Bugün[20 Nisan 2026]
itibarı ile 6.522 başlık/FaRk ile birlikte,
6.522 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.


Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...

(22/27)


- PTERİDOFİTA ile/||/<> SPERMATOFİTA

( Pteridofita eğreltiler spor İLE spermatofita tohum. )

( Formül: Spore İLE seed plants )


- PTEROZOR ile/ve/||/<> ARCHAEOPTERYX ile/ve/||/<> COMPSOGNATHUS

( İlgili konuşmayı izlemek için burayı tıklayınız... )


- PTEROZOR ile NE KUŞ, NE DİNOZOR


- PULMONER AMFİZEM[İng. PULMONARY EMPHYSEMA] ile/||/<> PULMONER DÖNGÜ / KÜÇÜK KAN DOLAŞIMI[İng. PULMONARY CIRCULATION]

( Pulmoner Amfizem terimi, akciğerlerde fazla hava bulunması anlamını taşır. Bununla beraber kronik pulmoner amfizem söz edildiği zaman, genel olarak çok azı dışında bütün hastalarda, sigara içmeye bağılı olarak akciğerlerde gelişen haraplayıcı kompleks prosesler anlaşılır. @@ Pulmoner Döngü, Küçük Kan Dolaşımı ya da Akciğer dolaşımı, kalp ile akciğerler arasında kapalı devre oluşturan kan damar sistemi. Kalp ile diğer tüm vücut dokuları arasındaki sistemik döngüden farklıdır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PULSAR İLE MAGNETAR İLE QUASAR İLE BLAZAR ile/||/<> EKSTREM GÖK CADLERİ

( Evrendeki en enerjik objeler. )

( Formül: P = 33 ms (PSR J1748-2446) )


- PULSAR ile/||/<> KUASAR

( Pulsar dönen nötron yıldızı İLE kuasar uzak aktif galaktik çekirdek. )

( Formül: Yakın İLE z >> 0 )


- PULSED-FIELD GEL ELECTROPHORESIS[İng.] değil/yerine/= ATIM ALANLI JEL ELEKTROFOREZİ

( Büyük DNA moleküllerini birbirlerinden ayırmak için kullanılan bir elektroforez tekniğidir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PUNNETT SQUARE[İng.] değil/yerine/= PUNNETT KARESİ

( Basit grafik modelleme. Gelecek döllerde oluşabilecek her türlü genotipi gösteren yöntem. Punnet karesi genetik rehberler tarafından çiftin belirli bir özelliği sonraki nesillere kalıtma olasılığını hesaplamak için kullanılıyor.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PUPİLLA ile/||/<> ANİZOKORİ[İng. ANISOCORIA] ile/||/<> DİLATE ile/||/<> İZOKORİ[İng. ISOCORIA] ile/||/<> MİDRİYAZİS[İng. MYDRIASIS]

( Gözdeki iris tabakasının ortasında bulunan, ışığın göze girmesini sağlayan dairesel açıklık. Türkçe'de "göz bebeği" olarak bilinir. Işığın miktarına bağlı olarak genişler ya da daralır; bu süreç, göze giren ışık miktarını kontrol eder ve görme kalitesini optimize eder. @@ İki göz bebeğinin (pupilla) çaplarının birbirinden farklı olması durumu. Normalde her iki göz bebeği de aynı boyutta olmalıdır, ancak anizokori, bir göz bebeğinin diğerinden belirgin biçimde büyük ya da küçük olması durumunda ortaya çıkar. @@ Tıbbi ve biyolojik bağlamda genişlemek, açılmak. Özellikle pupilla (göz bebeği) gibi vücut yapılarının genişlemesini ifade etmek için kullanılır. Örneğin, düşük ışık koşullarında göz bebeğinin genişlemesine "pupillanın dilate olması" denir. Bu terim, vücuttaki diğer kanalların ya da damarların genişlemesi için de kullanılabilir. @@ İki göz bebeğinin (pupilla) boyutlarının eşit olması durumu. Sağlıklı bireylerde her iki göz bebeği de aynı büyüklükte olur. @@ Gözbebeğinin yani pupillanın genişlemesi (dilatasyon) anlamına gelmektedir. Bunun tam tersi ise miyozis, yani pupil daralmasıdır. Gözbebeği (pupilla), anatomik olarak ışığın merceğe ulaşmadan önce içinden geçtiği iris içindeki açıklıktır. Boyutu parlak ışıkta hızla daralırken loş ışıkta genişleyen iris kasları tarafından belirlenir. Pupilla tipik olarak her iki gözde de aynı boyuttadır. Fizyolojik süreçler dışında atropin gibi göz damlaları ya da beyinsapı hasarına neden olan travmalar midriyazise neden olabilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- PÜRÇEK ile PÜRÇEK

( Şakaklardan sarkan saç, zülf. İLE Bitkilerin saçaklı kökü ya da püskülü. )


- YILANLARDA:
PUSUDA BEKLEYENLER ile/ve/değil/yerine/||/<> AV PEŞİNDE HAREKET EDENLER


- PWR ile/||/<> BWR

( PWR basınçlı su 2 döngü İLE BWR kaynar su tek döngü. )

( Formül: 150 bar İLE 70 bar )


- PYKNOTİC OBJECTS ile/||/<> PROFİNİTE OBJECTS

( Pyknotic objects genel topolojik nesne kategorisiyken İLE profinite objects sadece profinite topolojik grup kategorisidir )

( Formül: Ultrafilter limit )


- PYRIN[İng.] değil/yerine/= PİRİN

( Doğal (innate) bağışıklık sisteminde ve inflamatuar tepki mekanizmalarında görev alan bir protein. MEFV geni tarafından ifade edilir. Bu genin mutasyonu halinde Ailevi Akdeniz ateşi görülebilir. Pirin, aynı zamanda marenostrin adıyla da bilinir (Mare Nostrum, Latincede "bizim deniz" anlamına gelmektedir ve Romalılar tarafından Akdeniz için kullanılmıştır).

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- QCD İLE QED İLE EW ile/||/<> AYAR KURAMLERİ

( Temel kuvvetlerin kuantum kuramları. )

( Formül: αs(MZ) ≈ 0.118 )


- QCD ile/||/<> QED

( QCD güçlü renk SU(3) İLE QED elektromanyetik U(1). )

( Formül: Asimptotik özgürlük İLE 1/r² )


- QPCR ile/||/<> END-POİNT PCR

( qPCR gerçek zamanlı nicel, endpoint son nokta. )

( Formül: Real-time quantitative İLE endpoint )


- QTAIM ile/||/<> NBO

( QTAIM Bader analizi topoloji İLE NBO orbital bazlı. )

( Formül: Elektron yoğunluğu İLE orbital )


- QUADRATİC FORM ile/||/<> BİNARY FORM

( Quadratic ax²+bxy+cy², binary iki değişken form. )

( Formül: İkinci derece İLE iki değişken )


- QUADRATİC İLE NUMBER FİELD İLE CLASS FİELD ile/||/<> CEBİRSEL SAYI KURAMSİ

( Sayı cadleri ve genişlemeleri. )

( Formül: Q(√-1) = Gauss integers )


- QUADRATİK İLE KÜBİK İLE KUARTİK ile/||/<> DİOPHANTİNE DENKLEMLER

( Tam sayı çözümlü polinom denklemler. )

( Formül: x² + y² = z² (Pisagor) )

( Omar Khayyam tarafından 1070 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1048-1131) (Ülke: İslam Dünyası) (Alan: Matematik, Astronomi, Şairlik) (Önemli katkıları: Cebir, takvim reformu) )


- QUADRATİK KALINTI ile/||/<> PRİMİTİF KÖK

( Kuadratik x²≡a mod p çözümü, primitif maksimal dereceli. )

( Formül: Modüler kare İLE generator )


- QUALİTY CONTROL ile/||/<> PROCESS CONTROL

( Quality control ürün kalitesinin istatistiksel kontrolünü yaparken İLE process control üretim sürecinin kontrol altında tutulmasını yapar )

( Formül: Control charts )


- QUANTUM COMPUTING THEORY ile/||/<> CLASSICAL COMPUTING THEORY

( Quantum computing theory kubit ve kuantum algoritmaları incelerken İLE classical computing theory bit ve klasik algoritmaları inceler )

( Formül: Quantum speedup )


- QUANTUM COMPUTING ile/||/<> CLASSICAL COMPUTİNG

( Quantum computing kubit superpozisyonu kullanırken İLE classical computing binary bit mantığı kullanır )

( Formül: Quantum parallelism )


- QUANTUM CRYPTOGRAPHY ile/||/<> CLASSICAL CRYPTOGRAPHY

( Quantum cryptography kuantum mekaniği ilkelerine dayalı güvenlik sağlarken İLE classical cryptography matematiksel algoritma zorluğuna dayanır )

( Formül: No-cloning theorem )


- QUANTUM DOT İLE WİRE İLE WELL ile/||/<> DÜŞÜK BOYUTLU SİSTEMLER

( Kuantum hapsetme yapıları. )

( Formül: En = n²h²/8mL² )


- QUANTUM DOTS ile/||/<> BULK SEMİCONDUCTOR

( Quantum dots boyut kuantum etkisi gösterirken İLE bulk semiconductor boyuttan bağımsız elektronik özellik gösterir )

( Formül: Size quantization )


- QUANTUM ERROR CORRECTİON ile/||/<> DECOHERENCE

( Quantum error correction kuantum bilgiyi korurken İLE decoherence çevresel bozulma sürecidir )

( Formül: Stabilizer codes )


- QUANTUM ERROR ile/||/<> CLASSICAL ERROR

( Quantum error kuantum dekoherans ve ölçüm hatalarıyken İLE classical error deterministik bit flip hatalardır )

( Formül: Quantum decoherence )


- QUANTUM FİELD THEORY ile/||/<> CLASSICAL FİELD THEORY

( Quantum field theory alanların kuantum doğasını tanımlarken İLE classical field theory sürekli klasik alanları tanımlar )

( Formül: Feynman diagram )


- QUANTUM GROUP ile/||/<> HOPF ALGEBRA

( Quantum group q-deformed Lie grup yapısıyken İLE Hopf algebra genel bialgebra çarpım ve koproduktla donatılmıştır )

( Formül: q-deformation )


- QUANTUM HALL İLE TOPOLOGİCAL İLE WEYL ile/||/<> TOPOLOJİK FAZLAR

( Topolojik korumalı kuantum durumları. )

( Formül: σxy = ne²/h (QHE) )


- QUANTUM KOHOMOLOJİ ile/||/<> DE RHAM KOHOMOLOJİ

( Quantum kohomoloji enumerative geometri bilgisi içerirken İLE de Rham kohomoloji klasik kohomoloji kuramıdir )

( Formül: Quantum cup product )


- QUANTUM PHASE TRANSITION ile/||/<> CLASSICAL PHASE TRANSITION

( Quantum phase transition sıfır sıcaklıkta kuantum dalgalanma kaynaklıyken İLE classical phase transition termal dalgalanma kaynaklıdır )

( Formül: Quantum critical point )


- QUANTUM SENSING ile/||/<> CLASSICAL SENSING

( Quantum sensing kuantum koherans kullanarak hassasiyet artırırken İLE classical sensing klasik ölçüm limitleriyle kısıtlıdır )

( Formül: Heisenberg limit )


- QUANTUM SUPREMACY İLE QUANTUM ADVANTAGE İLE QUANTUM UTİLİTY ile/||/<> KUANTUM ÜSTÜNLÜĞÜ

( Klasik bilgisayarları geçme aşamaları. )

( Formül: 53 qubit Sycamore )


- QUANTUM TELEPORTATION ile/||/<> CLASSICAL COMMUNİCATION

( Quantum teleportation kuantum durumunu uzaktan aktarımken İLE classical communication klasik bilgi gönderimi yapar )

( Formül: Bell measurement )


- QUEUİNG THEORY ile/||/<> RELİABILITY THEORY

( Queuing kuyruk sistemi, reliability sistem güvenilirlik. )

( Formül: Queue systems İLE system reliability )


- QUİCKSORT İLE MERGESORT İLE HEAPSORT ile/||/<> SIRALAMA ALGORİTMALARI

( Temel sıralama yöntemleri. )

( Formül: T(n) = O(nlogn) )


- QUORUM SENSING ile/||/<> CHEMOTAXIS

( Quorum sensing hücre yoğunluğu algılamasıyken İLE chemotaxis kimyasal gradiente doğru harekettir )

( Formül: Acyl-homoserine )


- R-K ile/||/<> SPECAILIST-GENERALİST ile/||/<> KEYSTONE ile/||/<> EKOLOJİK STRATEJİLER

( Türlerin hayatta kalma stratejileri. )

( Formül: dN/dt = rN(1-N/K) )


- R-SEÇİLİMİ ile/||/<> K-SEÇİLİMİ

( R çok yavru/kısa ömür, K az yavru/uzun ömürdür )

( Formül: Fare İLE fil )


- R-STRATEJİST İLE K-STRATEJİST ile/||/<> YAŞAM STRATEJİLERİ

( Organizmaların üreme ve hayatta kalma stratejileri. )

( Formül: dN/dt = rN(K-N)/K )


- R-STRATEJİST ile/||/<> K-STRATEJİST

( r-stratejist hızlı üreme İLE K-stratejist kararlı. )

( Formül: Çok yavrulu İLE az )


- RACAH PARAMETRESİ ile/||/<> KRİSTAL ALAN PARAMETRESİ

( Racah B, C elektron itme, kristal alan 10Dq. )

( Formül: İnterelectronic İLE ligand field )


- RADİUS OF CONVERGENCE ile/||/<> INTERVAL OF CONVERGENCE

( Radius R büyüklük, interval açık/kapalı uç noktalar. )

( Formül: Magnitude İLE endpoint behavior )


- RADYASYON İLE RADYOAKTİVİTE İLE RADYOLİZ İLE RADYOBİYOLOJİ İLE RADYOTERAPİ ile/||/<> RADYASYON BİLİMİ

( Radyasyonun fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkileri. )

( Formül: D = E/m (Gray) )

( Henri Becquerel tarafından 1896 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1852-1908) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Radyoaktivitenin keşfi) (Nobel: 1903) )


- RADYOAKTİVİTE ile/||/<> ARAŞTIRMA

( Radyoaktivite araştırmaları ve kuramı )

( Marie Curie tarafından 1903 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1867-1934) (Ülke: Polonya/Fransa) (Alan: Fizik, Kimya) (Önemli katkıları: Radyoaktivite, polonyum ve radyum) (Nobel: 1903) )


- RADYOAKTİVİTE ile/||/<> RADYASYON

( Radyoaktivite çekirdekten İLE radyasyon genel enerji yayılımıdır. )

( Formül: Nükleer İLE genel )


- RADIOBIOLOGY[İng.] / RADIOBIOLOGIE[Fr.] / RADIOBIOLOGIE, STRAHLENBIOLOGIE[Alm.] ile/değil/yerine/= RADYOBİYOLOJİ


- RADIUM CELL[İng.] / CELLULE DU RADIUM[Fr.] / RADIUMZELLE[Alm.] ile/değil/yerine/= RADYUM GÖZESİ/HÜCRESİ


- RADYUM ile/||/<> POLONYUM

( Radyum ve polonyum elementlerinin keşfi )

( Marie Curie tarafından 1898 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1867-1934) (Ülke: Polonya/Fransa) (Alan: Fizik, Kimya) (Önemli katkıları: Radyoaktivite, polonyum ve radyum) (Nobel: 1903) )


- RAFT İLE ATRP İLE NMP ile/||/<> KONTROLLÜ POLİMERİZASYON

( Yaşayan radikal polimerizasyon teknikleri. )

( Formül: Đ = Mw/Mn )


- RAMAN İLE BRİLLOUİN İLE ARPES İLE INS ile/||/<> SPEKTROSKOPİ TEKNİKLERİ

( Malzeme karakterizasyon yöntemleri. )

( Formül: ω = ωi ± ωphonon )


- RAMAN ile/||/<> RAYLEİGH

( Raman inelastik titreşim İLE Rayleigh elastik saçılma. )

( Formül: Stokes/anti-Stokes )


- RAMSEY İLE TURÁN İLE ERDŐS-KO-RADO ile/||/<> EKSTREM KOMBİNATORİK

( Maksimal/minimal yapı problemleri. )

( Formül: ex(n ileKr) ~ (1-1/(r-1))n²/2 )


- RAMSEY THEORY ile/||/<> EXTREMAL GRAPH THEORY

( Ramsey düzen kaçınılmaz, extremal maksimal/minimal. )

( Formül: Inevitable order İLE optimal structure )


- RANDLES-SEVCİK ile/||/<> LEVİCH DENKLEMİ

( R-S CV pik akımı, Levich RDE limit akım. )

( Formül: ip ∝ v^(1/2) İLE il ∝ ω^(1/2) )


- RANDOM VARİABLE ile/||/<> RANDOM PROCESS

( Random variable X(ω) fonksiyon, process X(t,ω) zaman. )

( Formül: Single function İLE time-indexed )


- RANK ile/||/<> DETERMİNANT

( Rank boyut İLE determinant hacim ölçüsü )

( Formül: rank(A) ≤ min(m ilen) İLE det(AB) = det(A)det(B) )


- RANK ile/||/<> NULLİTY

( Rank sütun uzayı boyutu İLE nullity çekirdek boyutu. )

( Formül: rank(A) + nullity(A) = n )


- RAOULT İLE HENRY İLE DALTON ile/||/<> ÇÖZELTİ YASALARI

( Çözelti buhar basıncı kanunları. )

( Formül: P = x₁P₁° + x₂P₂° )


- RAOULT İLE HENRY İLE NERNST ile/||/<> ÇÖZELTİ YASALARI

( Çözeltilerin davranışını tanımlayan yasalar. )

( Formül: P = x₁P₁° + x₂P₂° )


- RAOULT YASASI ile/||/<> HENRY YASASI

( Raoult uçucu bileşenler, Henry gaz çözünürlüğü )

( Formül: P_i = x_i·P°_i (Raoult) İLE C = kP (Henry) )

( François-Marie Raoult tarafından 1887 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1830-1901) (Ülke: Fransa) (Alan: Kimya) (Önemli katkıları: Raoult yasası) )


- RÂST ile DOĞRU | SAĞ | UYGUNLUK


- RASTGELE EŞLEŞME[İng. RANDOM MATING] ile/||/<> RASTLANTISAL OLMAYAN ÇİFTLEŞME[İng. NON-RANDOM MATING]

( Canlıların eşlerini herhangi bir tercih gözetmeksizin seçmesidir. Hardy-Weinberg kuralının varsayımlarından biridir. @@ Eş seçiminin bir ya da birden fazla karaktere bağlı olduğu; bu özelliklerinde eş seçilimini iyi ya da kötü yönde etkilemesi durumu. Evrimin bir mekanizmasıdır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RASTLAMAK/RASTGELELİK ile DENK GELMEK


- RASTLANTI/SALLIK ile/ve/değil/yerine/||/<>/< BAĞLANTI/SALLIK


- RAYLEİGH İLE MİE İLE RAMAN ile/||/<> SAÇILMA TÜRLERİ

( Farklı boyut ve frekanslarda ışık saçılması. )

( Formül: I ∝ 1/λ⁴ (Rayleigh) )


- RCA₀ İLE WKL₀ İLE ACA₀ İLE ATR₀ İLE Π¹₁-CA₀ ile/||/<> TERS MATEMATİK

( Teoremlerin aksiyom gücü. )

( Formül: Theorem → Axioms )


- REAKSİYON HIZI ile/||/<> AKTİVASYON ENERJİSİ

( Reaksiyon Hızı ve Aktivasyon Enerjisi arasındaki ilişki )


- REAKTANS ile/||/<> REZİSTANS (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)

( Reaktans AC'de faz kayması, rezistans DC direncidir )

( Formül: X=XL-XC İLE R )


- REAKTİF/REACTIVE[İng.] değil/yerine/= TEPKİLİ | AYIRAÇ


- RECESSIVE LETHAL ALLELE[İng.] değil/yerine/= RESESİF ÖLÜMCÜL ALEL

( Homozigot durumda ölümcül olan alel.Farelerde sarı tüye neden olan alel;

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RECONNECTİON İLE DİSRUPTİON İLE ELM ile/||/<> PLAZMA KARARSIZLIKLARI

( Plazma dengesini bozan olaylar. )

( Formül: Sweet-Parker: vR ~ √(ηvA/L) )


- RED QUEEN HYPOTESIS[İng.] değil/yerine/= KIZIL KRALİÇE HİPOTEZİ

( Bu hipoteze göre bir organizmanın biyotik çevresi sürekli onun zararına gelişir. Bu yüzden seksin evrimsel süreçteki yeri organizmanın çevresine daha az duyarlı hale gelmesini sağlamaktır. Yani canlının çevresi onun zararına geliştiğinden canlı daha fazla gelişerek bu olumsuz hali ekarte etmelidir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- REDOKS AKTİF POLİMER ile/||/<> İYONİK KONDUKTİF POLİMER

( Redoks aktif polimer elektron transfer reaksiyonu yaparken, iyonik konduktif polimer iyon transportu sağlar )

( Formül: Polianilين )


- REDOKS İLE SUBSTİTÜSYON İLE ELİMİNASYON ile/||/<> KOMPLEKS REAKSİYONLARI

( Koordinasyon bileşiklerinin reaksiyon türleri. )

( Formül: k = k₁[kompleks] (SN1) )


- REED-SOLOMON İLE TURBO İLE LDPC ile/||/<> HATA DÜZELTME KODLARI

( Gürültülü kanallarda güvenilir iletişim. )

( Formül: d_min ≥ 2t + 1 )


- REEL KÖK ile/||/<> KOMPLEKS KÖK

( Reel gerçek sayı, kompleks sanal kısım içerir )

( Formül: x=2 İLE x=2+3i )


- REFERANS ELEKTROT ile/||/<> ÇALIŞMA ELEKTRODU

( Referans sabit potansiyel Ag/AgCl, çalışma reaksiyon yeri. )

( Formül: Sabit İLE değişken )


- REFLEKS(İNSİYÂK) ile ALARM/UYARI


- REFLEKS ile REAKSİYON

( Yansıma. @@ Tepki, yanıt. )


- REFLEXIVE SPACE ile/||/<> SEPARABLE SPACE

( Reflexive X**=X, separable sayılabilir yoğun alt küme. )

( Formül: Double dual İLE countable dense )


- REGENERATİF TIP ile/||/<> TRANSPLANTASYON

( Regeneratif tıp dokunun kendini yenilemesini sağlarken İLE transplantasyon hazır doku nakli yapar )

( Formül: Doku mühendisliği )


- REGENERATION İLE TRANSDİFFERENTİATION İLE DEDİFFERENTİATION ile/||/<> REJENERASYON MEKANİZMALARI

( Doku yenileme stratejileri. )

( Formül: Blastema oluşumu )


- REGENERATION[İng.] değil/yerine/= REJENERASYON

( Bir organizmanın zarar gören ya da kaybolan bir bölümünün yeniden büyümesi, meydana gelmesidir. Bitkilerde çok yaygındır. Tüm hayvanlarda da bir miktar rejenerasyon yeteneği vardır. Süngerlerde geniş kapsamlı olabilmektedir. Yani kopan bir sünger parçasından yepyeni bir sünger meydana gelebilmektedir. Buna karşılık, evrim düzeyinin yukarı basamaklarındaki hayvanlarda yalnızca yara onarımı biçiminde kısıtlı bir rejenerasyon görülmektedir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- REGENERATİVE BİOLOGY ile/||/<> DEGENERATİVE BİOLOGY

( Regenerative biology doku ve organ yenilenmesini incelerken İLE degenerative biology yaşlanma ve doku kaybını inceler )

( Formül: Stem cell therapy )


- REGULAR ile/||/<> IRREGULAR

( Regular eşit kenar açı İLE irregular farklı kenar açı. )

( Formül: Equal İLE unequal sides/angles )


- REGULARİZATION ile/||/<> FEATURE SELECTİON

( Regularization ceza terimi İLE feature selection değişken seçimi. )

( Formül: Penalty İLE variable selection )


- REGURGITATION[İng.] değil/yerine/= REGÜRJİTASYON

( Genellikle sindirilmemiş gıda ya da kan varlığı ile karakterize edilen ve ağız, yutak ya da yemek borusu yoluyla gerçekleşen madde atımı.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- REHABİLİTASYON BİLİMLERİ ile FİZİK TEDAVİ

( Sayrılık ya da yaralanma sonrası işlevselliği geri kazanmaya yardımcı olan bir dizi disiplinin bir araya gelmesiyle oluşur. İLE Kas ve iskelet düzeni rahatsızlıkları, sinir düzeni bozuklukları ve spor yaralanmaları gibi çeşitli sağlık sorunlarını tedavi etmek için egzersiz, elle terapi ve öteki fiziksel yöntemler kullanan bir sağlık hizmeti mesleği. )


- REINFORCEMENT LEARNING ile/||/<> SUPERVISED LEARNING

( Reinforcement learning ödül-ceza sinyalleriyle öğrenirken İLE supervised learning etiketli veri örnekleriyle öğrenir )

( Formül: Q-learning )


- REİYONİZASYON ile/||/<> KARANLIK ÇAĞLAR

( Reiyonizasyon ilk yıldızlar z~6-20, karanlık yıldızsız z~20-1100. )

( Formül: UV foton İLE karanlık )


- REKABET ile/||/<> PREDATÖRLÜK

( Rekabet kaynak paylaşımı İLE predatörlük av-avcı ilişkisidir )

( Formül: -/- İLE +/- )


- REKOMBİNANT ile/||/<> DNA

( Rekombinant DNA teknolojisi )

( Paul Berg tarafından 1972 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1918-2007) (Ülke: ABD) (Alan: Biyokimya) (Önemli katkıları: DNA polimeraz, DNA sentezi) (Nobel: 1959) )


- REKOMBİNANT ile/||/<> TRANSGENİK

( Rekombinant DNA birleştirme İLE transgenik tür arası. )

( Formül: DNA joining İLE species crossing )


- REKOMBİNASYON ile/||/<> NÜKLEOSENTEZ

( Rekombinasyon H atomu 380000 yıl İLE nükleosentez He 3 dakika. )

( Formül: z~1100 İLE z~10⁹ )


- REM İLE NREM İLE SİRKADİYEN ile/||/<> UYKU VE RİTİMLER

( Uyku evreleri ve biyolojik saat. )

( Formül: 90 dk uyku döngüsü )


- RENEWAL PROCESS ile/||/<> BRANCHİNG PROCESS

( Renewal gelme zamanları, branching popülasyon büyümesi. )

( Formül: Arrival times İLE population growth )


- RENK KÖRLÜĞÜ[İng. COLOR BLINDNESS] ile/||/<> KIRMIZI-YEŞİL RENK KÖRLÜĞÜ[İng. RED-GREEN COLOR BLINDNESS]

( Bazı belirli renkleri normal insanların gördüğü biçimde görememe durumu. Bu görme bozukluğunda en sık rastlanan durum X genine bağlı genetik olarak kalıtılan kırmızı-yeşil renk körlüğüdür. @@ X geni ile kalıtılan renk körlüğü hastalığı. Kırmızı ve yeşil rengi normal görüşlü bir insanınki gibi algılayamazlar. Bu durum erkekleri daha fazla etkiler.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RENK TONLARI ve İNSAN TENİNDEKİ KARŞILIKLARI

( 1950’lerde, bir matbaa olarak kurulan Pantone, kendi icadı olan renk katalog düzenlemesiyle, bugün dünyanın her yerindeki tasarım ve baskıların endüstriyel standardını oluşturuyor.

Brezilya'lı sanatçı Angelica Dass'ın çalışmasında, katalogda yer alan renk kodlarının insan tenindeki karşılıklarının bulunduğu fotoğraflardan oluşan Humanae adlı bir blog-galeri.

http://humanae.tumblr.com

)


- RENK/Lİ ile/ve/değil/||/<>/< DERİNLİK/Lİ


- RENORMALİZASYON ile/||/<> REGULARİZASYON ile/||/<> RUNNING COUPLING ile/||/<> KUANTUM DÜZELTMELER

( Sonsuzlukların ele alınması. )

( Formül: α(Q²) = α₀/(1 - α₀ln(Q²/μ²)/3π) )


- REPLICATION ile/||/<> TRANSCRIPTION ile/||/<> TRANSLATION ile/||/<> SENTRAL DOGMA

( Genetik bilgi akışı. )

( Formül: DNA > RNA > Protein )


- REPLICON[İng.] değil/yerine/= REPLİKON

( DNA sentezinde tek seferde kopyalanan genetik materyalin birimi olarak tanımlanır. Bakterilerin çoğunda kromozomun tamamı replikondur. Ökaryotlarda kromozom yüzlerce replikondan oluşur. Ökaryotların oldukça uzun bir DNA zinciri olduğu düşünüldüğünde, DNA sentezinin kolaylaşması için birimsel sentez gereklidir. Her bir replikon, DNA polimerazının bağlandığı bir dizi içerir. Kısaca, DNA sentezinin başlayıp son bulduğu tek dizindir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- REPLİKASYON İLE TRANSKRİPSİYON İLE TRANSLASYON İLE MODİFİKASYON ile/||/<> GEN İFADE BASAMAKLARI

( DNA dan işlevsel proteine kadar olan moleküler süreçler. )

( Formül: DNA → RNA → Protein → İşlev )


- REPLİKASYON ile/||/<> REKOMBİNASYON

( Replikasyon DNA kopyala İLE rekombinasyon karışım. )

( Formül: Aynı İLE karıştırma )


- REPLİKASYON ile TRANSLASYON

( DNA'nın, kendini kopyalaması süreci. İLE mRNA'nın, proteinlere çevrilmesi. )


- REPTASYON ile/||/<> ROUSE MODEL

( Reptasyon yılan hareketi dolaşık, Rouse serbest zincir. )

( Formül: Entangled İLE dilute )


- RESIDUAL SPECTRUM ile/||/<> ESSENTIAL SPECTRUM

( Residual range yoğun değil essential Fredholm tamamlayıcısı. )

( Formül: Non-dense range İLE Fredholm complement )


- RESİDUE THEOREM ile/||/<> CAUCHY INTEGRAL

( Residue ∮f=2πi∑Res, Cauchy ∮f/(z-a)=2πif(a). )

( Formül: Sum of residues İLE function value )


- RESİDUE ile/||/<> POLE

( Residue kutup katsayısı İLE pole tekillik noktası. )

( Formül: Coefficient İLE singularity point )


- RESOLVENT ile/||/<> SPECTRUM

( Resolvent (λI-T)⁻¹ çözümleyici İLE spectrum σ(T) özdeğer kümesi. )

( Formül: Inverse operator İLE eigenvalue set )


- RESTRICTION[İng.] değil/yerine/= SINIRLANDIRMA

( Bir popülasyonun, bir özellik bakımından en uygun (optimum) değere doğru evrimleşmesine engel olan her faktördür.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RETİCULAR KİMYA ile/||/<> TOPOLOJİ KİMYASI

( Reticular kimya ağ yapılarını sistematik tasarlarken İLE topoloji kimyası moleküllerin uzamsal bağlantılarını inceler )

( Formül: Net topoloji )


- RETRO-DİELS-ALDER ile/||/<> DİELS-ALDER

( Retro ısıyla parçalanma, DA siklokatılma. )

( Formül: Ters reaksiyon )


- RETRO-SYNTHESIS ile/||/<> FORWARD SYNTHESIS

( Retro-synthesis hedef molekülden geriye doğru sentez planlama yaparken İLE forward synthesis mevcut reaktanlardan ürüne doğru sentez yapar )

( Formül: Disconnection approach )


- RETROGRADASYON[İng. RETROGRADATION] ile/||/<> RETROTRANSPOZON[İng. RETROTRANSPOSON]

( Jelatinleşmiş nişastanın soğuma ve depolama süresine bağlı olarak, zamanla jel yapısındaki nişastanın çözünürlüğünün azalması ve kısmen kristallenmesi olayı. @@ RNA aracılığıyla yer değiştirebilen ve ters transkriptaz enziminin genetik kodlarına sahip yer değiştirebilir elemanlardır (transpozonlardır). Retrovirüsler ile evrimsel olarak yakın akrabadırlar.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RETROSYNTHESIS ile/||/<> SYNTHESIS PLANNING ile/||/<> REACTION PREDICTION ile/||/<> SENTEZ ALGORİTMALARI

( Bilgisayarlı sentez planlama. )

( Formül: Product → Precursors )


- REVERSE MATHEMATICS ile/||/<> FORWARD MATHEMATICS

( Reverse mathematics aksiyom gücü analizi yaparken İLE forward mathematics aksiyomlardan teorem ispatı yapar )

( Formül: Subsystem analysis )


- REVERSİBLE ile/||/<> İRREVERSİBLE

( Geri dönüşümlü reaksiyonlar iki yönde, geri dönüşümsüz tek yönde ilerler )

( Carnot tarafından 1824 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1796-1832) (Ülke: Fransa) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Carnot çevrimi, termodinamik) )


- REYNOLDS İLE PECLET İLE SCHMİDT ile/||/<> BİYOLOJİK AKIŞKANLAR

( Hücre ve organizma ölçeğinde akış. )

( Formül: Re = ρvL/μ )


- REYNOLDS SAYISI ile/||/<> MACH SAYISI

( Reynolds viskozite etkisi Re=ρvL/μ, Mach sıkıştırılabilirlik Ma=v/c. )

( Formül: Re = ρvL/μ İLE Ma = v/c )


- REZONANS İLE AKS İLE VURU ile/||/<> SES OLAYLARI

( Ses dalgalarının özel durumları. )

( Formül: f_vuru = |f₁ - f₂| )


- REZONANS ile/||/<> TİTREŞİM (İKİLİ KARŞILAŞTIRMA)

( Rezonans doğal frekansta büyüme, titreşim genel salınımdır )

( Formül: f₀=1/(2π)√(k/m) )


- RİBOFLAVİN ile/||/<> RİBOZİM[İng. RIBOZYME]

( Riboflavin deyimi vitamin yapısında bulunan "riboz" ve flavin" öbeklerinden gelmektedir. B2 vitamini olarak da bilinir. Bitkiler bu vitamini sentez edebilir. Genç bitkilerde yaşlılara oranla daha çok riboflavin bulunur. Bitkilerin dışında maya ve küflerin birçoğu da riboflavin sentezleyebilir. Hayvanlar tarafından üretilemeyen bu vitamin hayvanların bağırsaklarındaki bakteriler tarafından oluşturulabilir. @@ Kendi kendinin üretilmesi tepkimesini katalize eden bir RNA molekülüdür. Canlılığın başlangıcındaki ilk genetik materyal ya da ona oldukça yakın olduğu düşünülmektedir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RİBOZOM ile/||/<> LİZOZOM

( Ribozom protein sentezi İLE lizozom sindirim )

( Formül: 70S/80S ribozom İLE pH 4.5-5 lizozom )


- RİBOZOM ile/||/<> NUKLEOLUS

( Ribozom protein sentez İLE nukleolus ribozom üretimi. )

( Formül: 80S/70S İLE rRNA işleme )


- RİBOZOM ile/||/<> SPLİCEOSOM

( Ribozom protein sentezi yaparken İLE spliceosom RNA olgunlaştırması yapar )

( Formül: rRNA kataliz )


- RİBOZOMAL RNA[İng. RIBOSOMAL RNA] ile/||/<> MUTASYON HIZI[İng. MUTATION RATE]

( Ökaryotik gözelerde bulunan 4 RNA çeşidinden biri. Oldukça düşük bir mutasyon hızına sahiptir. Bu nedenle, alem ya da şube düzeyindeki filogenetik analizlerde kullanışlıdır. Ribozom yapısı, proteinlerin yanı sıra, 40S - 60S arasında RNA içerir. S, ribozom büyüklüğünü ifade etmede kullanılan bir birimdir. @@ Belirli bir mutasyonun bir populasyonun görülme sıklığı ya da herhangi bir mutasyonun bir populasyonun tüm genomunda görülme sıklığı. İnsanlarda mutasyon hızı her göze bölünmesinde 10 baz çifti için 1 baz çiftidir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RİCAL[Ar.] ile/ve/||/<> NİSÂ[Ar.] ile/ve/||/<> ZEKER[Ar.] ile/ve/||/<> HÜNSÂ[Ar.] ile/ve/||/<> MÜZEKKER[Ar.] ile/ve/||/<> MÜENNES[Ar.]


- RIEMANN HİPOTEZİ ile/||/<> GOLDBACH KONJEKTÜRÜ

( Riemann hipotezi zeta fonksiyonunun sıfırlarıyla ilgiliyken İLE Goldbach konjektürü çift sayıların asal toplam özelliğiyledir )

( Formül: ζ(s) = 0 )


- RİEMANN HİPOTEZİ ile/||/<> GOLDBACH VARSAYIMI

( Riemann zeta fonksiyon sıfırları, Goldbach çift sayı iki asal. )

( Formül: ζ(s) sıfırları İLE 2n = p+q )


- RİEMANN İLE RİCCİ İLE SCALAR ile/||/<> EĞRİLİK TENSÖRLERİ

( Manifoldlarda eğrilik ölçüleri. )

( Formül: R^i_jkl + döngüsel = 0 )


- RİEMANN İNTEGRALİ ile/||/<> LEBESGUE İNTEGRALİ

( y ekseni. [domain partition] İLE x ekseni bölümlemesi. [range partition] )

( Formül: Klasik İLE modern.

x-axis İLE y-axis partition )

( Bernhard Riemann tarafından 1854 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1826-1866) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Riemann geometrisi, kompleks analiz) )


- RİEMANN MAPPİNG ile/||/<> SCHWARZ LEMMA

( Riemann konformal eşdeğerlik, Schwarz maksimum modül. )

( Formül: Conformal equivalence İLE maximum principle )


- RİEMANN ZETA ile/||/<> DİRİCHLET L-FUNCTİON

( Zeta ζ(s) asal dağılım, L-function karakter genelleme. )

( Formül: Prime distribution İLE character extension )


- RİEMANN ile/||/<> LEBESGUE ile/||/<> STİELTJES ile/||/<> İNTEGRAL TÜRLERİ

( Farklı integral tanımları ve uygulamaları. )

( Formül: ∫f dg (Stieltjes) )

( Bernhard Riemann tarafından 1859 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1826-1866) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Riemann geometrisi, kompleks analiz) )


- RİF'AT ile RÜFÂT

( Yükseklik, yücelik. | Yüksek rütbe. İLE Çürümüş, un ufak olmuş. )


- RING-CLOSING METATHESIS ile/||/<> CYCLIZATION REACTION

( Ring-closing metathesis olefin metathesis yoluyla halka oluştururken İLE cyclization reaction farklı mekanizmalarla halka kapatır )

( Formül: Grubbs catalyst )


- RİYÂZÎ:
HEY'Î ile/ve/||/<>/> HİSÂBÎ

(











Riyâzî (Hey'î)

Riyâziyûn Tabiiyyûn
İbn Heysem (ö. 1039/432) Gıyâsüddîn Cemşîd Kâşî (ö. 1429/832)
Câbir b. Eflah (ö. 1160/555)
İbn Bâcce (ö. 1139/533)
Bahâuddin Harakî (ö. 1158/553) Şemsuddin Halîlî (ö. 1380/782)
Çağminî (ö. 1221/618) Tayboğaoğlu İbn Mecdî (ö. 1447/850)
Müeyyeddîn Urdî (ö. 1266/664) Sıbt Mardinî (ö. 1506/912)
Nasîruddin Tûsî (ö. 1274/672) Mehmed Konevî (ö. 1523/24/930)
Muhyiddin Mağribî (ö. 1283/682) Mustafa b. Ali Muvakkıt (ö. 1571/979)
Kutbuddin Şîrâzî (ö. 1311/710) Ali Kuşçu (ö. 1474/879)
Nizâmuddin Nîsâbûrî (ö. 1333'ten sonra/732) Fethullah Şirvânî (ö. 1486/891)
Sadrüşşerîa (ö. 1346/747) Ahaveyn, Muhyiddin Mehmed (ö. 1499/904)
Şemseddin Hafrî (ö. 1525/931)
İbn Şâtır (ö. 1375/777) Mirîm Çelebi (ö. 1524/931)
Seyyid Şerîf Cürcânî (ö. 1413/816) Abdullâh Bircendî (ö. 1528/934)
Gıyâseddîn Deştekî (ö. 1542/949)
Musa Kadızâde (ö. 1440/844) Muhammed b. Ebi'l-Feth es-Sûfî (ö. 1543/950)
Takiyüddin Râsıd (ö. 1585/993) Seydî Ali Reis (ö. 1563/971)
İbn Ebî'l-Hayr Ermenyûnî (ö. 1610'da sağ/1019) Garsüddin Halebî -İbn Nâkib- (ö. 1563/971)
Muhammed Rudânî (ö. 1683/1094) Fethullah Şirvânî (ö. 1486/891)
Tezkireci Köse İbrahim (ö. XI. - XVII. yy.) Noel Duret (ö. 1650)
Ebu Bekr Dimeşkî (ö. 1691/1102) Jonszoon Blaeu
Rıdvan Felekî (ö. 1711/1123) Cassini (ö. 1756)
Mustafa Zekî İstanbûlî (ö. 1763/1148) Clairut (ö. 1765)
Ramazan Hanekî (ö. 1745/1158)
Abbas Vesim (ö. 1760/1173) Mehmed Fatîn Gökmen (ö. 1955)
Salih Efendi İstanbûlî (ö. 1613/1032)
Hasan Cebecî (ö. 1774/1188)
Çınârî İsmail Efendi (ö. 1790/1204)
Gelenbevî İsmail Efendi (ö. 1790/1205)
İshak Efendi (ö. 1836/1252)



Kaynak: Türk Felsefe-Bilim Tarihi'nin Seyir Defteri - İhsan Fazlıoğlu(Prof.Dr.) )


- RIZK >/<> KAZÛRAT >/<> RIZK

( RZK > KZR <> RZK [~] )

( Doğadan kişiye/hayvana. > Kişide/hayvanda. <> Doğaya. )

( Gıda. > Besin-posa. <> Gübre-toprak-gıda. )

( Tohum/fidan/ağaç. > Yaprak/çiçek/meyve. <> Çürük yaprak/meyve-gübre-toprak-fidan/ağaç. )

( Mürşid. > Mürid. > Mürşid. )


- RNA INTERFERENCE[İng.] değil/yerine/= RNA GİRİŞİMİ

( mRNA’nın RNA’ya tepki veren susturma düzeneği (RTVSD) tarafından tanınmasına dayalı olarak enzimlerce kesilmesi. RTVSD içinde bulunan ve hedef mRNA dizisindeki bir kısma karşılık gelen kısa bir RNA kalıbı tanıma işleminde kullanılır. mRNA’nın RTVSD tarafından kesilmesi, protein üretimi için hazırda bulunan mRNA miktarını azaltarak gen ifadesini susturabilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- RNA WORLD İLE METABOLİSM FİRST İLE CLAY İLE PANSPERMİA ile/||/<> YAŞAMIN KÖKENİ

( Yaşamın başlangıcı hipotezleri. )

( Formül: CH₄ + NH₃ → amino acids )


- RNA ile/ve/||/<>/< DNA ile/ve/||/<>/< aDNA[antikDNA] ile/ve/||/<>/< sDNA[sedaDNA/sedimenterDNA]

( Ribonükleik Asit İLE/VE/||/<>/< Deoksiribonükleik Asit İLE/VE/||/<>/< Antik Deoksiribonükleik Asit )

( )

( )

( DNA üretemez. İLE/VE/||/<>/< RNA üretebilir. )

( )

( Protein sentezinde görev alan molekül. İLE/VE/||/<>/< Genetik veriyi taşıyan molekül. )

(

)


- RNA[İng.] değil/yerine/= RNA

( Bir cins nükleik asit. Hücrelerin çekirdeği be sitoplazmasında bulunur. DNA'nın aksine RNA tek zincirlidir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- ROBOT ile/||/<> OTOMAT

( İlk programlanabilir robotlar ve otomatlar )

( Cezeri tarafından 1206 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1136-1206) (Ülke: Cizre) (Alan: fizik) (Önemli katkıları: Robotik ve mekanik, su saatleri, otomatlar) )


- ROBUST STATİSTICS ile/||/<> CLASSICAL STATİSTICS

( Robust statistics aykırı değerlere karşı dirençli yöntemler geliştirirken İLE classical statistics aykırı değerlerin olmadığını varsayar )

( Formül: M-estimators )


- ROBUSTNESS İLE MODULARİTY İLE EVOLVABILITY ile/||/<> SİSTEM ÖZELLİKLERİ

( Biyolojik sistem tasarım prensipleri. )

( Formül: Sensitivity ~ 1/Robustness )


- RODOPSİN[İng. RHODOPSIN] ile/||/<> RETİNOL

( GPCR (G proteini bağlı reseptörler) ailesinden yedi-geçişli bir göze zarı proteini. Omurgalı retinasındaki çubuk fotoreseptör gözelerinde ışık sensörü görevi görür. Işığa duyarlı bir prostetik grup olan retinol molekülünü içerir. @@ A vitamininin bir formu olan Retinol, cilt kremlerine, losyonlara ve serumlara eklenen bir bileşendir. Yaşlanma karşıtı etkileri vardır ve sivilcelerin temizlenmesine yardımcı olabilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- ROLLE THEOREM ile/||/<> MEAN VALUE THEOREM

( Rolle f(a)=f(b) ise f'(c)=0, MVT genel ortalama. )

( Formül: Special case İLE general case )


- ROMP ile/||/<> ATRP

( ROMP halka açılma metatez İLE ATRP yaşayan radikal. )

( Formül: Norbornen İLE kontrollü )


- RÖNTGEN İLE EİNSTEİN İLE CURİE İLE HİGGS ile/||/<> NOBEL FİZİK ÖDÜLLERİ

( Çığır açan fizik keşifleri. )

( Formül: E = hf (1921) )

( Albert Einstein tarafından 1905 yılında keşfedildi/formüle edildi. )


- ROOT[İng.] değil/yerine/= KÖK

( Filogenetik çalışmalarda, farklı canlı türlerinin evrimsel tarihinde görülen ortak ataları. Evrim ağaçlarındaki ortak ata noktalarına denir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- ROS İLE MİTOKONDRİ İLE ANTİOKSİDAN ile/||/<> OKSİDATİF STRES

( Serbest radikal hasarı ve yaşlanma. )

( Formül: O₂⁻ → H₂O₂ → H₂O )


- ROTAXANE İLE CATENANE İLE KNOT ile/||/<> MEKANİK BAĞLI MOLEKÜLLER

( Topolojik olarak kilitli yapılar. )

( Formül: [2]rotaxane )


- ROUCHE THEOREM ile/||/<> ARGUMENT PRİNCİPLE

( Rouche sıfır sayısı korunum, argument kontur integral. )

( Formül: Zero count preservation İLE contour counting )


- ROUGHİNG İLE TURBO İLE CRYO İLE ION ile/||/<> VAKUM POMPALARI

( Vakum oluşturma teknolojileri. )

( Formül: P < 10^-3 mbar (HV) )


- RRNA ile/||/<> SNRNA

( rRNA ribozom yapısı İLE snRNA splicing. )

( Formül: Katalitik İLE düzenleyici )


- RSA İLE AES İLE SHA ile/||/<> KRİPTOGRAFİK ALGORİTMALAR

( Şifreleme ve güvenlik algoritmaları. )

( Formül: C = M^e mod n (RSA) )


- RSA İLE DH İLE ECC ile/||/<> KRİPTOGRAFİK SİSTEMLER

( Sayı kuramıne dayalı şifreleme sistemleri. )

( Formül: C = M^e mod n )


- RSA İLE ECC İLE LATTİCE ile/||/<> AÇIK ANAHTAR SİSTEMLERİ

( Asimetrik şifreleme algoritmaları. )

( Formül: n = p×q (RSA) )


- RSA ŞİFRELEME ile/||/<> AES ŞİFRELEME

( RSA asimetrik açık-özel anahtar, AES simetrik tek anahtar )

( Formül: n = p×q (RSA) İLE rijndael algoritması (AES) )


- RUBY İLE HENE İLE CO2 İLE FİBER ile/||/<> LAZER TÜRLERİ

( Farklı ortam ve mekanizmalara sahip lazerler. )

( Formül: P = hνN/t )


- RÛH[Ar.] ile RUH[Ar.]

( Can, nefes. | Canlılık, duygu/his. | En önemli nokta, öz. | İspirto gibi uçucu gaz. | Melek, cin, hayali varolan. | Türk müziğinde en az beş-altı yüzyıllık bir mürekkep makam.[Zamanımıza kalmış bir örneği bulunmamaktadır.] İLE Yanak, yüz/çehre. | Anka kuşu. | Anka kuşuna adına verilen satranç taşlarından biri. | Dizgin. | Taç. | Taraf, yön. | Hasırotu. )


- RUSSELL PARADOKSU ile/||/<> NAİF KÜME KURAMI

( Russell paradoksu kendini içermeyen kümelerin kümesi paradoksu İLE naif küme kuramı sınırsız küme oluşturma ilkesidir. Russell paradoksu kendini içeriyor mu sorusu İLE naif küme kuramınin tutarsız olduğunu gösterdi. Bu paradoks modern aksiyomatik küme kuramıni doğurdu. )

( Bertrand Russell tarafından 1901 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1872-1970) (Ülke: İngiltere) (Alan: Matematik, Mantık, Felsefe) (Önemli katkıları: Russell paradoksu, Principia Mathematica, küme teorisi paradoksları, analitik felsefe, tip teorisi) )


- RÜZGAR TÜRBİNİ ile/||/<> SU TÜRBİNİ

( Rüzgar hava akışı Betz limiti, su yüksek yoğunluk verimli. )

( Formül: P ∝ v³ İLE baraj )


- RZK >/<> ZKR >/<> KZR

( RIZK > ZİKİR > KAZÛRÂT [~] )

( Doğadan kişiye/hayvana. > Kişide/hayvanda. <> Doğaya. )

( Gıda > Sindirim/işleme[Besin/posa] <> Dışkı/gübre-toprak/su-gıda )


- S İLE P İLE D İLE F İLE G İLE H İLE İ ile/||/<> ORBİTAL TÜRLERİ

( Atomik orbitallerin açısal momentum kuantum sayısına göre sınıflandırılması. )

( Formül: 2(2l+1) elektron kapasitesi )


- SA NODE ile/||/<> AV NODE

( SA pace maker oto ritim, AV geciktirici. )

( Formül: Initiate İLE delay )


- SAAT ile/||/<> MEKANİK

( Altı silindirli mekanik saat )

( Takiyüddin tarafından 1559 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1526-1585) (Ülke: Osmanlı/Şam) (Alan: matematik) (Önemli katkıları: İstanbul Rasathanesi, astronomi aletleri, optik) )


- SABATİER İLE LANGMUİR-HİNSHELWOOD İLE ELEY-RİDEAL ile/||/<> KATALİZ MEKANİZMALARI

( Heterojen kataliz reaksiyon yolları. )

( Formül: r = kθAθB (L-H) )


- SABİT FONKSİYON[İng. CONSTANT FUNCTION] ile/||/<> SABİTLEYİCİ SEÇİLİM[İng. BALANCING SELECTION]

( Tanım kümesindeki tüm elemanları, değer kümesindeki tek bir elemanla ilişkilendiren işlev çeşidi. Örneğin f(x) = 1 biçiminde bir işlev tanımlanacak olursa x yerine yazılan sayı ne olursa olsun çıktı olarak sadece 1 elde edilecektir. @@ Sabitleyici seçilim, doğal seçilim nedeniyle popülasyonda iki alelin birden korunmasıdır. Bir alelin diğerine göre seçilim değerinin daha yüksek olması beklenir, dolayısoyla da diğer alelden daha üstün gelecektir. Fakat sabitleyici seçilimin geçerli olduğu yerlerde bir alelin seçilim değeri, alelin frekansına bağlıdır. Eğer bir alel daha yaygın olmaya başlarsa, doğal seçilim diğer alele sahip bireyleri seçmeye başlayacaktır.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SABİT ile/ve/||/<> DONMA


- SABİT ile/ve/değil HAREKET NOKTASI

( [not] FIXED vs./and/but MOTION POINT )


- SABİTLENME[İng. FIXATION] ile/||/<> NÖTRAL EVRİM KURAMI[İng. NEUTRAL THEORY OF MOLECULAR EVOLUTION] ile/||/<> WRİGHT-FİSHER MODELİ[İng. WRIGHT-FISHER MODEL]

( Bir popülasyonda, tek bir alel haricindeki bütün alellerin, tüm bireylerden silinmesi, dolayısıyla o alelin popülasyonda %100 (1) oranına ulaşmasıdır. Bu durumda alel "sabitlendi" denir. @@ Uyum başarısı üzerinde etkisi olmayan mutasyonlar (nötr mutasyonlar) sonucu oluşan alellerin, popülasyon içinde sabitlenmesini ve bunun sonucunda meydana gelen yavaş değişimleri inceleyen kuramdır. Aynı zamanda, mutasyonların çoğunun nötr olduğunu ispatlayan, sadece ufak bir kısmının zararlı ya da faydalı olabileceğini gösteren kuramdır. @@ Wright-Fisher modeli genetik sürüklenmenin açıklanmasında sıkça kullanılan matematiksel bir modeldir. Popülasyonların sınırlı ve sabit bir büyüklükte olduğunu ve çiftleşmenin rastgele oluştuğunu varsayar. Bu modelin sonuçlarından biri, eğer popülasyonda yeni bir alel oluşursa bu alelin sabitlenme olasılığının bu yeni alelin frekansına eşit olduğudur.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SABİT/LİK ile/ve DÖNÜŞTÜRÜLEMEZ/LİK

( FIXED vs./and UNTRANSFORABILITY/NESS )


- SABUN ile/||/<> DETERJAN

( Sabun doğal yağlardan İLE deterjan sentetik )

( Formül: Yağ + Baz → Sabun İLE Petrol türevleri )


- SAÇ RENGİ AÇMADA:
SOMBRE ile/değil/||/<> OMBRE

( En fazla 4 ton açık renk yeğlenebilir. İLE Saçın doğal tonundan 7 ton daha açık renkler yeğlenebilir.[Saçların doğal rengi fark etmeksizin çok farklı tonda uygulanabilmektedir.] )


- SAÇ ile/<> LEPİSKA[Leipzig kentinin adından]

( ... İLE/<> Uzun, sarı ve yumuşak saç. )


- SAÇ ile/ve/<> TIRNAK

( Saç ve tırnaklar ölümden sonra uzamazlar! [Ölümde gövde su kaybettiğinden dolayı deri sıkılaşır, bu da saç ve tırnağın uzadığı yanılgısına neden olur.] )

( "Saç, sefadan; tırnak, cefadan uzar." )

( Baş derisini kaplayan kıllar. İLE İnsanda ve çoğu omurgalı hayvanda parmak uclarının dış bölümünü örten boynuzsu tabaka. | Kanca gibi araçların kıvrık yeri. | Gemi demirinin ucundaki yassı parça. | Ciltçilikte tek yaprakları büküp cildi birleştirebilmek için bir yanında bırakılan şerit durumundaki kenar. | Heykel dökümünde, kalıp parçalarının birleştirilmesinde kolaylık sağlamak amacı ile yapılan dişlerin her biri. | Kanun çalmakta kullanılan mızrap. | Tenekecilerin delik açmak için kullandığı alet, keski. | Tırnak işareti. )

( ŞA'R ile/ve/<> ZIFR )


- SACCHAROMYCETES CEREVİSİAE ile/||/<> HETEROKARYON

( Tek gözeli Ascomycete mayası, fırıncı ya da bira mayası olarak da bilinir. Özellikle rekombinant DNA ve göze döngüsü, çiftleşme tipi ve heterokaryon uyumluluğu çalışmalarında basit bir ökaryotik model olarak kullanılır. Bir prokaryotik sistemin avantajlarına sahiptir, ancak gerçek bir ökaryottur. Ökaryotların E.coli'si olarak kabul edilir. S. cerevisiae, eşeyli ve eşeysiz çoğalabilir ve haploid ya da diploid olarak yetiştirilebilir. Genomu 1997'de dizildi ve 12.057.500 bp içeriyor; 16 kromozomu 6.000 geni bulunuyor. @@ Birden fazla genetik olarak farklı çekirdeğe sahip göze. Fungal (heterokaryon) uyumsuzluk çeşitleri birebir aynı olduğu takdirde, fungilerde doğal olarak gözlemlenen bir durumdur.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SAÇLARIN BEYAZLAMASI:
YASTAN ile/değil/yerine YAŞTAN


- SADDLE-NODE İLE HOPF İLE PİTCHFORK İLE TRANSCRİTİCAL ile/||/<> BİFURKASYON TÜRLERİ

( Parametre değişiminde davranış değişimi. )

( Formül: ẋ = μ ± x² (saddle-node) )


- SAF İLE UYGULAMALI ile/||/<> MATEMATİK İKİLİĞİ

( Kuramk ve pratik matematik. )

( Formül: Teori ↔ Uygulama )


- SAF KÜLTÜR TEKNİĞİ ile/||/<> KARIŞIK KÜLTÜR

( Saf kültür tek tür mikroorganizma içerir İLE karışık kültür birden fazla tür içerir. Koch agar plak yöntemi ile saf kültür elde etti İLE bu sayede bakterileri tek tek inceledi. Saf kültür bakteriyolojinin temel tekniğidir. )

( Robert Koch tarafından 1881 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1843-1910) (Ülke: Almanya) (Alan: Mikrobiyoloji) (Önemli katkıları: Bakteriyel hastalık teorisi, Koch postülatları, bakteriyel kültür teknikleri) )


- SAĞALTIM AMAÇLI ile/ve/değil/||/<>/> GELİŞ(TİR)ME AMAÇLI


- SAGİTTARİUS A* (SGR A*) ile/||/<> M87 KARA DELİĞİ

( Sgr A* Samanyolu merkezinde 4 milyon güneş kütlesi İLE M87 kara deliği 6,5 milyar güneş kütlesidir. Sgr A* 26 bin ışık yılı uzakta İLE M87 55 milyon ışık yılı uzaktır. İki kara delik EHT tarafından görüntülendi İLE süper kütleli kara deliklerin kanıtıdır. )

( Andrea Ghez tarafından 2020 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1965-) (Ülke: ABD) (Alan: Astronomi) (Önemli katkıları: Samanyolu merkezindeki süper kütleli kara delik (Sgr A*) gözlemi, Nobel Ödülü (2020)) )


- SAĞLAM ZİHİN ve/||/<>/>/< SAĞLAM GÖVDE

( Sağlam anlık[zihin], sağlam gövdede bulunur. VE/||/<>/>/< Sağlam gövde, sağlam anlıkta[zihinde] bulunur. )


- SAĞLIK:
"HİZMET" ile/ve/değil/||/<>/< HAK


- ŞAHS/ŞAHIS/FERT/FERD/INDIVIDU değil/yerine/= BİREY


- SAHTEALELLER[İng. PSEUDOALLELES] ile/||/<> SAHTEBİLİM[İng. PSEUDOSCIENCE]

( Gen gibi davranan ama çaprazlanma (crossing-over) sırasında ayrılabilen gen çiftidir. @@ Bilimsel olarak sunulan fakat bilimsel olmayan iddia, inanış, bilgi ve uygulamaların hepsine verilen isimdir. Bir sahtebilim dışarıdan bakıldığında kolaylıkla anlaşılamayabilir fakat bilimsel yollar, metotlar ve sorular izlendiğinde bilime uymayan, bilimle zıt düşen durumlar oluşturması halinde kolaylıkla anlaşılabilir. Günümüzde en çok tutan sahtebilimler; fal, burçlar, uzay görevleri karşıtlığı, yaratılışçılık, düz dünyacılık ve astroloji yorumlarıdır.[1]

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SAHTEGEN[İng. PSEUDOGENES] ile/||/<> PSÖDOGEN[İng. PSEUDOGENES]

( "Anlamsız mutasyon" isimli bir mutasyon tipi sonucu oluşmuş, bölünme yeteneği olmayan gendir. Psödogenler genellikle "y" sembolü ile ifade edilirler. DNA dizisindeki psödogenler ancak protein sentezi sırasındaki bir aksama sonucu anlaşılabilir. RNA dizisinde ise psödogenleri tanımak çok daha kolaydır. @@ Anlamsız mutasyona sahip ve transkripsiyon yeteneğini olmayan bir gen. Bazı psödogenler, işlenmiş mRNA'nın retropozisyonundan kaynaklanır ve intronların ekspresyonu için gerekli düzenleyici sekansları bulunmaz.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SAKATLANMAK[Ar.] değil/yerine/= ÇOLMAK


- SACCHAROBIOSE[İng.] ile/değil/yerine/= SAKKAROBİYOZ


- SALAK ile/değil ASALAK

( "Asalak" sözcüğünün salak ile hiçbir ilişkisi yoktur. )


- SALGILAMAK ile BOŞALTMAK

( SECRETION vs. EXCRETION )


- SALGIN ile KOLERA[Fr. < CHOLERA]

( ... İLE Şiddetli ishal ve kusmalarla kendini gösteren, çok bulaşıcı, salgın ve öldürücü bir hastalık. )


- SALİSİLİK ASİT ile GLİKOLİK ASİT


- SALMAK ile/ve/değil/yerine/||/<>/> SAÇMAK


- SALMAK/SALAN ile/ve/||/<> SARMAK/SARAN


- SALTIK/MUTLAK:
SONSUZ ile/ve/||/<> TÜKETİLEMEZ OLAN


- SALYA[Ar. < Yun.]/RÎK[Ar.] ile TÜKÜRÜK

( Ağızdan sızan tükürük. İLE Tükürük bezlerinin, ağza akan salgısı. )

( MEL'UB: Salyalı ağız. )

( SALIVA vs. SPITTLE )


- SAM İLE LB İLE LBL ile/||/<> YÜZEY MODİFİKASYON

( Kontrollü yüzey kaplama teknikleri. )

( Formül: Alkanetiyol-Au SAM )


- SAM ile/||/<> LB FİLM

( SAM kendiliğinden tek tabaka tiol-Au, LB transfer çok. )

( Formül: Spontan İLE mekanik )


- SAMANA ile SAMANYA

( Huzur içinde yaşayan Brahmin. | Rahip. İLE Tümellik. )


- ŞAMANİZM ile/||/<> ORGANİZE DİN

( Şamanizm bireysel aracılık İLE organize din kurumsal yapıdır. Şamanizm avcı-toplayıcı İLE organize din tarımsal toplumların dinidir. Göbeklitepe ritüel alanı şamanizm İLE organize din arasında geçiş olabilir. )


- SÂMÎ ile SEMÎ

( Zaman zaman duyan. İLE Sürekli duyan. )


- SAMPLING ERROR[İng.] değil/yerine/= ÖRNEKLEME HATASI

( Bir bireyin taşıdığı özelliklerin, popülasyonun genelindeki özelliklerden rastlantısal olarak farklı olması durumudur. Örnekleme hatası, küçük örnek grupları için fazla, büyük örnek grupları için düşüktür. Yani, bir öbekten ne kadar çok örnek alınırsa, o kadar gerçekçi sonuçlar elde edilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SANDWİCH KOMPLEKS ile/||/<> HALF-SANDWİCH

( Sandwich iki Cp ferosen, half-sandwich tek Cp. )

( Formül: Fe(Cp)₂ İLE CpMn(CO)₃ )


- SANEVBER ile ...

( SEVGİLİNİN BOYU, BOSU )


- SANGER DİZİLEME ile/||/<> NGS

( Sanger tek okuma uzun, NGS çoklu kısa. )

( Formül: Single long İLE multiple short reads )


- SANRI[İng. DELUSION] ile/||/<> BİZAR SANRI[İng. BIZARRE DELUSION] ile/||/<> EROTOMANİ[İng. EROTOMANIA] ile/||/<> EROTOMANYA[İng. EROTOMANIA] ile/||/<> GRANDİYÖZ SANRI[İng. GRANDIOSE DELUSION]

( Gerçek olmadığına dair sağlam kanıtlar olmasına karşın kişinin inandığı mantıksız, gerçek dışı inançlar. "Delüzyon" olarak da bilinmektedir. Akıl hastalığına sahip bir birey sanrılar yaşayabilir. Örneğin, bir ajanın kendisini takip ettiğini ya da uzaylıların bedenini ele geçirdiğini düşünebilir. Sanrılar, kişiden kişiye ve durumdan duruma farklılıklar gösterebilir. @@ Gerçekleşmesi açıkça mümkün olmayan sanrı türü. Örneğin kişi, uzaylıların bedenini kontrol ettiğini düşünebilir. @@ Kişinin; yüksek makam, statü, güç, zenginlik ya da şöhret bakımından kendisinden yüksekte olan birinin kendisine âşık olduğunu düşünmesine sebep olan sanrı türü. Örneğin kişi, ünlü bir oyuncunun kendisinden hoşlandığını düşünebilir. @@ Erotomanya bir sanrı türüdür. Bir kişinin, genellikle ünlü, politikacı ya da yüksek mertebe bir kişinin, kendisine aşık olduğunu düşünmesi durumudur. Bu kişiler rastgele kişilere ya da tanıdıklara da takıntı yapabilirler. Aynı zamanda rahatsızlığı tanımlayan Fransız psikiyatristin adına "de Clerambault Sendromu" 'da denir. @@ Kişinin, kendisini olduğundan büyük görmesine sebep olduğu sanrı türü. Kişi; kendini zengin, güçlü ya da özel güçlere sahip olduğunu düşünebilir. "Büyüklük hezeyanı" olarak da isimlendirilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SANRI ile/ve/||/<> SANCI


- ŞAPERON ile/||/<> PROTEAZOM

( Şaperon katlanma yardım İLE proteazom protein yıkımı. )

( Formül: HSP İLE ubikuitin )


- SAPMA ile/ve AYRILMA

( Serbest bir mıktnatıslı iğnenin, denge konumunda iken gösterdiği doğrultudan geçen düşey düzlemle, bulunulan noktanın meridyen düzlemi arasındaki açı. | Bir ışının, saydam bir biçmeden geçtikten sonraki doğrultusu ile ilk doğrultusu arasında oluşan açı. | Bazı sözcüklerin, kurallara göre almaları gereken biçimlerden uzaklaşması durumu. İLE ... )

( DEVIATION vs./and DIVERGE )


- SAPROFİTİK ile MİKORİZAL

( Ölü organik nesneyi parçalayan organizmalar. İLE Bitki kökleriyle yaşam ortaklığı ilişkisi kuran mantarlar. )


- SINIR:
SAPTANABİLİR ile/ve/||/<>/> HESAPLANABİLİR


- ŞARAP FERMANTASYONU ile/||/<> SİRKE FERMANTASYONU

( Şarap fermantasyonu mayalar tarafından şeker alkole dönüştürülür İLE sirke fermantasyonu bakteriler alkolu asetik aside dönüştürür. Şarap anaerobik İLE sirke aerobik süreçtir. Pasteur iki fermantasyonu da mikroorganizmalara bağladı. )

( Louis Pasteur tarafından 1864 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )


- ŞARAP ile/<> SİRKE

( Bulunduğu yerdeki sirkeye etki edemez. İLE/<> Bulunduğu yerdeki şarabı sirkeleştirir/bozar. )


- ŞARBON AŞISI ile/||/<> DOĞAL BAĞIŞIKLIK

( Şarbon aşısı yapay aktif bağışıklık oluşturur İLE doğal bağışıklık hastalığı geçirerek kazanılır. Pasteur koyunlara zayıflatılmış şarbon aşısı vurdu İLE Pouilly-le-Fort deneyinde aşının etkinliğini kanıtladı. Aşı hastalığa yakalanmadan koruma sağlar. )

( Louis Pasteur tarafından 1881 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )


- ŞARBON[Fr. < CHARBON] değil/yerine/= KARAKABARCIK


- ŞARBON[Fr.] değil/yerine/= YANIKARA/KARAKABARCIK/KARAYANIK

( Çeşitli hayvanlarda, özellikle koyun ve sığırlarda görülen, deri ya da mukoza yoluyla insana bulaşan, bulaştığı yerde kara bir çıban yapan, tehlikeli sayrılık. )


- SAR'Î ile SARÎ' ile SÂRÎ[Ar. < SİRÂYET] ile SÂRÎ[Fars.] ile SARÎH[Ar. < SARÂHAT]

( Sar'a hastalığı ile ilgili. | Sar'alı. İLE Yere yığılmış sar'alı kişi. İLE Bulaşan/bulaşıcı. [İng. CONTAGIOUS, Fr. CONTAGIEUX] İLE Sürücü, süren. İLE Açık, meydanda. | Belirli. | Saf, halis. | Safkan Arap atı. )


- SARIŞIN ile GÖKMEN

( ... İLE Mavi gözlü sarışın. )


- SARKAÇ ile/||/<> PERİYOT

( Sarkaç yasaları )

( Galileo Galilei tarafından 1602 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1564-1642) (Ülke: İtalya) (Alan: Fizik, Astronomi) (Önemli katkıları: Teleskop, Jüpiter uyduları, serbest düşme) )


- SARMA ile SARMAL/YILANKAVİ/HELİSEL/HELEZONİ[Ar., Yun.] ile SARMAN ile SARMAŞAN/SARILGAN ile SARMAŞIK

( Sarma eylemi. | Saran, içine alan şey. | Yaprak ya da başka şeylerle, içlik malzeme konup sarılarak yapılan yemek. | Güreşçinin, kendi ayağını, arkasında bulunan rakibin ayağının iç tarafına sokup dolaması. | Sarılarak yapılan. İLE Sarmal biçiminde olan. İLE Azman, iri. | Sarı tüylü kedi. İLE Sarılgan. İLE Sarmaşıkgillerden, koyu yeşil renkli, değişik biçimli yaprakları olan, sap ve dallarından çıkan, küçük ek köklerle dik, düz yerlere yapışarak tırmanan bitki. )


- ŞATHİYE[Ar.] ile ŞÂTIİYE[Ar.]

( Ciddi bir düşünceyi, konuyu, şaka ve alay yollu anlatmak için yazılmış deyişler. İLE Uzunbacaklılar.[Fr. ECHASSIERS] )


- SATIR İLE SÜTUN İLE NULL ile/||/<> MATRİS UZAYLARI

( Matrise bağlı vektör uzayları. )

( Formül: dim(N(A)) + rank(A) = n )


- SATURATED İLE UNSATURATED İLE TRANS ile/||/<> YAĞ ASİTLERİ

( Lipid yapı taşlarının sınıflandırması. )

( Formül: C₁₆H₃₂O₂ (palmitik) )


- SAVAŞ ile/ve/değil/yerine SAVAŞIM


- SAVUNMA MEKANİZMALARINDA:
FİZİKSEL OLARAK KAZANILMIŞ SAVUNMA SİLAHLARI ile/ve DAVRANIŞSAL OLARAK KAZANILMIŞ SAVUNMA HAREKETLERİ


- SAYILABİLİR SONSUZ ile/||/<> SAYILAMAZ SONSUZ

( Sayılabilir sonsuz doğal sayılarla eşlenebilen İLE sayılamaz sonsuz daha büyük sonsuzdur. Cantor doğal sayılar sayılabilir İLE gerçel sayılar sayılamaz olduğunu kanıtladı. Bu farklı sonsuzluk büyüklükleri gösterir. )

( Georg Cantor tarafından 1874 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1918) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Küme teorisi, sonsuzluk kavramı) )


- SAYILABİLİR ile/||/<> SAYILAMAZ

( Sayılabilir kümeler doğal sayılarla eşleştirilebilir İLE sayılamaz kümeler eşleştirilemez )

( Cantor tarafından 1874 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1845-1918) (Ülke: Almanya) (Alan: Matematik) (Önemli katkıları: Küme teorisi, sonsuzluk kavramı) )


- SAYISIZ ile/ve/değil/||/<>/< ÇOK


- SCALENE ile/||/<> ISOSCELES

( Scalene farklı kenarlar İLE isosceles iki eşit kenar. )

( Formül: All different İLE two equal sides )


- SCALP ile ...

( Kafatası üzerindeki saçlı deri. )


- SCHİFF BAZI ile/||/<> WERNER KOMPLEKSİ

( Schiff imin ligand, Werner klasik amin. )

( Formül: C=N İLE NH₃ )


- SCHOTTKY İLE FRENKEL İLE RENK MERKEZİ ile/||/<> KRİSTAL KUSURLARI

( Kristallerdeki nokta kusur türleri. )

( Formül: n_defect = N exp(-E/kT) )


- SCHRÖDİNGER DENKLEMİ ile/||/<> DİRAC DENKLEMİ

( Schrödinger göreli olmayan, Dirac göreli kuantum denklemidir. )

( Formül: iħ∂ψ/∂t = Ĥψ )

( Erwin Schrödinger tarafından 1926 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1887-1961) (Ülke: Avusturya) (Alan: Fizik) (Önemli katkıları: Dalga mekaniği, Schrödinger denklemi) (Nobel: 1933) )


- SCHWARZ-CHRİSTOFFEL ile/||/<> JOUKOWSKY TRANSFORM

( S-C polygon mapping, Joukowsky airfoil mapping. )

( Formül: Polygon İLE airfoil mapping )


- SCHWARZSCHİLD KARA DELİĞİ ile/||/<> KERR KARA DELİĞİ

( Schwarzschild kara deliği dönmez İLE Kerr kara deliği döner. Schwarzschild küresel simetri İLE Kerr eksenel simetri gösterir. Schwarzschild kuramk model İLE Kerr gerçekçi astrofizik nesnesidir. )

( Roy Kerr tarafından 1963 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1934-) (Ülke: Yeni Zelanda) (Alan: Matematik, Astrofizik) (Önemli katkıları: Dönen kara delik çözümü (Kerr metriği 1963), gerçekçi kara delik modeli) )


- SCRNA-SEQ ile/||/<> SCATAC-SEQ ile/||/<> CYTOF ile/||/<> SPATIAL ile/||/<> TEK HÜCRE TEKNOLOJİLERİ

( Hücre heterojenliğini çözümleme. )

( Formül: 10 ile000+ cells/run )


- SDS-PAGE ile/||/<> NATİVE PAGE

( SDS denature protein, native doğal yapı. )

( Formül: Denatured İLE native protein )


- SEBZELERDE:
EN DAYANIKLILAR ile EN DAYANAKSIZLAR, EN KOLAY/HIZLI ÇÜRÜYENLER

( Pancar, havuç, soğan. İLE Kuşkonmaz, Brokoli, Mısır. )


- ŞECERE[Ar. çoğ. ŞECERÂT] ile ŞECÎR[Ar.]

( Soyağacı. | Atların soyunun yazılı olduğu çizelge. | Küçük ağaç, tek bir ağaç. | Olgun insan./İnsan-ı Kâmil. İLE Kısa, küçük ağaç. )


- ŞECERE[Ar.]["SECERE" değil!]/PEDIGRI/PEDIGREE[İng.] değil/yerine/= SOYAĞACI/SOYKÜTÜĞÜ


- SEÇİCİ ÇİFTLEŞTİRME/EHLİLEŞTİRME ile/ve/||/<>/> YAPAY SEÇİLİM