Bugün[22 Haziran 2026]
itibarı ile 27.184 başlık/FaRk ile birlikte,
27.184 katkı[bilgi/açıklama] yer almaktadır.


Kılavuz içinde sözcük Ara/Bul...

(86/110)


- SALATA HAZIRLARKEN:
[önce] LİMON sonra ZEYTİNYAĞI


- SALATA" ile/değil/yerine KOMEDİ


- SALATALIK/HIYARDA:
BADEM ile SİLOR ile DİKENLİ

( KISSA ile ...
KISSÂ ÜL-HİMÂR: Eşek hıyarı.(ÉLATER) )


- SALÂTÎN(SULTAN) CAMİLERİ


- SALÂTÎN CAMİLERİ ile ...

( SULTAN CAMİLERİ )


- SALAVAT ile SALAVAT PARMAĞI


- SALÇALAMAK ile SALÇALANMAK ile SALÇA/LIK ile SALÇALI ile SALÇALI MAKARNA


- SALDIRGANLIK ile KAVGACI

( BELLIGERENCE vs. BELLIGERENT )

( کج خلقي ile متحارب )

( KAJ KHALGHY ile متحارب )


- SALDIRI ile/değil/yerine ÇIKIŞ


- SALDIRI ile/ve/değil/yerine/<> EYLEMSİZLİK/KAYITSIZLIK


- SALDIRI ile/değil/>< HAKKINI SAVUNMAK

( Etkin olmaya alışık olmayana, hakkını savunmak, "saldırı" gibi gelebilir. )


- SALDIRI ile/ve/||/<>/> İŞGAL


- SALDIRI ile/ve/değil/||/<>/< MEYDAN OKUMAK


- SALDIRI ile SALDIRIYOR

( ATTACK vs. ATTACKING )

( تک ile هجوم آوردن ile حمله بردن ile حمله کردن ile يورش ile هدف حمله قرار دادن ile هجوم کردن ile تکش ile هجوم بردن ile حمله ور شدن ile حمله ile مورد حمله قرار دادن ile تاخت کردن ile تعرض کردن ile حملهور ile يورش آوردن ile هجوم ile يورش کردن ile تهاجم کردن ile حملهي ile متهاجم )

( TAK ile TEOJJOOM AVARDAN ile HAMLEH BARDAN ile HAMLEH KARDAN ile YVARSH ile CPEHDAF HAMLEH GHARAR DADAN ile TEOJJOOM KARDAN ile TAKESH ile TEOJJOOM BARDAN ile HAMLEH VAR SHODAN ile HAMLEH ile MOORD HAMLEH GHARAR DADAN ile TAKHT KARDAN ile TARZ KARDAN ile HAMLEHOR ile YVARSH AVARDAN ile TEOJJOOM ile YVARSH KARDAN ile TEHAJAM KARDAN ile حملهي ile MOTEHAJAM )


- SALDIRI ile/değil SAPTAMA/TESPİT/BEYAN

( [not] ATTACK vs./but TO DETERMINE/ESTABLISHING/TO DECLARE )


- [ne yazık ki]
!SALDIRI ile/ve/||/<>/>/< !ŞİDDET

( Şiddet, saldırganlığın da ötesinde onun, nefret, düşmanlık gibi duygu ve etkinlik kazandığı biçimi ya da çeşit ve derecesidir. )


- SALDIRI ile/değil/yerine/||/<> SORU


- [NE YAZIK Kİ]
SALDIRI ile/ve/değil/yerine TEPKİ


- SALDIRMA ile SALDIRMAZLIK ile SALDIRMAZLIK PAKTI ile SALDIRMAZLIK ANTLAŞMASI


- SALDIRMAK ile SALDIRTMAK ile SALDIRABİLMEK ile SALDIRIVERMEK ile SALDIRTABİLMEK ile SALDIRI ile SALDIRICI/LIK ile SALDIRISIZ


- ŞALGAM ile ALABAŞ/ALMAN ŞALGAMI/GULUMBRA/KOLORABİ/YER LAHANASI

( Turpgillerden, yumru köklü bir bitki. İLE Turpgillerden, şalgama benzeyen bir bitki. )

( BRASSICA RAPA cum BRASSICA OLERACEA GONGYLODES )


- ŞALGAM ile ŞEYTANŞALGAMI

( Kabakgillerden, iri ve etli, nişastadan oluşan, kök sapından müshil olarak yararlanılan, tırmanıcı bir süs bitkisi. )

( BRYONIA DIOCIA )


- SALGI ile/ve YAYILMA

( Kimyasal. İLE/VE Kimyasal/Elektriksel. )


- SALGILAMAK ile SALGILATMAK ile SALGINLAŞMAK ile SALGI ile SALGIN/LIK ile SALGILI ile SALGINCI/LIK


- SALGILAYIŞ ile SALGILAYICI


- SALI PAZARI ile SALI PAZARI ile SALI PAZARI

( Fındıklı - Tophane arasındaki semt. İLE Kadıköy'de, Altıyol - Selâmiçeşme arasında bulunan bir semt ve pazar. İLE Şehremini'de kurulan semt pazarı. )


- SALI ve CUMA

( İstinsah yapılan gün. VE ... )


- SALI ile SALI

( Haftanın ikinci günü. İLE Onun sahip olduğu sal. )


- SALİH ile MÜTTAKÎ


- SALİHA SULTAN ÇEŞMESİ / AZAPKAPI ÇEŞMESİ ile SALİHA SULTAN SEBİLİ

( Azapkapı'da, Azapkapı Camisi önündedir. İLE Azapkapı'da, Azapkapı Camisi karşısındadır. )

( 1733'te, Sultan II. Mustafa'nın eşi Saliha Sultan tarafından. [Rokoko üslûbundadır.] İLE 1732'de, Sultan II. Mustafa'nın eşi Saliha Sultan tarafından. )


- SALINCAK ile SALINCAKLI ile SALINCAKÇI ile SALINCAKSIZ


- OSCILLATION MODE[İng.] / MODE D'OSCILLATION[Fr.] ile/değil/yerine/= SALINIM KİPİ


- OSCILLATION CENTER[İng.] / CENTRE DE L'OSCILLATION[Fr.] ile/değil/yerine/= SALINIM MERKEZİ


- SALINIM ile/ve/||/<>/> HASTALIK/PATOLOJİ


- SALINTI ile SALINTILI


- SALİP ile SALİPLİ ile SALİPSİZ


- SALKIM AĞACI = AKASYA[Lat.]


- SALKIMAK ile SALKIM ile SALKIMLI ile SALKIM KÜPE ile SALKIM TOPU ile SALKIM AĞACI ile SALKIM BAŞAK ile SALKIM SAÇAK ile SALKIM SÖĞÜT ile SALKIM SALKIM


- SALKOWSKI'S SOLUTION[İng.] ile/değil/yerine/= SALKOWSKİ ÇÖZELTİSİ


- SALLANTI ile ÇALKANTI


- SALLANTI ile SALLANTILI ile SALLANTISIZ


- SALLANTI ile SARSINTI


- SALON ile SALON ÇAMI ile SALON ADAMI ile SALON KADINI ile SALON ÇİÇEĞİ ile SALON BİTKİLERİ


- ABSOLUTE ZERO[İng.] / ZERO ABSOLU[Fr.] / ABSOLUTER PUNKT[Alm.] ile/değil/yerine/= SALT/MUTLAK SIFIR NOKTASI


- SALTANAT ile SALTANATLI ile SALTANATÇI/LIK ile SALTANATSIZ


- SALTIK GÖRÜNÜŞLER ile/değil GÖRÜNÜŞLERİN SALTIK İLKESİ

( [not] ABSOLUTE APPEARANCES vs./but ABSOLUTE PRINCIPLE OF THE APPEARANCES )


- SALTUK DEDE TÜRBESİ :

( Türbe Rumelifener Köyünde ve Tahlisiye Feneri'nin içindedir. Mezar taşındaki kitabesinden ölüm tarihinin 1788/1789 olduğu anlaşılmaktadır. Bu yatıra "Saltuk Dede" denildiği gibi "Saltuk Baba" ve "Sarı Saltuk" da denilmektedir. Sarı Saltuk'un esas adı Ebu Hayr Muhammed Buhari'dir. 1300'de öldüğü kabul görür. Sarı Saltuk ile ilgili hikayeler değişiklik gösterir. Türkiye'nin birkaç yerinde Saltuk Dede, Saltuk Baba veya Sarı Saltuk türbesi olduğu gibi Balkan ülkelerinde de (Arnavutluk, Yugoslavya, Bulgaristan, Moldovya ve Romanya'da da) bulunmaktadır. Köy balıkçıları balığa giderken türbe önünden geçmeyi ve yatırın ruhu için dua etmeyi alışkanlık haline getirmişlerdir. )


- ŞALVAR[Fars. ŞELVÂR]/DİMİ ile/değil/yerine PANTOLON

( Genellikle, ağı çok bol olan, bele bir uçkurla bağlanan, geniş bir pantolon türü. İLE ... )


- ŞALVAR/DİMİ ile ÇAKŞIR

( ... İLE Bir çeşit erkek şalvarı. | Kuşların ayağında bulunan ve süs gibi görünen tüy. )


- ŞALVAR ile ŞALVARLI


- SAM ile SAMİ ile SAM YELİ


- ŞAMA ile ŞAMALI ile ŞAM FISTIĞI


- SAMADHİ[Sansk.] = CH'AN TİNG, SANWEİ SAMOTİ[Çince]


- SAMADHİ ile/||/<> SATORİ ile/||/<> NİRVANA

( Bilinç üstü hali, derin meditasyon, trans, vecd hali. Yoga uygulamasında arayıcının meditasyon nesnesi ile bir olması. @@ İnsanın gerçek yaratılışını tanımasıyla sonuçlanan Zen yaşantısı. Uyanma, aydınlanma. @@ Aydınlanma. Bağımlılıklardan, tutkulardan, yanılsamalardan kurtulup, uyanıp aydınlanma sonucu ulaşılan iç suskunluk, iç barış. )


- SAMADHİ[Sansk.](CH'AN TİNG, SANWEİ SAMOTİ[Çince]) ile ...

( Bilinç üstü (üstün bilinç) hali, derin meditasyon, trans, vecd hali. Yoga uygulamasında arayıcının(sadhara) meditasyon nesnesi, konusu(sadhya) ile bir olması, böylece tarifsiz ve koşulsuz mutluluğa ermesi. Aşkın bilinç hali. Zihnin onu çevreleyenlerden tam olarak geri çekilmesi, mükemmel uygulanmış bir meditasyonun meyvesi; zihnimiz ya da gerçek doğamız üzerine saf bir tefekkür. Dhyana yoluyla ulaşılan durum. Theravada Budizmi'nde Dört Yüce Gerçek'ten 4.'sü olan Dharma'yı oluşturan 8 basamaklı yüce yolun en üst basamağı.
1. Evre: Saf düşünceler, anımsama, meditasyon.
2. Evre: Düşüncenin durdurulması ve kontemplasyon; sevinç ve huzur bilinci.
3. Evre: Sessizlik ve sakinliğin yaşanması.
4. Evre: Kişinin ego yükünden özgürleşmesi.
( Samadhi'nin tipleri:
* Savikalpa, dualistik âlemde bir duyusal nesne (genellikle bir ideal ya da bir tanrı) tasavvur etmek,
* Nirvikalpa, tüm kuşkuların, biçimlerin ve isimlerin ötesi,
* Nissankalpa, tüm arzuların “sankalpa“ biçimindeki gelişlerinin durması, nirvrittik, hatta istemsiz tasavvurlar(vritti'ler) durur,
* Nirvasana, vasanalar'ın içgüdüsel kabarışı bile durur. )


- SAMAN ile SAMAN ÇATI KATI ile SAMAN YAPICI ile SAMANLIK ile SAMAN TOHUMU ile SAMAN TELİ

( HAY vs. HAY LOFT vs. HAY MAKER vs. HAY RACK vs. HAY SEED vs. HAY WIRE )

( يونجه ile علف خشک ile يونجه خشک ile انبار علوفه ile علف چين ile علف دروکن ile جاي يونجه ile علف دانه ile بلا استفاده )

( YVANJEH ile ALAF KHSHK ile YVANJEH KHSHK ile ANBAR ALOOFEH ile ALAF CHYNE ile ALAF DROKAN ile JAY YVANJEH ile ALAF DANEH ile BELA ESTEFADEH )


- ŞAMANDIRA ile CANLI

( BUOY vs. BUOYANT )

( روآبي ile کويچه ile شناور ساختن ile شناور )

( روآبي ile KOYCHEH ile SHENAVAR SAKHTAN ile SHENAVAR )


- SAMÂNÎ[Ar.] ile Sâmânî[Ar., Fars. çoğ. SÂMÂNİYÂN]

( Saman renginde, açık sarı. İLE Sâmânî devletinden olan. )


- ŞAMANLAR'IN SEVDİĞİ RENKLER:
AÇIK MAVİ ve SÜT MAVİSİ ve ALTIN SARISI ve FİLİZ YEŞİLİ ve LEYLAK


- SAMAN/LIK ile SAMANİ ile SAMANLI ile SAMAN ALEVİ ile SAMAN RENGİ ile SAMAN KAĞIDI ile SAMAN SARISI ile SAMAN NEZLESİ ile SAMANLI GÜBRE ile SAMANLI KERPİÇ


- ŞAMAN/LIK ile ŞAMANİ ile ŞAMANLI ile ŞAMANİST ile ŞAMANİZM


- ŞAMATA ile ŞAMATACI/LIK ile ŞAMATALI


- ŞAMDAN/LIK ile ŞAMDANCI/LIK ile ŞAMDANLI ile ŞAMDANSIZ


- SAME :/yerine AYNI


- SÂMÎ[Ar. < SÜMÜVV] ile SÂMÎ[Ar.] ile SÂMİ'[Ar. < SEM | çoğ. SÂMİÎN, SÂMİÛN] ile Sâmî[Ar.] ile Sâmî[Ar.] ile Sâmi[Ar.] ile SÂMİH[Ar.]

( Yüksek, yüce.[Sadrâzamla ilgili olan ve o makamdan çıkan işler için kullanılırdı] | Ünlü/şöhretli. İLE Katılık, sertlik, kuruluk. İLE Duyan/işiten. | Dinleyen/dinleyici. İLE Sâm soyundan olan. İLE Asurca, İbranice, Habeşçe gibi dilleri konuşan çeşitli kavimlerinin toplandığı kol. | Bu koldan olan. İLE XVIII. yüzyılda yaşamış, Osmanlı şairlerindendir.[Arpa Emîni Zâde adıyla ünlüdür.] İLE Eliaçık/cömert. )


- SÂMİ'[Ar.] ile ÂLİM[Ar.]


- SÂMÎ ile SEMÎ

( Zaman zaman duyan. İLE Sürekli duyan. )


- SÂMÎ ile SEMÎ

( Zaman zaman duyan. İLE Sürekli duyan. )


- SAMİMİ ile ADAYLIK ile ADAY ile DÜRÜSTLÜK

( CANDID vs. CANDIDACY vs. CANDIDATE vs. CANDIDNESS )

( راست باز ile بي تزوير ile صاف ile صاف وساده ile نامزدي ile داوطلبي ile کانديد ile داوطلب ile داوخواه ile نامزد ile بي تزويري )

( RAST BAZ ile بي تزوير ile SAF ile SAF VASADEH ile NAMZADY ile DAVTALABY ile کانديد ile DAVTALAB ile داوخواه ile NAMZAD ile BEY TEZOYRY )


- SAMİMİ ile SAMİMİYET

( CORDIAL vs. CORDIALITY )

( مقوي ile قلبي ile مودت قلبي ile مودت )

( MOGHOY ile GHALABY ile MOODAT GHALABY ile MOODAT )


- SAMİMİYET ile SAMİMİ ile YAKINDAN

( INTIMACY vs. INTIMATE vs. INTIMATELY )

( محرميت ile دمسازي ile صميميت ile محرم ساختن ile صميمي ile دمساز شدن ile هم رائ ile خودماني ile دمساز ile محرم ile صميمانه )

( محرميت ile دمسازي ile SAMYMYT ile MAHRAM SAKHTAN ile SAMYMY ile DAMSAZ SHODAN ile NPAM RAYE ile KHODMANY ile DAMSAZ ile MAHRAM ile SAMYMANEH )


- SAMİMİYETİN BELİRTİSİ ve/||/<> DÜRÜSTLÜĞÜN İFADESİ

( Gözler. VE/||/<> Sözler. )


- ŞAMPANYA ile ŞAMPANYALI ile ŞAMPANYASIZ ile ŞAMPANYA BARDAĞI


- SAMPLING ERROR[İng.] değil/yerine/= ÖRNEKLEME HATASI

( Bir bireyin taşıdığı özelliklerin, popülasyonun genelindeki özelliklerden rastlantısal olarak farklı olması durumudur. Örnekleme hatası, küçük örnek grupları için fazla, büyük örnek grupları için düşüktür. Yani, bir öbekten ne kadar çok örnek alınırsa, o kadar gerçekçi sonuçlar elde edilir.

[ açıklamaların devamı için... bkz. > evrimagaci.org/sozluk ] )


- SAMUR ile SAMUR KÜRK ile SAMUR KAŞLI


- SAMURAİ[Jap.] ile ...

( Japonya'da Zen'den çok etkilenmiş, mesleği savaşçılık olan sınıf. Bir tür şövalyelik. bkz. Bushido )


- SAMYAMA ile/ve SAMADHI ile/ve SAMYOGA

( Süper kontrol. İLE/VE Süper odaklanma. İLE/VE Süper birleşme. )


- SANAL GERÇEKLİK'TE:
NESNE'NİN YİTİRİLMESİ ile/ve ÖZNE'NİN YİTİRİLMESİ


- SANAL MÜZELER I, II


- SANAL MÜZELER I, II


- SANAL MÜZİK MÜZESİ


- MUHAYYEL RAKAM[Osm.] / IMAGINARY NUMBER[İng.] / NOMBRE IMAGINAIRE[Fr.] / IMAGINÄRE ZAHL[Alm.] ile/değil/yerine/= SANAL SAYI


- SANAL ile SANAL KART ile SANAL SAYI ile SANAL REKLAM ile SANAL SOHBET


- SANAT:
BİÇİM ile/ve/değil/||/<>/< BİÇİMİN İLKESİ/YASASI


- SANAT değil SANATÇI ve/<> TARİH değil TARİHÇİ

( Sanat diye bir şey yoktur, sadece sanatçı/lar vardır. VE/<> Gerçekleri incelemeye başlamadan önce tarihçiyi inceleyin! )


- SANAT ESERİ[Ar.] değil/yerine/= ESİNÇ YAPITI


- SANAT YAPITININ:
İFŞÂ ETTİĞİ ile/ve/değil AFİŞE ETMEDİĞİ (ŞEY/LER)

( BAYKUŞ: Güzel sanatların simgesi. | Sanatın yaratıcısı. )

( AS THAT WHICH A WORKS BETRAYS BUT DOES NOT PARADE :ON ART )


- SANAT YAPITININ:
"KÖKLERİ" ve/<> "DALLARI" ve/<> "ÇİÇEKLERİ/MEYVELERİ"

( Kültürün özsuyuyla beslenir. VE/<> Öteki kültürlerin yağmurlarıyla ıslanır. VE/<> Evrensel uygarlık uzamına armağan olur. )


- SANAT:
KİŞİSEL/ŞAHSÎ ve/||/<> KİŞİYE ÖZGÜ/MUHTEREM


- SANAT NESNESİ ile/ve/> SANAT YAPITI


- SANAT NESNESİNE BİÇİM VERME ile/ve/||/<> KİŞİNİN, KENDİNE BİÇİM VERMESİ


- SANAT YAPITININ:
AYDINLATILMASI ile/ve/<> AYDINLATMASI

( Sanat yapıtının nesnesini dışarıdan aydınlatırız ve fakat o da bizi içeriden aydınlatır. )


- SANAT ve/||/<>/> (< FELSEFE <) ve/||/<>/> KAVRAM ve ÖTESİ


- SANAT ile/ve/değil ...MIŞ GİBİ


- SANAT ve/||/<>/> SAĞALTIM ARACI


- SANAT ile SANAT ÖĞRENCİSİ

( ART vs. ART STUDENT )

( هنري ile هنر ile هنر جو )

( NPANNARY ile NPANNAR ile NPANNAR JO )


- SANAT ve/||/<> SEVGİ ve/||/<> FELSEFE

( Kişileri sevmekten daha sanatsal ve bilgece bir şey yoktur. )


- SANAT ile/ve/||/<>/> ÜRETKEN SEZGİ GÜCÜ ile/ve/||/<>/> ESTETİK SEZGİ


- SANATÇI ile/ve/||/<> BİLGE/ÂRİF

( Dönüştürücü. İLE/VE/||/<> Geliştirici/ilerletici. )


- SANATÇI ile/ve DEVRİMCİ


- SANATÇI ve/||/<> DÖNEM/ÇAĞ

( Sanatçı, kendi çağının çocuğudur. )


- SANATÇI ile SANATSAL ile SANATSAL ÇALIŞMA ile SANAT

( ARTIST vs. ARTISTIC vs. ARTISTIC WORK vs. ARTISTRY )

( آرتيست ile پرهنر ile هنرور ile اهل فن ile ارباب هنر ile هنرمند ile هنرمندانه ile هنري ile باهنر ile کار ذوقي ile استعداد هنري ile هنرمندي )

( ARTYSET ile PARECONNAR ile NPANNARVAR ile اهل فن ile ARBAB NPANNAR ile NPANNARMAND ile NPANNARMANDANEH ile NPANNARY ile BANPANNAR ile KAR ZOGHY ile ESTEDAD NPANNARY ile NPANNARMANDY )


- SANATÇI ile/ve/||/<>/>/< SANATSEVER


- SANATÇI ile/değil TASARIMCI


- SANATÇI değil/yerine/= ÜNERMEN


- SANATIN:
DİLİ ile/ve/değil/<>/< ARACI


- SANATIN GÜZELLİĞİ ile/ve/||/<> DOĞANIN GÜZELLİĞİ

( Hegel'de. İLE/VE/||/<> Kant'ta. )


- SANATIN KAVRANMASI değil SANATSAL DUYARLILIK


- SANATIN OLUŞMASINDA:
ÇOK KİŞİ ile/ve/değil TEK KİŞİ


- SANATLAŞMAK ile SANAT ile SANATLI ile SANATÇI/LIK ile SANATSAL/LIK ile SANATSIZ/LIK ile SANAT ERİ ile SANAT ADAMI ile SANAT ESERİ ile SANAT FİLMİ ile SANAT OKULU ile SANAT DÜNYASI ile SANAT DANIŞMANI ile SANAT ENSTİTÜSÜ ile SANAT DANIŞMANLIĞI


- SANATSAL DUYARLILIK İÇİN SANAT(IN):
EYLEMİ ve/ya da İLGİSİ


- SANATSALLAŞTIR(IL)MALI!


- SANAYİ

( INDUSTRY )


- SANAYİ KAPİTALİZMİ ile/ve/||/<>/> ANAMAL/SERMAYE KAPİTALİZMİ ile/ve/||/<>/> MODERN KAPİTALİZM ile/ve/||/<>/> ÖZEL MÜLKİYET BİÇİMİ

(

Sanayi Kapitalizmi
18. yy sonu – 19. yy sonu
Üretimin fabrikalarda makine gücüyle örgütlendiği, ücretli emeğin dizge biçimde kullanıldığı kapitalizm aşaması. İngiltere'de Sanayi Devrimi ile doğmuş, Kıta Avrupası ve ABD'ye yayılmıştır. Temel dinamik: sermaye sahibi ile mülksüz işçi arasındaki asimetrik ilişki.
Anahtar: fabrika, ücretli emek, artı-değer, üretim araçları
Sermaye Kapitalizmi
1880 – 1945
Üretken sermayenin değil, para sermayesinin ve finansın egemen olduğu aşama. Bankacılık, faiz, hisse senedi ve kredi mekanizmaları ön plana çıkar; sanayi kapitalizminin içinden dönüşerek çıkar. "Finans kapitalizmi" olarak da adlandırılır.
Anahtar: banka kredisi, faiz, menkul kıymet, spekülatif sermaye
Modern Kapitalizm
1945 – günümüz
Çokuluslu şirketler, küresel finans piyasaları, refah devleti ve tüketim kültürünü kapsayan geç dönem kapitalizmi. Hem sanayi hem sermaye boyutlarını içerir; platform ekonomileri, patent ve veri de birer sermaye biçimi haline gelmiştir.
Anahtar: küreselleşme, neoliberalizm, dijital platform, bilgi ekonomisi
Özel Mülkiyet Biçimi
Tüm dönemler — kurucu zemin
Kavramsal olarak bir kapitalizm türü değil kapitalizmin kurucu koşuludur: üretim araçlarının (toprak, fabrika, makine, sermaye) özel ellerde bulunması. Öteki üç kavramın ortak zeminidir; mülkiyet biçimi değişirse kapitalizmin tanımı da değişir.
Anahtar: mülkiyet hakkı, mülksüzleştirme, tahsis, yasal güvence
Kavramsal Sıradüzen
Zemin – Aşama ilişkisi
ÖZEL MÜLKİYET BİÇİMİ — kapitalizmin kurucu zemini
>
SANAYİ KAPİTALİZMİ
XVIII. – XIX. yy. | fabrika, makine, ücretli emek | Marx'ın temel çözümleme nesnesi
>
ANAMAL/SERMAYE KAPİTALİZMİ
IX. yy. sonu – XX. yy. | finans, kredi, faiz | sanayi kapitalizminin dönüşümü
>
MODERN KAPİTALİZM
1945 – günümüz | küresel, dijital, çok katmanlı | ikisini de kapsar ve aşar
Karşılaştırmalı FaRkLaR
Boyut Özel Mülkiyet Biçimi Sanayi Kapitalizmi Anamal/Sermaye Kapitalizmi Modern Kapitalizm
Kavramsal durum/konum Kurucu zemin / koşul Tarihsel aşama Tarihsel aşama Tarihsel aşama
Dönem Tüm dönemler 1760 – 1900 1880 – 1945 1945 – günümüz
Odak Mülkiyet hakkı, tahsis Üretim, fabrika Finans, para, kredi Küresel dizge, platform
Egemenler Fabrikatör / burjuva Banker, borsa Çok uluslu şirket, büyük teknoloji
Emek biçimi Ücretli fabrika işçisi Ücretli + yatırımcı Esnek, güvencesiz, uzaktan
Temel çelişki Sahip — mülksüz Burjuva — proleter Borç veren — borçlu Küresel anamal/sermaye — yerel emek
Anamal/sermaye biçimi Mülk, arazi Makine, fabrika Para, tahvil, hisse Veri, patent, marka, algoritma
Devletle ilişki Mülkiyeti tanır / korur Laissez-faire Düzenleyici müdahale başlar Refah devleti <> neoliberalizm
Anahtar kavramlar mülkiyet hakkıtahsis artı-değersömürü faizkredispekülasyon yaratıcı yıkımr > g
04 — Kuramcılar
Sanayi kap. | Özel mülkiyet | Eleştiri
Karl Marx
1818 – 1883
Sanayi kapitalizmi ve özel mülkiyet biçiminin en kapsamlı eleştirmeni. İşçinin emeği ile aldığı ücret arasındaki fark olan artı-değerin anamal/sermaye birikiminin kaynağı olduğunu gösterdi. Sınıf çatışmasını tarihin itici gücü olarak tanımladı. Özel mülkiyetin ilgası olmadan sömürünün bitmeyeceğini savundu.
artı-değer sınıf çatışması yabancılaşma tarihsel nesnecilik
Das Kapital, Cilt I (1867)
Komünist Manifesto — F. Engels ile (1848)
Ekonomi ve Felsefe El Yazmaları (1844, yayım: 1932)
Kapitalizmin kültürel kökenleri | Kurumsal yapı
Max Weber
1864 – 1920
Kapitalizmin yalnızca ekonomik değil, zihinsel bir düzen olduğunu gösterdi. Protestan ahlakından beslenen rasyonelleşme, disiplin ve çağrı (Beruf) kavramları kapitalizmin temelini oluşturur. Marx'ın altyapı belirlenimciliğine karşı çıkarak kültür ve kurumların bağımsız ağırlığını savundu.
rasyonelleşme Protestan etiği bürokrasi meşrûiyet türleri
Protestan Ahlâkı ve Kapitalizmin Yapısı (1905)
Ekonomi ve Toplum (1922, ölüm sonrası)
Siyaset Meslek Olarak (1919)
Anamal/sermaye kapitalizmi > Modern kapitalizm geçişi | Girişimci
Joseph Schumpeter
1883 – 1950
Yaratıcı yıkım: girişimci, eski üretim yapılarını sürekli yıkarak yeni değer oluşturur; bu devinimin kapitalizmin özüdür. Ancak Schumpeter, kapitalizmin kendi başarısıyla çökeceğini de öngören nadir adlardan biridir: bürokrasi ve entelektüel eleştiri girişimciliği aşındıracaktır.
yaratıcı yıkım girişimci inovasyon konjonktür döngüsü
Ekonomik Kalkınma Kuramı (1911)
Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi (1942)
İş Döngüleri (1939)
05 — Modern Kapitalizmin Öne Çıkan Adları
Milton Friedman
1912 – 2006 | Chicago Okulu | Nobel 1976
Neoliberal dönüşümün kuramsal mimarı. Serbest piyasa, parasal disiplin ve devlet müdahalesinin küçültülmesini savundu. Thatcher ve Reagan dönemlerini doğrudan etkiledi. "Şirketin tek sorumluluğu kâr etmektir" tezi tartışmayı biçimlendirdi.
Neoliberalizm | Monetarizm
Friedrich A. Hayek
1899 – 1992 | Avusturya–Chicago | Nobel 1974
Merkezi planlamaya karşı piyasa bilgisinin üstünlüğünü savundu. Fiyat mekanizmasının dağınık bilgiyi koordine ettiğini gösterdi. Kölelik Yolu (1944) kitabıyla sosyalizme karşı liberal eleştirinin mihenk taşını koydu.
Piyasa bilgisi | Spontane düzen
Peter Drucker
1909 – 2005 | Yönetim kuramı
Modern şirket yönetiminin ve "bilgi işçisi" kavramının mimarı. Kapitalizmin organizasyonel boyutunu kuramsallaştırdı. Büyük şirketlerin toplumsal kurumlar haline geldiğini, yönetimi bir meslek ve sanat olarak tanımladı.
Bilgi işçisi | Yönetim bilimi
Thomas Piketty
1971 – Paris Okulu | Eleştiri cephesi
Anamal/sermaye/gelir eşitsizliğini ampirik olarak belgeleyen 21. yüzyılın en çok okunan kapitalizm analistlerinden biri. r > g formülüyle sermaye getirisinin büyüme hızını aştığını ve eşitsizliğin yapısal olduğunu gösterdi.
Anamal/sermaye eşitsizliği | r > g
)


- SANAYİ KAPİTALİZMİ ile/ve/||/<>/> FİNANS KAPİTALİZMİ


- SANAYİ ÖNCESİ ile SANAYİ SONRASI


- SANAYİ ve DİL BİRLİĞİ


- SANAYİ/Cİ ile KAPİTALİZM/KAPİTALİST


- SANAYİLEŞMEK ile SANAYİLEŞTİRMEK ile SANAYİLEŞEBİLMEK ile SANAYİ ile SANAYİCİ/LİK ile SANAYİ ODASI ile SANAYİ SİTESİ ile SANAYİ ÜLKESİ ile SANAYİ BÖLGESİ ile SANAYİ KURULUŞU ile SANAYİ YATIRIMI


- SANCAK ile SANCAK BAĞI ile SANCAK BEYİ ile SANCAK GEMİSİ ile SANCAK SAHİBİ ile SANCAK ALABANDA


- SANCIMAK ile SANCILANMAK ile SANCI ile SANCILI ile SANCISIZ ile SANCI OTU


- SANÇMAK ile SANADURMAK ile SAN ile SANA ile SANI ile SANSASYON


- SANDAL ile SANDALCI/LIK ile SANDAL AĞACI


- SANDALCIYAN SAHİLHANESİ :

( Büyükdere, Piyasa Caddesi üzerindedir. Sultan Abdülhamid döneminde sarayın kuyumcubaşısı Sandalcıyan tarafından inşâ edilmiştir. Sonraları sahilhane Karlo Tokater tarafından satın alınıyor. 1990 yılında ise sahilhane Özer Uzunhasan ve ortakları tarafından satın alınarak yıktırılmış ve eskisi durumu dikkate alınarak aynen yenilenmiştir. )


- CHAIR FORM[İng.] ile/değil/yerine/= SANDALYE ŞEKLİ


- SANDALYE/LİK ile SANDALYECİ/LİK ile SANDALYELİ ile SANDALYESİZ ile SANDALYE KAVGASI


- SANDIKLAMAK ile SANDIKLANMAK ile SANDIK ile SANDIKLI ile SANDIKÇI/LIK ile SANDIK EMİNİ ile SANDIK ODASI ile SANDIK SEPET ile SANDIK BALIĞI ile SANDIK EŞYASI ile SANDIK KURULU ile SANDIK LEKESİ ile SANDIK BAŞKANI ile SANDIK ÇEVRESİ ile SANDIK MÜŞAHİDİ ile SANDIK GÖZLEMCİSİ ile SANDIK BALIĞIGİLLER ile SANDIK GÖZLEMCİLİĞİ


- SANDOZ YALISI :

( Yeniköy'de Köybaşı Caddesi üzerindedir. Sandoz Yalısı olarak bilinen bu yalı sahibi Mösyö Pardoe'den Fuat ve Feriha İrel satın almıştır. )


- ŞANGIRTI ile PATIRTI

( Tabak, bardak, şişe vb.nin bir yere ya da birbirine çarparken, kırılırken çıkardığı sesin adı. İLE Pat pat çıkan sesin adı. | Herhangi bir biçimde ya da ayakları yere kuvvetle basarak yürüme sonucu çıkan gürültü. | Gürültülü çatışma, arbede. )


- ŞANİ IRMAĞI'NIN:
BİR YAKASI ile/ve/<> ÖTEKİ YAKASI

( Çad. İLE/VE/<> Kamerun. )


- SANI ile DEJA VU


- SANI/ZAN/ZEHAB[Ar.] ile/ve/değil/yerine/||/<> KANI/KANAAT(> "KANIMCA")

( Sahibi olunan düşüncenin/yorumun üzerine yargıda bulunum ve bu sürecin ilk durumu/sonucu. İLE/VE/DEĞİL/YERİNE/||/<> Bir durum/olgu üzerine düşünce/yorum sahibi olmak. )

( Gerçeği bulmak istiyorsak, kanılarımıza asılmamalıyız. )

( To find truth, we must not cling to our convictions. )

( [not] SURMISE vs./and/but/||/<> OPINION
OPINION instead of SURMISE )


- SANI = OPINION[İng., Fr.] = MEINUNG[Alm.] = OPINIO[Lat.]


- SANI ile SANRI

( Önce, olduğunuzu sandığınız kişi olmadığınızı anlayın. )

( En küçük bir kuşku olmaksızın, kendinizi sandığınız şey olmadığınızı bilin! )

( Understand first that you are not the person you believe yourself to be.
Beyond the least shadow of doubt, that you are not what you believe yourself to be. )

( SURMISE vs. HALLUCINATION )

( ZANN ile BİRSAM )


- ATOME QUASI[Fr.] ile/değil/yerine/= SANKİ ATOM


- SANKİ BÖYLE değil SANKİ


- SANKİ GALİBA YANİ" değil SANKİ ya da GALİBA ya da YANİ


- SANKİ YEDİM CAMİSİ

( Fatih'te(İstanbul), Sanki Yedim Sokağı'ndadır. [Hocanın, yediğini farz ederek biriktirdiği para ile yaptırılmıştır.] )


- SANKİ ile ALÂNÎ


- SANKİ ile GİBİ

( AS IF vs. LIKE )


- SANKİ ile ...MIŞ GİBİ


- SANKİ ile/değil/yerine SANIRIM


- SANKİ değil/yerine/= SÖZÜMONA


- ŞAN/LI-ŞEREF/Lİ


- ŞANLI/LIK ile ŞANLI ŞÖHRETLİ


- ŞANO[İt. SCENA] değil/yerine/= TİYATRO SAHNESİ


- SANRI ile/ve/||/<> SANCI


- SANRI ile SANRILAR ile ALDATICI

( DELUSION vs. DELUSIONS vs. DELUSIVE )

( فريفتگي ile کوراب ile پندار بيهوده ile اوهام ile گمراه کننده )

( FARYFATGY ile کوراب ile PANDAR BEYTEOODEH ile AVEYAM ile GOMRAH KONANDEH )


- SANRILAMAK ile SANRI ile SANRISAL


- SANSAR ile KAYA SANSARI


- SANSAR ile TAYRA SANSARI


- ŞANSLI ile NEYSE Kİ ile TALİH ile FALCI ile FALCILIK ile FALCI ile FALCI ile FALCILIK

( FORTUNATE vs. FORTUNATELY vs. FORTUNE vs. FORTUNE TELLER vs. FORTUNE TELLING vs. FORTUNE-TELLER vs. FORTUNETELLER vs. FORTUNETELLING )

( جوان بخت ile خوش شانس ile بلند اختر ile خوش اهوال ile نيک اختر ile خوشبخت بودن ile نيک بخت ile کامران ile همايون ile سفيدبخت ile خوشبخت ile از حسن اتفاق ile خوشبختانه ile طالع ile فال ile اقبال ile بحث واقبال ile طالع بين ile طالع بيني ile غيبگو ile فالگير ile رمال ile فال گير ile پيش بين ile رمالي )

( JAVAN BAKHT ile KHOSH SHANS ile BALAND AKHTAR ile KHOSH HAVAL ile NEYK AKHTAR ile KHOSHBAKHT BODAN ile NEYK BAKHT ile KAMRAN ile CPEHMAYVAN ile SEFYDABKHT ile KHOSHBAKHT ile AZ HASAN ETEFAGH ile KHOSHBAKHTANEH ile TALE ile FAL ile EQBAL ile BAHS VAGHABAL ile طالع بين ile TALE BEYNEY ile GHYBEGO ile FALGYR ile RAMAL ile FAL GYR ile PEYSH BEYNE ile رمالي )


- ŞANSÖLYE[Fr. CHANCELIER]:
BAŞBAKAN ile/ve MALİYE BAKANI

( Almanya ve Avusturya'da. İLE/VE İngiltere'de. )


- ŞANSON[Fr. < CHANSON] değil/yerine/= MISRA DİZİSİ, MELODİ


- SANTA MARİA KİLİSESİ :

( Büyükdere Latin Kilisesi olarak bilinen Santa Maria isimli İtalyan Katolik Kilisesi çocuk parkının karşısında olup 1866'da inşâ edildi. Kilisenin bir bölümü (İdare kısmı) bir süre Sarıyer belediyesi tarafından kullanıldı. Kilise ibadete açık olup, bakımı yapılmakta ve tarihi özelliğini korumaktadır. )


- ŞANTAJ ile ŞANTAJCI

( BLACKMAIL vs. BLACKMAILER )

( باج سبيل ile تهديد کردن ile اخاذ )

( باج سبيل ile TAHADYD KARDAN ile اخاذ )


- ŞANTÖR[Fr. < CHANTEUR] değil/yerine/= ERKEK ŞARKICI


- ŞANTÖZ[Fr. < CHANTEUSE] değil/yerine/= KADIN ŞARKICI


- SANTRA ile SANTRAL ile SANTRALCİ/LİK ile SANTRA NOKTASI ile SANTRA ÇİZGİSİ ile SANTRA YUVARLAĞI


- SANTRAL/CENTRAL[İng.] değil/yerine/= MERKEZÎ


- SANTUKND (SURP) ERMENİ KİLİSESİ :

( Rumelihisarı Durmuş Dede sokağındaki bu kilise küçük bir kiliseydi. Ahşap kilise 1816'da onarıldı. Bilahare yıkıldı ve yeniden daha büyük olarak inşâ edildi. Kiliseye aziz Bakire Santuknd Kilisesi denilmektedir. 1972'de yanan kilise 1973'te yeniden inşâ edildi. Kilise bahçesinde bir okul bir de mezarlık bulunuyordu (bkz. Tateosyon Okulu). )


- SANTUR ile SANTURİ ile SANTURCU/LUK


- SANZEN ile/||/<> JAGRAT-SUSHUPTİ ile/||/<> PURNA

( Zen çalışması. Zen Ustası'yla öğrencisi arasında Koan konusunda yapılan kişisel görüşme. @@ Uyanık uyku. @@ Dolu, tamam, mutlak, sonsuz. Brahman için kullanılır. )


- SAP ve/||/<> KÜPLEĞİ

( ... VE/||/<> Küreğin, baltanın sap takılan yeri. )


- ŞAP ile ŞAP ŞAP ile ŞAP TAŞI ile ŞAP HASTALIĞI


- SAPASAĞLAM ile TAŞ GİBİ


- ŞAPKA ile/değil BO DOI

( ... İLE/DEĞİL Vietnam'da, koni biçimindeki şapkaların adı. )


- ŞAPKA ile ŞAPKACI

( HAT vs. HATTER )

( کلاه کاردينالي ile کلاه ile کلاه فروش )

( KOLAH KARDYNALY ile KOLAH ile KOLAH FOROSH )


- ŞAPKA/LIK ile ŞAPKACI/LIK ile ŞAPKALI ile ŞAPKASIZ ile ŞAPKA İŞARETİ


- SAPKI ile SAPKIN/LIK ile SAPKIN KAYA


- SAPLANTI ile/değil AŞK


- SAPLANTI" ile/değil FELSEFE


- SAPLANTI = FİKR-İ SABİT = FIXED IDEA[İng.] = IDÉE FIXE[Fr.] = FIXE IDEE[Alm.] = FIXUS[Lat.]


- SAPLANTI ile/değil/yerine İSTİKRAR


- SAPLANTI ile SAPLANTILI/LIK ile SAPLANTISIZ/LIK


- SAPLANTI" ile/değil/yerine/>< SORGULAMAK


- SAPLANTI ile/değil TİK[Fr.]

( ... İLE/DEĞİL Herhangi bir kas kümesinin, istençdışı devinmesi. | Alışkanlıkla sık sık yinelenen, gülünç, sıkıcı söz ya da el, kol, yüz devinmesi. )


- SAPLI ile SAPLI MEŞE


- ANGLE OF DEVIATION[İng.] / ABLENKWINKEL, ABWEICHUNGSWINKEL[Alm.] ile/değil/yerine/= SAPMA AÇISI


- SAPMA ile/değil BAŞKALDIRI


- SAPMA ile/ve/||/<> YAŞAMDA KALMA SAPMASI

( II. Dünya Savaşı sırasında, müttefikler, Naziler tarafından vurulan uçaklardaki kurşun deliklerini haritaladı ve düşman topçularının ağır hasar verdiği alanları güçlendirmeye çalıştı.

Hedefleri, uçağın daha fazla kırmızı noktalı (ya da daha fazla merminin isabet ettiği) alanları yeniden inşâ etmek ve güçlendirmekti.

Kuramsal olarak, bu mantıklı bir çıkarımdı. Sonuç itibariyle bunlar en çok etkilenen bölgelerdi.

Ama bir matematikçi olan Abraham Wald, farklı bir sonuca vardı: Kırmızı noktalar, sadece eve dönebilen uçaklara verilen hasarı temsil ediyordu.

Gerçekten güçlendirilmesi gereken alanlar, mermilerin isabet etmediği yerlerdi. Çünkü bunlar, uçak vurulduğunda yaşamda kalamayacağı yerlerdi.

Buna, "yaşamda kalma sapması" denir.

Yalnızca yaşamda kalan örneklere odaklanmamızdan kaynaklı bir hatadır. )

( image )


- SAPMAK ile KONUDAN SAPMAK ile SAPMIŞ ile SAPMA ile SAPMA ile SAPMA ile SAPKIN ile SAPMACILIK ile SAPTIRICI

( DEVIATE vs. DEVIATE FROM SUBJECT vs. DEVIATED vs. DEVIATIN vs. DEVIATING vs. DEVIATION vs. DEVIATIONAL vs. DEVIATIONISM vs. DEVIATOR )

( عدول کردن ile گريز زدن ile انحراف ورزيدن ile منحرف شدن ile مغلطه کردن ile پرت ile کجراهي ile کجراه ile عدول ile انحراف مسير ile ضلال ile انحرافي ile کجروي ile منحرف شونده ile کجرو )

( ADOL KARDAN ile GARYZ ZADAN ile ENHERAF VARZYDAN ile MONHERF SHODAN ile MOGHALTEH KARDAN ile PORT ile کجراهي ile KOJRAH ile ADOL ile ENHERAF MOSYR ile ZELAL ile ENHERAFY ile کجروي ile MONHERF SHVANDEH ile KOJROO )


- SAPMAK ile SAPMA KOŞULU ile SAPMA GÖSTERGESİ


- SAPOTAĞACI ve/<> SAPOTGİLLER

( Sapotgillerin örnek bitkisi olan, lezzetli meyvesi ve çiklet yapımında kullanılan salgısı için sıcak ülkelerde yetiştirilen bir ağaç. VE/<> İkiçeneklilerden, örnek bitkisi sapotağacı olan, sıcak ülkelerde, genellikle Orta Amerika'da yetişen, bazı cinslerinden gütaperka çıkarılan bir bitki ailesi. )

( ACHRAS SAPOTA )


- SAPSARI


- SAPTAYIŞ ile SAPTAYICI


- DEFLECTING VOLTAGE[İng.] / TENSION DE DÉVIATION[Fr.] / ABLENKSPANNUNG[Alm.] ile/değil/yerine/= SAPTIRMA GERİLİMİ


- SAR/SPECİFIC ABSORPTION RATE[İng.] değil/yerine/= ÖZGÜL SOĞURMA DEĞERİ


- SARAKA ile SARAKACI


- TESTİ ile/ve/> SU KABAĞI/SUSAK


- ŞARAP ile ŞARAPÇI/LIK ile ŞARAP RENGİ ile ŞARAP FIÇISI ile ŞARAP ÇANAĞI ile ŞARAP BARDAĞI


- SARARMAK ile SARABİLMEK ile SARA ile SARAK ile SARAT ile SARAY ile SARAÇ/LIK ile SARALI ile SARAYLI ile SARAY KONUT ile SARAY ÇİÇEĞİ ile SARAY LOKMASI ile SARAY MENEKŞESİ


- SARARTMAK ile SARARTI


- SARAY ARKASI :

( Sarıyer Ali Kethüda (Merkez) Camii'nin Yenimahalle tarafında ve camiin yan tarafındaki kapısının karşısındaki sokaktır. Bu sokakta ve deniz kenarında bulunan Avcı Mehmet Paşa'ya ait Saray tipi yalı nedeni ile sokağa Saray Arkası Sokak denilmiştir. Saray'ın önü balıkçılar için voli yeridir. )


- SARAY ile HATİCE SULTAN SARAYI


- SARAY ile/ve/değil HÜKÜMET KONAĞI


- SARAY ile/||/<> KASR[Ar.]

( ... İLE/||/<> Küçük saray[sarayın bir küçüğü], köşk. )


- ŞARBON AŞISI ile/||/<> DOĞAL BAĞIŞIKLIK

( Şarbon aşısı yapay aktif bağışıklık oluşturur İLE doğal bağışıklık hastalığı geçirerek kazanılır. Pasteur koyunlara zayıflatılmış şarbon aşısı vurdu İLE Pouilly-le-Fort deneyinde aşının etkinliğini kanıtladı. Aşı hastalığa yakalanmadan koruma sağlar. )

( Louis Pasteur tarafından 1881 yılında keşfedildi/formüle edildi. (1822-1895) (Ülke: Fransa) (Alan: Biyoloji, Kimya) (Önemli katkıları: Mikrop teorisi, pastörizasyon, aşı geliştirme (kuduz, şarbon), spontan üreme teorisini çürüttü, fermantasyon süreçlerini açıkladı, antisepsi kavramını tıbba kazandırdı) )


- SARFİT HUZUR SPOR KOMPLEKSİ :

( Sarıyer Belediesi tarafından yapılan, çok amaçlı ve modern bir spor kompleksidir. Futbol, voleybol ve tenis alanları, yüzme havuzu ile donanımlı olup, yanında Ayşen Gruda ismini taşyan bir park bulunuyor. Tesis Huzur Mahallesi Cumhuriyet ve Demokrasi Caddesi üzerindedir. apı No. Su 10'dur. )


- SARGENT CYCLE[İng.] / CYCLE DE SARGENT[Fr.] / SARGENT-ZYKLUS[Alm.] ile/değil/yerine/= SARGENT ÇEVRİMİ


- SARGENT CURVE[İng.] / COURBE DE SARGENT[Fr.] / SARGENT-KURVE[Alm.] ile/değil/yerine/= SARGENT EĞRİSİ


- SARGI ile BADERNA[< İt.]

( ... İLE Halatın aşınabilecek yerine sarılan bez, halat sargısı. )


- SARGI ile FASKA[Lat.]

( Esnek bir maddeden yapılmış, uzun, dar ve ince şerit. | Bir elektrik makinesinde ya da aygıtında, aynı devreyi oluşturan iletkenlerin tümü. | Gövdenin bir bölümünü yerinde ya da baskı altında tutmak amacıyla uygun biçimde sarılmış şerit. İLE Kundak çocuklarının beline, zıbının üzerinden sarılan geniş sargı. )


- SARGILAMAK ile SARGI ile SARGIN ile SARGILI ile SARGISIZ ile SARGI BEZİ ile SARGI YERİ ile SARGIN EĞİTİM


- SARGILI ile/değil SARILI


- SARHOŞ EDİCİ ile SARHOŞ ETMEK ile SARHOŞ ile SARHOŞ EDİCİ ile SARHOŞLUK

( INTOXICANT vs. INTOXICATE vs. INTOXICATED vs. INTOXICATING vs. INTOXICATION )

( مسکر ile مکيف ile مستي آور ile کيف دادن ile مستکردن ile مست کردن ile بدمست ile سرمست ile سکرآور ile سکر ile مستي ile نشئه ile بدمستي )

( MOSKER ile MAKYFE ile MOSTY AVAR ile KYFE DADAN ile MOSTEKARDAN ile MOST KARDAN ile بدمست ile SARMAST ile سکرآور ile سکر ile MOSTY ile NESHEYEH ile بدمستي )


- SARHOŞ ile AYYAŞ ile SARHOŞ ile SARHOŞ DAVRANIŞI ile SARHOŞ HALİ

( DRUNK vs. DRUNKARD vs. DRUNKEN vs. DRUNKEN BEHAVIOR vs. DRUNKEN STATE )

( مست ile دژم ile پاتيل شده ile مخمور ile خماري ile مستانه ile بدمستي ile عالم مستي )

( MOST ile دژم ile PATYLE SHODEH ile MOKHMOR ile خماري ile MOSTANEH ile بدمستي ile ALAM MOSTY )


- SARI BABA TEKKESİ :

( Merkez Sarıyer'de Hamam Arkası Sokak ile Hamam Sokak arasında bulunuyordu. 1963 yılında tarihi Sarı Baba Tekkesi kaldırıldı ve yerine Sarıyer Ali Kethüda Camii için lojman binası yapıldı (1965). Sarı Baba Tekkesi bahçesinde gömülü bulunan Sarı Baba'nın mezarı Hamam Sokak tarafında ve yol kenarında yeniden tanzim ve ihya edildi. Sarı Baba Tekkesinin ayin günleri Pazar günleriydi. )


- SARI SALTUK DEDE ÇEŞMESİ :

( Rumelifeneri'nde Limana inerken solda bulunan Fenerin etrafını çevreleyen duvara bitişik basit bir duvar çeşmesidir (1969). Çeşme 2001'de onarıldı. Balıkçılar avlanmaya giderlerken bu çeşme başında toplanıp bol bereket için dua ederler. )


- SARİ ile/ve/<> CHOLİ ile/ve/<> KAMİZ

( Hindistan'lı bayanların geleneksel giysisi. [3.5 m. - 4.5 m. boylarında bir kumaş] İLE/VE/<> Sari'nin altına giyilen, dar ve kısa bluz. İLE/VE/<> Şalvar-pijama arası bir pantolon. )


- SARI ile ERMİŞ/ERGİN


- SARİ ile SÂRİ

( Budist rahiplerin giydiği sarı renkli giysi. İLE Bulaşıcı sayrılık. )


- SAR'Î ile SARÎ' ile SÂRÎ[Ar. < SİRÂYET] ile SÂRÎ[Fars.] ile SARÎH[Ar. < SARÂHAT]

( Sar'a hastalığı ile ilgili. | Sar'alı. İLE Yere yığılmış sar'alı kişi. İLE Bulaşan/bulaşıcı. [İng. CONTAGIOUS, Fr. CONTAGIEUX] İLE Sürücü, süren. İLE Açık, meydanda. | Belirli. | Saf, halis. | Safkan Arap atı. )


- SARİ ile SARİG ile SARİH/LİK ile SARİH MEFUL


- SARI ile ŞEKERRENK

( ... İLE Sarıya çalan renk. | Bu renkte olan. | İki kişi arasındaki dostluk ilişkilerinin bozuk olması. )


- SARIAĞI ile SARIAĞIZ


- SARIÇALI = ÇOBANTUZLUĞU/KADINTUZLUĞU/AMBERBARİS

( Ayrı taçyapraklı ikiçeneklilerden, çiçekleri sarı, meyvesi ekşi ve kırmızı renkte, kabuğu ve kökü, solucan düşürücü ilaç olarak kullanılan bir bitki. )

( BERBERIS VULGARIS )


- SARIDAĞ TEPE ÜSTÜ CAMİİ :

( Sarıyer'in Sarıdağ Tepeüstü yerleşim bölgesinde 1973'te inşâ edilien bir camidir. İlk açılışında ismi Hacı Ömer Camii idi, sonraları bu isim değiştirildi. )


- SARIGÜZEL CADDESİ değil/< SARIGÖREZ CADDESİ


- SARILI ile SARILI

( Üstünde, sarı renk bulunan. İLE Sarılmış olan. )


- ŞARILTI ile ŞARILTILI ile ŞARILTISIZ


- SARIMSAK ve NAR (GİBİ) ve/+/||/<>/> LAHANA ve MARUL ve SOĞAN (GİBİ)

( [İnsanın/kişinin] Bilinmesi gerekenleri. VE/+/||/<>/> Tanınması gerekenleri. )


- SARIMSAK ile KURTLUCA/SU SARIMSAĞI

( Ballıbabagillerden, tırmanıcı sarı çiçekleri olan, kokusu sarımsağı andıran, göl, akarsu kıyıları vb. nemli yerlerde yetişen bir bitki, meşecik, yer meşesi/palamudu/pelidi. | Lohusa otu. )


- SARIMSAKLAMAK ile SARIMSAKLANMAK ile SARIMSAKLATMAK ile SARIMSAK ile SARIMSAKLI ile SARIMSAK OTU ile SARIMSAK HARDALI


- SARIMSI = SARIMTIRAK

( Sarıya çalan/benzeyen. )


- SARIPLATFORM DERNEĞİ :

( Dernek kuruşu 2010 yılında Mustafa Bakır (Kurucu Başkan), Hakkı Turan, Akın, Soyak, Gürsel Berberoğlu, Aydın Aksu, Ayşe Ünlü, Adem Yutmaz, Ali Şaban Seydioğlu, Hasan Cemil Sarı, M. Cemal Beşkardeş, Ali Öztürk, Seval Balcı, Güner Şahin, Ömer Faruk Beşkardeş, Ahmet Kurtuluş, Seyhan Ovalı, Ayten Banaz, Necip Sitil, Yasin Akın, Serdar Avcı ve Necati Yıldırım tarafından kuruldu. Sarıyer'in tanıtımı, çevre temizliği ve doğallığı koruma, ilçe sorunlarını gündemde tutma ve sorunların üzerine gitme, sosyal, kültürel ve eğitici çalışmalar yapmayı kabul ve bu yolda faaliyet göstermektedir. )


- SARIYER AKTÜEL DERGİSİ :

( Sarıyer'de yeni yayın hayatına atılan bir dergi (Ocak 2019 itibariyle). Sahibi Simas Ajans Turizm Reklam ve Grafik Tasarım Hizmetleri, Genel yayın Müdürü Nursel Küçük. )


- SARIYER AYLIK SPOR DERGİSİ :

( Sarıyer Spor Kulübü'nün yayın organı olarak Oktay Duran'ın büyük gayret ve yardımları ile 1983'te yayın hayatına başladı. Çok ciddi ve içeriği güzel olan bir dergi olmasına karşın yeterli ilgiyi görmediği için sekiz ay sonra yayın hayatına son verildi. )


- SARIYER BELEDİYE BAŞKANLIĞI YENİ HİZMET BİNASI :

( Sarıyer Belediye Başykanlığı Yeni Hizmet Binası Pınar Mahallesinde inşâ edildi. 2014'te temeli atıldı açılışı 2017'de yapıldı. Belediyenin tüm birimleri 33 yıl sonra tek çatı altında toplandı. Büyüklüğü bakımından Avrupa'nın ilk akıllı yerel yönetim binası niteliğindeki Hizmet Binası ve Kültür Merkezi, enerjisinin yüzde onunu kendi üretiyor, su güneş enerjisi ile ısıtılıyor. Yağmur suları 800 bin litrelik depolarda arıtılarak kullanılıyor. İnsan sağlığı ve doğal çevre üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirecek biçimde tasarlanan yeni bina sürdürülebilir arazi planlaması, su ve enerji, ekolojik malzeme kullanımı, hava kalitesi, atıkların kontrolü gibi özellikleriyle, benzerlerine göre yüzde otuz tasarruf sağlıyor. )


- SARIYER BELEDİYESİ BAHÇEKÖY KIZ KONUK EVİ :

( Bahçeköy Kız Konuk Evi, Bahçeköy meydanında olup 6 katlı ve 122 kişilik kapasite ile kız öğrencilere hizmet vermektedir. Öğrencilerin günlük ihtilyaçlarını karşılayabilecek bölümler, etüt odalarının yanı sıra bilgisayar odası da bulunmaktadır. )


- SARIYER BELEDİYESİ DEMİRTAŞ CEYHUN KÜTÜPHANESİ :

( Sarıyer Belediyesi tarafından Çayırbaşı'nda deniz kıyısındaki Spor kompleksi yanında yapılarak 2013 yılında hizmete açıldı. Kütüphane büyük bir alan üzerindedir. Demirtaş Ceyhun kendi özel kütüphanesini bağışladığı için ismi kütüphaneye verilmiştir. Vatandaşların sağışları ile de zenginleştirilen kütüphane her gün insanlara hizmet vermektedir. Kütüphanede görme engelliler için bilgisayar ve 2 bin 500 sesli kitap yer alıyor. Kütüphanedeki kitap sayısı 5 binin üzerindedir. Kütüphane Pazar günü hariç her gün 10.00 ila 19.00 arası hizmet vermektedir. )


- SARIYER BELEDİYESİ DERBENT GÜNDÜZ BAKIMEVİ :

( Sarıyer Belediyesi bünyesinde Gündüz Bakımevleri çocuklara hizmet vermektedir. 3 - 6 yaş arasındaki çocuklara uzman kişiler tarafından eğitim verilmektedir. Çayırbaşı Çocuk Gündüz Bakımevi, Bahçeköy Mehmet Sönmez Çocuk Gündüz Bakımevi, Maden Yunus Emre Çocuk Bakımeve, Ferahevler Çocuk Gündüz Bakımevei, Ayazağa Lotus Çiçeği Çocuk Gündüz Bakımevi, Kasapçayırı Dilek Terimer Çocuk Gündüs Bakımevie ve Derbent Sümeyye Boyacı Çocuk Gündüz Bakımevei olmak üzere 7 şube ile hizmet vermektedir. )


- SARIYER BELEDİYESİ SEMT EVLERİ :

( Sarıyer Belediye Başkanlığı tarafından uygun görülen mahallelerde, mahallelerin sorunlarının yerinde tespit amacı ile yapıldılar Semt Evlerinde sağlık seminerleri, yabancı lisan kursları, tüketici bilinçlendirme toplantıları, sosyal aktiviteler yapılmaktadır. Bahçeköş, Kazım Karabekir, Kireçburnu, Rumelikavağı, PTT Evleri ve Hisarüstü Mahallelerinde olmak üzere 6 semt evi bulunmaktadır. )


- SARIYER BELEDİYESİ SOKAK HAYVANLARI BAKIM EVİ :

( Kısırkaya mahallesinde Sarıyer Belediyesi tarafından halkında desteği ile kurulan sokak hayvanları bakımevi yeni gerekli cihazlarla yenilenerek tam teşekküllü hale getirildi ve hizmete açıldı. Sokak hayvanlarının bakımı çağdaş bir biçimde yapılıyor. )


- SARIYER BELEDİYESİ YAŞAR KEMAL KÜLTÜR MERKEZİ VE EVLENDİRME DAİRESİ :

( Çamlıtepe (Derbent) Mahallesindedir. 5 bin 435 s²'lik bir alan üzerinde inşâ edilmiştir. Çok amaçlı bir kültür merkezidir. Önceleri bir süre Belediye Başkanlığı Hizmet Binası olarak kullanıldı ama yeni bina yapılınca tamamıyla kültür hizmetlerine bırakıldı. 365 koltuk kapasiteli Nikah Salonu, geniş fuaye alanı, 1000 kişilik balo salonı, Evlendirme Odaları ve geniş otoparkı bulunan binanın alt katında Sarıyer Akademi hizmet vermektedir. )


- SARIYER BELEDİYESİ, SARIYER AKADEMİSİ :

( Sarıyer Belediyesi tarafından 2015 yılında Çamlıtepe (Derbent) de Yaşar Kemal Kültür Merkezi'nde kuruldu. Sarıyer Akademi LGS (TEOG), YGS, LYS. Rehberlik çalışmaları, yapılmakta öğretmenlerin nezaretinde ücretsiz eğitim hizmeti verilmektedir. )


- SARIYER BELEDİYLESİ KİLYOS SOSYAL TESİSLERİ :

( Kilyos'taki bu tesis önceleri Turizm Bakanlığına bağlı Turban Tesisleriydi. Bu tesisler Sarıyer Belediyesine devredildi. Uzun yıllardan beri Kilyos Tesisleri Sarıyer Belediyesine ait Sosyal Tesis olarak hizmet vermektedir. Bu tesisten başarılı öğrenciler, engelliler, ilçede düzenlenen sosyal amaçlı etkinlikler, uluslararası konferanslar, seminerlerde görev alanlar yararlanmaktadır. )


- SARIYER DERESİ :

( Sarıyer Deresinin coğrafi adı "Mercimek" deresidir. Ancak bu isim kullanılmaz. Sarıyer Deresi; Kılıçpınar Deresi, Arapöldüren Deresinin karışması ile meydana gelen Bekardere'nin devamı olup ilerledikçe Teknecik deresi ve Fincancık deresinden de akış alarak denize ulaşır. Cadde kazanılması ve trafiğin rahatlatılması amacı ile 1967'de derenin kapatılmasına başlandı, mezarlıklara kadar olan kısım 1970'lı yıllarda tamamlandı. Mezarlıktan Hünkâr Suyuna kadar olan bölüm ise 2004/2005 yılları arasında tamamlandı. Böylece Sarıyer deresi gözlerden uzaklaştırıldı. )


- SARIYER DOĞA KOLEJİ :

( Sarıyer, Zekeriyaköy Acar Caddesi Yediveren Sokakta, Acarlar Koru Evleri Sitesi içindedir. )


- SARIYER EDEBİYAT GÜNLERİ :

( Sarıyer Belediyesince her yıl düzenlenen ve gelenek haline gelen "Sarıyer Edebiyat Günleri" "Herkesin Bir Öyküsü Vardır" sloganıyla başlatıldı, Öykü yarışması yapılırken, söyleşi, panel gibi etkinliklerle zenginleştirildi. İlk 2012 yılında yapılamaya başlanan etkinlik Kireçburnu Haydar Eliyev Parkında her yıl Mayıs ayı içinde yapılmaktadır Edebiyat günlerine Sarıyerli yazar ile davetli diğer yazar ve yayınevleri katılmakta olup, halka açıktır. )


- SARIYER HALKEVİ :

( Halkevleri 1932'de açıldı. Sarıyer Halkevi de Büyükdere'de Rum Vakfına ait büyük binada açıldı. Halkevinde muntazam olarak 1951 yılına kadar; tiyatro, folklar, jimnastik, Türk sanat müziği ve güreş gibi etkinlikler yapıldı. Halkevinde kütüphanesi ve sağlık birimi de bulunuyordu. 11.08.1951'de Demokrat Parti İktidarı tarafından halkevleri kapatılınca Sarıyer Halkevi de sona ermiş oldu. )


- SARIYER HAMAMI :

( Merkez Sarıyer Mahallesinin en önemli tarihi eserlerindendir. Hamamı Çelebi Müfti adı ile meşhur Şeyhülislam Hocazade Mehmet Efendi yaptırmış ve Zekeriyaköy Camiinin ihtiyaçlarının karşılanması için vakfetmiştir. Şeyhülislam Hocazade Mehmet Efendi (1615) öldüğüne göre, hamamın 16. yy. veya 17. yy. başlarında yapıldığı anlaşılır. Vakfedilen hamamın uzun süreli kiralamalar sonucunda ve belki de takipsizlik nedeni ile Hamamcıoğlu ailesinin mülkiyetine geçtiği akla gelir. Sarıyer hamamı İstanbul'un sayılı hamamlarından biriydi. Halk arasında bir ismi de "Sevgililere Sarıyer Hamamı" idi. Hamamdaki iki halvet yerinden birinin ismi Kara Baba, diğerinin ismi de Sarı Baba halvet yeridir. )


- SARIYER İLÇESİ TURİZM TANITMA DERNEĞİ :

( Büyükdere'de faaliyet gösteren dernek sosyal içerikli çalışmalarla bir süre yararlı işler yaptı. Tanıtma amaçlı olmak üzere Sarıyer ve Büyükdere adlı iki kitapçık çıkardı. Fakat devamı gelmedi. )


- SARIYER İLÇESİ :

( İlçe kuzeyde Karadeniz, doğuda İstanbul Boğazı, Güney'de Beşiktaş, Batıda Şişli ile Eyüp ilçelerinden sınır alır. 151.000 Km²lik alana sahiptir. Bu alanın 8.100 hektarı mücavir alandır. Sarıyer ilçesi önceleri Makriköy'e (Bakırköy) bağlı iken 15.05.1930'da İlçe oldu. İlçenin 31 mahallesi, 8 köyü var. 2008'de çıkan bir yasa ile Sarıyer'in tek belde belediyesi olan Bahçeköy'ün belediyeliği kaldırıldı. Böylece Bahçeköy Beldesine ait olan üç muhtarlıkla merkez ilçe sayısına eklendi. )


- SARIYER İMAM HATİP LİSESİ :

( Sarıyer İmam Hatip Lisesi 1975/1976 ders yılında İstinye'de kiralık bir binada eğitime başladı. 1976/1977'de yeni binasına taşındı. Okul devamlı büyüme göstermiş ve derslik sayısı 38'e yükselmiştir. Şu an Sarıyer Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi olarak eğitim vermektedir. )


- SARIYER İMAM HÜSEYİN CEM EVİ :

( Cumhuriyet Mahallesi Araba Yolu Caddesi üzerinde olup mimari Gökan Zeybek'tir. Cemevi 3.120 m²'lik bir alanı kapsamaktadır. 6 katlı cemevi aynı zamanda kültür merkezidir. Cemevinde konferans salonu, yemekhane, cenaze hizmet birimi, kütüphane, kurs sınıfları, yönetim birimi odaları, sosyal dayanışma ve hizmet birimleri var. Cemevinin temeli 10.09.2013 atıldı, 10.06.2015'te hizmete açıldı. )


- SARIYER İSKELESİ =/< MESAR BURNU


- SARIYER İSMAİL AKGÜN DEVLET HASTANESİ :

( Merkez Sarıyer'de Bürümcük Sokakta 1948'de "Sarıyer İsmail Akgün Dispanseri" olarak açıldı. İhtiyaçlara yanıt vermeyince çarşı içindeki şimdiki yerinde yapılan binasına taşındı. 1960'da yeni binasında hizmete giren dispanser, setin ihtiyacının karşılanabilmesi için hastaneye dönüştürüldü. Hastanenin devamlı büyütülmesi gayretleri sonunda 2.400 m²'lik alan üzerine dört katlı hastane yapıldı. Hastane 1985'te "Sarıyer İsmail Akgün Devlet Hastanesi" adıyla hizmete açıldı. Hastanenin bu gün gelmesinde, dispanserin kurulmasını sağlayan ve kurulan derneğin başkanı olarak dispanseri hastaneye dönüştüren, hayırsever İsmail Akgün, Uzun yıllardan beri Başhekim olarak görev yapan Dr. Mehmet Salman ve hayırseverlerden Hacı Ömer Üzger'in büyük katkıları oldu. )


- SARIYER KARAKÖY BÖREKÇİSİ :

( Tarihi Sarıyer - Karaköy börekçisi 1895'te Mehmet Ali Efendi tarafından açıldı. Bir süre sonra fırını Makedonya göçmenlerinden Kozmo Efendi devretti. Fırını önce Kozmo Efendi sonra da oğlu Dimitri Efendi çalıştırdılar. Bilahare fırın tekrar sahibi Mehmet Ali Efendi'ye geçti ve uzun yıllar çalıştırıldı. Mehmet Ali Efendi'den sonra oğlu Ahmet Bey börekçiliği devam ettirdi. Sonraları iki damadı sırasıyla çalıştırmayı başardılar. Genç nesilden olanlar değişik yerlerde beş altı şube açmalarına karşın başarılı olamadılar. Neticede 2007 yılında Sarıyer'in dünyaca ünlü Sarıyer - Karaköy fırını işleticini iflası üzerine elden çıktı. Fırın yine çalışmakta fakat sahibi değişti. )


- SARIYER KAYMAKAMLIĞI :

( Sarıyer 15 Mayıs 1930'da ilçe oldu. Kaymakamlık Büyükdere'deki Beyazcıyan yalısında 1967 yılına kadar faaliyet gösterdikten sonra merkez Sarıyer'deki yeni binasına daha sonra 2013 yılında da Ferahevler Mahallesine taşındı. )