışmaları) )
- İKİLİ METAL SİTESİ ile/||/<> TEK METAL SİTESİ
( İkili metal sitesi iki metal merkezinin sinerjik etkisiyken İLE tek metal sitesi izole metal merkezi aktivitesidir )
( Formül: Bimetallic cooperation )
- İKİZLER PARADOKSU ile/||/<> SAAT PARADOKSU
( Uzay yolculuğu yapan ikiz genç kalır, ivmelenme asimetri yaratır. )
( Formül: Δτ = ∫√(1-v²/c²)dt )
- İKTİDAR ile/||/<> BİLGİ
( İktidar-bilgi ilişkisi )
( Michel Foucault tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1926-1984) (Ülke: Fransa) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: İktidar-bilgi ilişkisi, diskur analizi) )
- İLAÇ İLE ENZİM İLE SUBSTRAT İLE İNHİBİTÖR İLE AGONİST İLE ANTAGONİST ile/||/<> FARMAKOLOJİ TEMELERİ
( İlaç-reseptör etkileşimlerinin temel kavramları. )
( Formül: Km = [S] at Vmax/2 )
- İLERİ FARK ile/||/<> MERKEZİ FARK
( İleri f(x+h)-f(x), merkezi f(x+h)-f(x-h) daha hassas. )
( Formül: O(h) İLE O(h²) )
- İLETİM İLE TAŞINIM İLE IŞIMA ile/||/<> ISI TRANSFER MEKANİZMALARI
( Isının üç temel aktarım yöntemi. )
( Formül: q = -k∇T + hΔT + εσT⁴ )
- İLETİM ile/||/<> KONVEKSİYON
( İletim doğrudan temas İLE konveksiyon akışkan hareketi )
( Formül: Q/t = kAΔT/d (iletim) )
- İLETİM ile/||/<> TAŞINIM (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( İletim katılarda, taşınım akışkanlarda ısı transferidir )
( Formül: Q=kAΔT/d İLE Q=hAΔT )
- İLETKEN ile/||/<> YALITKAN
( İletkenler elektriği iletir İLE yalıtkanlar iletmez )
( Formül: σ yüksek İLE σ düşük )
( Stephen Gray tarafından 1729 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1789-1854) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Ohm yasası, elektrik direnci) )
- İLETKEN ile/||/<> YARIİLETKEN
( İletkenler elektriği kolayca iletir İLE yarıiletkenler belirli koşullarda iletir )
( Bardeen tarafından 1947 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: fizik) )
- İMAN ile/||/<> AKIL
( Skolastik düşüncede iman-akıl ilişkisi )
( Thomas Aquinas tarafından 1265 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1225-1274) (Ülke: İtalya) (Alan: Felsefe, Teoloji) (Önemli katkıları: Skolastik felsefe, doğal teoloji) )
- IMMUNOENGİNEERİNG ile/||/<> NATURAL IMMUNİTY
( Immunoengineering bağışıklık sisteminin mühendislik yaklaşımla düzenlenmesiyken İLE natural immunity doğal bağışıklık yanıttır )
( Formül: CAR-T therapy )
- IMMUNOFLUORESCENCE ile/||/<> IMMUNOHISTOCHEMISTRY
( Immunofluorescence floresan işaretleme kullanırken İLE immunohistochemistry enzim işaretleme kullanır )
( Formül: Antikor lokalizasyon )
- İMMUNOTERAPİE ile/||/<> KEMOTERAPİ
( İmmunoterapie bağışıklık sistemini kullanırken İLE kemoterapi doğrudan hücre toksisitesi sağlar )
( Formül: Checkpoint inhibitor )
- İMPEDANS SPEKTROSKOPİ ile/||/<> DC TEKNİKLER
( EIS AC frekans bağımlı, DC sabit potansiyel/akım. )
( Formül: Nyquist İLE i-V )
- IMPLİCİT FUNCTİON ile/||/<> PARAMETRIC FUNCTİON
( Implicit F(x,y)=0, parametric x=f(t), y=g(t). )
( Formül: Relation İLE parameter )
- İMPRİNTING ile/||/<> X-İNAKTİVASYON
( İmprinting ebeveyn özel, X-inaktivasyon dozaj. )
( Formül: Parent-specific İLE dosage compensation )
- İMPULS İLE MOMENTUM İLE AÇISAL MOMENTUM İLE TORK ile/||/<> HAREKET BÜYÜKLÜKLERİ
( Doğrusal ve dönel hareketin temel nicelikleri. )
( Formül: J = Δp İLE τ = dL/dt )
- İMPULS İLE MOMENTUM İLE AÇISAL MOMENTUM ile/||/<> HAREKET BÜYÜKLÜKLERİ
( Korunum yasalarıyla ilişkili nicelikler. )
( Formül: J = ∫F dt = Δp )
- İN VİTRO ile/||/<> İN VİVO
( in vitro laboratuvar ortamı İLE in vivo canlı organizma )
( Formül: Petri kabı İLE canlı vücut )
- IN-SİTU ile/||/<> EX-SİTU
( In-situ doğal habitatta İLE ex-situ habitat dışında. )
( Formül: Natural İLE artificial )
- INACCESSİBLE İLE MEASURABLE İLE WOODİN ile/||/<> BÜYÜK KARDİNALLER
( Set kuramı büyük sonsuzluklar. )
( Formül: Con(ZFC + LC) )
- İNCE BAĞIRSAK MİKROBİYOTASI ile/||/<> KALIN BAĞIRSAK MİKROBİYOTASI
( İnce bağırsak daha az bakteri yoğunluğu İLE kalın bağırsak çok yüksek bakteri yoğunluğu içerir. İnce bağırsakta 10^3-10^7 bakteri/ml İLE kalın bağırsakta 10^11-10^12 bakteri/ml bulunur. )
- İNCE KENARLI MERCEK ile/||/<> KALIN KENARLI MERCEK
( İnce kenarlı yakınsak (dışbükey), kalın kenarlı ıraksak (içbükey). )
( Formül: f > 0 İLE f < 0 )
- INCENTER ile/||/<> CİRCUMCENTER
( Incenter iç teğet merkezi İLE circumcenter dış çember merkezi. )
( Formül: Inscribed İLE circumscribed center )
- INDEPENDENCE ile/||/<> CORRELATION
( Independence P(A∩B)=P(A)P(B) İLE correlation linear ilişki. )
( Formül: Probability İLE linear relationship )
- INDEX THEORY ile/||/<> RİEMANN-ROCH
( Index diferansiyel operatör, R-R cebirsel geometri. )
( Formül: Differential operator İLE algebraic geometry )
- İNDİRGEN ile/||/<> YÜKSELTGEN
( İndirgen elektron verir İLE yükseltgen elektron alır )
( Formül: Red ajan İLE Ox ajan )
- İNDÜKLENEN PLURİPOTENT HÜCRE ile/||/<> EMBRİYONİK KÖK HÜCRE
( iPSC yetişkin hücrelerden programlanarak elde edilirken, ES hücreleri embriyo kaynaklıdır )
( Formül: Yamanaka faktörleri )
- İNDÜKSİYON İLE DETERMİNASYON İLE DİFERANSİYASYON ile/||/<> GÖZE KADERİ
( Göze tipinin belirlenmesi aşamaları. )
( Formül: Pluripotent → Unipotent )
- İNERT KOMPLEKS ile/||/<> LABİL KOMPLEKS
( İnert yavaş değişim Cr³⁺, labil hızlı Cu²⁺. )
( Formül: t₁/₂ > 1 min İLE < 1 min )
- İNFLAMATUVAR BAĞIRSAK HASTALIĞI ile/||/<> İRRİTABL BAĞIRSAK SENDROMU
( İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) organik inflamasyon İLE irritabl bağırsak sendromu (İBS) fonksiyonel bir bozukluktur. İBH doku hasarı İLE İBS normal endoskopi sonuçları gösterir. İkisinde de mikrobiyota değişiklikleri görülür. )
- INFLATION İLE DARK ENERGY İLE DARK MATTER İLE BARYOGENESİS ile/||/<> KOZMOLOJİK PROBLEMLER
( Evrenin çözülmemiş gizemleri. )
( Formül: w = P/ρ = -1 (DE) )
- INFORMATION THEORY ile/||/<> COMMUNİCATION THEORY
( Information theory bilginin matematiksel ölçümü ve kodlamasını incelerken İLE communication theory bilgi aktarım sistemlerini mühendislik açısından inceler )
( Formül: Shannon entropy )
- İNFRASES İLE SES İLE ULTRASES ile/||/<> SES FREKANS ARALIKLARI
( İnsan kulağının duyma aralığı ve ötesi. )
( Formül: f = 20-20000 Hz (insan) )
- İNFRASOUND İLE İŞİTİLEBİLİR İLE ULTRASOUND ile/||/<> SES FREKANS BANTLARI
( Ses dalgası frekans aralıkları. )
( Formül: f = v/λ )
- İNHALE ile/||/<> EKSHALE
( İnhale nefes alma O2 İLE ekshale nefes verme CO2. )
( Formül: Inspiration İLE expiration )
- İNNATE İLE LEARNED İLE IMPRİNTING ile/||/<> DAVRANIŞ TÜRLERİ
( Hayvan davranış kategorileri. )
( Formül: Critical period )
- INNER PRODUCT ile/||/<> NORM
( Inner product ⟨u,v⟩ iki vektör, norm ||v|| tek vektör. )
( Formül: Bilinear İLE length )
- İNORGANİK SCİNTİLLATOR ile/||/<> ORGANİK SCİNTİLLATOR
( İnorganik scintillator kristal yapıda radyasyonu ışığa çevirirken İLE organik scintillator organik moleküllerle floresan verir )
( Formül: CsI(Tl) )
- İNSAN ile/||/<> POSTHUMAN
( Transhümanizm )
( Nick Bostrom tarafından 2003 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1973-) (Ülke: İsveç) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: Simülasyon hipotezi, yapay zeka riskleri) )
- INSCRİBED ile/||/<> CİRCUMSCRİBED
( Inscribed içine çizilen İLE circumscribed dışına çizilen. )
( Formül: Inside İLE outside construction )
- İNSERT ile/||/<> VEKTÖR
( İnsert hedef DNA İLE vektör taşıyıcı plazmit. )
( Formül: Target İLE carrier DNA )
- INSPİRASYON ile/||/<> EKSPİRASYON
( İnspirasyon nefes alma, ekspirasyon nefes vermedir )
( Formül: Soluk alma İLE verme )
- İNSÜLİN İLE GLUKAGON İLE SOMATOSTATİN ile/||/<> GLİKOZ DÜZENLEYİCİLER
( Kan şekeri kontrolünde rol alan hormonlar. )
( Formül: HbA1c < %7 (hedef) )
- İNSÜLİN ile/||/<> GLUKAGON
( İnsülin kan şekerini düşürür İLE glukagon yükseltir )
( Formül: β hücreleri (insülin) İLE α hücreleri (glukagon) )
- INTEGRABLE İLE CHAOTİC İLE SOLİTON ile/||/<> DOĞRUSAL OLMAYAN SİSTEMLER
( Nonlineer dinamik ve çözümler. )
( Formül: ∂u/∂t + 6u∂u/∂x + ∂³u/∂x³ = 0 )
- INTERİOR ANGLE ile/||/<> EXTERİOR ANGLE
( Interior iç açı, exterior dış açı. )
( Formül: Inside İLE outside polygon )
- INTERSECTİON THEORY ile/||/<> CHERN CLASS THEORY
( Intersection theory cebirsel çeşitlerin kesişim çarpımını incelerken İLE Chern class theory vektör bundle karakteristik sınıflarını inceler )
( Formül: Intersection product )
- İNTRON ile/||/<> EKZON
( Kesikli genler İLE intron ve ekzon keşfi )
( Richard J. Roberts tarafından 1977 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1943-) (Ülke: İngiltere) (Alan: Moleküler Biyoloji) (Önemli katkıları: Split genler, intronlar) (Nobel: 1993) )
- İNTÜİSYONİST İLE KLASİK İLE PARAKONSİSTENT ile/||/<> MANTIK FELSEFELERİ
( Farklı mantık yaklaşımları. )
( Formül: ¬¬p ≠ p (intüisyonist) )
- İNVASİF TÜRLER ile/||/<> ENDEMİK TÜRLER
( İnvasif türler yabancı habitata yerleşenken İLE endemik türler belirli bölgeye özgüdür )
( Formül: Ekolojik baskı )
- İNVAZİV TÜR ile/||/<> NATURALİZE TÜR
( İnvaziv zararlı yabancı, naturalize uyum sağlamış. )
( Formül: Agresif İLE entegre )
- ION KROMATOGRAFİ ile/||/<> İYON DEĞİŞİMİ
( IC ayırma+tespit, iyon değişimi sadece ayırma. )
( Formül: Analitik İLE preparatif )
- IONIC LIQUID CATALYSIS ile/||/<> ORGANIC SOLVENT CATALYSIS
( Ionic liquid catalysis iyon sıvısı ortamında katalizken İLE organic solvent catalysis organik çözücüde kataliz yapar )
( Formül: Task-specific IL )
- İPEK YOLU HASTALIĞI (BEHÇET) ile/||/<> BATI TİP BEHÇET
( İpek Yolu Behçeti Türkiye, Orta Doğu ve Uzak Doğu'da yüksek prevalans İLE Batı tip Behçet daha nadir ve hafiftir. İpek Yolu coğrafyası HLA-B51 yüksek sıklık İLE Batı populasyonları düşük HLA-B51 gösterir. Coğrafi dağılım hastalık şiddetini etkiler. )
( Hulusi Behçet tarafından 1937 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1948) (Ülke: Türkiye) (Alan: Dermatoloji, İmmünoloji) (Önemli katkıları: Behçet hastalığını 1937 yılında tanımladı. Üçlü semptom kompleksini (ağız yaraları, genital yaralar, göz iltihabı) bir hastalık olarak ortaya koydu. İsmini taşıyan ilk Türk doktor.) )
- İPSC İLE ESC İLE ORGANOİD ile/||/<> KÖK HÜCRE TEKNOLOJİLERİ
( Pluripotent hücre sistemleri. )
( Formül: OSKM faktörleri )
- IR SPEKTROSKOPİ ile/||/<> UV-VİS SPEKTROSKOPİ
( IR moleküler titreşimler, UV-Vis elektronik geçişler )
( Formül: 4000-400 cm⁻¹ (IR) İLE 200-800 nm (UV-Vis) )
- IRC ile/||/<> PES
( IRC reaksiyon koordinatı yol İLE PES potansiyel enerji yüzeyi. )
( Formül: 1D yol İLE çok boyutlu )
- IRVİNG-WİLLİAMS SERİSİ ile/||/<> LİGAND BİTE AÇISI
( I-W M²⁺ kararlılık Mn
( Formül: Metal tercihi İLE sterik )
(1996'dan beri)