Temel Bilimler'deki FaRkLaR
KARIŞTIRILMAMASI GEREKENLER!!!
(SÜREKLİ AYIRDINDA OLUNMASI GEREKENLER!!!)
itibarı ile 2.864 başlık/FaRk ile birlikte,
2.864 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.
Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...
(4/13)
- CURVATURE İLE TORSION İLE CONNECTİON İLE PARALLEL TRANSPORT ile/||/<> DİFERANSİYEL GEOMETRİ
( Eğri uzayların geometrisi. )
( Formül: Rμν - ½gμνR = 8πGTμν )
- CW COMPLEX ile/||/<> SİMPLİCİAL COMPLEX
( CW cell ekleme, simplicial simplex yapıştırma. )
( Formül: Cell attachment İLE simplex gluing )
- CW İLE PULSED İLE Q-SWİTCHED İLE MODE-LOCKED ile/||/<> LAZER MODLARI
( Lazer çıkış karakteristikleri. )
( Formül: Δt·Δν ≥ 0.44 )
- CYCLOTOMİC POLYNOMIAL ile/||/<> MINIMAL POLYNOMIAL
( Cyclotomic n-inci birlik kök, minimal en küçük derece. )
( Formül: Unity roots İLE algebraic element )
- CYCLOTRON RESONANCE ile/||/<> ELECTRON SPİN RESONANCE
( Cyclotron resonance manyetik alanda elektron orbital hareketiyken, ESR elektron spin manyetik momentinin rezonansıdır )
( Formül: ωc = eB/m )
- CYLİNDER ile/||/<> CONE
( Cylinder sabit yarıçap İLE cone değişken yarıçap. )
( Formül: Constant İLE variable radius )
- DALEMBERT İLKESİ ile/||/<> NEWTON YASALARI
( DAlembert dinamiği statiğe çevirir (F-ma)=0, Newton F=ma. )
( Formül: (F - ma) = 0 denge )
( Isaac Newton tarafından 1687 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- DALGA BOYU ile/||/<> FREKANS
( Dalga boyu uzaysal periyot İLE frekans zamana göre tekrar sayısıdır )
( λ İLE f=1/T İLE c=λf )
- DALGA BOYU ile/||/<> FREKANS
( Dalga boyu uzaysal periyot İLE frekans zamana göre tekrar sayısıdır )
( Formül: λ İLE f=1/T İLE c=λf )
( James Clerk Maxwell tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- DALGA FONKSİYONU ile/||/<> OLASILIK YOĞUNLUĞU
( Dalga fonksiyonu ψ sistemin durumu İLE |ψ|² bulunma olasılık yoğunluğudur. )
( Formül: ψ(x ilet) İLE P = |ψ|² )
- DALGA İŞLEVİ İLE OLASILIK YOĞUNLUĞU İLE BEKLENEN DEĞER ile/||/<> KUANTUM ÖLÇÜMLER
( Dalga işlevi sistemin durumunu, karesi olasılık yoğunluğunu, integrali beklenen değeri verir. )
( Formül: ∫|ψ|²dx = 1 İLE
- DALGA İŞLEVU ile/||/<> OLASILIK YOĞUNLUĞU
( Dalga işlevu sistemin kuantum durumunu, karesi olasılık yoğunluğunu verir )
( Formül: iℏ∂ψ/∂t = Ĥψ (Schrödinger denklemi)\nP = |ψ|²dV (Olasılık) )
- DALGA-PARÇACIK İKİLİĞİ ile/||/<> BELİRSİZLİK İLKESİ
( İkilik çift doğa, belirsizlik ölçüm limitidir )
( Formül: λ=h/p İLE ΔxΔp≥ħ/2 )
( Louis de Broglie tarafından 1924 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1892-1987) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Madde dalgaları) (Nobel: 1929) )
- DALGA ile/||/<> PARÇACIK
( Işığın ve maddenin hem dalga hem parçacık özelliği göstermesi (dalga-parçacık ikiliği) )
( Louis de Broglie tarafından 1924 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1892-1987) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Madde dalgaları) (Nobel: 1929) )
- DAMITMA ile/||/<> SAFLAŞTIRMA
( Damıtma yöntemleri ve saflaştırma teknikleri )
( Cabir bin Hayyan tarafından 790 yılında keşfedildi/formüle edildi. (721-815) (Ülke: İran) (Alan: kimya) (Önemli katkıları: Kimyanın babası, damıtma, kristalizasyon, asit keşfi) )
- DAR AÇI ile/||/<> GENİŞ AÇI
( Dar açı <90° İLE geniş açı >90° )
( Formül: Akut İLE obtüz )
- DARK MATTER ile/||/<> DARK ENERGY
( Dark matter görülmeyen kütle etkisi yaparken İLE dark energy evrenin hızlanan genişlemesine neden olur )
( Formül: Λ-CDM model )
- DARWINIAN EVRİM ile/||/<> LAMARCKIAN EVRİM
( Darwin doğal seçilim, Lamarck kazanılmış özellik. )
( Formül: Seçilim İLE kalıtım )
( Jacques Charles tarafından 1859 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1809-1882) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: Evrim teorisi, doğal seçilim) )
- DASEİN ile/||/<> DAS MAN
( Varlık ve Zaman )
( Martin Heidegger tarafından 1927 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1976) (Ülke: Almanya) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: Varlık ve Zaman, Dasein) )
- DE NOVO İLE REFERANS TABANLI İLE HİBRİT ile/||/<> GENOM BİRLEŞTİRME
( DNA dizileme verilerinden genom oluşturma. )
( Formül: N50: Median contig uzunluğu )
- DE RHAM COHOMOLOGY ile/||/<> ČECH COHOMOLOGY
( de Rham diferansiyel form, Čech örtü intersection. )
( Formül: Differential forms İLE cover intersections )
- DEBYE İLE LARMOR İLE CYCLOTRON ile/||/<> PLAZMA ÖLÇEKLERİ
( Plazmadaki karakteristik uzunluk ve frekanslar. )
( Formül: λD = √(ε₀kT/ne²) )
- DEBYE İLE LARMOR İLE PLAZMA ile/||/<> KARAKTERİSTİK UZUNLUKLAR
( Plazmadaki temel uzunluk ölçekleri. )
( Formül: λ_D = √(ε₀kT/ne²) )
- DEBYE UZUNLUĞU ile/||/<> ORTALAMA SERBEST YOL
( Debye elektrik perdeleme λ_D, serbest yol çarpışmalar arası λ. )
( Formül: λ_D = √(ε₀kT/ne²) )
- DEBYE-HÜCKEL İLE PİTZER İLE DAVİES ile/||/<> İYONİK KUVVET KURAMLERİ
( Elektrolit çözeltilerinin aktivite katsayısı modelleri. )
( Formül: log γ± = -A|z+z-|√I )
- DEBYE-HÜCKEL ile/||/<> PİTZER DENKLEMLERİ
( D-H seyreltik <0.01M basit, Pitzer yoğun çözeltiler. )
( Formül: I^(1/2) İLE kompleks )
- DEEP LEARNING ile/||/<> SHALLOW LEARNING
( Deep learning çok katmanlı sinir ağları kullanırken İLE shallow learning tek gizli katmanlı veya lineer modeller kullanır )
( Formül: Backpropagation )
- DEĞİŞKEN AYIRMA ile/||/<> PERTÜRBASYON KURAMSİ
( Değişken ayırma tam çözüm, pertürbasyon yaklaşık seri. )
( Formül: Ψ = R(r)Θ(θ)Φ(φ) İLE ε^n )
- DEĞİŞKEN HESABI ile/||/<> DİFERANSİYEL HESAP
( Değişken fonksiyonel δS[y], diferansiyel fonksiyon df/dx. )
( Formül: δS/δy = 0 İLE df/dx = 0 )
- DEĞİŞKEN ile/||/<> SABİT
( Değişken bilinmeyen İLE sabit belirli değerdir )
( Formül: x İLE 5 )
- DEGRADER İLE PROTAC İLE MOLECULAR GLUE ile/||/<> PROTEİN DEGRADASYON
( Hedefli protein yıkımı. )
( Formül: POI-PROTAC-E3 )
- DEKOHERANS ile/||/<> ÖLÇÜM
( Dekoherans çevreyle etkileşim, ölçüm aktif müdahale. )
( Formül: Gradual İLE instant )
- DELTA İŞLEVİ ile/||/<> HEAVİSİDE İŞLEVİ
( Delta anlık darbe, Heaviside basamak işlevi )
( Formül: δ(x) İLE H(x) = {0 if x<0 İLE 1 if x≥0} )
- DENDRİMER İLE KALİXAREN İLE SİKLODEKSTRİN ile/||/<> SUPRAMOLEKÜLER YAPI TAŞLARI
( Host molekül platformları. )
( Formül: α-CD (6) İLE β-CD (7) İLE γ-CD (8) )
- DENDRİMER İLE STAR İLE BRUSH ile/||/<> CLİCK POLİMERLER
( Click ile polimer mimarileri. )
( Formül: G4-dendrimer )
- DENDRİMER ile/||/<> HİPERDALLANMIŞ
( Dendrimer mükemmel dallanma, hiper rastgele. )
( Formül: Monodispers İLE polidispers )
- DENDRİTİK POLİMER ile/||/<> LİNEER POLİMER
( Dendritik polimer ağaç benzeri dallanma gösterirken İLE lineer polimer düz zincir yapısındadır )
( Formül: Dallanma derecesi )
- DENEYCİLİK ile/||/<> AKILCILIK
( Bilginin kaynağı tartışması )
( John Locke tarafından 1689 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1632-1704) (Ülke: İngiltere) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: Ampirizm, tabula rasa) )
- DENEYCİLİK ile/||/<> DOGMATİZM
( Bilginin kaynağı deneydir )
( Francis Bacon tarafından 1620 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1561-1626) (Ülke: İngiltere) (Alan: Felsefe, Bilim Metodolojisi) (Önemli katkıları: Deneysel yöntem, tümevarım) )
- DENGELİ POLİMORFİZM ile/||/<> GEÇİCİ POLİMORFİZM
( Dengeli kalıcı çeşitlilik, geçici geçici. )
( Formül: Maintained İLE temporary )
- DENİZ ile/||/<> NAVİGASYON
( Kitab-ı Bahriye İLE Akdeniz navigasyon rehberi )
( Piri Reis tarafından 1521 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1465-1553) (Ülke: Osmanlı) (Önemli katkıları: Dünya haritası, Kitab-ı Bahriye denizcilik ansiklopedisi) )
- DENJOY CONJECTURE ile/||/<> BİEBERBACH CONJECTURE
( Denjoy univalent fonksiyon, Bieberbach katsayı tahmini. )
( Formül: Univalent functions İLE coefficient bounds )
- DENKLEM ile/||/<> EŞİTSİZLİK
( Denklem eşitlik İLE eşitsizlik büyük/küçük ilişkisi )
( Formül: ax+b=0 İLE ax+b>0 )
- DEPOLARİZASYON ile/||/<> HİPERPOLARİZASYON
( Depolarizasyon pozitife İLE hiperpolarizasyon negatife kaymadır )
( Formül: Uyarılma İLE baskılanma )
- DERECE İLE RADYAN İLE GRADYAN ile/||/<> AÇI ÖLÇÜ BİRİMLERİ
( Açı ölçüm sistemleri. )
( Formül: 1 rad = 180°/π )
- DERİVED ALGEBRAİC GEOMETRY ile/||/<> CLASSICAL ALGEBRAİC GEOMETRY
( Derived algebraic geometry homotopical bilgi içeren şemalarken İLE classical algebraic geometry standart komütatif cebirsel geometridir )
( Formül: Simplicial commutative rings )
- DERİVED CATEGORY ile/||/<> TRİANGULATED CATEGORY
( Derived category kompleks kohomoloji kategorisiyken İLE triangulated category axiomatik üçgen yapı taşır )
( Formül: Exact triangle )
- DESCRİPTİVE SET THEORY ile/||/<> CLASSICAL SET THEORY
( Descriptive set theory Borel ve analytic kümeleri incelerken İLE classical set theory genel küme aksiyomlarını inceler )
( Formül: Projective hierarchy )
- DESİBEL İLE FON İLE SON ile/||/<> SES ŞİDDETİ BİRİMLERİ
( Ses şiddeti ölçüm birimleri. )
( Formül: dB = 10 log(I/I₀) )
- DESMOSOM ile/||/<> SIKI BAĞLANTI
( Desmosom mekanik bağ İLE sıkı bağlantı sızdırmazlık. )
( Formül: Adezyon İLE bariyer )
- DETERMİNANT ile/||/<> İZ (TRACE)
( Determinant matrisin tersinirliğini, iz ise köşegen elemanları toplamını verir )
( Formül: det(A) ≠ 0 ⟺ A tersinir\ntr(A) = Σaᵢᵢ = Σλᵢ (özdeğerler) )
- DETERMİNANT ile/||/<> TRACE
( Determinant hacim çarpan İLE trace köşegen toplamı. )
( Formül: det(A) İLE tr(A) )
- DETERMİNİSTİK KAOS ile/||/<> RASTGELE SÜREÇ
( Kaos belirli kurallı öngörülemez, rastgele gerçek stokastik. )
( Formül: Lorenz İLE Brown )
- DETERMİNİSTİK ile/||/<> STOKASTİK
( Deterministik sistemler öngörülebilir İLE stokastik sistemler rastgelelik içerir )
( Kolmogorov tarafından 1933 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1903-1987) (Ülke: Rusya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Olasılık teorisi aksiyomları) )
- DETERMİNİZM İLE İNDETERMİNİZM İLE OLASILIK ile/||/<> FİZİK FELSEFİ SORUNLARI
( Fiziğin temel felsefi soruları. )
( Formül: Hidden variables? )
- DEVİRLİ ONDALIK ile/||/<> DEVİRSİZ ONDALIK
( Devirli tekrar eder, devirsiz sonlanır )
( Formül: 0.333... İLE 0.25 )
- DFT İLE MD İLE MONTE CARLO İLE PHASE FİELD ile/||/<> HESAPLAMALI MALZEME
( Malzeme modelleme yöntemleri. )
( Formül: E[ρ] = T[ρ] + V[ρ] + U[ρ] )
- DFT ile/||/<> HARTREE-FOCK
( DFT elektron yoğunluğu, HF dalga fonksiyonu. )
( Formül: ρ(r) İLE Ψ )
- DİAGONAL ile/||/<> SİDE
( Diagonal köşe-köşe bağlantı İLE side yan kenar. )
( Formül: Vertex connection İLE boundary )
- DİAGONALİZATION ile/||/<> JORDAN FORM
( Diagonalization köşegen benzer, Jordan üst üçgen blok. )
( Formül: P⁻¹AP diagonal İLE Jordan blocks )
- DİAMANYETİK İLE PARAMANYETİK İLE FERROMANYETİK ile/||/<> MANYETİK MALZEMELER
( Malzemelerin manyetik alan karşısındaki davranışları. )
( Formül: B = μ₀(H + M) )
- DİELEKTRİK ile/||/<> FERROMANYETİK
( Dielektrik elektrik alanı zayıflatır İLE ferromanyetik manyetik alanı güçlendirir. )
( Formül: κ > 1 İLE μᵣ >> 1 )
- DİELEKTRİK ile/||/<> İLETKEN (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Dielektrik polarize olur, iletken serbest elektron taşır )
( Formül: Polarizasyon İLE iletim )
- DİELS-ALDER ile/||/<> SİKLOKATILMA [2+2]
( Diels-Alder [4+2] termal izinli, [2+2] fotokimyasal. )
( Formül: Dien + dienofil )
- DİFERANSİYEL HESAP (BHASKARA) ile/||/<> DİFERANSİYEL HESAP (NEWTON)
( Bhaskara diferansiyel hesabın temellerini 12. yüzyılda buldu İLE Newton 17. yüzyılda sistematize etti. )
( Bhaskara II tarafından 1150 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1114-1185) (Ülke: Hindistan) (Alan: Matematik, Astronomi) (Önemli katkıları: Diferansiyel hesap, Lilavati, Bijaganita) )
- DİFERANSİYEL İLE KISMİ TÜREVLİ İLE İNTEGRAL İLE STOKASTİK İLE NÜMERİK ile/||/<> DENKLEM TÜRLERİ
( Farklı denklem tiplerinin çözüm yöntemleri ve uygulamaları. )
( Formül: ∂²u/∂x² = (1/c²)∂²u/∂t² )
- DİFERANSİYELLENEBİLİR ile/||/<> SÜREKLİ
( Diferansiyel türevli, sürekli sadece kesintisizdir )
( Formül: Türev var İLE türev yok olabilir )
- DIFFERENTIAL GALOİS THEORY ile/||/<> CLASSICAL GALOIS THEORY
( Differential Galois theory diferansiyel denklem çözümlerinin Galois kuramıyken İLE classical Galois theory polinom denklem çözümlerinin kuramıdir )
( Formül: Picard-Vessiot extension )
- DİFRAKSİYON ile/||/<> İNTERFERANS
( Difraksiyon engel arkası yayılma, interferans dalga girişimidir )
( Formül: Tek yarık İLE çift yarık )
- DİFÜZYON İLE OSMOZ İLE AKTİF TRANSPORT ile/||/<> HÜCRE TRANSPORTU
( Madde geçiş mekanizmaları. )
( Formül: 3Na⁺ out İLE 2K⁺ in )
- DİFÜZYON KONTROL ile/||/<> KİNETİK KONTROL
( Difüzyon kütle transferi sınırlı, kinetik elektron transfer. )
( Formül: id = nFADC/δ İLE Butler-Volmer )
- DİFÜZYON ile/||/<> AKTİF TAŞIMA
( Difüzyon pasif gradyan İLE aktif taşıma ATP karşı gradyan. )
( Formül: Fick yasası İLE pompa )
- DİFÜZYON ile/||/<> OSMOZ
( Difüzyon molekül hareketi İLE osmoz su hareketidir )
( Formül: Gaz yayılması İLE su geçişi )
- DİGİTAL BİOLOGY ile/||/<> ANALOG BİOLOGY
( Digital biology dijital teknoloji entegrasyonu ile biyoloji yaparken İLE analog biology geleneksel non-digital yöntemler kullanır )
( Formül: Digital biomarkers )
- DİJİTAL ile/||/<> DEVRE
( Boolean cebiri ile dijital devre tasarımı )
( Claude Shannon tarafından 1937 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1916-2001) (Ülke: ABD) (Alan: Matematik, Elektronik) (Önemli katkıları: Bilgi teorisi, dijital devre tasarımı) )
- DİJKSTRA İLE BELLMAN-FORD İLE FLOYD-WARSHALL ile/||/<> EN KISA YOL
( Graf üzerinde mesafe algoritmaları. )
( Formül: O(V²) İLE O(VE) İLE O(V³) )
- DİKOTOMİ PARADOKSU ile/||/<> SONSUZ BÖLME PARADOKSU
( Dikotomi paradoksu hedefe ulaşmak için sonsuz adım İLE sonsuz bölme paradoksu yarım yolları geçme problemidir. Zenon önce yarıya, sonra çeyreğe vb. ulaşılmalı İLE sonsuz adım tamamlanamaz görünür. Limit kavramı ile çözüldü. )
( Zenon (Elea) tarafından -450 yılında keşfedildi/formüle edildi. (-490--430) (Ülke: Antik Yunan) (Alan: Felsefe, Mantık) (Önemli katkıları: Zenon paradoksları (Aşil ve kaplumbağa, ok paradoksu), hareket ve bölünebilirlik paradoksları) )
- DİL OYUNLARI ile/||/<> YAŞAM BİÇİMİ
( Dil felsefesi )
( Ludwig Wittgenstein tarafından 1953 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1889-1951) (Ülke: Avusturya) (Alan: Felsefe) (Önemli katkıları: Dil felsefesi, mantıksal pozitivizm) )
- DİLSEL DEĞİŞKEN ile/||/<> SAYISAL DEĞİŞKEN
( Dilsel değişken sözel ifadeler (soğuk, ılık, sıcak), sayısal değişken rakamsal değerler )
( Lotfi A. Zadeh tarafından 1975 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1921-2017) (Ülke: Azerbaycan/ABD) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Bulanık mantık, bulanık kümeler) )
- DİNAMİK KİMYASAL AĞ ile/||/<> STATİK KİMYASAL AĞ
( Dinamik kimyasal ağ sürekli bağ kırılıp oluşurken İLE statik kimyasal ağ sabit bağ yapısı gösterir )
( Formül: Adaptif malzeme )
- DİNOZOR ile/||/<> TERİM
( Dinozor terimini tanımlayan )
( Richard Owen tarafından 1842 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1804-1892) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji, Paleontoloji) (Önemli katkıları: Dinozor terimi, homoloji kavramı) )
- DİOPHANTİNE APPROXIMATION ile/||/<> CONTİNUED FRACTİON
( Diophantine irrasyonel yaklaşım, sürekli kesir gösterim. )
( Formül: Yaklaşım İLE gösterim )
- DİPOL İLE KUADRUPOL İLE OKTUPOL ile/||/<> ÇOKLU KUTUP MOMENTLERİ
( Elektrik yük dağılımlarının farklı mertebedeki momentleri. )
( Formül: V = kq/r + kp·r̂/r² + ... )
- DİRAC ile/||/<> DENKLEMİ
( Relativistik kuantum mekaniği denklemi )
( Paul Dirac tarafından 1928 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1902-1984) (Ülke: İngiltere) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Fermi-Dirac istatistiği, kuantum mekaniği) (Nobel: 1933) )
- DİRECTED EVOLUTİON ile/||/<> RANDOM EVOLUTİON
( Directed evolution kasıtlı seleksiyon baskısı ile evrim yönlendirirken İLE random evolution rastgele mutasyon ve doğal seçilimle gerçekleşir )
( Formül: Protein engineering )
- DİRECTİONAL DERİVATİVE ile/||/<> GRADİENT
( Directional yön türevi, gradient ∇f vektör alan. )
( Formül: Specific direction İLE vector field )
- DİRİCHLET İLE DEDEKİND İLE HECKE ile/||/<> L-FONKSİYONLARI
( Analitik sayı kuramı fonksiyonları. )
( Formül: L(s ileχ) = Σχ(n)/n^s )
- DİRİCHLET İLE RİEMANN İLE DEDEKİND ile/||/<> SAYI KURAMSİ İŞLEVLERİ
( Sayı kuramınde önemli işlevler. )
( Formül: ζ(s) = Σ(1/n^s) )
- DİRİCHLET TEOREMİ ile/||/<> BERTRAND POSTÜLATI
( Dirichlet aritmetik progression asal, Bertrand n-2n arası asal. )
( Formül: AP prime İLE interval prime )
( Peter Gustav Lejeune Dirichlet tarafından 1837 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- DİSBİYOZ ile/||/<> ÖBİYOZ
( Disbiyoz mikrobiyotanın dengesizliği İLE öbiyoz sağlıklı mikrobiyota dengesindeki durumudur. Disbiyoz hastalıklara yol açar İLE öbiyoz sağlığı korur. )
- DİSCRETE İLE CONTİNUOUS İLE FLOQUET İLE PRETHERMAL ile/||/<> ZAMAN KRİSTALLERİ
( Zamanda periyodik yapılar. )
( Formül: T(t+τ) = T(t) )
- DİSCRETE MATHEMATICS ile/||/<> CONTİNUOUS MATHEMATICS
( Discrete mathematics sayılabilir ayrık yapıları incelerken İLE continuous mathematics sürekli değişen büyüklükleri inceler )
( Formül: Graph theory )
- DİSCRETE ile/||/<> CONTİNUOUS
( Discrete sayılabilir değer İLE continuous sürekli değer. )
( Formül: Countable İLE uncountable values )
- DİSKRET ile/||/<> SÜREKLİ
( Diskret matematik ayrık yapıları İLE sürekli matematik sürekli yapıları inceler )
( Cauchy tarafından 1821 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1789-1857) (Ülke: Fransa) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Limit teorisi, analiz) )
- DİSKRİMİNANT ile/||/<> KÖK
( Diskriminant kök durumunu İLE kök çözümü verir )
( Formül: Δ=b²-4ac İLE x değerleri )
- DİSKRİMİNANT ile/||/<> KÖKLER TOPLAMI
( Diskriminant köklerin varlığını belirlerken İLE kökler toplamı Vieta formülüyle bulunur )
( Formül: Δ = b² - 4ac\nx₁ + x₂ = -b/a\nx₁ · x₂ = c/a )
- DİSPERSİF İLE DİSPERSİF OLMAYAN ile/||/<> DALGA YAYILIMI
( Hız-frekans ilişkisi. )
( Formül: vg = dω/dk )
- DİSPERSION CORRECTİON ile/||/<> STANDARD DFT
( D3 dispersiyon düzeltme vdW, standart eksik. )
( Formül: DFT-D3 İLE pure DFT )
- DİSPERSİYON İLE ABSORPSİYON İLE SAÇILMA ile/||/<> IŞIK-MADDE ETKİLEŞİMİ
( Işığın maddeden geçerken uğradığı değişimler. )
( Formül: n(ω) = n₀ + dn/dω·ω )
- DİSTRİBUTİON FUNCTİON ile/||/<> DENSİTY FUNCTİON
( Distribution F(x)=P(X≤x), density f(x)=F'(x). )
( Formül: Cumulative İLE derivative )
- DİVERGENCE THEOREM ile/||/<> FUNDAMENTAL THEOREM
( Divergence hacim-yüzey, fundamental integral-antiderivative. )
( Formül: Volume-surface İLE integral-derivative )
- DİVERGENCE ile/||/<> CURL
( Divergence ∇·F akış kaynağı İLE curl ∇×F rotasyon. )
( Formül: Flow source İLE rotation )
- DİYET LİFİ ile/||/<> SİNDİRİLEMEYEN KARBONHİDRATLAR
( Diyet lifi bitkisel kaynaklı prebiyotik İLE sindirilemeyen karbonhidratlar daha geniş bir kategoridir. İkisi de mikrobiyota için besin İLE KZYA üretimine yol açar. )
- DİYOT İLE TRANSİSTÖR İLE MOSFET ile/||/<> YARI İLETKEN AYGITLAR
( Temel elektronik devre elemanları. )
( Formül: I_c = βI_b (transistör) )
- DLVO İLE STERIC İLE ELECTROSTERİC ile/||/<> KOLLOİD KARARLILIK
( Parçacık stabilizasyon mekanizmaları. )
( Formül: ζ > ±30 mV kararlı )
- DLVO İLE ZETA POTANSİYEL İLE İZOELEKTRİK ile/||/<> KOLLOİD KARARLILIĞI
( Kolloid sistemlerin kararlılık kuramı. )
( Formül: V_total = V_vdW + V_elec )
- DNA DİZİLEME ile/||/<> RNA DİZİLEME
( DNA dizileme genom İLE RNA dizileme transkriptom. )
( Formül: Genome İLE transcriptome )
- DNA İLE FİNGERPRİNT İLE TOXICOLOGY ile/||/<> ADLİ BİLİMLER
( Suç araştırmalarında bilimsel yöntemler. )
( Formül: CODIS: 20 STR locus )
- DNA İLE RNA İLE PROTEİN ile/||/<> SENTRAL DOGMA
( Genetik bilgi DNA→RNA→Protein yönünde akar (sentral dogma). )
( Formül: DNA → RNA → Protein )
- DNA ONARIM ile/||/<> DNA REPLİKASYON
( Onarım hasarı düzelt, replikasyon kopyala. )
( Formül: Repair İLE duplication )
- DNA ORİGAMİ ile/||/<> PROTEIN DESIGN ile/||/<> MOLECULAR MACHINE ile/||/<> MOLEKÜLER NANOTEKNOLOJİ
( Moleküler seviyede yapı tasarımı. )
( Formül: Rotor İLE piston İLE gear )
- DNA POLİMERAZ ile/||/<> RNA POLİMERAZ
( Primer gerek 3"→5". İLE Primer gerekmez. )
( Formül: Replikasyon İLE transkripsiyon )
- DNA REPLİKASYONU ile/||/<> DNA TAMİRİ
( Replikasyon kopyalama, tamir hata düzeltmedir )
( Formül: S fazı İLE sürekli )
- DNA VİRUS İLE RNA VİRUS İLE RETROVİRUS ile/||/<> VİRÜS TÜRLERİ
( Genetik materyal bazlı sınıflandırma. )
( Formül: RNA → DNA (reverse) )
- DNA ile/||/<> KRİSTALOGRAFİ
( DNA X-ışını kristalografisi İLE Fotoğraf 51 )
( Rosalind Franklin tarafından 1952 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1920-1958) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: DNA X-ışını kristalografisi) )
- DNA ile/||/<> RNA
( DNA çift sarmal kalıtsal bilgi İLE RNA tek zincir protein sentezidir )
( Formül: Deoksiriboz İLE riboz )
( James Watson ve Francis Crick tarafından 1953 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1916-2004) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: DNA çift sarmal yapısı) (Nobel: 1962) )
- DNA ile/||/<> SARMAL
( DNA çift sarmal yapısının keşfi )
( James Watson tarafından 1953 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1928-) (Ülke: ABD) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: DNA çift sarmal yapısı) (Nobel: 1962) )
- DOĞAL BAĞIŞIKLIK ile/||/<> KAZANILMIŞ BAĞIŞIKLIK
( Doğal hızlı-spesifik değil, kazanılmış yavaş-spesifik )
( Formül: TLR tanıma İLE Antikor üretimi )
- DOĞAL İLE KAZANILMIŞ ile/||/<> BAĞIŞIKLIK TÜRLERİ
( İki temel bağışıklık sistemi. )
( Formül: IgG > IgA > IgM > IgE > IgD )
- DOĞAL İLE TAM İLE RASYONEL İLE GERÇEL ile/||/<> SAYI KÜMELERİ
( Sayı kümelerinin genişleme hiyerarşisi: ℕ ⊂ ℤ ⊂ ℚ ⊂ ℝ )
( Formül: ℕ ⊂ ℤ ⊂ ℚ ⊂ ℝ ⊂ ℂ )
- DOĞAL İLE TAM İLE RASYONEL İLE REEL İLE KOMPLEKS ile/||/<> SAYI KÜMELERİ
( Matematikteki temel sayı sistemleri. )
( Formül: i² = -1 )
- DOĞAL SEÇİLİM İLE YAPAY SEÇİLİM İLE CİNSEL SEÇİLİM ile/||/<> EVRİM MEKANİZMALARI
( Evrimsel değişimi yönlendiren üç seçilim türü. )
( Formül: w = 1 - s (fitness) )
- DOĞAL SEÇİLİM ile/||/<> GENETİK SÜRÜKLENME
( Seçilim adaptif yönlü, drift rastgele. )
( Formül: Fitness İLE şans )
- DOĞAL SEÇİLİM ile/||/<> YAPAY SEÇİLİM
( Doğal çevre baskısı, yapay insan seçimidir )
( Formül: Evrim İLE ıslah )
- DOĞRU ile/||/<> DOĞRU PARÇASI
( Doğru sonsuz İLE doğru parçası sınırlıdır )
( Formül: Sonsuz İLE [A ileB] )
- DOĞRULUK İLE KESİNLİK İLE DUYARLILIK ile/||/<> ANALİTİK PARAMETRELER
( Doğruluk gerçek değere yakınlık, kesinlik tekrarlanabilirlik, duyarlılık ise en küçük ölçüm kabiliyetidir. )
( Formül: Hata = |Xölçülen - Xgerçek| )
- DOĞRUSAL ile/||/<> DOĞRUSAL OLMAYAN
( Doğrusal sistemler süperpozisyon ilkesine uyarken İLE doğrusal olmayan sistemler uymaz )
( Henri Poincaré tarafından 1890 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1854-1912) (Ülke: Fransa) (Alan: matematik) )
- DOĞUŞTAN BAĞIŞIKLIK ile/||/<> ADAPTİF BAĞIŞIKLIK
( Doğuştan doğuştan nonspesifik, adaptif öğrenilen spesifik. )
( Formül: Natural İLE acquired )
- DOMİNANT ALEL ile/||/<> RESESİF ALEL
( Dominant bir kopya yeter, resesif iki kopya gerekir )
( Formül: A > a notasyonu İLE 3:1 F2 oranı )
- DOMİNANT İLE RESESİF İLE KODOMİNANT ile/||/<> ALLEL ETKİLEŞİMLERİ
( Allellerin fenotipe etki biçimleri. )
( Formül: F₂: 3:1 (dominant) )
- DOMİNANT İLE RESESİF İLE KODOMİNANT ile/||/<> KALITIM PATTERNLERİ
( Alel ilişkileri. )
( Formül: AA İLE Aa İLE aa )
- DOMİNANT ile/||/<> RESESİF
( Dominant baskın gen İLE resesif çekinik gendir )
( Formül: AA/Aa görünür İLE aa )
( Gregor Mendel tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1884) (Ülke: Avusturya) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: Kalıtım yasaları, modern genetiğin kurucusu) )
- DÖNEL HAREKET ile/||/<> ÖTELEME HAREKETİ
( Dönel eksen etrafında, öteleme doğrusal harekettir )
( Formül: ω=dθ/dt İLE v=dx/dt )
( Aristoteles tarafından -350 yılında keşfedildi/formüle edildi. (-384--322) (Ülke: Antik Yunan) (Alan: Felsefe, Mantık, Biyoloji) (Önemli katkıları: Mantık, etik, metafizik) )
- DÖNER DİSK ELEKTROT ile/||/<> DÖNER HALKA-DİSK
( RDE kütle transferi, RRDE ara ürün tespiti. )
( Formül: Tek İLE çift elektrot )
- DÖNME İLE YUVARLANMA İLE KAYMA ile/||/<> HAREKET TÜRLERİ
( Katı cadlerin üç temel hareket modu. )
( Formül: Ek = ½Iω² + ½mv² )
- DOPAMİN İLE SEROTONİN İLE GABA ile/||/<> NÖROTRANSMİTERLER
( Temel beyin kimyasalları. )
( Formül: GABA: Cl⁻ girişi )
- DOPAMİN ile/||/<> SEROTONİN
( Dopamin ödül-motivasyon İLE serotonin duygudurum-uyku )
( Formül: C₈H₁₁NO₂ İLE C₁₀H₁₂N₂O )
- DOPPLER İLE ÇERENKOV İLE SONİC BOOM ile/||/<> DALGA KAYNAĞI HAREKETLİ
( Hareketli kaynak etkileri. )
( Formül: f' = f(v ± vo)/(v ± vs) )
( Christian Doppler tarafından 1842 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1803-1853) (Ülke: Avusturya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Doppler etkisi) )
- DOPPLER KAYMASI ile/||/<> GÖRELİ DOPPLER
( Klasik Doppler ses için, göreli Doppler ışık için zaman genişlemesi içerir. )
( Formül: f" = f√((1-β)/(1+β)) )
( Christian Doppler tarafından 1842 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1803-1853) (Ülke: Avusturya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Doppler etkisi) )
- DOT İLE CROSS İLE TRİPLE ile/||/<> VEKTÖR ÇARPIMLARI
( Vektör işlem türleri. )
( Formül: a×b = |a||b|sinθ n )
- DOYMUŞ ÇÖZELTİ ile/||/<> DOYMAMIŞ ÇÖZELTİ
( Doymuş maksimum çözünmüş, doymamış daha fazla çözebilir )
( Formül: Çözünürlük limiti )
- DOYMUŞ ile/||/<> DOYMAMIŞ
( Doymuş maksimum çözünmüş İLE doymamış daha fazla çözebilir )
( Formül: Çözünürlük limiti İLE Limit altı )
- DRAKE DENKLEMİ İLE FERMİ PARADOKSU İLE YAŞANABİLİR BÖLGE ile/||/<> DÜNYA DIŞI YAŞAM
( Evrendeki yaşam olasılığı kavramları. )
( Formül: N = R* × fp × ne × fl × fi × fc × L )
( Frank Drake tarafından 1961 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- DRİVER İLE PASSENGER İLE CLONAL ile/||/<> MUTASYON TÜRLERİ
( Kanserdeki mutasyon sınıfları. )
( Formül: TMB: Mutasyon/Mb )
- DSSC İLE PEROVSKİTE İLE ORGANİC PV ile/||/<> GÜNEŞ PİLİ TEKNOLOJİLERİ
( Fotovoltaik enerji dönüşüm sistemleri. )
( Formül: PCE = Pmax/Pin )
- DUAL SPACE ile/||/<> BİDUAL SPACE
( Dual X* linear functional, bidual X** double dual. )
( Formül: Linear functionals İLE double dual )
- DUAL SPACE ile/||/<> PRİMAL SPACE
( Dual V* lineer fonksiyonlar, primal V orijinal uzay. )
( Formül: Linear functionals İLE original )
- DURAN DALGA ile/||/<> İLERLEYEN DALGA
( Duran dalga yerinde titreşir, ilerleyen dalga hareket eder )
( Formül: y = 2A sin(kx) cos(ωt) İLE y = A sin(kx - ωt) )
- DURAN İLE İLERLEYEN İLE MODÜLE ile/||/<> DALGA FORMLARI
( Farklı dalga davranış biçimleri. )
( Formül: y = 2A cos(kx) cos(ωt) )
- DURGUN KÜTLE ile/||/<> GÖRELİ KÜTLE
( Durgun kütle invariant m₀ İLE göreli kütle hızla artar m = γm₀. )
( Formül: m₀ İLE m = γm₀ )
- DURMA PROBLEMİ ile/||/<> KARAR PROBLEMİ
( Durma problemi bir programın durup durmayacağının belirlenmesi İLE karar problemi genel algoritma varlığı sorusudur. Turing durma probleminin çözülemez olduğunu kanıtladı İLE bazı soruların algoritmik çözümü yoktur. )
( Alan Turing tarafından 1936 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1912-1954) (Ülke: İngiltere) (Alan: Matematik, Bilgisayar) (Önemli katkıları: Turing makinesi, yapay zeka) )
- DURMA ile/||/<> DÜZGÜN DOĞRUSAL DEVİM HAREKET
( )
( Bilinmiyor tarafından keşfedildi/formüle edildi. )
- DÜŞÜNÜYORUM ile/||/<> VARIM
( Cogito ergo sum )
( René Descartes tarafından 1637 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1596-1650) (Ülke: Fransa) (Alan: Felsefe, Matematik) (Önemli katkıları: Kartezyen koordinat sistemi, cogito ergo sum) )
- DUYUSAL İLE MOTOR İLE İNTERNÖRON ile/||/<> NÖRON TÜRLERİ
( Üç temel nöron sınıfı. )
( Formül: Refleks: 2-3 sinaps )
- DÜZ AYNA ile/||/<> KÜRESEL AYNA (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Düz ayna düzlem, küresel ayna eğri yüzeydir )
( Formül: Düz İLE çukur/tümsek )
- DÜZ ER ile/||/<> GRANÜLLÜ ER
( Düz ER lipit sentezi İLE granüllü ER protein sentezidir )
( Formül: Lipit İLE protein )
- DÜZ EVREN ile/||/<> KAPALI EVREN
( Düz evren Öklid geometrisi İLE kapalı evren pozitif eğrilik gösterir. Düz evren sonsuz genişleme İLE kapalı evren büzülmeye döner. Gözlemler evren düz İLE kritik yoğunluktadır. )
- DÜZ KAS ile/||/<> ÇİZGİLİ KAS
( Düz istemsiz tek çekirdek, çizgili çok çekirdek sarkomere. )
( Formül: Smooth İLE striated )
- DÜZGÜN ÇOKGEN ile/||/<> YILDIZ ÇOKGEN
( Düzgün çokgen dışbükey tüm kenarlar eşit, yıldız çokgen içbükey yıldız şeklinde )
( Formül: İç açı = (n-2)180°/n (düzgün) İLE {n/k} notasyonu (yıldız) )
- DÜZGÜN SÜREKLİLİK ile/||/<> NOKTASAL SÜREKLİLİK
( Düzgün süreklilik global İLE noktasal süreklilik yerel özellik )
( Formül: ∀ε>0 ∃δ>0 ∀x iley: |x-y|<δ ⇒ |f(x)-f(y)|<ε )
- DYSBİOSİS İLE EUBİOSİS İLE RESİLİENCE ile/||/<> MİKROBİYOM DENGESİ
( Mikrobiyal topluluk sağlığı. )
( Formül: Shannon çeşitlilik )
- E. COLİ NİSSLE 1917 ile/||/<> PATOJENİK E. COLİ
( E. coli Nissle 1917 probiyotik bir suş İLE patojenik E. coli hastalık yapıcıdır. Nissle 1917 bağırsak sağlığını korur İLE patojenik suşlar enfeksiyona neden olur. )
( Alfred Nissle tarafından 1917 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1874-1965) (Ülke: Almanya) (Alan: Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Escherichia coli Nissle 1917 suşunu keşfetti, probiyotik tedavi) )
- E1 ELİMİNASYON ile/||/<> E2 ELİMİNASYON
( E1 karbokasyon ara ürünlü, E2 eşzamanlı anti-periplanar )
( Formül: E1: v = k[RX] İLE E2: v = k[RX][B⁻] )
- E1 ile/||/<> E2
( E1 iki basamaklı İLE E2 tek basamaklı eliminasyondur )
( Formül: Karbkatyon İLE uyumlu )
- EBOB İLE EKOK ile/||/<> ORTAK BÖLEN VE KAT
( En büyük ortak bölen ve en küçük ortak kat. )
( Formül: gcd(a ileb) × lcm(a ileb) = ab )
- EBOB ile/||/<> EKOK
( EBOB en büyük ortak bölen İLE EKOK en küçük ortak kattır )
( Formül: GCD İLE LCM )
- ECDYSOZOA ile/||/<> LOPHOTROCHOZOA
( Ecdysozoa kabuk değiştirme İLE lophotrochozoa trokofon larva. )
( Formül: Molting İLE trochophore )
- ECONOMETRICS ile/||/<> PURE ECONOMICS
( Econometrics istatistiksel yöntemlerle ekonomik verileri analiz ederken İLE pure economics kuramk ekonomik modeller geliştirir )
( Formül: Regression analysis )
- EĞRİLİK İLE BURULMA İLE FRENET ile/||/<> EĞRİ KURAMSİ
( Uzayda eğrilerin karakteristikleri. )
( Formül: κ = |r' × r'|/|r'|³ )
- EİGENVALUE ile/||/<> EİGENVECTOR
( Eigenvalue skaler λ İLE eigenvector yön koruyan v. )
( Formül: Av = λv )
- EKOLOJİ ile/||/<> TERİM
( Ekoloji terimini ilk kullanan )
( Ernst Haeckel tarafından 1866 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1834-1919) (Ülke: Almanya) (Alan: Zooloji) (Önemli katkıları: Ekoloji terimi, biyogenetik yasa) )
- EKOLOJİK SÜKSESYON ile/||/<> KLİMAKS TOPLUM
( Süksesyon zaman değişimi, klimaks son aşama. )
( Formül: Dinamik İLE stabil )
- EKONOMİ ile/||/<> TOPLUM
( İktisadi döngüler ve toplumsal değişim kuramı )
( İbn Haldun tarafından 1377 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1332-1406) (Ülke: Tunus) (Önemli katkıları: Mukaddime, tarih felsefesi, sosyoloji) )
- EKOSİSTEM ile/||/<> BİYOM
( Ekosistem yerel canlı-çevre İLE biyom geniş iklim bölgesi. )
( Formül: Lokal İLE küresel )
- EKOSİSTEM ile/||/<> HABİTAT
( Ekosistem canlı-cansız bütünü İLE habitat yaşam alanıdır )
( Formül: Orman ekosistemi İLE ağaç kovuğu )
( Jacques Charles tarafından 1859 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1809-1882) (Ülke: İngiltere) (Alan: Biyoloji) (Önemli katkıları: Evrim teorisi, doğal seçilim) )
- EKOTON ile/||/<> EKOKLİM
( Ekoton geçiş bölgesi İLE ekoklim yerel iklimdir )
( Formül: Sınır İLE mikroiklim )
- EKTODERM İLE MEZODERM İLE ENDODERM ile/||/<> GERM TABAKALARI
( Üç temel embriyonik tabaka. )
( Formül: Triploblastik = 3 tabaka )
- EKTODERM ile/||/<> ENDODERM
( Ektoderm dış tabaka-sinir/deri İLE endoderm iç tabaka-sindirim/solunum )
( Formül: Epidermis İLE sinir (ekto) İLE Karaciğer İLE akciğer (endo) )
- EKTODERMA ile/||/<> ENTODERMA
( Ektoderma dış yaprak sinir İLE entoderma iç yaprak sindirim. )
( Formül: Gastrula katmanları )
- EKZOKRİN ile/||/<> ENDOKRİN
( Ekzokrin bezler kanallarla İLE endokrin bezler doğrudan kana salgı yapar )
( Bernard tarafından 1855 yılında keşfedildi/formüle edildi. (Ülke: Bilinmiyor) (Alan: biyoloji) )
- EKZON İLE İNTRON İLE UTR ile/||/<> GEN YAPI ELEMANLARI
( Ökaryotik genlerin yapısal bölümleri. )
( Formül: Pre-mRNA → mRNA )
- EKZON ile/||/<> İNTRON
( Kodlayan. İLE/||/<> Kodlamayan. [DNA parçası, splicing] )
( Formül: Expressed İLE intervening
mRNA kalır. İLE Çıkarılır. )
- EKZOTERMİK ile/||/<> ENDOTERMİK
( Ekzotermik ısı verir İLE endotermik ısı alır )
( Formül: ΔH < 0 → Ekzotermik\nΔH > 0 → Endotermik\nΔG < 0 → Kendiliğinden )
- ELASTİK ÇARPIŞMA ile/||/<> ESNEK OLMAYAN ÇARPIŞMA
( Elastikte enerji korunur, esnek olmayanda kayıp vardır )
( Formül: ΣKEönce=ΣKEsonra İLE kayıp )
- ELASTİK ÇARPIŞMA ile/||/<> PLASTİK ÇARPIŞMA
( Elastik çarpışmada kinetik enerji korunur, plastik çarpışmada korunmaz )
( Formül: ΣKE_önce = ΣKE_sonra (elastik) İLE ΣKE_önce > ΣKE_sonra (plastik) )
- ELASTİK DEFORMASYON ile/||/<> PLASTİK DEFORMASYON
( Elastik geri döner Hooke, plastik kalıcıdır. )
( Formül: σ = Eε İLE kalıcı şekil değişimi )
- ELASTİK İLE PLASTİK İLE KIRILGAN İLE SÜNEK ile/||/<> MALZEME DAVRANIŞLARI
( Mekanik gerilme altında malzeme tepkileri. )
( Formül: σ = Eε (Hooke) )
- ELASTİK İLE PLASTİK İLE VİSKOELASTİK ile/||/<> MALZEME DAVRANIŞLARI
( Malzemelerin stres altındaki üç temel deformasyon türü. )
( Formül: σ = Eε )
- ELECTROCATALYSİS ile/||/<> HETEROGENEOUS CATALYSİS
( Electrocatalysis elektroda elektron transfer kataliziyken İLE heterogeneous catalysis farklı faz arayüzeyinde katalizdir )
( Formül: Electrode kinetics )
- ELECTROCHEMISTRY ile/||/<> CHEMICAL REDUCTION
( Electrochemistry elektrik enerjisiyle redoks reaksiyonu yaparken İLE chemical reduction kimyasal indirgeyici kullanır )
( Formül: Electrode potential )
- ELECTROSPRAY İYONİZASYON ile/||/<> MATRİS DESTEKLİ LAZER
( Electrospray iyonizasyon çözelti fazından gaz fazına geçirirken, MALDI katı matriks kullanır )
( Formül: ESI-MS )
- ELEKTRİK ALAN İLE MANYETİK ALAN İLE ELEKTROMANYETİK DALGA İLE FOTON ile/||/<> EM SPEKTRUM BİLEŞENLERİ
( Elektrik ve manyetik alanlar birleşerek EM dalgaları, kuantumda ise fotonları oluşturur. )
( Formül: c = 1/√(ε₀μ₀) İLE E = hf )
- ELEKTRİK ALAN ile/||/<> MANYETİK ALAN
( Elektrik alan yüklerden İLE manyetik alan hareketli yüklerden kaynaklanır )
( E=F/q İLE B=F/(qv) )
( James Clerk Maxwell | 1865 | 19. Yüzyıl | Elektromanyetik teori birleşimi (1831 - 1879) (Ülke: İskoçya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Elektromanyetik teori, Maxwell denklemleri) )
- ELEKTRİK ALAN ile/||/<> MANYETİK ALAN
( Elektrik alan yüklerden İLE manyetik alan hareketli yüklerden kaynaklanır )
( Formül: E=F/q İLE B=F/(qv) )
( James Clerk Maxwell tarafından 1865 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1831-1879) (Ülke: İskoçya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Elektromanyetik teori, Maxwell denklemleri) )
- ELEKTRİK ALANI ile/||/<> MANYETİK ALANI
( Elektrik alanı durgun yüklerden, manyetik alan hareketli yüklerden kaynaklanır. )
( Formül: E = kq/r² İLE B = μ₀I/2πr )
- ELEKTRİK DİPOL ile/||/<> MANYETİK DİPOL
( Elektrik dipol +/- yük çifti İLE manyetik dipol N/S kutup çiftidir. )
( Formül: p = qd İLE m = IA )
- ELEKTRİK DİPOL ile/||/<> MANYETİK DİPOL (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Elektrik dipol +/- yük çifti, manyetik dipol N/S kutup çiftidir )
( Formül: p=qd İLE μ=IA )
- ELEKTRİK POTANSİYELİ ile/||/<> ELEKTRİK POTANSİYEL ENERJİSİ
( Potansiyel birim yük başına enerji, potansiyel enerji toplam enerjidir )
( Formül: V=U/q İLE U=qV )
- ELEKTRİK ile/||/<> MANYETİZMA
( Elektromanyetizma temelleri )
( André-Marie Ampère tarafından 1820 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1775-1836) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik, Matematik) (Önemli katkıları: Elektrodinamik, amper birimi) )
- ELEKTRİK ile/||/<> PİL
( İlk elektrik pili (Volta pili) )
( Alessandro Volta tarafından 1800 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1745-1827) (Ülke: İtalya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Elektrik pili, volt birimi) )
- ELEKTRO-EĞİRME ile/||/<> ERİYİK ÜFLEME
( Elektro yüksek voltaj, eriyik sıcak hava. )
( Formül: Çözelti İLE eriyik )
- ELEKTRO-FENTON PROSESİ ile/||/<> FOTO-FENTON PROSESİ
( Elektro-Fenton prosesi elektrolizle H₂O₂ üretirken İLE foto-Fenton prosesi UV ışığıyla Fe²⁺ rejenerasyonu yapar )
( Formül: In-situ H₂O₂ )
- ELEKTRO-ORGANO-KATALİZ ile/||/<> FOTO-ORGANO-KATALİZ
( Elektro-organo-kataliz elektrik ve organik katalizör birleştirirken İLE foto-organo-kataliz ışık ve organik katalizör birleştirir )
( Formül: Redox kataliz )
- ELEKTROAKTİF ile/||/<> ELEKTROKİMYASAL İNAKTİF
( Elektroaktif redoks verir Fe²⁺/³⁺, inaktif vermez Na⁺. )
( Formül: Faradayik İLE kapasitif )
- ELEKTROANALİTİK KİMYA ile/||/<> SPEKTROANALİTİK KİMYA
( Elektroanalitik kimya elektriksel özelliklerle analiz yaparken İLE spektroanalitik kimya elektromanyetik spektrum kullanır )
( Formül: Voltametri )
- ELEKTROFİL İLE NÜKLEOFİL İLE RADİKAL ile/||/<> REAKTİF TÜRLER
( Organik reaksiyonlarda rol alan reaktif parçacıklar. )
( Formül: Nu:⁻ + E⁺ → Nu-E )
- ELEKTROFİL ile/||/<> NÜKLEOFİL
( Elektrofil elektron sever İLE nükleofil elektron verir )
( Formül: H⁺ İLE OH⁻ )
- ELEKTROFOREZ İLE SPEKTROSKOPİ İLE MİKROSKOPİ ile/||/<> BİYOFİZİK TEKNİKLER
( Biyolojik sistemleri inceleyen fiziksel yöntemler. )
( Formül: v = μE (elektroforez) )
- ELEKTROFOREZ ile/||/<> KROMATOGRAFİ
( Elektroforez elektrik alanı İLE kromatografi çözücü akışı. )
( Formül: Electric İLE solvent separation )
- ELEKTROKATALİZ ile/||/<> FOTOELEKTROKİMYA
( Elektrokataliz aktivasyon düşürme, foto ışık uyarım. )
( Formül: Pt/C İLE TiO₂ )
- ELEKTROKATALİZÖR ile/||/<> FOTOKATALİZÖR
( Elektrokatalizör elektrik ile reaksiyonu hızlandırırken İLE fotokatalizör ışık enerjisi kullanır )
( Formül: E° = E°(katot) - E°(anot) )
- ELEKTROKİMYA ile/||/<> PİL
( Kuru pil öncüsü elektrokimyasal pil )
( Johann Wilhelm Ritter tarafından 1802 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1776-1810) (Ülke: Almanya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Ultraviyole ışınların keşfi) )
- ELEKTROKİMYASAL BİOSENSÖR ile/||/<> OPTİK BİOSENSÖR
( Elektrokimyasal biosensör elektrik sinyali ölçerken İLE optik biosensör ışık değişimini ölçer )
( Formül: Glikoz sensörü )
- ELEKTROKİMYASAL DEPOLAMA ile/||/<> ELEKTROSTATİK DEPOLAMA
( Elektrokimyasal depolama redoks reaksiyonuyla enerji depolarken İLE elektrostatik depolama elektrik alanında yük biriktirir )
( Formül: Li-ion batarya )
- ELEKTROLİT ile/||/<> NON-ELEKTROLİT
( Elektrolitler suda çözünürken iyonlaşır İLE non-elektrolitler iyonlaşmaz )
( Arrhenius tarafından 1887 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1859-1927) (Ülke: İsveç) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Elektrolit teorisi, Arrhenius denklemi) (Nobel: 1903) )
- ELEKTROLİT ile/||/<> NONELEKTROLİT
( Elektrolit iyon oluşturur İLE nonelektrolit oluşturmaz )
( Formül: İletken İLE yalıtkan )
- ELEKTROLUMİNESCENS ile/||/<> FOSFORESCENS
( Elektroluminescens elektrik ile ışık üretimken İLE fosforescens ışık absorbsiyonu sonrası yavaş emisyondur )
( Formül: OLED teknolojisi )
- ELEKTRON ile/||/<> DALGA
( Elektronların dalga özelliği gösterdiğinin deneysel kanıtı. Kristallerden elektron kırınımı gözlemlendi. )
( George Paget Thomson tarafından 1927 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1892-1975) (Ülke: İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Elektron kırınımı keşfi, dalga-parçacık ikiliğinin deneysel kanıtı) (Nobel: 1937) )
- ELEKTRON ile/||/<> KIRINIM
( Elektronların kristal örgülerinden kırınıma uğraması İLE dalga karakterinin göstergesi. )
( George Paget Thomson tarafından 1927 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1892-1975) (Ülke: İngiltere) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Elektron kırınımı keşfi, dalga-parçacık ikiliğinin deneysel kanıtı) (Nobel: 1937) )
- ELEKTRONEGATİFLİK ile/||/<> ELEKTROPOZİTİFLİK
( Elektronegatiflik elektron çekme İLE elektropozitiflik elektron verme eğilimi )
( Formül: χ_Pauling İLE χ_A - χ_B = 0.208√(E_AB - √(E_AA·E_BB)) )
( Wolfgang Pauli tarafından 1932 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1901-1994) (Ülke: ABD) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Kimyasal bağ teorisi, protein yapısı) (Nobel: 1954) )
- ELEKTROSTATİK STABİLİZASYON ile/||/<> STERİK STABİLİZASYON
( Elektrostatik yük itme DLVO, sterik polimer engel. )
( Formül: ζ-potansiyel İLE polimer )
- ELEKTROSTATİK ile/||/<> ELEKTRODİNAMİK (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Elektrostatik durgun, elektrodinamik hareketli yükleri inceler )
( Formül: Durgun İLE hareketli )
- ELEMENT İLE BİLEŞİK İLE KARIŞIM ile/||/<> MADDE SINIFLANDIRMASI
( Temel madde türleri. )
( Formül: H₂O bileşik İLE hava karışım )
- ELEMENT ile/||/<> BİLEŞİK
( Element tek tür atomdan İLE bileşik farklı atomlardan oluşur )
( Formül: O₂ (element) İLE H₂O (bileşik) )
- ELEMENT ile/||/<> TAHMİN
( Bilinmeyen elementlerin özelliklerini tahmin )
( Dmitri Mendeleev tarafından 1871 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1834-1907) (Ülke: Rusya) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Periyodik tablo) )
- ELİPS ile/||/<> HİPERBOL
( Elips odak uzaklıkları toplamı sabit İLE hiperbol odak uzaklıkları farkı sabit )
( Formül: x²/a² + y²/b² = 1 (elips) İLE x²/a² - y²/b² = 1 (hiperbol) )
- ELİPSOİD ile/||/<> DENGE
( Dönen elipsoidlerin dengesi )
( Colin Maclaurin tarafından 1740 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1698-1746) (Ülke: İskoçya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Maclaurin serisi) )
- ELLİPTİC COHOMOLOGY ile/||/<> ORDİNARY COHOMOLOGY
( Elliptic cohomology eliptik eğri yapısı taşıyan kohomolojiyken İLE ordinary cohomology standart kohomoloji kuramıdir )
( Formül: Elliptic spectrum )
- ELLİPTİC FUNCTİON ile/||/<> MODULAR FUNCTİON
( Elliptic çift periyodik, modular modüler grup. )
( Formül: Doubly periodic İLE modular group )
- EMBRİYO ile/||/<> FETÜS
( Embriyo ilk 8 hafta İLE fetüs 9. haftadan doğuma. )
( Formül: Organogenez İLE büyüme )
- EMERGENCE İLE SELF-ORGANİZATION İLE CRİTİCALİTY ile/||/<> KARMAŞIK SİSTEMLER
( Basit kurallardan karmaşık davranış. )
( Formül: Power law: P(x) ∼ x^(-α) )
- EMERGENCE ile/||/<> REDÜKSİYONİZM
( Emergence bütün > parçalar toplamı, redüksiyon parçalara ayırma. )
( Formül: Karmaşık İLE basit )
- EMERGENT ÇEKİM ile/||/<> EİNSTEİN ÇEKİM
( Emergent çekim mikroskopik etkileşimlerden doğarken, Einstein çekim geometrik uzay-zaman eğriliğidir )
( Formül: G_μν ∝ T_μν )
( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )
- EMERGENT SPACETIME ile/||/<> MİNKOWSKİ UZAYI
( Emergent spacetime kuantum dolanıklıktan doğarken İLE Minkowski uzayı sabit düz uzay-zamandır )
( Formül: ds² = η_μν dx^μ dx^ν )
- EMOLLİENT İLE HUMECTANT İLE EMULSİFİER ile/||/<> KOZMETİK BİLEŞENLER
( Kozmetik formülasyon elemanları. )
( Formül: HLB değeri )
- EMPEDANS İLE REAKTANS İLE ADMİTANS ile/||/<> AC DEVRE PARAMETRELERİ
( Alternatif akım devre karakteristikleri. )
( Formül: Z = √(R² + X²) )
- EMPEDANS ile/||/<> DİRENÇ (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)
( Empedans AC devrede, direnç DC devrede zorluktur )
( Formül: Z=√(R²+(XL-XC)²) İLE R )
- EMPEDANS ile/||/<> REAKTANS
( Empedans toplam AC direnci (Z) İLE reaktans sadece L ve C kaynaklı kısmıdır. )
( Formül: Z = √(R² + X²) İLE X = X_L - X_C )
- ENANTİYOMER ile/||/<> DİASTEREOMER
( Enantiyomer ayna görüntüsü İLE diastereomer değildir )
( Formül: R/S İLE farklı stereo )
- ENDEMİK ile/||/<> KOZMOPOLİT
( Endemik bölgeye özgü İLE kozmopolit yaygındır )
( Formül: Yerel İLE küresel )
- ENDEMİK ile/||/<> YERLİ
( Endemik sadece oraya İLE yerli orada doğal. )
( Formül: Restricted İLE native )
- ENDOKRİN ile/||/<> EKZOKRİN
( Endokrin kana İLE ekzokrin kanala salgıdır )
( Formül: Hormon İLE enzim )
- ENDOPLAZMATİK RETİKULUM ile/||/<> GOLGİ CADCİĞİ
( ER protein sentez/modifikasyon, Golgi paketleme/sevk. )
( Formül: Pürüzlü/düz ER İLE cis/trans )
- ENDOSİTOZ ile/||/<> EKSOSİTOZ
( Endositoz içe alma İLE eksositoz dışa verme. )
( Formül: Fagositoz/pinositoz İLE sekresyon )
- ENDOSİTOZ ile/||/<> EKZOSİTOZ
( Endositoz göze içine alma İLE ekzositoz dışarı çıkarmadır )
( Formül: Fagositoz İLE sekresyon )
- ENDOTERMİK İLE EKZOTERMİK İLE İZOTERMİK ile/||/<> REAKSİYON ISI DEĞİŞİMLERİ
( Kimyasal reaksiyonlardaki ısı akışı yönleri. )
( Formül: ΔG = ΔH - TΔS )
- ENDOTERMİK ile/||/<> EKZOTERMİK
( Endotermik ısı alır İLE ekzotermik ısı verir )
( Formül: ΔH>0 İLE ΔH<0 )
- ENERJİ AKIŞI ile/||/<> MADDE DÖNGÜSÜ
( Enerji tek yön kaybeder, madde döngüsel geri döner. )
( Formül: Termodinamik İLE konservasyon )
- ENERJİ DEPOLAMA ile/||/<> ENERJİ ÜRETİMİ
( Depolama batarya/pompalı talep, üretim anlık arz. )
( Formül: Zaman kaydırma İLE anlık )
- ENERJİ VERİMLİLİĞİ ile/||/<> ENERJİ YOĞUNLUĞU
( Verimlilik çıktı/girdi, yoğunluk enerji/GDP. )
( Formül: η = W/Q İLE kWh/$ )
(1996'dan beri)